• بازدید : 110 views
  • بدون نظر
این فایل در۱۵۶صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

با سلام گرم خدمت تمام دانشجویان عزیز و گرامی . در این پست دانلود پروژه  پایان نامه کارشناسی ارشد فلسفه وکلام فلسفی مبانی مستندات قرآنی وروائی نظام فلسفی سهروردی را دراختیار شما عزیزان قرار داده ایم  این پروژه کارآموزی در قالب ۱۵۶صفحه به زبان فارسی میباشد . فرمت پروژه به صورت ورد word قابل ویرایش هست و قیمت پایان نامه نیز درمقایسه با سایر فروشگاهها مناسب تر وارزان تر می باشد

از این پروژه وپایان نامه  آماده میتوانید در نگارش متن پایان نامه خودتون استفاده کرده و یک پایان نامه خوب رو تحویل استاد دهید .
فهرست آيات
«نسوا الله فا نسيهم انفسهم». (سوره حشر/۱۹) ۱۹
«قد افلح من زكيها و قد خاب من دسيها ». (سوره شمس/ ۹-۱۰) ۱۹
«فاذا سويته و نفخت فيه من روحي»(الحجر/۲۹ ) ۱۹
« ثم سويته و نفخت فيه من روحه»(سجده/ ۹ ) ۱۹
« فارسلنا اليهاروحنا » (سوره مريم ايه ۱۷ ) ۲۳
« لاهب لك غلاما زكيا » (سوره مريم آيه ۱۹ ) ۲۳
« ثم انشاناه خلقا آخر » (سوره مومنون آيه ۱۴ ) ۲۳
«ولا تحسبن الذين قتلوا في سبيل الله امواتا بل احيا ء عند ربهم يرزقون » (آل عمران
 آيه ۱۶۹) ۲۸
« فرحين بما آتيهم الله من فضله» (سوره آل عمران ۱۷۰ ) ۲۹
« و لا تقولوا لمن يقتل في سبيل الله اموات بل احيا ء و لكن لا تشعرون» (بقره آيه ۱۵۴) ۳۰
« الي ربك يومئذ المساق » (سوره قيامت آيه ۳۰ ) ۳۱
ارجعي الي ربك  (سوره فجر آيه ۲۸ ) ۳۲
ولقد كرمنا بني آدم و حملنا هم في البر و البحر…( سوره اسرا ء آيه ۷۰ ) ۳۴
فالسابقات سبقا (سوره نازعات آيه ۴ ) ۳۵
فالمدبرات امرا  (سوره نازعات آيه ۵ ) ۳۵
من كان في هذه اعمي فهو في الاخره اعمي و اضل سبيلا (سوره اسراء آيه ۷۲) ۳۷
« ظلمات بعضها فوق بعض» (سوره نور آيه ۴۰) ۳۸
« كلا بل ران علي قلوبهم ما كانوا يكسبون» (سوره مطففين آيه ۱۴) ۳۸
« و حيل بينهم و بين ما يشتهون» (سوره سبا آيه ۵۴) ۴۰
 « لقد خلقنا الانسان في احسن تقويم»(سوره تين آيه ۴ )   41
« وصوركم فاحسن صوركم»( سوره مومن آيه ۶۴) ۴۱
« ولقد كرمنا بني آدم و حملنا هم في البرّ و البحر»  ( سوره اسراء آيه ۷۰) ۴۱
و رزقنا هم من الطيبات »( سوره اسراء آيه ۷۰) ۴۲
«و فضلنا هم علي كثير ممن خلقنا تفصيلا»(سوره اسراء آيه ۷۲) ۴۲
« و اسبغ عليكم نعمه ظاهره وباطنه» (سوره لقمان آيه ۲۰) ۴۴
«اعطي كل شي خلقه ثم هدي» (سوره طه آيه ۵۰ ) ۴۵-۷۶-۸۶-۹۸
«والذي قدر فهدي » (سوره اعلي آيه ۳) ۴۶
«ما اصاب من مصيبه في الارض و لا في انفسكم الا في كتاب من قبل ان نبرا ها » (سوره حديد آيه ۲۲) ۴۷
« و عنده ام الكتاب» (سوره رعد آيه ۳۹) ۴۷
«في مقعد صدق عند مليك مقتدر»(سوره قمرآيه ۵۵) ۵۰
 «فلا اقسم بما تبصرون و ما لا تبصرون » (سوره الحاقه آيه ۳۸-۳۹) ۵۳
«فاطر السموات و الارض عالم الغيب و الشهاده» (سوره زمرآيه ۴۷) ۵۳
«الا له الخلق و الامر» (اعراف آيه ۵۲ ) ۵۳
« بل يداه مبسوطتان » (سوره مائده آيه ۶۹) ۵۳
« يا ايتها النفس المطمئنه ارجعي الي ربك راضيه مرضيه »(فجر آيه ۲۸-۲۹)   55
« ولله جنود السموات و الارض» (سوره فتح آيه ۴ ) ۵۶
