• بازدید : 44 views
  • بدون نظر
این فایل در ۷۲صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

تعريف : آسانسور وسيله‌اي دائمي است كه در ساختمانها براي جابجايي عمودي افراد، بار و يا هر دو كه در ترازهاي معين توقف مي‌كند و داراي يك اتاقك (كابين) است. اين اتاقك بين حداقل دو ريل راهنما از جنس سخت (صلب) كه عمودي (يا با حداكثر انحراف ۱۵ درجه از خط قائم) هستند حركت مي‌كند.
آسانسورها در يك تقسيم‌بندي كلي به دو گروه اصلي تقسيم مي‌شوند:
الف – آسانسورهايي كه اشخاص مجاز به سوارشدن در آن هستند. 
(مسافربر ، مسافربر- باربر ، تخت‌بر) ساختار و ابعاد اتاقك اين آسانسورها طوري است كه به آساني براي مسافران و بارهاي مورد نظر قابل دسترسي و استفاده است. 
آسانسورهايي كه اشخاص مجاز به سوارشدن در آن نيستند. 
(خدماتي يا Service Lift غذابر ، كتاب بر) ابعاد و ساختار اتاقك اين آسانسورها طوري است كه براي انسانها قابل دسترسي و استفاده نمي‌باشد براي تحقق اين امر سطح كف آن از يك متر مربع ، عمق آن از يك متر و ارتفاع آن از ۲/۱ متر نبايد بيشتر باشد. نوع ، ظرفيت ، سرعت و تعداد آسانسورهاي هر ساختمان بايستي متناسب با كاربري، تعداد طبقات و جمعيت ساكن در آن انتخاب شود. 
بحث و بررسي اين گزارش آسانسورهايي مي‌باشد كه اشخاص مجاز به سوارشدن در آن هستند و اكثريت آسانسورهايي كه در حال حاضر در كشور توليد و به فروش مي‌رسند اين گروه مي‌باشد. 
آسانسورهايي كه اشخاص مجاز به سوارشدن آن هستند از نظر عملكرد و مكانيزم به دو دسته تقسيم مي‌گردد:
الف ) آسانسورهاي داراي سيستم رانش از نوع كششي ( Traction ) 
ب ) آسانسورهاي داراي سيستم رانش هيدروليكي ( Hidrolic ) 

 
آسانسورهاي داراي سيستم رانش كششي : 
اين آسانسورها معمولاً بوسيله يك فلكه كشش و توسط يك موتور الكتريكي به حركت در مي‌آيند. يك ترمز مكانيكي كه بصورت الكتريكي كنترل مي‌شود به اين ساختار اضافه مي‌گردد تا ايمني حركت آن را تأمين كند. اين ترمز زماني عمل مي‌كند كه منبع تغذيه برقي آن قطع مي‌شود. بين موتور و فلكه كششي يك گيربكس قرار دارد تا سرعت موتور را با سرعت فلكه كشش هماهنگ كند. براي اين كار معمولاً از موتورهاي جريان متناوب ۴ يا ۶ قطبي استفاده مي‌شود. هدف ديگر استفاده از گيربكس در اين سيستم كاهش گشتاور مي‌باشد. گيربكس توانايي تأمين گشتاور قابل توجه مورد نياز ايجاد شده توسط فلكه كشش را از موتوري با گشتاور پائين تر دارد و لذا سبب كاهش ابعاد موتور مي‌شود. در حقيقت اندازه موتور بيش از آنكه به توان خروجي آن بستگي داشته باشد به گشتاور خروجي وابسته است. در هر حال نيرومحركه اينگونه آسانسورها به شرح زير مي‌باشد: 
بالابرهاي گيربكسي ( Geare machines) 
بالابرهاي بدون گيربكس (Gearless Hoist machine) 
بالابرهاي بدون گيربكس باموتورهاي سنكرون وآسنكرون 
بالابرهاي بدون گيربكس درآسانسورهاي فاقد موتورخانه ( Room less) 
بالابرهاي بدون گيربكس براي ظرفيتهاي بالا 
كنترل الكتريكي 
درآسانسورهاي كششي تعادل وزن كابين وبخشي ازبارنامي آسانسورتوسط وزنه تعادل انجام ميشود اين بخش ازبارنامي معمولاً بصورت درصدي ازبارنامي بيان مي شود كه دراكثرموارد ۵۰% است . آنچه عملاً انجام ميگيرد اين است كه كابين بانصف باراسمي درميانه مسيرحركت متوقف ميگرددو باچرخاندن چرخ طيار( فلايويل ) سعي مي شودكه ميزان نيروي مورد نياز براي چرخاندن چرخ طيار در هر دو جهت يكسان باشد .

