• بازدید : 61 views
  • بدون نظر
این فایل در ۱۴صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

بی شک بسیاری از بینندگان ، حتی کسانی که در زمینه معماری سنتی فعالیت دارند. هنگامی که در برابر عظمت و شکو گنبد ها، طاق ها ،کاربندی ها، و نگاره ها که در نهایت دقت و ظرافت بنا ها را آذیین بسته اند، قرار می گیرند از خود می پرسند: آیا هنرمند معمار بر اساس ذوق و تجربه به چنین طاق ها و گنبد هایی را بر پا داشته اند، یا کسانی به یاری آنها بر خاسته اند؟
در گذشه آموختن هنر و پیشه ،سینه به سینه ،از ستاد به شاگرد، یا از پدر به پسر بوده است. استادان هر فن برای حفظ راز و رمز پیشه و هنر خود آموزش را در محدوده خانواده یا صنف خود که در نهایتبا پیوند های خویشاوندی همراه می شد. مجاز می دانسته و به ندرت دانسته های خود را مکتوب کرده اند، این احتمال نیز هست که توان چنین کاری را نداشته و یا لزوما نوشتن را احساس نمی کرده اند
در اصطلاح هنری گره چینی عبارت است از مجموعه ای از شکلهای هندسی که با نظم و ترتیب و پیچ و شکنهای هماهنگ و قرینه در کنار هم چیده شده اند.در تعریفی دیگر ،گره چینی عبارت است از یک ترکیب هماهنگ از شکلهای هندسی به هم پیچده شده ، موزون و جاذب که با استفاده از خط های راست شکل گرفته است ، یا گره اسلوب بسیار منظم از نقوش هندسی، با مجموعه ای خاص از عناصر قابل تعریف ریاضی است .
اصول موضوع نوع خاص هندسه است که در گره به کار می رود.

چوب های مرغوب مورد استفاده ارسی 
۱- کاج: بهترین نوع کاج برای کشور های فنلاند ،اتریش سوئد ،روسیه و… می باشد.
۲- راش : چوب بیرون آن قرمز رنگ و درون آن قهوه ای مایل به سرخ و با الیاف موازی یکنواخت بدون بو و طعم می باشد، نسبتا سخت و سنگین و به خمش و ضربه مقاوم است.
رنگ و لاک خوب می پذیرد . برای استفاده در گره چینی باید رطوبت چوب بسیار کم اشد، و کاملا خشک باشد، چوب راش دارای بافتی متراکم می باشد.
۳- گردو : بومی ایران و چین می باشد. چوب بیرون خاکستری مایل به قهوهای روشن و چوب درون قهوه ای روشن تا قهوه ای تیره می باشد. چوب نسبتا سنگینی می باشد و به خوبی رنگ و لاک را می پذیرد.دارای الیاف منظم و نا منظم و دارای نقوش زیبایی  می باشدف و ابزار خوری خوبی دارد. درخت گردو از خانواده پهن برگان می باشد. و دارای استحکام زیادی می باشد. و دارای استحکام زیادی است.به گردو گردکان و جور هم می گویند.
۴- چنار: یکی از فراوانترین درختانی است که در ایران بخصوص شهر تهران به وفور دیده می شود،چوب برون روش تا قهوه ای تمایل به قرمز و منگنی می باشد. چوب پیر آن به راش شباهت دارد. چوب بدون بو و طعم و مشابه راش ولی نرم تر ونسبتا سخت و دارای الیافی یکنواخت است . دوام آن نسبتا کم است.
 5- توسکا : چوبی است بدون قابل تشخیص از چوب بیرون و درون مایل به صورتی، نرم و سبک و دارای الیافی صاف و ظریف و ریز بافت می باشد.کار با آن آسان و رنگ پذیری خوبی دارد.و دارای دوگونه قشلاقی وییلاقی می باشد.
۶- ملچ : گونه ای از نارون می باشد که در جنگلهای متوسط از گرگان تا آستارا و طالش وزم می نامند. از خانواده پهن برگان می باشد و چوب آن نیمه سنگین و سخت می باشد. دارای بافتی غیر متراکم می باشد. از کرم تا کرم مایل به قهوهای و با رگه های سبز و خاکستری می باشد. دارای نقوش بسیار زیبایی می باشد.رنگ پذیری خوبی هم دارد و بعد از رنگ بسیار زیبا می شود. چوب یکی از چوبهای با ارزش و تقریبا نادر می باشد.