« خلق الانسان ضعيفا» (سورة نساء، آيه۲۸) ۵۶
« و يفعلون ما يومرون»( نحل/ ۵۰ ) ۵۷
« مطاع ثم امين » (تكوير آيه ۲۱ ) ۵۷
«واني لا احب الافلين»(سوره انعام آيه ۷۶) ۷۰
«ان الله ياتي بالشمس من المشرق فات بها من المغرب» ۷۱
« الحي الله لا اله الا هو القيوم» (سوره بقره آيه ۲۵۶)   74
الم  الله لا اله الا هو الحي القيوم (آل عمران آيه ۱ و۲)   75
« و لا يحيطون به علما»  ( سوره طه۱۱۰ ) ۷۶
« لا تدركه الابصار» (سوره انعام آيه ۱۰۳) ۷۶
والسموات مطويات بيمينه» (سوره زمر آيه ۶۷) ۷۷
«تبارك اسم ربك» (سوره الرحمن آيه۷۸)   78
« يد الله فوق ايديهم» (فتح آيه ۴۸) ۷۸
« سبح اسم ربك الاعلي » (سوره اعلي آيه ۱) ۷۸
« افي الله شك» (سوره ابراهيم آيه ۱۰) ۸۰
و من جاهد وا انما يجاهد لنفسه ان الله لغني عن العالمين (عنكبوت آيه ۶ ) ۸۵
الله غني و انتم الفقرا ( سوره محمد آيه ۳۸) ۸۵
«ولكن الله ذو فضل علي العالمين» (سوره بقره آيه ۲۵) ۹۰
«ذي الطول لا اله الا هو اليه المصير»(سوره المومن آيه ۳ ) ۹۰
فارجع البصر هل تري من فطور (ملك آيه /۳) ۹۲
« فاينما تولوا فثم وجه الله». (سوره بقره، آيه /۱۱۵) ۹۲
«كل شي عنده بمقدار» (سوره رعد آيه ۸) ۹۳
« من كل شي موزون» (سوره الحجر آيه ۱۹) ۹۳
« ما ربك بظلام للعبيد» (سوره فصلت آيه ۴۶ ) ۹۴
«لكل امه اجل فاذا جاء اجلهم لا يستاخرون ساعه و لا يستقدمون» (سورة يونس، آية ۴۹) ۹۴
« سيجزيهم وصفهم» (سوره انعام آيه ۱۴۰ ) ۹۵
« و لا يحيطون به علما» (سوره طه آيه ۲۰ ) ۹۸
«لاتدركه الابصار و هو يدرك الابصار (سوره انعام آيه ۱۰۳) ۹۸-۹۹
الله نور السموات والارض (سوره نور آيه ۳۵) ۱۰۶
 «واشرقت الارض بنور ربها» (سوره زمر آيه۶۹ ) ۱۱۱
 «و للّه المثل الاعلي » (سوره نحل آيه ۶۰ ) ۱۱۱
«و الشمس تجري لمستقر لها ذلك تقدير العزيز العليم»(يس آيه ۳۸) ۱۱۲
«والشمس و القمر حسبانا ذالك تقدير العزيز العليم » (سوره انعام آيه ۹۶) ۱۱۲
«فتبارك الله اخسن الخالقين» (سوره المومن آيه ۱۴) ۱۱۳
«و من كل شيء خلقنا زوجين لعلكم تذكرون» (سوره الذاريات آيه ۴۹  ‍) ۱۱۵
«والسموات مطويات بيمينه» (سوره الزمر آيه ۶۷ ) ۱۱۸
« تبارك اسم ربك» (سوره الرحمن آيه ۷۸ ) ۱۲۱
« سبح اسم ربك  الا علي»(سوره الاعلي آيه ۱) ۱۲۱
« يدالله فوق ايديهم» (سوره فتح آيه ۱۰ ) ۱۲۱
« و ما امرنا الا واحده»( سوره القمر آيه ) ۱۲۲
«كلمح بالبصر»( سوره القمر آيه ۵۰) ۱۲۳
« ويخلق ما لا تعلمون» (سوره النحل آيه ۸ ) ۱۲۳
« يخلق ما لا تعلمون» (سوره النحل آيه۸ ) ۱۲۹-۱۳۳
« و ما يعلم جنود ربك الا هو» (سوره المدثر آيه۳۴ ) ۱۲۹
ونصخت فيه من روحي» (سوره الحجر آيه ۲۹) ۱۳۵
«اقرأ و ربك الاكرام الذي علم بالقلم»(سوره علق، آيه۳-۴) ۱۳۵
«علم الانسان ما لم يعلم» (سوره علق، آيه ۵) ۱۳۵
«لقد خلقنا الانسان في احسن تقويم» (تين/۴) ۱۳۸
«و صوركم فاحسن صوركم» (المومن/‌۶۶) ۱۳۸
«و لقد كرّمنا بني آدم» (الاسراء/ ۷۲) ۱۳۸
«سنريهم آياتنا في الآفاق و في انفسهم حتي يتبين لهم انه الحق» (فصلت/۵۳) ۱۳۹

 
توضیحات متن:

موضوع اين رساله « مباني و مستندات قر آني و روايي نظام فلسفي شيخ اشراق «سهروردي» است .