 
آسانسورهاي داراي سيستم رانش هيدروليكي 
در آسانسورهاي با سيستم محركه هيدروليك موتور يك سرعته يك پمپ فرور فته در روغن را به حركت مي‌اندازد. پمپ ، روغن را به جك كه كابين را به سمت بالا مي‌برد با فشار مي‌راند. وقتي كه كابين به سمت پائين حركت مي‌كند ، موتور كار نمي‌كند و يك واحد شيربرقي (Valve unit) سرعت تقريباً ثابتي را براي كابين صرفنظر از ميزان بار تأمين مي‌كند. وقتي كه كابين در نزديكي طبقه است ، شير برقي مربوطه به تدريج بسته مي‌شود كه باعث نرمي حركت و دقت در توقف مي‌شود.

اشكالات مهم آسانسورهاي هيدروليك در مقايسه با آسانسورهاي كششي برقي سنتي :
محدوديت طول مسير حركت (با توجه به محدوديت طول جك ها حداكثر ۳-۴ توقف)
محدوديت سرعت (حداكثر يك متر بر ثانيه)
محدوديت تعداد استارت در ساعت (حداكثر ۹۰)
استفاده از مقدار زياد روغن كه خطر آلودگي دارد.
قدرت مصرفي بالا (حداقل سه برابر قدرت يك آسانسور سنتي با همان ظرفيت و سرعت)

محاسن آسانسورهاي هيدروليكي در مقايسه با آسانسورهاي كششي برقي سنتي
وجود موتورخانه در پائين چاه و دور از آسانسور
توانايي بالابردن بارهاي سنگين
نيازنداشتن به سقف محكم چاه
ايمني بيشتر و نرمي حركت و دقت در توقف

 
۱-۳- دلايل رواج آسانسورهای هيدروليک

 
تا ابتدای قرن ۲۱ ، آسانسورهای هیدرولیکی به مدت ۵۰ سال بازار را در دست داشتند ، با معرفی و ساخت آسانسورهای کششی بدون موتورخانه از سال ۱۹۹۵ ، آسانسورهای هیدرولیکی با رقبای زیادی از این نوع آسانسورها دست و پنجه نرم می کنند . اما با این وجود سیستمهای محرک سیال مزایای خاص خود را دارند که از این میان می توان به هزینه پایین تعمیرات ( به علت پایین بودن استهلاک نیروی محرکه ) ، انعطاف پذیری در طراحی کابین و موتورخانه ، خصوصیات بارز ایمنی ، نصب آسان با هزینه پایین اشاره کرد .
از آنجائیکه در ابتدا آسانسورهای کششی بدون موتورخانه موجب صرفه جوئی در فضا می شدند ، متقاضیان بیشماری داشتند ، هر چند این مسأله را نباید به عنوان امری در کاهش انتخاب آسانسورهای هیدرولیکی تفسیر کنیم ، چرا که تولید سالانه شیرهای کنترلی هیدرولیک در حال افزایش می باشد .
از آنجا که در کشورهای توسعه یافته مزایای آسانسورهای هیدرولیک روشن است ، انتظار می رود میزان تقاضای آسانسورهای کششی بدون موتورخانه در آینده کاهش یابد .
از قرن نوزدهم به بعد ، آسانسورهای کابلی به جای نوع هیدرولیک آبی ، به عنوان وسيله ای برای انتقال عمودی استفاده می شدند . اما در سال ۱۹۵۰ آسانسورهای هیدرولیکی روغنی در آمریکا و آلمان بطور همزمان معرفی شدند که به سرعت شهرت یافتند . 
 
