• بازدید : 39 views
  • بدون نظر
این فایل در ۲۲صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

يكي از گامهاي اساسي درجهت ارتقاي توسعه هر كشوري استفاده بهينه از كليه امكانات و منابع آن با مديريت علمي و استفاده از پژوهشهاي صاحبنظران است. اگرچه صادرات منابع نفتي و معدني و چند قلم كالاي محدود جوابگوي نيازهاي گذشته و جاري ايران بوده است، ولي ضرورت توجه به بخشهاي ديگر توليد درآمد و ارزآوري باتوجه به محدوديت منابع پيش گفته ضروري به نظر مي رسد.يكي از اين بخشها صنعت اكوتوريسم است كه باتوجه به وسعت كشــــــــــور و تنوع گونه ها امكان پذير و سودآور خواهدبود.
وضعيت اكوسيستم ايران
اكوسيستم ايران، بستر مناسبي براي سودآوري در بخش اكوتوريسم است. اگرچه بسياري از گونه هاي نادر جانوري ايران يا به كلي منقرض گشته و يا در معرض انقراض هستند، ليكن هنوز هم گونه هاي متنوع جانوري و گياهي در خور توجهي كه در اقاليم گوناگون موجود است. در صورت مديريت صحيح، مي تواند جوابگوي گردشگران باشد. با وجود اينكه ايران بر كمربند خشك جهان قرار دارد، اما داراي تنوع اقليمي و زيستگاههاي گوناگون براي جلب سياحان است. در سال ۲۰۰۰ ميلادي يونسكو، ايران را در مقام هفتم ذخيره گــاههاي زيست كره شناسايي كرد. اصلي ترين اين زيستگاهها عبارتند از:
۱ – زيستگاههاي كوهستاني، دربرگيرنده، علفزارها و جانوراني چون گونه هاي پلنگ و پازن و ول برفي؛
۲ – زيستگاههاي جنگلي زاگرس با درختان بلوط و سنجابها؛
۳ – زيستگاههاي بيشه زارها و جنگلهاي گــرمسيري خوزستان با گياهان پده و گز و گونه هاي گوزن زرد ايراني، رودك عسل خوار و جربيل؛
۴ – زيستگاه بياباني با گياهان تاغ و كاروان كش و گونه روباه شني و گربه شني؛
۵ – زيستگاه بلوچي با گياهان آكاسيا و كهور و گونه خرس سياه، سنجاب بلوچي و خدنگ؛
۶ – زيستگاه استپي در بخش اعظم كشور با پوشش گياهي درمنه و گون و پستانداراني مانند آهو و يوز. 
علاوه بر موارد پيش گفته دسترسي به سواحل درياي خزر و خليج فارس و درياي عمان و مناطقي مانند جنگل حرا در جزيره قشم را بايد درنظر داشت كه مي تواند از جذابيت زيادي برخوردار باشد.
دركشور همسايه، تركيه تنها از يك ساحل آنتاليا، با جذب توريست، درآمد فوق العاده اي كسب مي كند.
در سواحل تايلند، گردشگران با كروكــــوديلهاي آن منطقه عكس يادگاري مي گيرند و اقتصاد تايلند را بهبود مي بخشند و با كمال تأسف درهمان زمان در ايران خبر مربوط به انقراض آخرين گونه تمساح ايراني (گاندو) اعلام مي شود. درحالي كه بسياري از گردشگران اروپايي و آمريكايي در قاره آفريقا به سياحت مي پردازند و علاقه مندان به حيات وحش با شعف از شيرها و ببرها فيلم برداري مي كنند، ما بدون كمترين احساس مسئوليت از برخي دست اندركاران با خبر مي شويم كه ديگر گونه شير و ببر ايران منقرض شده اند و يوز و بسياري از گونه هاي ديگر نيز در معرض خطر انقراض قرار دارند. البته امكان وجود آنها هم در محــدوده مشكوك به زيست و يا محدوده اي كه قبلاً در آنجا مشاهده شده است برمي گردد كه درحال حاضر هم اطلاعي از بسياري از آنها دردست نيست. بنابه اظهارنظر كارشناسان، جنگلهاي شمال تا سه دهه ديگر از بين خواهند رفت. سوالات بسيار ديگري نيز در زمينه محيط زيست وجود دارد كه كارشناسان هنوز پاسخي به آن نداده اند. شايد اندكي از آنها به شرح زير باشد.