وسایل و ابزار گره چینی 
۱-چکش(که شامل چکش فلزی-چکش لاستیکی-چکش چوبی)
۲-میخ کش
۳-اره دستی
۴-گیره بغل دستگاه یا بغل میز
۵-گونیا باز شو 
۶-گونیا فارسی
۷-خطکش تیره دار 
۸-کولیس
۹-رنده دستی

ویژگی پنجره: ازجمله شکل و اندازه آن ، و نحوه کاربرد ش ،بسته به شرایط اقلیمی و وضع فرهنگی هر منطقه متفاوت بوده است. واژه پنجره از سانسکریت به معنای قفس گرفته شده و در اردو به صورت پینجارا به همین معنا آمده است.
این واژه به معنای دریچه مشبک احتمالا از قرن چهارم به بعد وارد زبان فارسی شده است و ظاهرا بعد ها معنایی عام یافته  و به هر نوع جنس اطلاق شده است . در دوره زندیه و قاجاریه، پنجره  به معنای دریچه های مشبک فلزی به کار رفته است.واژه روزن، از روچن پهلوی به معنای سوراخی که از آن نور و هوا داخل اتاق می شود، پیش از پنجره در زبان فارسی رایج بوده و احتمالا به دریچه های غیر مشبک اطلاق می شده است. در دوره های بعد انواع خاصی از پنجره ها را به این نام خوانده اند. واژه ارسی نیز به نوعی پنجره چوبی رایج در دوره زندیه و قاجاریه اطلاق می شود.