در ابتدا آسانسورهای هیدرولیک برای انتقال عمودی و صرفاً برای حمل بار مورد استفاده قرار می گرفتند ، با گذشت زمان بر اساس پیشرفتها و اصلاحاتی که در ساختار این نوع بالابرها ایجاد شد ، این امکان را فراهم کرد که از آنها برای جابجائی مسافر نیز استفاده شود .
بر اساس آماری که به وسیله NEII ( شرکت ملی صنعت آسانسور آمریکا ) منتشر شده است ، در دهه ۱۹۷۰ ، شرکتها آسانسورهای هیدرولیکی بیشتری نسبت به نوع کششی آن ( چه با گیربکس و چه بدون گیربکس ) تولید کرده اند ، حتی در سال ۱۹۷۳ تولید بالابر هیدرولیکی از نوع کششی پیشی گرفت ، تا آنجا که تا اواسط دهه ۱۹۸۰ تولید آسانسورهای هیدرولیکی دو برابر توليد آسانسورهای کششی بوده است . 
 
تولید آسانسورهای هیدرولیکی تا سال ۲۰۰۰ ، ۳ تا ۴ برابر تولید آسانسورهای کششی بوده که از این میان تنها در کشور ایالات متحده آمریکا ، ۷۰% آسانسورهای فروخته شده در سال ۱۹۸۶ ، از نوع هیدرولیکی بوده است ( اين آمار فقط برای اعضای NEII است ) . قطعاً تعداد آسانسورهای هیدرولیکی که توسط شرکت های غیر عضو نصب شده است این آمار را افزایش می دهند . از سال ۱۹۹۵ ، شرکتهای آسانسور ، نوع جدیدی از نیروی محرکه را به بازار عرضه کردند که با آن بازار ساختمانهای با ارتفاع کوتاه و متوسط را تحت پوشش خود قرار دادند . این سیستم جدید MRL یا بدون موتورخانه نامیده شد . 
 
در این سیستم که از تکنولوژی موتورهای سنکرون با مغناطیس دائم بهره می برند ، مکانیزمهای کاهنده سرعت ( گیربکس ) را حذف می کنند ، که این امر موجب کاهش وزن و اندازه موتور کششی می شود ، با این راه حل موتور در داخل چاهک قرار می گیرد و در نتیجه نیازی به موتورخانه نیست و انعطاف پذیری ساختمان در زمینه معماری بیشتر خواهد شد . همچنین جمع و جور بودن ، عدم نیاز به روغن کاری و نیروی گردنده بالا در سرعت پائین از مزایای این سیستم می باشند . در ضمن صرفه جوئی انرژی توسط حذف مصرف انرژی از انتقال دنده حلزونی میسر است . اگر چه بهره بردن از مگنتهای دائمی ( PM ) هزینه تولید موتور را افزایش می دهد ، اما حذف مکانیزم انتقال دنده ، این افزایش را به تعادل می رساند .
از طرفی دیگر هزینه بالابرهای کششی بدون موتورخانه بیشتر از آسانسورهای هیدرولیکی است . باورها بر این است که با افزایش تولید آسانسورهای بدون موتورخانه ( MRL ) قیمت و هزینه کاهش خواهد یافت .
بالابرهای هیدرولیکی به خاطر ضریب ایمنی بالا و نصب آسان سهم قابل توجهی از بازار را به خود اختصاص داده اند .
همانطوریکه در نمودار زیر مشخص شده است ، سطح تعمیرات شیرهای کنترل در کارخانه BLAIN که خود از اصلی ترین تولیدکنندگان این نوع شیر است نشان داده شده است . همانطور که مشاهده می کنید از کل شیرهای فروخته شده و در حال استفاده ( ۳۵۰۰۰۰ ) در سال ۲۰۰۳ ، نهایتاً ۰۷۸۶/۰% دچار نقص فنی و ۰۳۷/۰% به علت گرفتگی لوله توسط مواد و یا نصب نامناسب در زمان سرویس دستگاه ، به این تولیدکننده ارجاع داده شده است .
 