منطقه حفاظت شده زيباي دنا در كهگيلويه و بويراحمد و ديگر پاركهاي ملي 
و منحصر به فرد همچون پارك ملي گلستان و جهان نماي مازندران را تا چه زماني مي توانيم حفاظت كنيم؟
آيا مي توانيم شاهد به بلوغ رسيدن و فرزندآوري توله هاي خرس قهوه اي در پناهگاه حيات وحش كيامكي باشيم؟
آيا آيندگان ما نيز گور ايراني را در منطقه حفاظت شده توران در استان سمنان خواهند ديد؟
تا چه زماني بحري، عقاب طلايي و هما آسمان ما را با پرواز خود ديدني تر خواهندكرد؟
اگرچنين ادامه يابد كه تاكنون بوده، بي شك پاسخ سوالهاي فوق اسف بار خواهدبود.

 
نتيجه گيري
با وجود همه مسائل يأس آور در اين زمينه، هنوز هم طبيعت ايران چنان سفره زيبايي در مقابل ما گسترانيده است كه با مديريت صحيح مي توان از آن حداكثر بهره وري را كرد و به جاي تكيه بر صادرات نفت كه تا چند صباح ديگر براي فرزندان اين مرز و بوم نيز اثري از آن به يادگار نخواهيم گذاشت مي توان به بخش صنعت توريسم و بالاخص اكوتوريسم پرداخت. بديهي است اين مهم تنها به دوش سازمانهاي جهانگردي و گردشگري و سازمان حفاظت از محيط زيست نخواهدبود كه مديريت ساير بخشها شامل صنايع، معادن، راه و ساختمان، آموزش و پرورش، بخشهاي فرهنگي، رسانه ها و صداوسيما را در يك حركت جامع و عزم ملي مي طلبد. در حقيقت مــديريت اكوتوريسم، بسيار جامع تر و ضروري تر از پيش مي نماياند تا علاوه بر حفظ جنگلها و مراتعي كه ازنظر گونه هاي گياهي يكي از فلورهاي غني جهان با گياهان آندوميك و ذخاير ژنتيكي بالا است، به شناسايي زيباييهاي اين خطه به جهانيان و توليد درآمد ملي و ارزآوري مناسب و ساماندهي اقتصادي كشور ياري بخشد.
 
مديريت زمان 

 
هيچ چيز را نمي توان جايگزين وقت کرد . هيچ چيز ديگري قابليت آن را ندارد . مخصوصا در مورد روابط شخصي .
استفاده از وقت ضروري است . هر کاري نياز به صرف مقداري وقت دارد .
وقت براي به ثمر رساندن هر کاري لازم است . شما چطور از وقتتان استفاده مي کنيد ؟
مديريت زمان مهارتي است که مي توان آن را با انضباط و تمرين فرا گرفت .
مديريت زمان شما را قادر مي سازد که جريان وقايع را تحت کنترل بگيريد .
شما هميشه آزاديد که انتخاب کنيد چه کاري را اول انجام دهيد ، چه کاري را پس از آن انجام دهيد و چه کاري را اصلا انجام ندهيد .
مديريت زمان بيش از هر چيز به انضباط فردي ، خويشتن داري و تسلط بر نفس نياز دارد .
اکثر مردم سرگرم فعاليت هايي هستند که بيشتر آرامش بخشند تا هدفمند بنابر اين :
مدام از خود بپرسيد : آيا کاري که مشغول انجام آن هستم بيشترين بازده براي وقت صرف شده را دارد يا نه ؟
وقت ماده خام زندگي است شما چطور آن را عمل مي آوريد ؟
از کمبود وقت گله نکنيد شما تمام وقتي را که وجود دارد دراختيار داريد .
