• بازدید : 76 views
  • بدون نظر
این فایل در ۲۲صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

مشخصات فلز مذاب ، به ريژه هنگامي كه از درجه حرارت بالا وارد قالب مي شود بگونه اي است كه ممكن است به انجام فعل و انفعالات فيزيكي و شيميايي ميان مذاب و مواد قالب يا منجر شود. 
انجام اين واكنشها مي تواند به خواص فيزيكي و مكانيكي قطعه آسيب رسانده و از توليد قطعه سالم و بدون عيب جلوگيري نمايد. 
ايجاد سطوح زبر و خشن (در قطعه) يكي از اين موارد است كه در قالب هاي ماسه اي بطور قابل توجهي مشاهده مي شود. 
فلز به دليل دارا بودن ويژگي هاي حالت مذاب (مايع)  مواد قالب و ماهيچه را تر نموده و به داخل آن نفوذ مي كند. 
البته بعضي موارد نفوذ مذاب از طريق ترك هاي ايجاد شده در اثر انبساط حرارتي در سطح قالب صورت مي گيرد. 
پس از نفوذ مذاب به داخل يا قالب ، فعل و انفعلات شيميايي ميان فلز و اجزاي تشكيل دهنده قالب، يا ماهيچه يعني ماسه و چسب صورت مي گيرد كه محصول اين فعل و انفعلات به سطح قطعه چسبيده و موجب زبري و ناهمواري سطوح آن مي شود. 
براي جلوگيري از ايجاد چنين عيبي در قطعه ريختگي بايستي به طريقي از انجام فعل و انفعال ميان فلز و قالب، ممانعت بعمل آورد. 
با توجه به پيشرفت هاي حاصل شده در زمينه هاي مواد و فرايند كه با انتخاب ماسه و چسب مرغوب و نيز كنترل روش قالبگيري مي توان اين عيب را تا حدودي برطرف نمود ولي به دليل بالا رفتن هزينه توليد، استفاده از اين روش اقتصادي نبوده و مناسبترين روش استفاده از پوشش هاي سطحي قالب با مواد ديرگداز معيني مي باشد. 
در مورد قالب هاي دائمي، فعل و انفعال شيميايي بين مذاب و قالب از اهميت كمي برخوردار است (البته در مواردي نيز اهميات زيادي برخوردار مي باشد) با اين حال پوشش قالب در افزايش عمر قالب و نيز مانع شدن از چسبيدن قطعه ريختگي به قالب و نيز سطح تمام شده خوب نقش تعيين كننده اي دارد. 
انواع مواد پوششي در قالب هاي موقت
بطور كلي مواد پوششسي قالب و ماهيچه را مي توان به دو گروه جامد و مخلوط مايع تقسيم نمود. 
مواد پوشش جامد كه بيشتر در قالب هاي ماسه اي تر بكار مي روند، شامل مواد ديرگدازي نظير مواد سيليكاتي، مواد كربني و مواد اكسيدي مي باشند. 
اين مواد با استفاده از غربال هاي بسيار ريز و يا كيسه پودر به سطح قالب پاشيده مي شوند و يا با ابزار و وسايل مخصوص به سطح قالب ماليده مي شوند و پودر اضافي توسط فوتك يا هواي فشرده از محفظه قالب خارج مي گردد. 
مواد پوششي مخلوط مايع اصولاً در قالب هاي ماسه اي خشك بكار مي روند. اين مواد ۵ جزء اصلي دارند كه عبارتند از : 
۱) مواد ديرگداز :  (Refractory meterils)
۲) عامل يا سيستم ناقل:   (Carrier system)
۳) عامل تعليق يا غوطه ور سازي : (Suspension system) 
۴) عامل يا سيستم چسب : ‌(Binder system)
۵) اصلاح كننده هاي شيميايي : (Chemical modifiers)
مواد ديرگداز 
هر يك از مواد ديرگداز از را مي توان به عنوان ماده ديرگداز از پوشش به كار برد مثل: 
اكسيد زيركونيم كربن در شكلهاي مختلف
سيليكات زيركونيم اكسيد سيليسيم
اكسيد منيزيم اكسيد منيزيم – كلسيم
اوليوين اكسيد آلومنيمي (موليت)
كروميت ميكا
پروفيليت اكسيد آهن
تالك مگنزيت