در سال ۲۰۰۴ این آمار به ترتیب ۱۷/۰% و ۳۴/۰% می باشند.
چنین درصدهای پایینی در خرابی یک قطعه کلیدی در سیستم هیدرولیکی حاکی از آن است که سیستم بالابر هیدرولیکی دارای استانداردهای قابل اعتمادی است که نوع کششی نمی تواند با آن برابری کند . تولید کنندگان بالابرهای کششی برای کاهش تقاضا در خرید بالابرهای هیدرولیکی ، همیشه دو موضوع بالا بدون میزان مصرف انرژی در آسانسورهای هیدرولیکی و تهدید محیط زیست به وسیله این نوع بالابر را به عنوان نقاط ضعف بر می شمارند .
بازار آسانسور 
در کشورهای توسعه یافته تعداد زیادی آسانسور نصب شده است . تعداد ساختمانهای کوتاه در این کشورها بسیار چشمگیر است ( جدا از آنهائی که دارای فضای کم و جمعیت بسیارند ) . در این کشورها ، با بالابردن کیفیت شیرهای کنترل ، پمپها ، موتورها و دیگر قطعات وابسته ، صنعت هیدرولیک پیشرفت محسوسی داشته است مضاف بر اینکه این کیفیت با قیمت بسیار مناسبی عرضه می شود . مزایای برجسته آسانسورهای هیدرولیکی تولیدکنندگان را بر آن داشت که نیروی محرکه هیدرولیکی را انتخاب کنند . تبلیغات و آگاهی رسانی در زمینه راحتی و ایمنی این نوع بالابرها هم مصرف کنندگان را به خرید این محصول تشویق کردند . در نتیجه نصب آسانسورهای هیدرولیکی در جهان ۶۰% بیشتر از نوع کششی آن بود ( نمودار زیر ). 
 
این آمار در سال ۱۹۹۵ زمانی که نوع جدیدی از بالابرهای کششی به نام MRL ( بدون موتورخانه/Machine Room less ) برای ساختمانهای کوتاه معرفی شدند ، تغییر کرد . مزایای بالابرهای بدون موتورخانه ( MRL ) بقدری توسط مهندسین عمران و آرشیتکت مورد توجه قرار گرفت که ظرف مدت کوتاهی نصب این نوع بالابر رشد قابل توجهی داشت . لازم به ذکر است که شرکتهای چند ملیتی نیز در جا انداختن بالابرهای کششی MRL نقش به سزائی ایفا کردند . گزارشها نشان می دهند که با حضور آسانسورهای کششی بدون موتورخانه ( MRL ) در بازار جهانی ، فروش آسانسورهای هیدرولیکی تا ۴۰% کاهش یافته و انتظار می رود که تا سال ۲۰۱۰ میلادی دو سوم آسانسورهای جدید از نوع MRL باشند . آمار سال ۲۰۰۰ و ۲۰۰۴ اروپا در این زمینه ، در نمودار بالا نشان داده شده است . بر اساس آمار سال ۲۰۰۰ ، ۸۱% از آسانسورهای نصب شده در آمریکا از نوع هیدرولیک هستند . البته وضعیت بازار هیدرولیک آنطور که گفته و شنیده می شود در خطر نیست . درخواست شیر کنترل هیدرولیک ( Hydraulic Control Valve ) برای نصب آسانسورها سالانه در حال افزایش است و این خود بیانگر رونق بازار این محصول است به عنوان مثال شرکت BLAIN در سال ۲۰۰۴ نسبت به سال ۲۰۰۰ در تولید شیر (Valve )  72% رشد داشته است . 
شاید سالانه تعداد آسانسورهای کششی نصب شده نسبت به هیدرولیکی در حال افزایش باشد ، اما این بدین معنا نیست که نصب آسانسورهای هیدرولیکی در حال افزایش نیست . با گذشت زمان و با شناخت هرچه بیشتر مزایای آسانسورهای هیدرولیکی در کشورهای در حال توسعه ، نسبت نصب بالابرهای هیدرولیک به کششی به حالت تعادل خواهد رسید . طرفه آنکه در صنعتی که به بالابودن سطح ایمنی در خدمات خود افتخار می کند ، برخی از شرکتهای مهم تولید کننده وقتی آسانسور MRL ( بدون موتورخانه ) به بازار عرضه شد ، برای کاهش هزینه ها در نصب آسانسور در ساختمانهای کوتاه ، ایمنی را زیر پا گذاشته اند . برای بالابردن سطح رقابت ، تولیدکنندگان آسانسورهای هیدرولیک نیز در صدد حذف موتورخانه می باشند که به نیروی محرکه اجازه می دهد که در داخل پیت قرار گیرد و یا به در ورودی ( Lading Door ) نصب شود . اگر میزان تقاضای آسانسور کششی بدون موتورخانه را با آسانسور هیدرولیک بدون موتورخانه مقایسه کنیم نوع هیدرولیک بدون موتورخانه از بازار گرمتری برخوردار است .