بهره وري بالا نتيجه بالا بردن کارايي وقت است . به اين ترتيب که فقط مهمترين کارها را انجام دهيد .
توانايي شما در به تعويق انداختن خوشي هاي کوتاه مدت تعيين کننده ميزان پيشرفت مالي شما در دراز مدت است .
ارزش هر چيزي را مي توان با مقدار وقتي که حاضريد صرف آن کنيد، اندازه گيري کرد .
انجام کاري که واقعا از آن لذت مي بريد رمز عملکرد عالي است .
جمع آوري هر ثروتي با فروش خدمات فردي ، يا در واقع وقت شخصي ، آغاز مي شود .
بدترين نوع هدر دادن وقت اين است که کارهايي را که اصلا نيازي به انجام دادنشان نيست به بهترين نحو ممکن انجام دهيم .
انجام کاري که واقعا از آن لذت مي بريد رمز عملکرد عالي است .
هر وقت مي بينيد کاري خيلي خوب پيش مي رود ، مي توانيد دو چيز ديگر را هم پيدا کنيد : يک آدم يک دنده و يک احساس وظيفه .
آيا در گذشته، خود را درگير کاري کرده ايد که اگر اطلاعات امروزتان را داشتيد، حاضر نمي شديد به آن تن دهيد ؟
هميشه از خودتان بپرسيد : با ارزش ترين استفاده اي که در حال حاضر مي توانم از وقتم بکنم چيست ؟
مديريت زمان وسيله اي است که مي تواند شما را از جايي که هستيد به جايي که مي خواهيد باشيد برساند .
اگر همين امروز يک ميليارد تومان برنده شويد ، چه کارهايي را به نحو ديگري انجام مي دهيد و چگونه زندگي خود را تغيير خواهيد داد ؟
اگر همين امروز به شما بگويند فقط شش ماه ديگر زنده ايد ، چه مي کنيد و وقت خود را چگونه صرف خواهيد کرد؟
چه روياهايي در سر داريد ؟ اگر هيچ محدوديتي نداشتيد ، دلتان مي خواست چه جور آدمي باشيد ؟ چه چيزهايي داشته باشيد ؟ و چه 
کارهايي انجام دهيد ؟
اگر مطمئن بوديد شکست نمي خوريد ، جرات مي کرديد کدام آرزوي بزرگ خود را عملي کنيد ؟
وظيفه شخصي شما چيست ؟ آيا هماهنگ با آن زندگي مي کنيد ؟
يادگيري مداوم حداقل شرط لازم براي موفقيت در هر زمينه اي است که در آن فعاليت مي کنيد . هر روز چيز جديدي بياموزيد .
هر فعاليت يا عدم فعاليتي مستلزم انتخابي است بين آنچه بيشتر اهميت دارد و آنچه کمتر اهميت دارد .
قانون حذف گزينه ها مي گويد : انجام يک کار مستلزم صرف نظر از انجام کارهاي ديگري است .
اصل پاراتو مي گويد ۸۰% از دست آوردهاي شما نتيجه ۲۰% از فعاليت هاي شماست . ۲۰% فعاليت هاي سازنده شما کدامند ؟
۲۰% وقتي که صرف برنامه ريزي براي يک پروژه مي کنيد به اندازه ۸۰% وقتي که صرف انجام تمام پروژه مي کنيد ارزش دارد 
براي فعاليت هاي خود اولويت و ممنوعيت تعيين کنيد . چه فعاليت هايي را بايد رها کنيد تا بتوانيد براي کارهايي که حقيقتا مهم هستند 
جاي بيشتري باز کنيد ؟
قانون حد توانايي مي گويد : هميشه براي انجام ضروري ترين کارها وقت کافي وجود دارد .
براي اولويت بندي کارها بايد نتايج هر کدام از آنها را در دراز مدت در نظر گرفت .
