• بازدید : 44 views
  • بدون نظر
این فایل در ۷صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

پيكر همه جانوران از سلول ساخته شده است. اساس ساختماني همه سلولها نيز مشابه است. به اين ترتيب كه هر سلول از غشا و هسته و سيتوپلاسم تشكيل شده است. درون سيتوپلاسم اندامكهايي وجود دارد كه عبارتند از: ميتوكندري، دانه¬هاي گرد يا ميله¬اي با غشا دو لايه كه لايه داخلي داراي فرو رفته‎ گيهايي است. ميتوكندري محل تنفس سلولي و توليد انرژي مي¬¬باشد. واكوئلها حاوي مايعاتي به نام شيره سلولي هستند. وظيفه آنها، تنظيم مقدار آب سلول، ذخيره كردن بعضي مواد، شركت در گوارش و دفع مواد در بعضي از سلولها مي¬باشد
عمل شبكه آندوپلاسمي، نقل و انتقال مواد در داخل سلول بين هسته و سيتوپلاسم است و از مجموعه مجراها و حفرات درون سيتوپلاسم تشكيل شده¬اند. بر روي ديواره بخشي از آنها دانه¬هاي ريوزوم قرار دارد. 
 دستگاه گلژي 
دستگاه گلژي كيسه¬هاي پهني است كه روي هم قرار دارند و در سلولهاي ترشحي بيشتر هستند. عمل دستگاه گلژي، نگهداري و ترشح مواد مي¬باشد. 
 هسته 
هسته، اغلب كروي است و در مركز سلول قرار دارد. هسته را غشاي دو جداره احاطه كرده است. درون هسته، شيره هسته وجود دارد. درون شيره هسته، شبكه كروموزوم وجود دارد كه به هنگام تغذيه سلولي به صورت كروموزومها نمايان مي¬شود. 
  غشاي سلول 
پرده¬اي در اطراف همه سلولها قرار گرفته. غشاي پلاسمايي از ملكولهاي چربي و پروتئين ساخته شده است، در لابه¬لاي مولكولهاي پروتين به صورت نامنظم قرار دارد. 
مولكولهاي چربي از فسفو ليپيد و در دو لايه قرار دارد و بين آنها پيوند شيميايي وجود ندارد. در ساختمان غشاي مولكولهاي هيدرات كربن هم وجود دارد. سلولها براي زنده ماندن بايد موادي را از محيط بگيرند. در همين  حال مي¬بايست مواد زائد را از خود دور كنند. براي درك بهتر اينكه ملولهاي مواد، چگونه از غشاي سلولي مي-گذرند. بايد اطلاعاتي درباره رفتار ملكولها و حركات آنها داشته باشيم. 
مولكولها هميشه در حال حركت هستند، جنبش مولكولها در جامدات كم، اما در مايعات و گازها زياد است. مولكولها به طور اتفاقي به هر طرف مي¬روند. يعني به طور مستقيم به حركت خود ادامه مي¬دهند، مگر اينكه در مسير خود به مولكولهاي ديگر برخورد كنند. اين رفتار در محيطهاي گاز و يا مايع باعث گسترش تدريجي آنها مي‎شود تا سرانجام در محيطهاي بسته و معين به حالت يكنواخت و معيني برسند. 
 اتشار 
به پراكندگي تدريجي مولكولهاي يك ماده را انتشار ساده مي¬گويند. انتشار ملكولها سرانجام به حالت تعادل مي¬رسد. مرحله تعادل وقتي است كه مولكولها به طور يكنواخت در محيط پراكنده شوند. 
آيا مولكولها مي¬توانند از پرده‎ها عبور كنند. پاسخ به اين سؤال، به پرده، قطر منافذ آن و نوع مولكولها بستگي دارد. اگر ماده¬اي از درون يك پرده بگذرد، آن پرده را نسبت به آن ماده نفوذ پذير مي¬گويند.
يك ظرفي را كه با پرده¬اي با سوراخهاي ريز نسبت به آب تراوا است مي¬پوشانيم حال درون آن مايع رنگي مي¬ريزيم و در ظرف آبي قرار مي¬دهيم. مشاهده مي¬كنيم كه آب درون ظزف بالا مي¬رود. اما مولكولهاي محلول از آن سوراخها عبور نمي¬كنند. به حركت آب از درون پرده نيمه تراوا اسمز مي¬گويند.
اسمز حالت خاصي از انتشار است. هر جا غلظت محلول بيشتر شود، آب بيشتري جذب خواهد كرد. اين گونه جذب آب را فشار اسمزي يا غيروي اسمزي مي‎گويند. موادي چون آب و يون كلرويون پتاسيم كه در پرده محلول نيستند به آساني از غشا عبور مي‎كنند. در اين مورد فرض بر اين است كه سوراخهاي ريزي در غشاي سلول وجود دارد كه حتي با ميكروسكوپهاي الكتروني قابل مشاهده نيست و مولكولهاي آب مي توانند مستقيماً از آنجا عبور كنند. 