وضعيت در اروپا و ايران 
در ایران نسبت تعداد آسانسورها به تعداد کارکنان نصف میزان میانگین در اروپا می باشد که از این موضوع می‏توان نتیجه گرفت که رقابت در بازار ایران از لحاظ تعداد رقبا ، چالش انگیزتر از دیگر نقاط اروپا می باشد . نمودار بعدی ، درصد آسانسورهای نصب و راه اندازی شده در اروپا در همان سال را نشان می دهد . 
می توان مشاهده کرد که بازار توسط آسانسورهای کششی بدون موتورخانه تقریباً انحصاری است . بیشترین تعداد آسانسور نصب شده در یونان مربوط به آسانسورهای هیدرولیک بوده ( تقریباً ۸۵% ) ، در حالیکه در ایران مدل کششی همراه با Machineroom ، ( در حدود ۸/۸۴% ) ، در صدر جدول آسانسورهای نصب شده قرار دارد . آسانسورهای هیدرولیک و بدون موتورخانه به ترتیب ۹/۹% و ۱/۷% از سهم بازار ایران را در اختیار دارند . 
در اروپا عموماً ساختمانها کوتاه و یا دارای ارتفاع متوسطی هستند . از آنجائی که شرکتهای چند ملیتی بر بازارها مسلط هستند بخصوص در زمینه سیستم جدید بدون موتورخانه در نتیجه شرکتهای کوچک سعی کردند با پائین آوردن قیمت خود را در دامنه رقابت حفظ کنند .
 
در نمودار زیر فروش شیرهای کنترل (Control Valve ) در کشورهای مختلف بصورت درصدی نشان داده شده است و از آنجا می توان موقعیت کنونی بازار آلمان را مشاهده کرد . میزان تقاضای شیر در آلمان به علت گسترش تقاضا در بالابرهای بدون موتورخانه کاهش داشته اشت ، هر چند کشورهای دیگر در این زمینه ثبات بیشتری داشته اند . ( بیشترین فروش شیر در یونان و آمریکا بوده است .) موقعیت کشور ایران شباهت زیادی به کشورهای در حال توسعه در خاورمیانه و خاور دور دارد و آن دغدغه هائی است که شرکتهای چند ملیتی با در دست گرفتن بازار ایجاد کرده اند . در کشورهای در حال توسعه مانند ایران نصب آسانسور در ساختمانهای بلند عاملی در افزایش کیفیت ساختمان است . شمار بسیاری تولیدکننده آسانسور و قطعات مربوط به آن و همچنین مراکز سرویس کاری آسانسور با تکیه بر فروش آسانسورهای با موتورخانه به کار خود ادامه می دهند . اکثر این شرکتها با تعداد معدود و بودجه محدود در این صنعت مشغول به کار هستند . بعضی از این شرکتها چنانکه باید از استانداردها پیروی نمی کنند اما قیمت پائین آنها مالکین و سازندگان ساختمان را به خود جذب می کند .
 
شایعاتی چون دارا بودن گواهیهای استانداردی چون : ISO و CE برای جلب مشتری خود مسأله ای نگران کننده است و این شایعات خود امری مؤثر در تفاوت قیمتها بین یک کالا با کیفیت مطلوب و یک کالا با کیفیت پائین است از طرفی دیگر مطلع نبودن مشتری از خصوصیات یک آسانسور با کیفیت موجب می شود که مشتریان انتخاب خود را بر اساس قیمت پائین پایه ریزی کنند . آسانسورهای هیدرولیکی در ایران چندان شناخته شده نیست و تعداد معدودی از سازندگان ساختمان این نوع بالابر را پیشنهاد می کنند . کمبود مهندسین و تکنسین های خبره در صنعت آسانسور خود تأثیر بسزائی در چگونگی نصب و سرویس آسانسورهای هیدرولیکی داشته است .

عتیقه زیرخاکی گنج