پاداش شما هميشه بر مبناي نتايجي که به دست مي آوريد تعيين مي شود ، از شما انتظار مي رود که چه نتايجي به دست آوريد ؟
چه کاري است که شما ، و فقط شما ، مي توانيد انجام دهيد و اگر خوب انجام شود يک دگرگوني واقعي به وجود مي آورد ؟
براي اينکه به کاري بيشتر بپردازيد بايد کار ديگري را کمتر انجام دهيد . چه کارهايي را بايد بيشتر و چه کارهايي را بايد کمتر انجام 
دهيد ؟
با وقت خود مثل پول رفتار کنيد . چطور مي توانيد وقتتان را به بهترين نحو صرف کنيد تا بيشترين رضايت حاصل شود .
آرامش ذهني را بالاترين هدف خود قرار دهيد و وقت و زندگي خود را حول محور آن تنظيم کنيد 
  • بازدید : 49 views
  • بدون نظر
این فایل در ۳۰صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

بیابانها عمدتا ً در قلمرو بین المدارین و یا برخی از مناطق بری ، آنجا که زمستانهای سرد و تابستانهای گرم دارد گسترش یافته است و حدود یک سوم از خشکیها را اشتغال کرده است و یونسکو وسعت آن را ۵۰ میلیون کیلومتر برآورده کرده است . بیابانهای داخلی در ایران ، در منطقه فلات مرکزی ایران قرار گرفته اند که این منطقه نیمی از مساحت ایران را شامل می شود . این منطققه که در میان رشته کوههای البرز و خراسان و زاگرس واقع گریده است کبیه مناطق کویری و بیابانی ایران را در بر گرفته است . 
یکی از دغدغه های امروز کشورهای جهان موضوع بیابان زدایی است . توجه به مقوله بیابان زدایی برای کشوری همچون ایران که ۴۳ میلیون هکتار معادل یک چهارم وسعت آن را بیابان فرا گرفته ضرورتی انکار ناپذیر است.حال آنکه ۶ میلیون هکتار از این سطح وضعیتی بحرانی دارند و تنها ۲ میلیون هکتار آن مهار شده است. 
تعاریف بیابان :
۱- بیابان یکی از اکوسیستم‌های اصلی خشکی است که از زمینهای بوته‌زاری تشکیل شده است که در آنها گیاهان بسیار پراکنده‌اند و به‌وسیله خاک لخت و شنی از هم جدا مانده‌اند. بسیاری از بیابانها در مجاورت رشته کوهها واقع هستند.
۲- بیابان عبارت از فضاهای که انسان در پهنۀ آن حضور ندارد : مناطق قطبی ، کوهستانها ی مرتفع و برخی از جنگل های منطق استوایی را می توان بیابان نامید . با وجود این ، به سبب تغییری که در کاربرد این اصطلاح انجام گرفته است و جانشین ومعادل صحرا گردیده است که معرف فضاهای است که خشکی هوا را لمس کرده و بدون رویش گیاهی و اشتغال انسانی است ( فرید ، بیابان ص ۸۶ – فضای جغرافیایی ، سال دوم شماره ۶ ، تابستان ۱۳۸۱). 
۳- بیابان سرزمین وسیعی است که به خاطر بارندگی سالیانه کم دارای پوشش گیاهی کمی است. 
۴- در ایران قسمت‌های نسبتاً وسیع بیابان که به خاطر کمبود باران و نمکی بودن خاک به کلی بدون پوشش گیاهی است کویر نامیده می‌شود. 
۵- کویر : زمین های گلی و شور و نمک زار را کویر گویند یا کویر زمین گلی که در آن ترکیبات نمکی به مقدار زیاد یا کم وجود دارد گفته می شود . این زمین ها برای زراعت مساعد نیست .(خیام جزوۀ درسی مناطق خشک ایران ، ص ۸) 
۶- در تعيين ويژگي بيابانها دو عنصر بارش ودما نقش اساسي دارد وبيابان با توجه به شرايط پيكر اقليمي و زيستي به حالت كم آبي و خشكي كه علت كاهش پوشش گياهي ودر نتيجه حيات حيواني است گويند 
۷- مناطقي كه به سبب كمبود آب وخاك وپوشش گياهي ناچيز توانايي حفاظت موثر از زمين را در برابر تخريب عوامل اتمسفري را ندارند مناطق خشك (بياباني) گويند(دكتر محمود لاجوردي مجله رشد جغرافيا شماره ۳۶)
۸- دكتر پرويز كردواني : بعضي سعي كرده اند با توام نمودن چند ويژگي مناطق خشك را تعريف كنند و بر اين اساس مناطقي را خشک و بویژه دارای بیابانی و کویری گویند که بارندگي در آنجا كم صورت مي گيرد ميزان ريزشهاي آبی جوی از تبخير سالانه كمتر ، آب قابل استفاده محدود و منطقه از لحاظ پوشش گياهي فقير و يا فاقد آن است و غيره… اما هيچك از آنها  نمي تواند يك تعريف جامع ودقيق وقانع كننده اي برای مناطق خشک و کویری و بیابانی باشد كه بر اساس آن بتوان حد ومرز مناطق خشك را به طور دقيق تعيين كرد،زیرا : 
اولاً – ويژگي هاي مناطق خشك متنوع ومتعدد است.