 تا آنجا كه بنده سراغ دارم تا كنون در اين زمينه كمتر كسي تحقيق جامعي انجام داده و اين بعد از ابعاد دو مباني نظام فلسفي شيخ شهاب الدين سهروردي را به طور تخصصي مورد مطالعه و تحقيق قرار داده است.
لذا حقير با بضاعت بسيار كم و بدون ادعا در پرتو عنايت حضرت ولي عصر (عج) سعي نمودم از لا به لاي كتب و رسائل حكيم اشراقي شيخ شهاب الدين سهروردي و ساير تاليفاتي كه درباره اين مكتب فلسفي نگاشته شده است رسالت خود را به منصه ظهور برسانم تا چه قبول افتد و چگونه در نظر آيد.
همتم بدرقه راه كن اي طائر قدس                      كه دراز است ره مقصد و من نو سفرم 
اميد آن است كه صاحبان خرد و انديشه و جويندگان معرفت  در بر خورد با معايب و نواقص اين اثر از در اغماض در آيند و چون خداي ارحم الراحمين بنده پروري كنند و ما را مورد لطف و عنايت خود قرار دهند.
شايان ذكر اين كه نظر به گستردگي موضوع و تفرق و پراكندگي استنادات سهروردي به متون ديني بر آثار و مكتوباتش، براي پرهيز از نظام گسيختگي و ايجاد نظم هر چه بيشتر مباحث اين پايان نامه، ندارنده سعي نموده‌است مطالبي را كه شيخ اشراق در آنها به آيات و روايات متعدد استناد جسته است حتي المقدور در چهار موضوع ذيل بسته بندي كند و به بحث و بررسي و نحوه استدلال شيخ اشراق با آنها بپردازد : 
۱- علم النفس ۲- معرفت واج الوجود ۳- نور و ظلمت ۴- عالم عقول 
در ضمن شيخ اشراق در مباحث جسم، جوهر، عرض و تعريف هيچگونه استنادي به آيات قرآني و روايات نداشته است. 
 
۱-۲- سؤالات اصلي تحقيق: اين تحقيق مبتني برسه سؤال است:
۱- سهروردي در چه بحث هائي از آيات و روايات استفاده كرده است؟
با توجه به مطالعه و پژوهش در آثار و تاليفات سهروردي چنين به نظر مي رسد كه ايشان در مبحث نفس و عقول ونور و ظلمت بيش از ساير مباحث ديگر به آيات قرآن و روايات استناد كرده است از جمله در رساله الالواح العماديه سعي بسيار كرده است تا آراي فلسفي را پس از اينكه با براهين مستدل ساخته، با آيات قرآني توجيه و تائيد كند و در مقدمه اين كتاب نيز به اين موضوع تصريح كرده است.
۲- سؤال اصلي ديگر اين تحقيق در ارتباط با اين مطلب است كه سهروردي چگونه براي بيان حكمت فلسفي خود به آيات و روايات استناد جُسته است؟
به نظر مي رسد هدف اصلي شيخ اشراق در استناد به آيات قرآن و روايات بيشتر اين بوده است كه از يك سو برتاثير سخن خود بيفزايد و خواننده را در پذيرفتن آراء فلسفي تشويق كند و از سوي ديگر در مقابل مخالفان فلسفه آيات و احاديث را وقايه ي افكار فلسفي و عرفاني خود قرار دهد و كلام الهي را مويد سخن خويش سازد. همچنين نكته مهم ديگر در ارتباط با اين سؤال بيان اين مطلب است كه استفاده از آيات و روايات در حكمت فلسفي سهروردي عمدتاً در جهت تبيين سازگاري ميان عقل و وحي بكار رفته است. بر همين اساس سهروردي در حكمت مشربي پايه ريزي نمود كه جامع بحث و استدلال و نيز ذوق و شهود بود و پويندگان اين طريقه حكمت را بهترين جويندگان دانش الهي مي نامد.
