• بازدید : 102 views
  • بدون نظر
دانلود پروژه پایان نامه کارشناسی ارشد مهندسی برق قدرت انرژی های پاک (نو) و تجدید پذیر (انرژی هسته ای و خورشیدی – انرژی آب و نیروگاه بادی – انرژی زمین گرمایی و بیوگاز و پیل سوختی),دانلود پروژه و پایان نامه مهندسی برق درباره انرژی های پاک (نو) و تجدید پذیر (انرژی هسته ای و خورشیدی – انرژی آب و نیروگاه بادی – انرژی زمین گرمایی و بیوگاز و پیل سوختی),دانلود رایگان پروژه و پایان نامه های کارشناسی ارشد رشته مهندسی برق,دانلود پاورپوینت و پروپوزال رشته مهندسی برق شاخه قدرت انرژی های پاک (نو) و تجدید پذیر (انرژی هسته ای و خورشیدی – انرژی آب و نیروگاه بادی – انرژی زمین گرمایی و بیوگاز و پیل سوختی),دانلود تحقیق و مقاله ورد word مقطع کارشناسی ارشد مهندسی برق,انرژی های پاک (نو) و تجدید پذیر (انرژی هسته ای و خورشیدی – انرژی آب و نیروگاه بادی – انرژی زمین گرمایی و بیوگاز و پیل سوختی)
با سلام گرم خدمت تمام دانشجویان عزیز و گرامی . در این پست دانلود پروژه پایان نامه کارشناسی ارشد رشته مهندسی برق با عنوان انرژی های پاک (نو) و تجدید پذیر (انرژی هسته ای و خورشیدی – انرژی آب و نیروگاه بادی – انرژی زمین گرمایی و بیوگاز و پیل سوختی) رو برای عزیزان دانشجوی رشته مهندسی برق گرایش قدرت قرار دادیم . این پروژه پایان نامه در قالب ۳۵۱ صفحه به زبان فارسی میباشد . فرمت پایان نامه به صورت ورد word قابل ویرایش هست و قیمت پایان نامه نیز با تخفیف ۵۰ درصدی فقط ۲۵ هزار تومان میباشد …

از این پروژه و پایان نامه آماده میتوانید در نگارش متن پایان نامه خودتون استفاده کرده و یک پایان نامه خوب رو تحویل استاد دهید .

این پروژه پایان نامه برای اولین بار فقط در این سایت به صورت نسخه کامل و جامع قرار داده میشود و حجم فایل نیز ۷۳ مگابایت میباشد

دانشگاه آزاد اسلامی
واحد جنوب تهران
دانشکده فنی مهندسی
پایان نامه برای دریافت کارشناسی ارشد مهندسی برق
رشته مهندسی برق – گرایش قدرت

عنوان پایان نامه :  انرژی های پاک (نو) و تجدید پذیر (انرژی هسته ای و خورشیدی – انرژی آب و نیروگاه بادی – انرژی زمین گرمایی و بیوگاز و پیل سوختی)

راهنمای خرید فایل از سایت : برای خرید فایل روی دکمه سبز رنگ (خرید و دانلود) کلیک کنید سپس در فیلدهای خالی آدرس ایمیل و سایر اطلاعات خودتون رو بنویسید سپس دکمه ادامه خرید رو کلیک کنید . در این مرحله به صورت آنلاین به بانک متصل خواهید شد و پس از وارد کردن اطلاعات بانک از قبیل شماره کارت و پسورد خرید فایل را انجام خواهد شد . تمام این مراحل به صورت کاملا امن انجام میشود در صورت بروز مشکل با شماره موبایل ۰۹۳۳۹۶۴۱۷۰۲ تماس بگیرید و یا به ایمیل info.sitetafrihi@gmail.com پیام بفرستید .