پنجره های ارسی در معماری ایران
ارسی در فارسی به چم (معنای) گشاده لوز روس و اروس است. در اروپا به این گونه در ها گیوتین می گویند. استاد پیر نیا واژه ارسی را در پارسی می داند برابر گشاده و باز. ولی در فرهنگ ها ارسی را یک واژه روسی دانسته اند  (ار) پیشوندی است برابر بالا رفتن که در برخی واژه ها ی دیگر مانند ارچین دیده می شود و (سی) برابر پرتو و چشمه که در گویش های نیمروزی (جنوبی) ایران روایی است. ارسی گونه اس پنجره چوبی و شبکه دار کشویی است که با بالا و پایین رفتن و باز و بسته می شود. بلندای آن از کف تاآسمانه است.این در پنجره گاه به میانسرا باز می شود و گاه میان دو تالار جای میگیرد تا به هنگام نیاز باز شودو یک تالار بزرگ بدست آید. کاربرد ارسی در مهرازی ایران به گونه یک باز شوی بنیادی پیشینه ای بسیار کهن دارد . نمونه های زیبای آن در همه جای ایران دیده می شود.لت ارسی ها معملا فرد است. ارسی یک لتی در بالا خانه های گوشوار یا راهروهای طبقه اول ساختمان که معمولا در نقاط سردسیر به  ورت در است دیده می شوند. در هر ارسی از بخش های زیر ساخته شده است : باهو یا وادار : بخش ایستاده چهار چوب آن. کلاه: تی ترازی (افقی)میان بخش و پایاوجنبان آن.تنک: شبکه درون درک های آن .چفته ریزه:چفتی که درک ها را پایان نگه می دارد. درک یا لنگه: که مانند کشو بالا و پایین می رود. بخش زیرین به بلندای ۳۰ تا۵۰ سانتی متر از کف که مانند جان پناه است و پایاست.بخش بالای آن که نیم پرهون نیم دایره  یا سه پهلو است و پایاست.کاربرد سطح مشبک پنجره های ارسی تامین نور فضای درونی در معرض دید قرار دادن فضای بیرونی کاهش شدت تابش نور خورشید به اندازه کافی وارد فضای اتاغ شود نه کمتر نه بیشتر ب-روانشناسی رنگ ها: از نظر روان شناسی رنگ خای مختلف این شیشه ها و ایجاد نور های هم رنگشان بر روی انسان تاثیرات مختلفی می گزارد که هر رنگ کنار رنگ دیگر شدت این تاثیرات را خنثی می کند و مقدار مناسب آن را تنظیم و تعدیل می کند.و مقدار مناسب آن را تنظیم و تعدیل می کند.بیشتر رنگهای استفاده شده در شیشه های ارسی رنگهای لاجوردی قرمز سبز و زرد هستندو هر کدام به تنهایی یک تاثیر روانشناختی مجزای دارند.ج-زیبایی: سطح پنجره های ارسی را با استفاده از انواع نقش های گوناگون گره سازی و با شیشه های رنگین و ساده می آراستند و ترکیب های بدیعی پدید می آورند و بدین صورت هماهنگی بین این شبکه های هندسی و نورهای رنگی باعث ایجاد زیبایی دلپذیری می شود.د-نقش هندسی در ارسی: ناپسند دانستن تقلید از نقش ها و صورت های انسانی و حیوانی در نقاشی و سایر هنر های تصویری و تجسمی به تدریج موجب شد که تقلید از طبیعت در فرهنگ بسیاری از هنر های اسلامی چندان مورد توجه قرار نگیرد و جایگاه والایی نیابد.به همین جهت هنرمندان به ترکیب های هندسی و انتزاعی توجه بسیار کردند.و-محرومیت:پنجره های ارسی همچنین باعث محدود کردن دید از بیرون به درون خانه و ایجاد محرومیت می شود.
۵-خواص صوتی:اگر قطعات یک گره نسبت به هم زوایای مختلف یا متعدد پیدا کند جابه جایی صوتی ایجاد می کند در این جابه جایی تابع قوانین علم آکوستیک است.فرم های شش وجهی نیز دارای خواص صوتی هستند از کاربرد صوتی شش وجهی در طبیعت می توان کندوی زنبور عسل را مثال آورد که دقیقا عمل انتقال صوت یا رزونانس را انجام می دهد.

ارسی،رقص نور با ساز چوب و شیشه
ارسی، چیدمان چوب و شیشه ، یادگاری از روزگاران قدیم و الهام گرفته از طرح های اصیل اسلیمی که در ساخت درها و پنجره بنا ها به کار می رفت اکنون دیگر متدوال نیست و تنها در خانه های بر جای مانده از قدیم دیده می شود. این دست ساخته ها ی اصیل چوبی هر چند در حال حاضر به دلایل مختلف دیگر ساخته نمی شود اما در سر تاسر ایران زمین در شهر ها و روستاهای قدیمی هنوز وجود دارد و زیباتر از آن است که از یاد ها فراموش شود.
 واژه ارسی در فرهنگ عمید به معنی در اتاقی است که بر روی حیاط باز می شود. استاد ((محمد کریم پیر نیا)) از معماران پیسکسوت قدسمس در تعریف واژه ارسی معتقد است که برخی گمان می کنند ارسی به پنجره ای اطلاق می شود که به تدریج از معماری روسی در ایران رواج یافته در صورتی که پیش از آنکه ارسی در معماری روسی جایی باز کند که در بناها و نقاشی های ایران مشاهده شده است.
با بهره گیر از تاریخ معماری می توان گفت،در قرن هشتم هجری نمونه های فراوانی از رسم عناصر هندسی، گل و بته بر روی لوازم چوبی مانند منبر ، درب امامزاده ها، صندق مزار و رحل قرآن خلق شد.از اوایل قرن نهم هجری نیز این هنر رونق دیگری یافت و صنعتگران از مشبک و گره چینی در ساخت پنجره های منازل و کاخ ها استفاده کردند، همچنین از دوران صفویه به بعد هم با تعبیه شیشه های رنگی در چوب های مشبک ارسی ها ساخته شد.
در حال حاضر ارسی و گره چینی که یادگاری از زمان قدیم است در اغلب نقاط کشور مشاهده می ش.د و نمایی منحصر به فرد و متفاوت برای خانه های قدیمی ساخته است. تقارن کامل در شکل،فرم و رنگ که از طرح های اسلیمی نشات گرفته و با تکه های کوچک چوب به شکل ستاره های چند پر پیاده شده،ویژگی مشترک پنجره های مشبک گره چینی در سر تاسر ایران زمین به شمار می آید که در ارسی ها شیشه های الوان به رنگ های زرد،سبز،قرمز و آبی به آن اضافه شده است. در شمال ایران نیز ساخت ارسی مانند دیگر نقاط کشور مرسوم بوده است 
با این تفاوت که به دلیل رطوبت هوای شمال از چوب درخت آزاد یا ازدار که مقاوم است و دوام بیشتری دارد استفاده می شد ولی در مقابل در مناطق خشک و جنوبی و مرکزی کشور از چوب چنار برای کار گره چینی استفاده می کردند.

