• بازدید : 46 views
  • بدون نظر
این فایل در ۵۳صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

تقسيمات كسري از تقسيم يك اينچ به قسمتهاي ۲/۱ ،۴/۱ ، ۸/۱، ۱۶/۱ ، ۳۲/۱ ، ۶۴/۱ حاصل مي شد اين تقسيمات براي اندازه گيري كارهاي دقيق كه در كارگاه ماشينهاي ابزار صورت مي گيرد كافي نخواهد بود .بهمين منظور برايايجاد دقت بيشتر در كارها و اندازه گيري قطعات نياز بيشتري به اندازه هاي دقيقتر يعني اندازه هاي كوچكتر از اندازه هاي شرح داده شده در بالا  مي باشد . بنابراين مي بايستي از سيستم اعشاري نيزاستفاده شود. بطور كلي ابزارهاي اندازه گيري كه براي مدرج كردن آنها از سيستم اعشاري استفاده شده بمراتب دقيقتر از سيستم كسري مي باشند 
در سيستم اعشاري يك اينچ را به دو قسمت مساوي تقسيم نموده كه فاصله هر خط برابر يك دهم اينچ و نيز يك دهم اينچ را مجدداً به ده قسمت مساوي تقسيم كرده كه فاصله هر خط برابر يك صدم اينچ و چنانچه اندازه دقيقتر نيز لازم باشد مي توان يك صدم اينچ را به ده قسمت مساوي تقسيم نموده كه فاصله هر خط برابر يك هزارم اينچ خواهد بود. 