ثانیاٌ – مسائلي در راه شناخت ويژگي هاي اقليمي و نيز تعيين حد ومرز مشخص مناطق خشك وجود دارد از آن جمله موارد ذیل را می توان نام برد :
الف – ناچيز يا ناكافي بودن ايستگاه هاي هو اشناسي در مناطق خشك و در نتيجه عدم اطلاعات كافي 
ب- تغييرات بسيار زياد بارندگي در سالهاي مختلف 
موقعیت بیابان ها : 
بیابانها عمدتا ً در قلمرو بین المدارین و یا برخی از مناطق بری ، آنجا که زمستانهای سرد و تابستانهای گرم دارد گسترش یافته است و حدود یک سوم از خشکیها را اشتغال کرده است و یونسکو وسعت آن را ۵۰ میلیون کیلومتر برآورده کرده است . با توجه ساده به نقشه پرا كندگي بيابانها مي توان دريافت كه تقريباً بين مدارات ۲۰ تا ۴۰ درجه در نيمكره شمالي بيابانهاي : صحراي آفريقا – عربستان – ايران – آسياي مركزي – و آمريكاي شمالي و در نيمكره جنوبي بيابانهاي : شيلي – پرو – آرژانتين – آفريقاي جنوب غربي و استراليا گسترده شده اند . اين نوارها مجاور حاره اي شمالي و جنوبي همه بيابانهاي كره زمين را در بر نمي گيرد . به عبارت ديگر بيابانها به سواحل اقيانوسها ختم نمي شود بلكه دنباله آنها از نظر ويژگي هاي اقليمي به داخل دريا ها و اقيانوس ها نيز كشيده مي شوند.در واقع شرايط يياباني در صحراي غربي موريتاني – ناميبيا – آتا كاما – استرالياي غربي – كاليفرنيا و … تا فواصل زيادي بر روي اقيانوس ها ادامه دارد. امتداد ونظم اين كمربند نسبي است و شرايط هماهنگي ندارد مثلاً عين الصلاح در مركز الجزاير با بارندگي صفر تا ۱۴ميليمتر در سال دقيقاً در همان عرضي قرار دارد كه چراپونچي با ۱۲ متر بارندگي سالانه قرار دارد . اين دو كمربند كم آب وخشك زمين نه با استوا و نه با يكديگر موازي نيستند .بلكه به صورت نوار موربي از جنوب غربي به شمال شرقي در نيمكره شمالي واز شمال غربي به جنوب شرقي در نيمكره جنوبي كشيده شده اند و خصوصيات اين دو كمربند نيز يكسان نيست . مثلاً در كمربند شمالي در يك انتها بيابان گرم صحرا ودر انتهاي ديگر بيابان سرد گبي قرار دارد . ودر واقع محل بيابانهاي مهم دنيا بر يك نوار يا بهتر بر رديف هايي از توده هاي پر فشار جنب حاره اي منطبق است كه دور تا دور كره زمين را در بر گرفته و از طرفين به وسيله دو مركز كم فشار حلقوي محدود شده اند . بنابراين بر فراز بيابانها زنجيره اي از سلو لهاي متوالي پر فشار گسترش يافته كه در جهت حركت عقربه هاي ساعت مي چرخند و محور مياني آنها تقريباًدر حدود ۳۰ درجه است .  