مقدمه :    ۵
فصل اول : انرژي  فسيلي    ۷
فيل ها- تاريخچه صنعت نفت    ۸
خيز مصرف نفت    ۱۲
چشم انداز بين المللي انرژي    ۱۶
كارايي انرژي    ۲۳
مصرف انرژي در ايران    ۲۶
اهميت تنوع در منابع انرژي.    ۲۸
راهى نو، پيش روى انرژى‌هاى نو    ۳۸
موانع توسعه انرژي‌هاي نو در ايران    ۴۱
فقط ۵ درصد از انرژی کشور از طريق انرژی های نو تامين می شود    ۴۲
وام های کم بهره حضور بخش خصوصی در انرژی های نو را گسترش می دهد .    ۴۳
امكان تدوين گزينه اختياري تعرفه سبز براي مشتركان    ۴۴
رفع مشکلات خريد برق انرژي هاي نو    ۴۵
انرژيهاي نوين تجديد پذير    ۴۶
چشم انداز مضاعف  از موارد اقتصادي    ۵۴
بررسي نظرات تحليلگران انرژيهاي تجديد پذير با حضور مدير عامل سازمان انرژيهاي نو ايران (مهندس آرمودلي)    ۶۰
چشم‌انداز انرژيهاي‌ تجديدپذير در سطوح‌ ملي‌ و جهاني‌    ۶۲
بي نيازي به انرژي هاي نو يک توهم است    ۶۷
آيا توليد انرژيهاي‌ نو واقعا گران ‌است‌؟    ۶۸
فصل دوم:انرژي هسته اي    ۷۳
انرژي هسته اي :تيغ دو دم    ۷۴
انرژي  هسته اي    ۷۹
کاربردهای علوم و تکنولوژی هسته ای    ۷۹
برق هسته ای    ۸۱
ديدگاههای اقتصادی و زيست محيطی برق هسته ای    ۸۳
ديدگاه زيست محيطی استفاده از برق هسته ای    ۸۵
ديدگاه اقتصادی استفاده از انرژي هسته اي    ۸۸
چرا جهان فردا به انرژي هسته‌اي نياز دارد؟    ۹۳
بيوسفر(موجودات كره زمين) در خطر    ۹۳
واقع‌نگري درباره انرژي پاكيزه    ۹۶
ضرورت استفاده از نيروي هسته‌اي    ۹۶
انرژي هسته‌اي امروز    ۹۷
سياست‌هاي قدرتمند هسته‌اي    ۹۷
واقعيات مربوط به تشعشع    ۹۸
چرنوبيل: از شايعه تا واقعيت    ۹۸
سابقه درخشان نيروي هسته‌اي    ۹۹
پسمانهاي هسته‌اي: نگهداري امن در برابر پراكندگي فاجعه‌بار    ۱۰۰
مديريت پسمان هسته‌اي    ۱۰۱
مراقبت‌هايي در برابر تسليحات    ۱۰۲
امنيت نيروگاه‌هاي هسته‌اي    ۱۰۲
قابليت رقابت نيروي هسته‌اي    ۱۰۲
آينده هسته‌اي فراگير    ۱۰۳
كاربرد پزشكي    ۱۰۳
نيروي هسته‌اي و توسعه پايدار    ۱۰۴
يك بحران كه نيازمند هدايت و حل شدن است    ۱۰۴
انجمن جهاني هسته‌ايWNA))    ۱۰۵
ايران و نياز به برق هسته اي    ۱۰۶
تشريح انرژي هسته اي ايران در حال حاضر    ۱۰۸
فصل سوم:انرژي خورشيدي    ۱۱۴
از صنعت برق چه ميدانيم:    ۱۱۵
تعريف انرژي خورشيدي    ۱۱۸
سيستمهاي خورشيدي    ۱۱۹
سيستمهاي حرارتي و برودتي خورشيدي    ۱۱۹
فن آوريهاي جديد    ۱۱۹
سيستمهاي فتوولتائيك    ۱۱۹
سيستم هاي آبگرم خورشيدي    ۱۲۰
سيستمهاي خوراك پز خورشيدي    ۱۲۰
سيستمهاي خشك كن خورشيدي    ۱۲۱
سيستمهاي توليد فضاي سبز ( گلخانه ها)    ۱۲۲
برجهاي نيرو و نيروگاههاي خورشيدي    ۱۲۲
توليد برق بدون مصرف سوخت    ۱۲۳
سيستمهاي تهيه آب شيرين خورشيدي و دستگاه هاي تقطير    ۱۲۴