۳- شيخ اشراق براي استفاده از آيات و روايات از كدام يك از روش هاي هرمونتيك (اصالت ظهور، برداشت هاي باطني از آيات و روايات و …)استفاده كرده است؟
با توجه به تحقيقات انجام گرفته انعكاس كلام الهي و احاديث نبوي در نوشته هاي سهروردي بيانگر توجه خاص شيخ اشراق به قرآن و روايات است.
سهروردي از كلام الهي براي تائيد آراء فلسفي و عرفاني خود استفاده مي كند و در اين كار به روال صوفيه به تاويل يعني تفسير باطني آيات قرآني مي پردازد كه در اين تحقيق به نمونه هايي اشاره شده است.
سهروردي مانند بيشتر حكماء و متفكران اسلامي در پي تلفيق ميان دين و فلسفه و تطبيق تعاليم ديني با مباني فلسفي است. مي خواهد معقول و منقول را به هم نزديك سازد و قرآن و برهان را پشتوانه سخن خود قرار دهد. و به همين جهت گاهي بيان هر مطلب و اقامه هر دليل با يك يا چند آيه همراه است.
سهروردي سعي نموده است تا آثار فلسفي خود را پس از اينكه با براهيني مستدل ساخته با آيات قرآني توجيه و تائيد كند و بدين ترتيب بين عقل و ذوق و شرع وفق مي دهد.
مي توان ادعا كرد سهروردي آيات و احاديث تاويل شده را به مثابه ي زمينه هاي تائيدكننده و مؤثر در جهت گيري اعتقادي خود مخصوصاً در مباحث مربوط به مبدا و معاد و معرفت نفس و فرجام نفوس انساني و كيفيت سيروسلوك روح آدمي تلقي نموده است.






۱-۳- ضرورت تحقيق: حكمت اشراق يكي از مكتب هاي مهم و اساسي در فلسفه اسلامي است. از آن جا كه قرآن و سنت در زمره پايه هاو شالوده هاي شكل گيري اين مكتب فلسفي به حساب مي آيد و انعكاس كلام الهي و احاديث نبوي در آثار و تاليفات سهروردي مطلبي است كه نمي توان آن را ناديده گرفت و از طرفي تا آنجا كه سراغ دارم در اين زمينه كمتر كسي تحقيق جامعي انجام داده وبه اين بعد از ابعاد ومباني شيخ اشراق به طور تخصصي پرداخته يا تحقيق نموده است.  بنابراين لازم دانستم موضوع رساله را به اين عنوان اختصاص دهم.
۱-۴- هدف تحقيق: سهروردي جهت تائيد دست آوردهاي فلسفي و عرفاني خود كه عمدتاً بر مبناي تلفيق ميان كشف (ذوق) و استدلال (بحث) بنا شده است از منابع متون اسلامي از جمله قرآن و روايات استفاده كرده است و هدف اصلي او از تمسك به آيات و روايات اين بوده كه نشان دهد عقل و نقل هدف يگانه اي دارند و با يكديگر سازگارند و آنچه در حكمت و عرفان ازطريق تعقل و سلوك باطني در مي يابيم مورد تائيد قرآن و حديث  است. بديهي است كه نتايج اين تحقيق مي تواند مورد استفاده ي تمام  مراكز يا موسسات علمي-پژوهشي كه تحقيق و پژوهش درباره ياحوال وآثار سهروردي رادر زمره ي فعاليت هاي خود به شمار مي آورند قرار گيرد.
۱- ۵ –  اين تحقيق نظري مي باشد و از طريق مطالعه پژوهش در آثار و تاليفات شهاب الدين سهروردي و ساير مؤلفيني كه در ارتباط با مكتب اشراق به تحقيق و اظهارنظر پرداخته اند تهيه و تدوين گرديده است. روش تجزيه و تحليل اطلاعات به صورت كيفي مي باشد و سعي برآن است كه اطلاعات جمع آوري شده به صورت توصيفي تجزيه و تحليل گردد.


۱-۶- زندگي سهروردي: 
شيخ شهاب الدين سهروردي از بر جسته ترين چهره هاي حكمت اسلامي و فرهنگ ايران زمين و گو هري تا بناك در ميان همه ي فرزانگان عالم است. ايشان در سال ۵۴۹ هجري قمري در قريه سهرورد از توابع زنجان ديده به جهان گشود. 