ویژگی های پنجره های گره چینی شده و ارسی ها
 رضا قاسم آبادی ، کارشناس مرمت سازمان میراث فرهنگی استان گلستان یکی از آن افرادی است که مرمت ارسی ها را انجام می دهد،وی که با پشتکار و تلاش خویش توانسته قطعات آسیب دیده ارسی ها را جدا و سپس دوباره باسازی و مونتاژ کند، درباره پنجره های گره چینی و ارسی در این استان می گوید به نظر می رسد نصب ارسی ها بسته به زمستان نشین و یا تابستان نشین بودن اتاق ها فرق داشته است.
وی می افزاید:در اتاق های تابستان نشین ارسی ها که بالای درب اتاق ها نصب می شد نقش بادخور را ایفا می کرد.این پنجره ها ی مشبک در هوای گرم،باد ملایم و مطبوع را با کوران هوا به داخل اتاق هدایت می کردو به همین سبب ارسی ها در اتاق های تابستانی شیشه نداشتند، در حالی که در اتاق های زمستان نشین شیشه دار بودند و شیشه به کار رفته در این گونه ارسی ها دست ساز و به سبب کمبود شیشه در آن زمان بسیار گران بوده و آن طور که ما اطلاع پیدا کردیم خمیر شیشه ها در این منطقه از روسیه وارد شده است.
قاسم آبادی درباره چند رنگ بودن شیشه ارسی ها هم میگوید علاوه بر انعکاس رنگارنگ و تلطیف نور به داخل اتاق ها،شیشه های رنگی سبب می شود خزندگانی همچون مارمولک و مار احساس وحشت کنند و وارد اتاق نشوند که این را از ویژگی های جالب درباره ارسی ها می توان برشمرد.
وی از ویژگی های ساخت ارسی هم مگوید، در ساخت این پنجره های چوبی از میخ استفاده نمی شود و اگر هم استفاده شده میخ ها چوبی بوده است. برای محک کردن ارسی ها که تکه هایی چوب آن را تشکیل داده اندچفت و بست یا همان زبانه نر و مادگی استفاده می شد وبا اینکه هیچ وسیله وصل کننده دیگری مانند چسب هم به قطعات ارسی ها زده نمی شد اما بسیار محکم ساخته شده اند.
قاسم آبادی درباره وضع دست ساخته های چوبی گره چینی در منطقه می کوید:ساخت گره چینی دیگر منسوخ شده و هیچ کس آنها را سفارش نمی دهد به علاوه اینکه در شمال کشور استاد کاری هم باقی نمانده اما مرمت آثار باقی مانده در خانه های قدیمی، یکی از اقدماتی است که برای حفظ گره چینی ها از سوی سازمان میراث فرهنگی انجام می گیرد.
وی با اشاره به اینکه در خانه های قدیمی منطقه،نورگیر هایی که با گره چینی ساخته شده هنوز وجود دارد می افزاید:خیلی از ارسی های قدیمی هم اکنون از بین رفته و درباره تعدادی هم که باقی مانده همکاری خود مردم برای حفظ آنها نیاز است.
با وجود اینکه ساخت پنجره های مشبک گره چینی دیگر رواج ندارد اما به گفته این کارشناس می توان از آنها در دکوراسیون داخلی خانه ها در اتاق پذیرایی یا نورگیرها استفاده کرد،همچنین میتوان از آنها در اماکن تجاری و خدماتی مانند سفره خانه ها،رستوران ها و هتل بهره برد.
حسین دباغ،کارشناس مرمت سازمان میراث فرهنگی استان گلستان نیز درباره ارسی ها می گوید این دست ساخته ها ی چوبی زیبا در سطح این استان در فضاهای مهم خانه های قدیمی که دارای تزئینات بوده و مساحت بیشتری داشته نظیر میهمان نشین ها و تالار ها مشاهده می شود.
به گفته وی دباره ارسی های که در گلستان ساخته شده هیچگونه مطالعات جامعی تاکنون انجام نگرفته و در نتیجه نمی توان به طور دقیق درباره آنها اظهار نظر کرد،به همین سبب درباره تفاوت ها احتمالی آنها نیز با دیگر نقاط کشور نظیر اصفهان و کردستان که مهد ساخت ارسی است نمی توان مقایسه ای انجام داد.
دباغ در ادامه می دهد بسیاری از ارسی و گره چینی قدیمی در استان اکنون خراب شده یا از میان رفته است،علاوه بر آن تعدادی از سوی مالکان برای کار تزئینات داخلی منازل گرانقیمت فروخته شده و درباره برخی نیز از سوی مالکان بناهای قدیمی اجازه دسترسی به آنها داده نمی شود البته مواردی هم بوده که مردم منطقه ارسی های با ارزش را برای استفاده خصوصا در اماکن مقدس اهدا کرده اند.
این کارشناس مرمت میراث فرهنگی همچون گرانی چوب ،مقرون به صرفه نبودن کار،تجاری شدن هنر ،ماشینی بودن مصالح ساختمانی،نبوداساتید زبر دست،عدم حمایت سازمان ها وحتی از یاد رفتن این هنر قدیمی از سوی مردم از دلایل منسوخ شدن ارسی ها می داند.
وی سازمان میراث فرهنگی گلستان را در امر تزئینات وابسته به معماری بناهای قدیمی ضعیف می داند و می افزاید:نبود متخصصان این رشته و اهمیت ندادن به تزئینات بناها وضعیتی را پیش آورده که تنها به ابنیه توجه می شود حتی هیچ فصل اعتباری برای مطالعات پژوهشی درباره تزئینات معماری در استان اختصاص نمی یابد.
  • بازدید : 53 views
  • بدون نظر
این فایل در ۷صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