  نكاتي مهم درباره انتشار 
هر مولکول يا يون حركتي كاملاً اتفاقي دارد و اين وضع، ربطي به جهت انتشار ندارد. در يك محلول انتشار هر نوع ماده، مستقل ار انتشار مواد ديگر است. سرعت انتشار به عواملي از قبيل: قطر ذرات، دما، بار الكتريكي ذرات و تفاوت غلظت دو محيط بستگي دارد. علاوه بر انتشار ساده و اسمز، دو حركت ديگر از خلال غشا تشخيص داده مي-شود. كه به انتشار تسهيل داده شده و انتقال فعال مرسومند. در اين دو نوع حركت انتشار، مولكولهايي به نام ناقل در غشا وجود دارد كه از جنس پروتئين است. اين مولکولها در يك سمت غشا با ماده عبوري تركيب مي¬شوند و در سمت ديگر از آن جدا مي¬شوند. 
در مقايسه انتشار ساده با انتشار تسهيل شده و انتقال فعال، مشاهده مي‎شود كه ماده¬اي در انتشار ساده از منطقه پر تراكم به منطقه كم تراكم انتقال داده مي¬شود تا غلظت مساوي بين دو طرف پرده حاصل آيد. 
در انتشار تسهيل داده شده، ماده از منطقه پر تراكم به منطقه كم تراكم مي‎رود، اما انتقال به وسيله مولكول ناقل صورت مي¬گيرد. در انتقال فعال، مولكولهاي ناقل با صرف انرژي بعضي مواد را از بيرون سلول كه غلظت آن كمتر است به درون سلول كه غلظت آن بيشتر انتقال مي¬دهد. 
سلولهاي ريشه گياه، يونها را از آب درون خاك جذب مي¬كنند. اما اغلب غلظت اين يونها در داخل سلول بيشتر از غلظت آنها در خارج از سلولهاست. در سلول بعضي از جانداران دريايي، ممكن است غلظت يون بيشتر از غلظت آن در دريا باشد. با اين حال همين سلولها يون را از آب تهيه مي¬كنند. بعضي از سلولها مثل آميد، مي‎توانند مولكولهاي بزرگ و حتي ذرات موادي را كه از غشاي آنها قابل عبور نيستند، جذب كنند. اين عمل سلول آندوسيتوز نام دارد. در هنگام عمل آندوسيتوز در غشاي پلاسمايي، فرورفتگيهايي پديد مي‎آيد و كيسه كوچكي به دور ذره غذايي پديد مي‎¬آيد. سپس لبه¬هاي كيسه به هم نزديك مي‎شوند، مي‎¬چسبند، سپس در آن قسمت سلول واكوئل پديد مي‎آيد كه ذره غذايي در درونش قرار دارد. آنگاه با آنزيمهاي درون واكوئل، گوارش غذا آغاز مي¬شود. 
  اگزوسيتوز 
بسياري از سلولها، مولكولهاي پروتئيني مي‎سازند كه از سلول خارج مي‎شوند، اين مولكولها در دستكاه گلژي بسته بندي مي‎شوند. بسته به سوي غشاي پلاسمايي به حركت در مي‎آيد. غشاها با هم مي¬آميزند و دهانه¬اي به سمت خارج باز مي‎شود تا مواد ساخته شده، خارج شوند. اين عمل سلول اگزوسيتوز نام درد. 
  سازمان پر سلولي 
در جانوران تك سلولي، كليه اعمال حياتي، توسط همان يك سلول انجام مي‎گيرد. اما در جانوران پر سلولي، تقسيم كار وجود دارد و هر كدام از سلولها براي وظيفه خاصي، تخصص مي¬يابند. مانند عمل تغذيه در لوله گوارش، تنفس و انتقال مواد در دستگاه گردش خون. 
 بافتها 
بافتهاي بدن را مي¬توان به ۴ گروه اصلي، پوششي، پيوندي، ماهيچه‎اي و عصبي، تقسيم كرد. 
 بافت پوششي 
اين بافت، سطح خارجي بدن و سطح داخلي اندامها و حفره¬هاي درون بدن را مي‎پوشاند. سلولهاي بافت پوششي بسيار منتشره هستند. بافت پوششي كه سطح بدن را مي‎پوشاند نقش محافظت را بر عهده دارد. سلولهاي اين بافت به تدريج از قسمت سطح از بين مي¬روند و به جاي آنها سلولهاي جديد پديد مي‎آيد. ديواره داخلي لوله گوارش از بافت پوششي يك لايه¬اي ساخته شده است كه برخي از آنها عمل ترشح كردن را انجام مي‎دهند. بعضي از سلولها مي¬توانند موادي را از خود عبور دهند؛ مثل: سلولهاي جداره نفرونها. اندازه و شكل و بافتهاي پوششي گوناگونند. 
بافت پيوندي 
در بين بافتها و اطراف اندامها قرار دارد. بافت غضروفي، استخواني، خوني، اقسام تغيير يافته بافت پيوندي هستند. بخش اصلي بافت پيوندي را يك ماده زمينه‎اي، بين سلولي تشكيل مي‎هد كه سلولها و رشته¬هاي پيوندي درون آن قرار گرفته¬اند. اين ماده بين زمينه¬اي ممكن است يك ماده نيمه جامد، مانند غضروف، جامد، مانند بافت استخواني، مايع، مانند خون باشد. بافت پيوني كه اعضاي بدن را مي¬پوشاند، داراي رشته¬هايي به نام، كلاژن است. كه موجب استحكام مي¬شود و رشته¬هاي ارتجاعي، خاصيت ارتجاعي بافت را سبب مي¬گردد. بعضي از سلولهاي بافت پيوندي نيز، خاصيت بيگانه خواري دارند

عتیقه زیرخاکی گنج