نام ايشان شهاب الدين يحيي بن حبش بن اميرك سهروردي ملقب به شيخ اشراق است كه همچون شهابي زود گذر طي عمري كوتاه آسمان معرفت اسلامي را با نور خود بر افروخت .
 سهروردي تحصيلات اوليه خود را در خدمت مجد الدين جيلي در مراغه انجام داد و در آنجا با فخر رازي هم درس بود. سپس براي ادامه تكميل تحصيلات خود از مراغه عازم اصفهان شد و در آنجا بحث هاي منطقي را نزد ظهير الدين فارسي (ظاهر الدين قاري ) فرا گرفت و با افكار و آراي شيخ الرئيس كه در آن زمان در كمال شهرت بود آشنائي كامل يافت .
 سپس به سير و سلوك معنوي پرداخت و سير افاقي و انفسي كرد و مانند بسياري ديگر از بزرگان، تصوف دروني را با سفر در بلاد گوناگون اسلامي توام ساخت . سر انجام در شهر حلب اقامت گزيد و در آنجا با حاكم شهر ملك ظاهر پسر صلاح الدين ايوبي ديدار كرد و ملك مقدمش را گرامي داشت و لذا خواست در حلب بماند .شيخ دعوت ملك را پذيرفت و درس و بحث خود را در مدرسه حلاويه آغاز كرد و در همان جا بود كه شاگرد وفادارش شمس الدين محمد شهرزوري مولف كتاب نزهه الارواح و روضه الافراح به وي پيوست .تا اينكه فقهاي قشري كه تنها به ظواهر شريعت توجه داشتند به علت مخالفت با عقايد وي شوريدند و سخنانش را خلاف اصول دين پنداشتند تا جائي كه ملك ظاهر را به قتل او تشويق كردند و سر انجام ملك ظاهر خلاف ميل باطني خود شيخ را در حلب زنداني كرد و در سن ۳۶ يا ۳۸ سالگي به نحو مرموزي بدرود حيات گفت.
۱-۷- مكتب اشراق: 
سهروردي در زماني مي زيست كه علم كلام در اوج اقتدار بود و منابع بسيار غني در علم كلام وجود داشت و نيز فلسفه به شكل يوناني آن كاملا شناخته شده و آثار غني فارابي و ابن سينا تدوين يافته بود .علوم ديني نيز رواج بسيار فراواني يافت و انواع تفسير بر متون مختلف او در دسترس همگان قرار داشت و از همه مهمتر آن ايام دوران اقتدار عرفان و تصوف بود و آنچه سهروردي بر اينان افزود قطب بسيار حساس تفكر ايراني و بر گرفته از آواي ايرانيان باستان بود لذا ايشان در ملتقاي سه جريان فكري عمده قرار داشت:
نخست: افكار يونانيان كه تو سط مترجمان اسلامي و فلاسفه اسلامي نقل شده بود .
دوم : معتقدات مذهبي بر آمده از حكمت خسرواني كه مروجان آن تعداد انگشت شماري از زرتشتيان يا مختصري از كتب باقي مانده از ايران قديم و تعداد محدودي از عرفاي ايراني بودند كه ميل به ابقاي اين اعتقادات داشتند.
 سوم:دريافتهايي عميق و دقيق عرفاي اسلامي كه در شعب تفكر اسلامي بسيار پرتلاطم مي نمودند.
 اجتماع اين سه جريان نتيجه اش آثار و تا ليفاتي است از شيخ شهاب الدين سهروردي كه افكار حكمت اشراق را ارائه مي كند.]۱۱[ 
به عبارت ديگر  حكمت اشراق چنانچه معروف است و بسياري از شارحان و مو رخان فلسفه در جهان اسلام اشاره كرده اند منابع گوناگون دارد از يك سو ريشه در حكمت خسرواني دارد. و از سوي ديگر از روش فلسفي مشائي به ويژه روش برهاني استفاده مي كند و سخت مي كوشد بينش و حدس فلسفي افلاطوني را پردازش كند و آن را در قالب فلسفي در آورد.
  • بازدید : 43 views
  • بدون نظر

این فایل در ۲۸صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

تهيه شناسنامة درس
۱- جايگاه رشته در علم: الهيات و معارف اسلامي رشته ايست كه به شناخت علوم اسلامي اعم از فقه، تفسير، كلام، فلسفه و عرفان پرداخته و با توجه به عنوان كلي الهيات به شناخت ساير اديان نيز مي پردازد.
۲- جايگاه درس در رشته: آشنايي دانشجو با معادلهاي انگليسي اصطلاحات و واژگان تخصصي الهيات و نحوة  ترجمة جملات متون تخصصي. 