مواد فوق الذكر در بسياري از تركيبات وجود دارند و به همين دليل مي توان پوشش هايي با خواص وسيع تهيه كرد. سليس (SiLiCa) ، آلومين (Alumina) و كربن عمومي ترين مواد مصرفي محسوب مي شوند و آب ، الكل (ايزوپروپيل، متانول) ، نافتا (Naphtha) ، حلالهاي كلرينه شده مثل : 
۱،۱، ۱- تري كلرواتان (۱,۱,۱- Trichloroethene) يا كلروتين (chlorothene) و يا متيل كلرايد (Methylen chloride) و نيز هيدروكربورهاي آلفاتيك به عنوان مايعات ناقل به كار برده مي شوند. 
۲) عامل ناقل :
عامل ناقل اين امكان را فراهم مي سازد كه ماده ديرگداز بر روي و سطح ماسه قالب نشانده مي شود پس از آنكه پوشش بر روي ماسه ايجاد گرديد، عامل ناقل بايد جابجا و برداشته شود كه اين عمل معمولاً بر اثر تبخير پديد مي آيد. هنگامي كه عامل ناقل آب است، خشك كردن با مشعل يا در گرمخانه مخانه قابل اجرا است اگر عامل ناقل الكل باشد، تبخير و مشتعل شدن بسهولت صورت مي گيرد. مواد فرار به راحتي در هوا خشك مي گردند و نيازي به مشعل يا گرمخانه وجود ندارد. 
۳) عامل تعليق : 
عمل به تعليق در اوردن در حقيقت حفظ توزيع يكنواخت ماده اي ديرگداز در محلول است ، هنگامي كه آب به كار گرفته مي شود. بنتونيت سديم مورد استفاده قرار مي گيرد و زمانيكه ناقل الكلي به كار برده مي شود بنتونيت آلي مصرف مي شود. 
۴) عامل چسب‌:
عامل ايجاد چسبندگي در پوشش معمولاً يك صمغ آلي (Orgaric resin) است و اين صمغ شبيه صمغ هاي مصرفي در اتصال ماسه ها عمل مي كند مقدار چسب مصرفي به چگالي و ريزي ديرگداز بستگي دارد. 
اصلاح كننده هاي شيميايي : 
اصلاح كننده ها به پوشش اضافه مي شوند تا قابليت خيس كنندگي (Wettability) افزايش يابد برخي از انها نيز وظيفه از بين بردن باكتري ها را بر عهده دارند. 
علاوه بر اجزاي فوق ممكن است موادي براي بهبود بخشيدن مشخصات پوششي به آن اضافه شود، به عنوان مثال، ماده فعال در سطح قالب (موادي كه در تغيير تنش سطحي مذاب مؤثر باشد)موادي كه براي بهبود خاصيت چسبندگي و يا موادي براي جلوگيري از كف كردن پوشش اضافه شود. 
مواد ديرگداز علاوه بر دارا بودن شكل و اندازه مناسب، بايستي تا حد امكان از وزن مخصوص پاييني برخوردا باشند تا غوطه ور شدن آنها در داخل ماده حلال يا واسطه به آساني صورت گيرد. 
انبساط حرارتي اين مواد بايستي پايين بوده و از نظر شيميايي نسبت به مذاب خنثي باشند. 
فراواني و پايين بودن قيمت نيز از اهميت قابل توجهي برخوردار مي باشد. 
براساس نوع فلز مذاب و نيز شرايط ريخته گري ، ممكن است از مواد ديرگداز مختلفي استفاده شود، اين مواد عبارتند از : 
پور سيليسي ، زيركن كروميت، آلومين، شاموت، اليوين ، منيزيت و كروم منيزيت جهت دستيابي به پوشش يكنواخت ، توزيع يكنواخت ذرات مواد ديرگداز در سراسر مخلوط پوششي امري ضروري است، به دليل اختلاف موجود در وزن مخصوص مواد ديرگداز و ماده حامل يا واسطه ، از موادي به نام عامل غوطه ور سازي استفاده مي شود. 
در مورادي كه ماده حلال يا واسطه آب باشد، معمولاً بنتونيت به عنوان عامل غوطه ور سازي به كار مي رود. 
Na2o.Sio2.H2o يا Cao.Sio2.H2o (Ca2+,Na+ بجايAl3+)
نقشي عامل چسبي در مخلوط مواد پوششي ايسنت كه باعث چسبيدن ذرات مواد ديرگداز به يكديگر و نيز اتصال آنها به سطح قالب مي شود. 
ميزان چسب مورد نياز معمولاً به اندازه ذرت مواد ديرگداز بستگي دارد. 
ولي به هر حال به دليل اثرات نامطلوب ناشي از مقادير زياد مواد چسبي ، بايستي سعي شود تا مقدار اين مواد در مخلوط پوشش به كمترين مقدار ممكن كاهش يابد. 
در تهيه مواد پوششي از چسب هاي متعددي استفاده مي شود. در مواردي كه حلال يا واسطه آب باشد، موادي نظير خاك هاي مختلف، نشاسته ، ملاس چغندر قند، شكر ، سيليكات سديم و رزينها (صمغ ها) محلول يا نامحلول در آب به عنوان چسب به كار مي رود. علاوه بر اين از روغنهايي كه در اثر حرارت و يا در مجاورت هوا خودگير مي شوند نيز مي توان استفاده نمود. 
اين خواص عبارتند از : حفظ ثبات و استحكام ديرگدازي ، عدم تمايل به واكنش با مذاب.

عتیقه زیرخاکی گنج