مشخصات بیابان از نظر آب و هوا 
بیابانها ، فضاهای  خشکی هستند که بارندگی سالانه آنها از ۲۵۰ میلیمتر کمتر است. بسیاری از بیابانها در مجاورت رشته کوههایی بلند قرار دارند که هوا را روبه بالا می‌راند و در آنجا ، هوای سردتر ، بخار آب را سرد کرده و باران ایجاد می‌شود. سپس هوا رطوبت از دست داده به سوی منطقه مجاور حرکت کند و اقلیم بیابانها را بوجود می‌آْورد. مثلا توده‌های هوا که از اقیانوس اطلس به سواحل غربی ایالات متحده می‌رسد، غالبا مقدار زیادی بخار آب در خود دارد. همچنان که این توده هوا از رشته کوه “سیراکازاکاد” بالا می‌رود. بیشتر رطوبت آن به صورت باران فرو می‌ریزد.
بسیاری از مناطق غربی این رشته کوهها سالانه ۲۰۰-۱۵۰ میلی‌متر ، باران دریافت می‌کنند، اما مناطق بیابانی از شرق این دو رشته کوه گسترش می‌یابد و بیشتر ایالات ایداهو ویتا را در برمی‌گیرد. گاهی هوای مرطوب بطور غیر معمول به این مناطق خشک می‌رسد، اما معمولا این هوا فقط می‌تواند رگباری ایجاد کند. نظیر همین وضعیت را رشته کوههای البرز در قسمت شمال ایران بوجود آورده‌اند، که در نتیجه گیلان و مازندران مرطوب و بخش جنوبی البرز خشک مانده است (بیابان پناهگاهی ). در کنار این بیابانها ، بیابانهای ساحلی ( جریانات سرد سبب بوجود آمدن آن می شود) ، بری (بعلت دوری از توده هوایی اقیانوسی) ، بیابانهای منطقه ای ( که بعلت فشارزیاد منطقه حاره مربوط است این بیابانها بین مدار ۱۵ و ۳۵ عرض جغرافیایی قرار دارد و از سواحل موریتانی تا عربستان و شمال مکزیک تا استرالیا امتداد می یابد . این بیابانها در نواحی بسیار وسیع بری و بخشی از آنها به دور از توده هوای دریایی قرار گرفته است . باران در بیابان سالانه کمتر از ۲۵ سانتیمتر و نامرتب است. رطوبت هوا کم و نور خورشید در روزها شدید است و شبها سرد و تبخیر زیاد است. دراثر باران کم مرتع ممکن است به بیابان تبدیل شود، و در اغلب نقاط دنیا وجود دارد مانند کویرمرکزی ایران ، گیاهان این منطقه اغلب یک ساله و یا پایدار و دارای برگها و ساقه ضخیم و گوشتی هستند.
ويژگي هاي آب وهوايي مناطق بيابانی 
۱- بارندگي : ويژگي چشمگير مناطق بياباني كمبود فوق العاده بارندگي است و سالیانه کمتر از ۲۵۰ ميليمتر بارندگی دریافت می کنند و بارندگي ها اغلب پراكنده و نامنظم ورگباري وشديد است.كه گاه در بعضي مناطق مثل صحراي آفريقا چند سال را بدون قطره اي باران سپري مي نمايند كه اين موجب نابودي رستني ها و بطور كل خاك مي شود .
۲- دما : بيابانهاي گرم با نوسان شديد دماي روزانه كه در روز حداكثر از ۶۰ درجه سانتيگراد فراتر مي رود و حداقل آن در شب به زير صفر مي رسد. ودر بيابانهاي سرد با نوسانات قابل توجه دماي سالانه كه برودت هوا گاه از ۳۰- درجه سانتيگراد نيز پائين تر مي رود 
  • بازدید : 47 views
  • بدون نظر
این فایل در ۱۵صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

در فرايند فتوسنتز با كمك انرژي نوراني، دي اكسيدكربن وآب كه موادي غيرآلي هستند، به مواد آلي تبديل مي‌شوند.مواد آلي بين گياهان و جانوران ونيز بين جانوران مختلف منتقل مي‌شود وسرانجام به شكل گرما وكارهاي زيستي موجودات زنده به مصرف مي‌رسد. بنابراين هر موجود زنده‌اي بايد پيوسته با موجودات زندة ديگر و نيز با موجودات غيرزندة اطراف خود،در ارتباط باشد.تحقيق در بارة روابط بين موجودات زنده با يكديگر و با محيط زندگي آنها، موضوع علم بوم شناسي (اكولوژي) است.