گرمايش و سرمايش ساختمانها ( خانه هاي خورشيدي )    ۱۲۵
انرژي خورشيدي    ۱۲۷
اطلس تابش نور خورشيد در كشور ايران.    ۱۳۲
فتوولتائيك چيست؟    ۱۳۲
وضعيت فن آوري.    ۱۳۴
مزاياي انرژي خورشيدي از ديدگاه كلي    ۱۳۸
گفتگو با دكتر يعقوبي:    ۱۳۹
گفتگو با دكتر بهادري نژاد    ۱۴۲
گفتگو با دكتر كعبي نژاد    ۱۴۴
ساخت سلولهاي پلاستيكي و بادوام و ارزان توسط دانشمندان دانمارك    ۱۴۶
چين به دنبال پيشروشدن در زمينه مصرف انرژي جايگزين در پنج سال آينده است    ۱۴۷
استفاده از انرژی خورشيدی در جوامع روستايی و عشايری.    ۱۴۸
فصل چهار:انرژي آب    ۱۵۲
مفاهيم    ۱۵۳
تعريف انرژي برق و آبي    ۱۵۴
استفاده از انرژيهاي آبي نياز امروز و فرداي بشر.    ۱۵۶
تلاش براي توليد انرژي سبز    ۱۵۸
ايران سومين كشور سدساز دنيا    ۱۶۱
نيروگاه آبي و اثرات زيست‌محيطي آن    ۱۶۸
احداث و بهره برداری نيروگاههای برق-آبی کوچک    ۱۷۹
مرحله بهره برداری    ۱۸۲
فصل پنجم :انرژي باد    ۱۸۳
مقدمه    ۱۸۴
كاربرد انرژي باد    ۱۸۴
استفاده از انرژي باد در آغاز هزاره سوم    ۱۸۵
نيروی باد به عنوان يک منبع جديد تامين برق با سريعترين رشد در سطح جهان    ۱۸۶
طراحی ميادين بادخيز    ۱۸۸
انرژي بادي از ديدگاه اقتصادي    ۱۹۲
تكنولوژي توربينهاي باد    ۲۰۷
توربين‌هاي بادي جديد ۸۰ درصد بيشتر از نوع معمولي آن انرژي توليد مي كنند    ۲۱۷
افزايش طرفداران توليد برق بادي    ۲۱۸
انرژي بادي” راه حل مشكل كمبود انرژي    ۲۲۴
توليد برق از منابع انرژی سبز در آلمان ۱۳ درصد افزايش يافت    ۲۲۶
آلمان و حداكثر استفاده از انرژي باد    ۲۲۷
خانه هاي انگليس برق خود را از باد مي گيرند.    ۲۲۸
احداث بزرگترين مزرعه توربين بادي در شمال اروپا    ۲۲۹
کانادا و احداث يک نيروگاه بادي ۳۰ مگاواتي    ۲۳۰
چين و احداث اولين نيروگاه بادي برون ساحلي    ۲۳۰
تايوان استفاده از انرژي باد را توسعه مي دهد    ۲۳۱
نقشه سرعت و جهت وزش جريانهاي باد در كره زمين ترسيم شد    ۲۳۱
برسي استفاده از انرژي باد خاور ميانه:مزرعه هاي بادي محل برداشت انرژي    ۲۳۳
ايران و استفاده از انرژي باد    ۲۳۵
مناطق باد خيزدر ايران    ۲۳۷
فصل ششم:انرژي زمين گرمايي    ۲۴۱
آشنايي‌ با انرژي‌ زمين‌ گرمايي‌    ۲۴۲
تاريخچه توليد انرژي برق از انرژي زمين گرمايي    ۲۴۸
مقايسه انرژي زمين گرمايي با آب    ۲۴۹
ديدگاه اقتصادي انرژي زمين گرمايي    ۲۵۰
ديدگاه زيست محيطي انرژي زمين گرمايي    ۲۵۱
امكان استفاده از انرژي زمين گرمايي در پنج منطقه ايران    ۲۵۹
شواهد وجود منابع زمين گرمايي در ايران  چيست؟    ۲۵۹
نقشه پراكندگي مناطق مستعد انرژي زمين گرمايي در ايران.    ۲۶۲
فصل هفتم:انرژي بيوگاز    ۲۶۶
تعريف    ۲۶۷
بيوگاز، انرژي از ياد رفته    ۲۶۷