۳- جايگاه فصل در درس: اين منتخب فصل دوم از بخش اول كتاب زبان تخصصي SHI‛A  مي باشد با عنوان Division within shi‛ism  كه به بررسي فرقه هاي مختلف شيعه از زيديه و اسماعيليه گرفته تا شيعة دوازده امامي مي پردازد.
۴- مشخصات منبع: چاپ غير دانشگاهي است. (چاپ انصاريان. قم) چاپ هاي ديگري نيز دارد.
۵- بسندگي منبع: كافي است، البته اين كتاب راهنماي آموزشي دارد كه جز ترجمة پاراگراف به پاراگراف و واژه نامه مورد اضافه تري ندارد.
در ادامه برای آشنایی بیشتر شما توضیحات مفصلی میدهیم
الف- شناخت معادلهاي حروفي و نمادهاي حركتي عربي در انگليسي، مثل: تشخيص طاء از تاء و تشخيص اُ از او، ب-  بكارگيري آموخته هاي گرامري در بافت واژگان و اصطلاحات تخصصي، ج- مرور تاريخ و اصول اعتقادي فرق شيعه.
فعاليت هاي درون متني: تمرين و پرسش ندارد.
فعاليت هاي پژوهشي: چون حجم كتاب زياد است و موضوعات مطرح شده در اين كتاب در دروس مختلف عربي يا فارسي اين رشته موجود است در اين درس فعاليت پژوهشي ضروري نيست.
خلاصه كردن متن: به جهت غير قابل پيش بيني بودن سؤالات امتحاني و پيوستگي مطالب، خلاصه كردن متن منطقي به نظر نمي رسد.
فعاليت علمي: درخواست تكليف از دانشجو جهت تمرين براي يادگيري درست ترجمة جملات در پيشرفت دانشجو مؤثر است.






گام دوم: تحليل محتوا و تهية طرح درس
۱- تفكيك پاراگراف ها با عنوان دهي: ص ۷۵ ازچاپ انصاريان.
پاراگراف اول: فروع دين عامل انشعاب دين. هر ديني اصولي دارد و فروعي كه اين فروع باعث پيدايش انشعاب در دين مي شوند.
پاراگراف دوم: عدم انشعاب در زمان سه امام نخست.
پاراگراف سوم: عدم انتخاب اكثريت شيعة اماميه از امام هشتم به بعد بواسطة اعتقاد به مهدي موعود، وجود اختلاف در موضوعات حقوقي و كلامي بين اماميه انشعاب محسوب نمي شود. اختلاف در اصول تشيع از انشعابات تشيع نيست. مثل: بابي و بهايي.
پاراگراف چهارم: عدم بقاي انشعابات شيعي تا زمان حال به جزء فرقه هاي زيديه و اسماعيليه.
زيديه و انشعابات آن 
پاراگراف اول: پيروي زيديه از زيدالشهيد پسر امام سجاد. طغيان او عليه خليفة اموي هشام بن عبدالملك.
پاراگراف دوم: تلقي پيروان زيد از او به عنوان امام پنجم. تداوم امامت در اخلاف وي. قيام برادر زادة زيد، اطروش، در خراسان، دعوت اطروش از مردم غير مسلمان مازندران به دين اسلام (تشيع زيدي).
پاراگراف سوم: اعتقاد زيديه به هر امام فاطمي نسب به شرط آگاهي از علوم ديني، زهد، شجاعت و كرامت. بدون امام بودن زيديه از زمان اخلاف اطروش تا ۶۰ سال پيش (احتمالاً تاريخ نگارش كتاب). قيام امام يحيي در يمن در زمانيكه جزو امپراطوري عثماني بود و تداوم آن توسط اخلاف وي تا زمان حال.
پاراگراف چهارم: اعتقاد به حذف نام دو خليفه اول و شروع ائمه از علي (ع) توسط اخلاف زيد. در اصول اعتقادي راه زيديه به معتزله شبيه است و در فروع به فقه ابوحنيفه.
اسماعيليه و انشعابات آن
پاراگراف اول: اعتقاد اسماعيليه به مهدويت اسماعيل فرزند امام جعفر الصادق به عنوان امام هفتم با وجود مرگ وي در زمان حيات پدر. توجيه سه گروه راجع به مرگ اسماعيل. دوام توجيه گروه سوم تا زمان حاضر مبني بر تداوم امامت در نسل اسماعيل و اخلافش با وجود مرگ وي در زمان حيات پدر.