پنجره ها از مهمترين اجزاي ساختمان هستند. پنجره تامين كننده نور، گرما و زيبايي در ساختمان مي باشد و همچنين مي توان با باز و بسته كردن پنجره به محيط بيروني دسترسي داشت و ضمن تصفيه مناسب،هواي مطلوبي بدست آورد. البته اگر پنجره بطور صحيح ساخته و بكار گرفته نشود و يا در طراحي ساختمان ديدگاه هاي انرژي رعايت نشود و پنجره در موقعيت مناسب قرار نگيرد،عامل اصلي افت حرارتي و برودتي در فصول سرد و گرم سال مي شود.
از نظر ميزان مصرف انرژي پنجره اي كه مقاومت حرارتي آن بيشتر باشد مناسبتر است و بطور كمي ميزان مقاومت حرارتي  پنجره به عوامل زير بستگي دارد.
– نوع شيشه مورد استفاده (شيشه، پلاستيك، شيشه هاي با ضريب صدور انرژي پايين و شيشه هاي هوشمند)
 2- تعداد لايه هاي شيشه موجود در پنجره )شيشه تك جداره، دو جداره و . ..( 
 3- ضخامت لايه هوايي ايجاد شده بين دو شيشه
۴- مقاومت حرارتي يا ضريب هدايتي قاب 
۵- درزبندي و هوابندي در هنگام نصب
هر يك از پارامترهاي فوق نيز وابسته به مواد تشكيل دهنده، پنجره و كيفيت ساخت آن مي باشد.
ضريب عبور نور (Visible Ttansmittance)
ضريب عبور نور به خصوصيات اپتيكي لايه شيشه مورد استفاده در پنجره بستگي دارد و ضريب عبور نور بيشتر در پنجره بيانگر عبور نور مرئي در طول روز مي باشد. پنجره هاي با عبور نور بيشتر به منظور ديد بهتر و حداكثر استفاده از روشنايي در طول روز مناسبتر مي باشد.
 