انرژی های پاک (نو) و تجدید پذیر (انرژی هسته ای و خورشیدی – انرژی آب و نیروگاه بادی – انرژی زمین گرمایی و بیوگاز و پیل سوختی)


بيوديزل چيست؟    ۲۷۲
سوخت هيدروژن    ۲۷۴
تحقيق و توسعه    ۲۷۵
اطلس انرژيهاي قابل توليد از روش بيوماس    ۲۷۶
فصل هشتم:انرژي پيل سوختي    ۲۷۷
دلايل استفاده از پيل سوختي    ۲۷۸
مزاياي پيل سوختي نسبت به ساير سيستم هاي برق معمولي موجود    ۲۷۹
كاربردهاي پيل سوختي    ۲۸۰
اصول کارکرد و انواع پيلهاي سوختي    ۲۸۰
برخي چشم‌اندازهاي كاربرد تکنولوژي پيلهاي سوختي    ۲۸۲
تامين مواد اوليه مهمترين مشکل توليد پيلهاي سوختي در داخل کشور    ۲۸۳
دو مثال از به کارگيري فناوري پيل سوختي در جهان    ۲۸۵

مقدمه :

امروزه با توجه به رشد جمعيت وپيشرفتهاي صنعتي نياز روزافزون بــه انـرژي  مخصوصا انرژي  بـرق كـه از پـاكترين  انرژيها مي باشد و به راحتي قابل تبديل به انرژيهاي ديگر و قابل انتقال و توزيع واستفاده  مي باشد و ازطرفي پايه و اساس پيشرفت وصنعت  در جهان مي باشد  بيشتر احساس مي شود به گونه اي كه بشرامروزي انرژي برق را با  زندگي  خود عجين شده مي بيند و بدون آن زندگي را دشوار مي بيند وازطرفي دستيابي به چنين انرژي پاك و مهمي به آساني ميسر نيست زيرا توليد اين انرژي خود نياز به در دسترس داشتن انرژيهاي ديگري است كه اين انرژيها محدود و در اختيار كشورهاي محدودي است و روز به روز بر قيمت آنها افزوده مي گردد و حتي براي دستيابي به آن بعضا بين دارندگان اين انرژي و مصرف كنندگان عمده آن جنگهاي خونين در مي گيرد و نمونه بارز آن همين جنگ آمريكا با عراق مي باشد كه به بهانه جنگ با تروريسم صورت گرفت ولي هدف واقعي آن براي دستيابي به نفت عراق بود ازطرفي محدود و تمام شدني هستند وخود اين انرژيها قابل تبديل به مواد با ارزش ديگري است كه به مراتب گرانبهاتر و با ارزشتر هستند واستفاده از آنها جهت توليد برق داراي آلودگيهاي زيست محيطي هستند. اين موضوع به وضوح مي رساند كه بايد به انرژيهاي ديگر و پايان ناپذير انديشيد همانگونه كه اطلاع داريد منبع انرژي خورشيد مطمعن ترين انرژي است كه از ملياردها سال قبل وجود داشته و تا زمانيكه انرژي خورشيد هست دنيا هم هست واگر روزي انرژي خورشيد تمام شود ديگر مهم نيست چون ديگر گيتي نخواهد بود  و اين موضوع به انرژي أب هم برمي گردد و درست همچون انرژي خورشيد در صورت تمام شدن ديگر مهم نيست چون حيات وجود ندارد كه نيازي به انرژي باشد و انرژي باد هم اينگونه است كه در اين جا به اين موضوع خواهيم پرداخت و راجع به  انرژيهاي فسيلي بحث خواهيم كرد ودرمورد ساير انرژيهاي پاك و تجديدپذير همچون  انرژي  هسته اي و آبي و باد وخورشيد و هيدروژن و پيلهاي سوختي و زمين گرمايي وبيوگاز و موج وجذرومد بحث خواهيم كرد و با توجه به اهميت اين انرژيها مي طلبد كه دست اندركاران بخش انرژي اهتمام ويژه اي جهت استفاده و سرمايه گذاري در اين بخش داشته باشند شايد بعضيها فكر كنند كه اين انرژيها صرفه اقتصادي ندارند و اين به اين دليل است كه ما خود توليد كننده انرژيهاي فسيلي هستيم و فكر مي كنيم كه ارزانترين انرژي را در اختيار داريم كه فكري باطل است و ماهي را هر وقت از أب بگيريم تازه است اگر از همين حالا شروع كنيم زود نيست بلكه دير هم نشده است و بايد هر چه سريعتر دست به كار شد به اميد روزي كه حداقل هشتاد درصد از انرژي برق كشورمان از انرژيهاي پاك و تجديد پذير باشد.