پاراگراف دوم: تشابه فلسفي اسماعيليه با صابئين (ستاره پرستان) و عناصري از «معرفت خفي» هندوها. اعتقاد به واقعيت ظاهري و باطني در آراء و علوم اسلامي. ابتناء وحي يا تنزيل بر تفسير دورني يا تأويل.
پاراگراف سوم: اعتقاد اسماعيليه به وجود دو جهت هميشگي ناطق و صامت. پيامبر صامت و امام يا وصي يا ولي ناطق است. تجلي كامل خدا بودن حجت.
پاراگراف چهارم: «حجت خدا» حول عدد هفت مي چرخد. پيامبر تجلي كامل خداست و قدرت تشرف به ساحت رموز الهي را دارد.
هفت وصي او نيز داراي قدرت اجراي دو ويژگي و صايت و ولايت هستند. هفتمين وصي قدرت نبوت را نيز دارد و سپس سيكل بعدي.
پاراگراف پنجم: از آدم (ع) تا اسماعيل سير نبوت، وصايت و ولايت را مطرح مي كند.
پاراگراف ششم: بر شماري نام هفت امام تا محمدبن اسماعيل به جز امام حسن (ع). اختفاي نام اخلاف محمدبن اسماعيل تا نسل هفتم. پس از آنها شروع حكومت نخستين مجموعة ۷ فرمانرواي فاطمي در مصر. اعتقاد به ۱۲ نقيب علاوه بر حجت به جز فرقة دروزيه كه ۶نقيب را از ائمه و ۶ نفر بقيه را از ديگران مي دانند.
باطنيان 
پاراگراف اول: ظهور فردي ناشناس، عامل به نماز و روزه و قانع به دست رنج خود در شهر كوفه و دعوت او به مذهب اسماعيليه قبل از ظهور عبيد الله المهدي در شمال آفريقا. اعزام ۱۲ نقيب به دمشق توسط او. ترك ناگهاني كوفه و عدم اطلاع از وي.
پاراگراف دوم: جانشين اين مرد فردي به نام احمد مشهور به قرمط مبلغ در عراق. صدور برخي احكام متفاوت در امر نمازهاي يوميه و جواز شرب خمر از جانب وي دعوت باطنيان ديگر از مردم به كيش باطني همزمان با اين رويداد.
پارگراف سوم: عدم احترام به جان و مال مردم از طرف باطنيان، كشتار در يمن، بحرين و سوريه و غارت اموال. راهزني به كاروانهاي حج و كشتار و چپاول اموال و آذوقه و مركب هاي آنها.
پاراگراف چهارم: فتح بصره توسط ابوطاهر قرمطي. اعزام سربازان به مكه. كشتار مردم و زائران تازه از راه رسيده. تقسيم پردة كبه بين افراد خود. انتقال حجرالاسود به يمن به مدت ۲۲ سال. تلقي مسلمانان از آنان به عنوان افراد خارج از دين. تنفر حاكم فاطمي- اسماعيلي مصر از قرمطيان.
پاراگراف پنجم: مورخان ويژگي خاص باطنيه را اعتقاد آنها به امور باطني و رازورانة  دين مي دانند و ظواهر شريعت را خاص مردم ساده دل و بي بهره از عقلانيت و روحانيت تلقي مي كنند، هرچند برخي امامان باطني به پيروي از برخي قوانين و احكام ديني دستور مي دهند.
نزاريه، مستعليه، دروزيه و مقنعه
پاراگراف اول: عدم انشعاب فرقة اسماعيلي و افول سلطنت و امامت آن طي هفت نسل. مرگ مؤيدبن علي و مشاجرة خونين فرزندانش نزار و مستعلي و چيرگي مستعلي بر برادرش.
پاراگراف دوم: پديد آمدن دو فرقة نزاريه و مستعليه. نزاريه  پيروان حسن صباح كه از مصر اخراج شد. تأسيس حكومت در الموت قزوين توسط حسن صباح و دعوت مردم به آرمان اسماعيلي.
پاراگراف سوم: تداوم راه حسن صباح توسط بزرگ اميد رودباري و پسرش كيا محمد و پسر وي حسن علي ذكره السلام در قرن ۶٫ تغيير مسير راه نزاريه و گرايش چهارمين حاكم اسماعيلي به باطنيه. تداوم سلطنت و حكومت تا حملة هلاكو فاتح مغول. علاقمندي آقاخان محلاتي در ايران به نزاريه در قرن ۱۳ و طغيان او عليه شاه قاجار در كرمان و فرار او به بمبئي. تبليغ نزاريه باطنيه در آنجا. شهرت نزاريه به آقاخانيه در اين دوره.
پاراگراف چهارم: مستعليه پيروان المستعلي. دوام حكومتش در مصر تا قرن ۶٫ تداوم تفكر آنها در هند توسط بهره ها تا امروز. 