تعريف اعداد اعشاري  : 
براي شناسائي اعداد اعشاري غالباً از علامت خط ۴۵ درجه (/) كه آن را در زبان فارسي مميز مي نامند استفاده مي شود . در زبان لاتين براي تعيين اعداد اعشاري بعد از اعداد صحيح نقطه بكار برده مي شود . به طور كلي علامت مميز و يانقطه بسيار مهم است ، كه بايستي بعد از اعداد صحيح گذارده شود عدد سمت چپ نقطه يا مميز را اعداد صحيح و عدد سمت راست را اعداد اعشاري مي نامند . اندازه ۰۲۵/۵ اينچ به اين معني است كه ۵ اينچ كامل با اضافه بيست و پنج هزارم اينچ را نشان مي دهد و خواندن اعداد به اين صورت است كه ابتدا سمت چپ اعداد صحيح و سپس علامت اعشاري كه نقطه يا مميز مي باشد و آنگاه عدد سمت راست كه به صورت اعشاري است خوانده خواهد شد . يعني ابتدا تمام اعداد صحيح و بعد از مميز اعداد اعشاري خوانده مي شود . 
مثلاً براي خواندن عدد ۱۲۵/۷ ابتدا عدد ۷ و سپس يك صد و بيست وپنج هزارم اينچ خوانده مي شود و يا عدد ۲۵۰/۱۲ كه طرز خواندن صحيح آن ۱۲ اينچ و دويست و پنجاه هزارم اينچ .
از طرفي ديگر مي توان سيستم اعشاري را بواحد هاي كوچك تقسيم نمود . مثل يك ميليونيم اينچ كه عبارتند از : 
عدد ۱/۰ را ميتوان نوشت ۱۰/۱ (يكدهم)
عدد ۰۱/۰ را مي توان نوشت ۱۰۰/۱ (يكصدم)
عدد ۰۰۱/۰ را مي توان نوشت  1000/1 (يك هزارم )
عدد ۰۰۰۱/۰ را مي توان نوشت ۱۰۰۰۰/۱ (يك ده هزارم )
عدد ۰۰۰۰۱/۰ را مي توان نوشت ۱۰۰۰۰۰/۱ (يك صد هزارم )
عدد ۰۰۰۰۰۱/۰ را مي توان نوشت ۱۰۰۰۰۰۰/۱ (يك ميليونيم)
اعداد سمت راست مميز معمولاً داراي رقمهاي محدود مي باشد كه مي توانيد در مثالهاي مختلف مشاهده كنيد .از طرفي هر چقدر اعداد بعد از مميز بيشتر شوند دقت اندازه گيري زيادتر خواهد بود . در بعضي از موارد تا سه رقم اعشاري ولي بطور معمولي تا چهار رقم اعشاري مورد استفاده قرار مي گيرد . در كارگاههاي سنگ زني اغلب تا ۵ رقم اعشاري لازم مي باشد .
خواندن اعداد اعشاري : 
در كارگاه ماشينهاي افزار معمولاً اعداد اعشاري را تا هزارم اينچ مي خوانند در اين صورت اعداد سمت راست كه اعشاري مي باشند بايستي بصورت سه رقمي نوشته شوند . در صورتيكه اعداد سمت راست يك يا دو رقمي باشند بايد به سمت راست آن يك يا دو صفر اضافه نمود . 
بنابراين براي عدد ۱۲/۰ (دوازده صدم ) بايد يك صفر در سمت راست ۱۲ اضافه كرد كه مي توان نوشت ۱۲۰/۰ و چنين خوانده مي شود (يك صدو بيست هزارم ) چنانچه اعداد اعشاري يك رقمي باشد بايد به سمت راست آن دو صفر اضافه كرد مثل ۵/۰ (پنج دهم) كه بايد به سمت راست آن دو صفر اضافه نمود تا بدينصورت خوانده شود ۵۰۰/۰ (پانصد هزارم) ولي به طور كلي صفرهاي اضافه شده در سمت راست اعداد اعشاري تغييري در وضعيت عدد اعشاري نخواهد داد . 
مثالهاي زير مطلب را روشن خواهند كرد  : 
۵۵۰/۰ يعني پانصدو پنجاه هزارم 
۵۵۵/۰ يعني پانصدو پنجاه و پنج هزارم 
۰۵۵/۰ يعني پنجاه و پنج هزارم 
۰۰۵/۰ يعني پنج هزارم 
۰۰۱/۰ يعني يك هزارم 
۰۱۰/۰يعني ده هزارم 
۱۰۰/۰ يعني صد هزارم يا مي توان نوشت ۱/۰ اينچ 
اعداد بيشتر از سه رقم اعشاري را بايد ماشينكار ابتدا عدد هزار و سپس صد و بلاخره در آخر ده هزارم را اضافه نمايد . مثل عدد ۴۳۷۵/۰ كه مي توان به اين صورت خواند .چهار هزار و سيصدو هفتادو پنج هزارم اينچ يا ميليمتر يا واحد ديگر . 
عدد چهارم سمت است اعداد اعشاري معني دهم را مي دهد مثل عدد ۵ در مثال قبلي آنرا بصورت ۱۰/۵ يا پنج ده هزارم و يا داراي ارزشي برابر نصف عدد سوم اعداد اعشار است . از طرفي ديگر عدد ۰۰۵/۰ را بايد به صورت پنج هزارم خواند ولي عدد ۰۰۰۵/۰ را مي توان بصورت ده هزارم خواند . 
وقتي اعداد اعشاري را ملاحظه و ارقام آنرا تشخيص داديم ۲و يا ۳ ويا ۴ ويا ۵ رقم در سمت راست علامت اعشاري است بعداً بايد آنرا خواند مثل عدد ۰۰۰۰۱/۰ كه ابتدا ارقام آن مشخص و در اين مثال تعداد ارقام آن برابر ۵ است در اين حالت آنرا بصورت ۱۰۰۰۰۰/۱ يكصد هزارم و يا صد هزارم مي توان خواند . 
حدود اندازه ها : 
براي ساختن قطعات لازم است ابتدا نقشه هر قطعه روي كاغذ رسم شده و سپس اندازه هاي مورد نياز را روي نقشه نوشت . براي اندازه گذاري روي نقشه ها معمولاً مي بايستي دو حد كه آنرا حد بالا بزرگترين اندازه قابل قبول و حد پائين يعني كوچكترين اندازه قابل قبول در نظر گرفت  بطوريكه ملاحظه مي شود كوچكترين و بزرگترين اندازه مجازي كه براي ساخت قطعات قابل قبول است مشخص شده كه عبارتند از كوچكترين اندازه يعني ۹۹۹/۱ و بزرگترين اندازه برابر  ½ ميباشد . 
طريقه ديگري كه براي اندازه گذاري روي نقشه معمول مي باشد اينست كه براي بزرگترين و كوچكترين حد اندازه از علامت با ضافه و يا منها استفاده شود. باين ترتيب كه ابتدا اندازه اسمي يعني اندازايكه بايد روي نقشه نوشته شده و سپس حد بالا يعني مقدار اندازه مجازيكه باندازه اصلي اضافه مي شود با علامت باضافه مشخص شده كه در اين حالت بزرگترين اندازه قطعه نيز همان مجموع اندازه مجاز و اندازه اسمي قطعه خواهد بود . آنگاه حد پايين يعني مقدار اندازه مجازي كه از اندازه اصلي كم مي شود و با علامت منها مشخص خواهد شد . در اين صورت كوچكترين اندازه مججازي كه از اندازه اصلي كم مي شود و با علامت منها مشخص خواهد شد . در اين صورت كوچكترين اندازه قطعه نيز همان تفاصل اندازه مجاز و اندازه اسمي قطعه  مي باشد . 
ولي در بعضي از موارد كه حد بالا و حد پائين برابر باشند ابتدا مقدار اندازه مجاز را نوشته و در سمت چپ آن علامت باضافه و منها را مي نويسند 
تلرانس : 
براي اينكه قطعات بطور دقيق روي هم سوار شوند و يا آنها را بتوان بطور ساده تعويض نمود ، طراح معمولاً مي بايستي حدود اندازه مجاز نسبت به اندازه اسمي يا اندازه اصلي هر قطعه را در نظر گرفته و روي نقشه مربوط به آن قيد نمايد . اين حدود مجاز را تلرانس مي نامند . و به عبارت ديگر تلرانس عبارت است از تفاوت كوچكترين اندازه قابل قبول هر قطعه از بزرگترين اندازه قابل قبول آن اختلاف بين بزرگترين اندازه يعني ½ و كوچكترين اندازه يعني ۹۹۹/۱ كه برابر ۰۰۲/۰ بوده تلرانس ناميده مي شود . ولي در شكل۲ قسمت D به اين ترتيب است كه قطعه بايد باندازه ½ ساخته شود نه بزرگتر از آن اندازه ونه كوچكتر از ۰۰۰/۲ در اين صورت تلرانس قطعه برابر است با ۰۰۱/۰ 

عتیقه زیرخاکی گنج