فصل اول : انرژي  فسيلي

فيل ها- تاريخچه صنعت نفت
چاه نفت بسيار بزرگ در اصطلاح صنعت نفت، «فيل» ناميده مي شود. در اوايل دهه ۱۹۵۰ زنجيره فيل هاي کشف شده در خاورميانه به سرعت بيشتر مي شد. از اوايل دهه ۱۹۵۰ تا پايان دهه ۱۹۶۰ بازار نفت به طور فوق العاده اي گسترش مي يافت. موج گسترش چنان عظيم بود که مانند جريان زيرآبي قوي و سهمناکي، هر کس را که متولي نفت بود به جلو مي راند. مصرف با چنان سرعتي افزايش مي يافت که پس از جنگ جهاني دوم غير قابل تصور بود، اما سرعت توليد و تدارک از مصرف پيشي گرفته بود. افزايش توليد نفت خام جهان آزاد (کشورهاي غيرکمونيستي و سوسياليستي) عظيم واز ۷/۸ ميليون بشکه در روز در سال ۱۹۴۸ به ۴۲ ميليون بشکه در سال ۱۹۷۲ رسيده بود.
با آن که توليد ايالات متحده از ۵/۵ ميليون به ۵/۹ ميليون بشکه رسيده بود، سهم توليد جهاني آمريکا از ۶۴ درصد به ۲۲ درصد کاهش يافته بود. علت آن افزايش توليد خاورميانه بود که از ۱/۱ ميليون به ۲/۱۸ ميليون بشکه در روز رسيده بود. ذخاير نفتي اثبات شده در جهان غير کمونيستي از ۶۲ ميليارد بشکه در سال ۱۹۴۸ به ۵۳۴ ميليارد بشکه در سال ۱۹۷۲ افزايش يافت. ذخاير آمريکا از ۲۱ ميليارد بشکه در سال ۱۹۴۸ به ۳۸ ميليارد بشکه در سال ۱۹۷۲ تخمين زده شد، اما از لحاظ آماري، سهم آن کشور در توليد از ۳۴ درصد به ۷ درصد کاهش يافت. در خاورميانه ذخاير از ۲۸ ميليارد بشکه به ۳۶۷ ميليارد بشکه برآورد شده بود. درسال هاي ۱۹۴۸ و ۱۹۷۲ از هر۱۰ بشکه افزايش ذخيره ، ۷ بشکه آن در خاورميانه بود. در سال ۱۹۵۰ تخمين زده شد که اگر نرخ جاري ذخاير موجود و مقدار استخراج در همان وضع باقي مي ماند، نفت جهان براي ۱۸ سال کفايت مي کرد. در سال ۱۹۷۲ پس از سال ها رشد و افزايش سريع مصرف و توليد بي نظم و آشفته، عمر ذخاير ۳۵ سال برآورد شد. نظم نفت پس از جنگ بر دو پايه استوار بود: اول مرکب از معاملات بزرگ دهه ۱۹۴۰ و دوم روابط امتيازي و قراردادي که در قلب آن سهيم بودن پنجاه – پنجاه قرار داشت. البته از ديد دولت هاي توليدکننده نفت، موضوع و ديدگاه متفاوت بود. درحالي که آنان، شرکت ها و واشنگتن و لندن را از حقوق خود محروم نمي کردند، چرا نبايد در پي درآمد بيشتر باشند؟
به احتمال قريب به يقين، شاه ايران نيز همان گونه مي انديشيد. وي يک هدف داشت و آن اين که « ايران يک قدرت بزرگ شود». وي به دنبال کاهش دادن قدرت و اختيار شرکت هاي عامل که يکي از نتايج تحقيرآميز کشمکش با مصدق به حساب مي آمده بود، ولي نمي توانست روابط خارجي بنيادي و امنيت ايران را بر هم زند. وي نياز به همراهي داشت که اين شخص نمي توانست از شرکت هاي عمده و مستقل آمريکا باشد، چون همه آنها در کنسرسيوم دست داشتند. در اين زمان بود که يک ايتاليايي به نام « انريکو ماتئي» وارد صحنه شد. وي به دنبال آن بود که يک شرکت بزرگ، « شرکت نفت دولتي ايتاليايي آجيپ»، تشکيل دهد که بيشتر وسيله انعکاس چهره خود باشد. بايد گفت که وي در پايان جنگ به علت داشتن مهارت در مديريت و سياست به رياست باقي مانده موسسه « آجيپ» در