پاراگراف پنجم: دروزيان و انتساب آنها به كوهي در لبنان و سوريه. پيروان خلفاي فاطمي. الحاق آنها به باطنيان بر اثرتبليغ به باطنيه. اعتقاد آنها به مرگ و اختفاي ششمين خليفة فاطمي و سرانجام ظهور دوباره اش به دنيا.
پاراگراف ششم: مقنعه كه پيرو عطاالمروي معروف به المقنع بوده كه خود وي از پيروان ابومسلم خراساني به شمار مي رفته. ادعاي المقنع مبني بر حلول روح ابومسلم و تجسد او در قالب وي. سپس دعوي نبوت و بعد الوهيت. دستگيري در سال ۱۶۲ در قلعه اي در ماوراءالنهر. خودسوزي با يارانش در آتش. باقي پيروانش به باطنيه و اسماعيليه پيوستند.
اختلاف بين شيعة دوازده امامي و اسماعيليه و زيديه
پاراگراف اول: اكثريت شيعيان با وجود تقسيمات درون آن دوازده امامي هستند. نقد و اعتراض شيعيان عليه دو مسئلة حكومت اسلامي و حجيت در علوم ديني كه حق ويژة اهل بيت است از نظر شيعه.
پاراگراف دوم: تعلق خلافت به عنوان ولايت باطني و رهبري روحاني به علي (ع) و فرزندانش. تصريح نام ۱۲ امام از جانب پيامبر. اعتقاد شيعيان به عدم نسخ احكام و قوانين شريعت به عنوان اصول حيات روحاني تا قيامت. لزوم تعليم اين احكام توسط اهل بيت پيامبر. 
پاراگراف سوم: اختلاف اماميه و زيديه در باور زيديه به تعداد بيشتري امام علاوه بر خاندان پيامبر و عدم اعتقاد به محدوديت ۱۲ نفرة امامان. عدم پيروي زيديه از فقه اماميه.
پاراگراف چهارم: اختلاف بين شيعيان دوازده امامي و اسماعيليه در اعتقاد اسماعيليان به عدد ۷  درمورد امامان و عدم ختم نبوت به پيامبر اكرم. اعتقاد آنها به تغيير و دگرگوني در احكام شريعت و عدم پايبندي به شريعت خصوصاً در ميان باطنيه. بر عكس اماميه به ختم نبوت و ۱۲ وصي معتقدند. و به اعتبار جنبة ظاهري شريعت و عدم امكان نسخ آن. تأكيد اماميه بر جنبة ظاهري و باطني قرآن.
خلاصة تاريخ تشيع دوازده امامي
پاراگراف اول: تأكيد اكثريت شيعه (دوستان و حاميان علي (ع) بعد از فوت پيامبر) بر دفاع از حقانيت اهل بيت در مسئلة خلافت و مرجعيت ديني. نقد و اعتراض عليه ديدگاه رايج و جدايي از اكثريت.
پاراگراف دوم: تحت فشار بودن شيعيان طي دورة خلفاي راشدين و شدت يافتن آن در دورة بني اميه كه شيعه به هيچ وجه حمايت نمي شد. هر چه شكنجه توسط اكثريت بيشتر اعتقاد اقليت راسخ تر. بهره مندي از مظلوميت باعث شيوع اعتقادات و باورهاي شيعه. 
پاراگراف سوم: احراز توانايي شيعه بواسطة ضعف بني اميه با آغاز حكومت عباسيان در ميانة قرن ۲٫ دشوار شدن شرايط تا پايان قرن سوم. قيام مؤثر آل بويه كه شيعه بودند در آغاز قرن ۴ و احراز قدرت و توانايي قابل توجه در تخقق فعاليت هايشان. آغاز مباحثات تحقيقي و علمي و تداوم آن تا پايان قرن ۵ . آغاز قرن ۷ با تهاجم مغول اغتشاشات ناشي از هرج  و مرج و جنگ هاي صليبي فشار بر شيعه بيشتر شد. مذاكرة برخي از حاكمان فارس و مازندران باعث قدرت و گسترش شيعه شد. وجود مغول باعث حضور بيش از پيش انبوه شيعه در فارس و سرزمين هاي اسلامي ديگر. تداوم وضع تا قرن ۹٫
پاراگراف چهارم: آغاز قرن ۱۰ قيام صفويه و تبديل تشيع به دين رسمي قلمرو وسيعي از ايران و تداوم آن تا عصر حاضر. وجود دهها ميليون نفر شيعه در سراسر جهان.

عتیقه زیرخاکی گنج