انواع پنجره از نظر نوع قاب
با پيشرفت صنعت ساختمان، پنجره با قابهاي متعددي توليد مي شود كه مهمترين آنها به شرح زير مي باشد.
۱ پنجره با قاب آلومينيومي
۲ پنجره با قاب آلومينيومي ترمال بريك
۳ پنجره با قاب فيبرگلاس
۴ پنجره با قاب تركيبي و كامپوزيتيچ
۵ پنجره با قاب چوبي
۶ پنجره با قاب و پنيلي (PVC)
۷ پنجره با قاب وپنيلي عايق شده



انواع پنجره از نظر نوع شيشه
پنجره ها با توجه به نوع شيشه و تعداد لايه هاي شيشه به صورت زير تقسيم مي شوند.
۱ پنجره تك جداره با شيشه شفاف ساده
۲ پنجره تك جداره با شيشه دودي و يا برنزي
۳ پنجره دو جداره با شيشه شفاف ساده
۴ پنجره دو جداره با شيشه دودي و يا برنزي
۵ پنجره هاي دو جداره با پوشش هاي خاص شيشه جاذب گرماي خورشيد (Selective Surface)
۶ پنجره دو جداره با شيشه هاي با ضريب صدور پايين (Low-E)
۷ پنجره هاي دو جداره با شيشه هاي تركيبي (جاذب گرماي خورشيد و ضريب صدور پايين)
۸ پنجره هاي سه جداره با شيشه هاي تركيبي




انواع پنجره از نظر نحوه عملكرد
پنجره ها از نظر نوع كاربري در ساختمان به صورت زير دسته بندي مي شوند:
۱ پنجره هاي ثابت
۲ پنجره هاي لولايي قائم (بازشو به سمت بيرون و داخل)
۳ پنجره هاي لولايي افقي (بازشو به سمت بيرون و داخل)
۴ پنجره هاي كشويي قائم
۵ پنجره هاي كشويي افقي




انواع پنجره از نظر فن آوري
پپنجره ها از نظر فن آوري ساخت به منظور بهبود كارايي و كاهش افت حرارتي به صورت زير دسته بندي مي شوند:
۱ پنجره هايي كه لايه بين دو شيشه با گازهاي خنثي پر شده است
۲ پنجره هايي كه در آنها از اسپيسرهايي(Spacer) با ضريب انتقال حرارت هدايتي پائيني استفاده شده است
۳ پنجره ها با پوشش شيشه Low-E و انتخاب طيفي
۴ پنجره هاي هوشمند