شمال ايتاليا برگزيده شد. ايتاليا به تقليد فرانسه در دهه ۱۹۲۰، يک شرکت پالايشگاه دولتي ايجاد کرد تا با شرکت هاي بين المللي رقابت کند. البته براي آن که آجيپ به يک شرکت بزرگ تر تبديل شود به پول، نياز مبرمي داشت و وجه لازم از « دره پو» که در آنجا منابع عظيم گاز طبيعي کشف شد، به دست آمد که موجب گسترش آجيپ و برآورده شدن بلندپروازي هاي ماتئي شد. ماتئي خود يک قهرمان محبوب و برجسته ترين شخص در ايتاليا شده بود. در طول جاده ها و بزرگراه ها، آجيپ جايگاه هاي فروش بنزين داير کرد که بزرگ تر، جالب تر و جادارتر از پمپ بنزين هاي رقيبان بين الملي بودند.
در سال ۱۹۵۳ شرکت هاي مختلف هيدروکربن کشور يک جا گرد آمده و شرکتي به نام « موسسه ملي هيدروکربن» تشکيل داده بودند. هدف عمده ماتئي اين بود که موسسه ملي هيدروکربن ايتاليا مستقل از شرکت هاي انگليسي و آمريکايي، خود داراي توليد نفت بين المللي باشند. وي اصطلاح هفت خواهران را در اشاره به همکاري نزديک و مشترک شرکت هاي نفت، باب کرده بود. هفت خواهران شامل شرکاي آرامکو- جرسي (اکسون)، سوکوني- واکيوم (موبيل)، استاندارد اويل کاليفرنيا شورون، تکزاکو همراه با گلف، رويال داچ- شل و شرکت نفت انگليسي مي شد که در کويت به هم پيوستگي داشتند. در واقع خواهر هشتمي هم وجود داشت که آن «شرکت نفت ملي فرانسه» بود که هم جزءکنسرسيوم ايران با هفت خواهران بود و هم در شرکت نفت عراق با جرسي، سوکوني، شرکت نفت بريتانيا و رويال داچ – شل مشارکت داشت. ماتئي مي کوشيد تا به عضويت آن مجمع درآيد. در بحران سال ۱۹۵۶ سوئز، ماتئي مذاکرات جدي با ايران و شاه را آغاز کرد و در بهار و تابستان ۱۹۵۷ پيشنهاد بي سابقه اي به ايران داد. طبق قراردادي که تنظيم مي شد، شرکت نفت ملي ايران شريک و مالک موسسه ملي هيدروکربن (شريک سيريپ يا شرکت نفت ايران و ايتاليا) شناخته مي شد. اين اقدام در عمل به اين معنا بود که ايران ۷۵ درصد و موسسه ملي هيدروکربن ۲۵ درصد سود مي برند که اين کار موجب شکسته شدن توافق پنجاه – پنجاه مي شد. در اين ميان ، آمريکايي ها و انگليسي ها به دولت و شاه ايران هشدار دادند که بر هم زدن اصل پنجاه- پنجاه موجب تزلزل ثبات در خاورميانه شده است و امنيت عرضه نفت به اروپا را به خطر خواهد انداخت. دبيرکل وزارت خارجه ايتاليا که از استقلال و قدرت ماتئي رنجيده خاطر بود، به بريتانيا اطمينان داد که جلوي زياده روي هاي او را خواهد گرفت، اما هرگونه اعتراض بي فايده بود. تا اوت ۱۹۵۷، معامله ماتئي به خوبي انجام شده بود، ولي مشارکت ميان موسسه هيدروکربن و ايران چندان خوب از آب در نيامد. نه به علت ماهيت، بلکه به سبب عوامل زمين شناختي. اما مي توان گفت، وي به يک هدف خود رسيد و آن متزلزل کردن اصل پنجاه- پنجاه و سست کردن بنيادي که « هفت خواهران» بر آن متکي بودند. ايتاليا تنها کشور صنعتي نبود که مي خواست بر سر سفره نفت خاورميانه بنشيند. نفت وارداتي، مهم ترين منبع سوخت ژاپن بود که جريان نفت به ژاپن از طرف شرکت هاي بزرگ انگليسي و آمريکايي کنترل مي شد. در بهار ۱۹۵۷ مشخص شد که کنسرسيومي از شرکت هاي ژاپني در پي به دست آوردن امتياز از عربستان سعودي و کويت به منظور اکتشاف نفت در ساحل منطقه بي طرف هستند و اين درحالي بود که شل، شرکت نفت بريتانيا، گلف و جرسي به همان منطقه چشم دوخته بودند. عربستان خواهان پيش پرداخت کلان بود. پس از گفت و شنودهاي مکرر، ژاپن به ۴۴ درصد سهم و عربستان به ۵۶ درصد سهم رضايت دادند. چندي نگذشت که کويت نيز قراردادي با « شرکت نفت عربي» (شرکت نفت ژاپن و عربستان سعودي) امضا کرد و سهم آن اميرنشين از قرارداد ۵۷ درصد بود! شرکت يادشده در ژوييه ۱۹۵۹ آغاز به کار کرد و در ژانويه ۱۹۶۰ به نفت رسيد و از آن پس عربستان سعودي و کويت صاحب ۱۰ درصد سهام متعارف شرکت شدند. شرکت نفت عربي يک منبع نفت مستقل در اختيار دولت ژاپن قرار داد که در اواسط دهه ۱۹۶۰، ۱۵ درصد نفت مورد نياز کشور را تامين مي کرد. در اواخر دهه ۱۹۵۰، شرکت اينديانا بر آن بود که وارد جريان گسترش طلبي شرکت هاي آمريکايي شود، توافق اصولي فوري در سال ۱۹۵۸ميان ايران و اينديانا بر مبناي مشارکت ۷۵ – ۲۵ ماتئي به عمل آمد و برخلاف موسسه ملي هيدروکربن ايتاليا، اينديانا موفق به کشف مقدار زيادي نفت شد که آغاز آن درآب هاي جزيره خارک در خليج فارس بود. آن چاه اول به منظور خوشامد شاه، « داريوش» ناميده شد. در آن سوي ميدان، سرتاسر خاورميانه به ناسيوناليسم ناصري دچار شده بود. پيوستن سوريه به مصر و تشکيل جمهوري متحد عربي، سبب قدرت يافتن بيش از پيش اعراب شد، زيرا يکي از آن دو، کانال سوئز را در اختيار داشت و از ديگري لوله هاي انتقال نفت عربستان و عراق مي گذشت و ناصر مي توانست به تنهايي حمل ونقل نفت را تهديد يا حتي راه بخش عمده اي از آن را مسدود کند. براي مقابله با آنچه سفير بريتانيا، « گلوگاه» مي ناميد، مذاکره براي کشيدن فوري خط لوله عراق به خليج فارس و ايجاد يک پايانه در فاو، دهانه خليج فارس، آغاز شد، ولي در اين زمان بود که در عراق کودتايي رخ داد و خانواده سلطنتي اعدام شدند. دولت جديد عراق بي درنگ خواهان بازنگري گسترده در امتياز شرکت نفت عراق شد. متخصصان نفت عرب در نشستي در مصر در بهار سال ۱۹۵۷، نمايندگان پيشنهاد کردند که يک پالايشگاه داخلي و يک ناوگان نفتکش عربي ايجاد و يک لوله انتقال نفت عربي به مديترانه کشيده شود. همچنين درباره ايجاد يک « کنسرسيوم بين المللي عربي» تأکيد مي شد. وضعيت به گونه اي شد که «عبدالله طريقي» از عربستان اظهار داشت: « نفت برنده ترين اسلحه اعراب است»، ولي اين مذاکرات ناقص و ناتمام ماند تا زماني که ساير توليدکنندگان عمده به ويژه ايران و ونزوئلا به آن پيوستند و کسي که سبب ايجاد اين کنسرسيوم شد، يک ونزوئلايي به نام «خوان پابلو پرس آلفونسو» بود. او وزير معادن و هيدروکربن ونزوئلا و معتقد بود که نفت براي کشورهاي توليدکننده، ميراث طبيعت است و منافع آن به نسل هاي کنوني و آينده تعلق دارد و تصميم هاي بنيادي در مورد توليد و چگونگي مصرف نفت بايد در دست دولت حاکم باشد و نه شرکت ها!


عتیقه زیرخاکی گنج