انواع پنجره 
پنجره
معمول‌ترين شکل پنجره، نوع دو لنگهٔ آن است. البته پنجره‌هاى کوچک را به صورت يک لته نيز مى‌ساخته‌اند. هر لته که غالباً روى پاشنه‌اى کوچک مى‌چرخيد به قطعه‌هايى تقسيم مى‌شد. لنگه‌هاى پنجره غالباً به سمت درون فضاى ساخته شده باز مى‌شد.
     اُرسى
پنجرهٔ اُرسى نوعى پنجرهٔ چوبى مشبک است که لنگه‌هاى آن به‌جاى آن‌که روى پاشنه گرد حرکت کند، در داخل يک چارچوب به سمت بالا حرکت مى‌کند. پنجره‌هاى اُرسى عموماً به‌گونه‌اى ساخته مى‌شد که تمام سطح بيرونى يک اتاق را در بر مى‌گرفت. سطح مشبک پنجره‌هاى اُرسى چندين کارکرد داشت: نخست نور فضاى درون را تأمين مى‌کرد و سپس ديد و منظر بيرون را در اختيار افراد درون فضا قرار مى‌داد و از شدت نور آفتاب و گرماى آن مى‌کاست. کارکرد ديگر آن حفظ حريم و محروميت فضاى درون اتاق‌ها و تالارها نسبت به فضاى بيرونى بود. خانه‌هاى واقع در بعضى از شهرها – از جمله شهرهاى شمالى کشور – از پنجره‌هاى اُرسى در سمتى از خانه که رو به گذرگاه عمومى بود استفاد مى‌کردند؛ زيرا ضمن برخوردارى از نور و منظر فضاى عمومي، محرميت فضاى اتاق نيز مخدوش نمى‌شد.   از اُرسى در فضاهاى درونى نيز استفاده مى‌شد، در جاهايى مثل بالاخانه‌ها و اتاق‌هاى گوشوارِ واقع در يک يا دو سويِ تالارهاى بزرگ و مرتفع؛ زيرا در اوقاتى که مجالسى مردانه در تالارها يا اتاق‌هاى بزرگ هفت درى يا پنج‌ درى برگزار مى‌شد، زنان در اتاق‌هاى گوشوار يا بالاخانه که در بالا و دو سوى تالار قرار داشت و از يک سمت به آن ديد داشتند، مى‌نشستند و به اين ترتيب بر فضاى تالار اشراف داشتند. سطح پنجره‌هاى اُرسى را گاه با نقوش گوناگون گره‌سازى و شيشه‌هاى رنگين و ساده مى‌آراستند و ترکيب‌هاى بديع پديد مى‌آوردند.
اُرسى برخلاف تصور بعضى‌ها به تقليد از معمارى روسى در ايران پديد نيامده و نمونه‌هاى جالبى از اُرسى در بناها و نقاشى‌ها، پيش از آن‌که معمارى چشمگيرى در روسيه پاگرفته باشد، مشاهده شده است.
روزن
روزن نوعى پنجرهٔ کوچک بود که براى گرفتن روشنايى و هواى آزاد بکار مى‌رفته است. معمولاً در فضاهاى اصلى و مهم، روزن را در بالا يا اطراف پنجره يا در – پنجره قرار مى‌دادند. نمونهٔ اين روزن‌ها در برخى اتاق‌‌هاى سه‌دري، پنج‌دري، هفت‌درى و نيز در حجره‌هاى مدارس يا کاروانسراها يافت مى‌شود. معمولاً آن را با يک سطح مشبک چوبي، آجري، گچبرى يا کاشى مى‌پوشاندند. اين روزن‌ها به اشکال گوناگون مربع، مستطيل، ترکيب مثلث با مربع يا مستطيل، دايره و در دورهٔ قاجار به شکل بيضى نيز طراحى و ساخته مى‌شد. براى نورگيرى و تهويهٔ مطبخ‌ها و انبارها نيز از يک يا چند روزن استفاده مى‌کردند و در مقابل آن هيچ شبکه‌اى قرار نمى‌دادند و تنها به شکل يک حفره ديده مى‌شد. در بالاترين نقطهٔ سقف بسيارى از بازارهاى سرپوشيده اين نوع روزن‌ها را قرار مى‌دادند.
 در بالاى محراب مسجد شاه ولى تفت از قرن نهم و در خانه ميرزا احمدخان نايينى در روزگار صفويه روزن‌هاى گچبرى شده بسيار زيبا و نغز هنوز وجود دارند که بعضى ميله‌هاى اتصالى آن از چوب کبريت نازک‌‌تر است. هدف از احداث روزن‌ها تأمين نور و تهويهٔ موردنظر بوده و براى استفاده از مناظر کمتر از آن استفاده شده است.

عتیقه زیرخاکی گنج