اكوسيستم: در يك محيط آبي علاوه بر موجودات زنده، موجودات غير زنده هم يافت مي‌شود: آب، گل‌هاي بستر، سنگ، گازها، و حتي نمك‌هاي حل شده درآب، همگي بر زندگي موجودات‌زندة اين محيط اثر دارند. به مجموعة موجودات زنده وغير زنده كه با هم در ارتباط‌اند، اكوسيستم مي‌گويند.
 انرژي در اكوسيستم                                                                                     
انرژي آفتاب نخست به گياهان مي‌رسد وسپس مقداري از آن به صورت مواد غذايي به بدن جانوران مصرف كننده وارد مي‌شود. بنابراين درون هر اكوسيستم،رابطه‌اي غذايي بين موجودات زنده برقرار مي‌شود.به رابطة غذايي كه بين موجودات زندة مختلف وجود دارد زنجيرة غذايي مي‌گويند.
شبكة غذايي: اگر چند زنجيرة غذايي را بررسي كنيم، متوجه مي‌شويم كه يك يا چند موجود زنده در آنها مشترك است. يعني بين زنجيره‌هاي غذايي رابطه‌اي وجود دارد، مثلاً خرگوش وملخ ممكن است هر دو از يك نوع گياه تغذيه كنند، يا آنكه شاهين نيز مانند روباه، خرگوش را صيد كند و پرندگان كوچك از سوسك وپروانه تغذيه كند و خود نيز نصيب جانوران ديگر مثل شاهين يا روباه شوند.پس، مطالعة زنجيره‌هاي غذايي نشان مي‌دهد كه نه تنها موجودات زندة آنها با يكديگر رابطه‌اي دارند، بلكه بين حلقه‌هاي يك زنجيره با زنجيرة ديگر نيز ارتباط غذايي موجود است.
هرم انرژي: مقدار كمي از انرژي نوراني خورشيد درمواد آلي كه توسط گياه سبز (توليد‌ كننده)ساخته مي‌شود، به دام مي‌افتد. همة اين مواد آلي به اولين مصرف‌‌كننده‌ها نمي‌رسد.زيرابخشي ازاين مواد آلي در ضمن فعاليت‌هاي زيستي گياه سبز مصرف مي‌شود و انرژي آن از دسترس اولين مصرف‌كننده‌ها خارج مي‌شود. بخشهاي مردة گياه نيز بوسيلة موجودات تجزيه‌كننده مصرف مي‌شود.
اولين مصرف‌كننده‌ها نيز همة انرژي موجود در موادي را كه به دست مي‌آورند، دربافت‌هاي خود ذخيره نمي‌كنند،زيرا بخشي از آنها از طريق فعاليت‌هاي مختلف بدن (مانند تنفس وگرما) وقسمتي نيز از طريق ادرار و مدفوع تلف مي‌شود. . اين موضوع در مورد دومين و سومين مصرف‌كننده نيز صادق است. كاهش تدريجي مقدار انرژي از توليدكننده‌ها به مصرف‌كننده‌ها در يك زنجيرة غذايي را به صورت هرمي نشان مي‌دهند كه هرم انرژي نام دارد.بررسي‌ها نشان داده كه در كرة زمين، سالانه فقط ۲/۰ درصد از انرژي نور خورشيد براي ماده‌سازي در گياهان سبز به‌كار مي‌رود و بقية آن به صورت‌هاي مختلف هدر مي‌رود.
زيست‌شناساني كه به كشاورزي علاقه‌مند هستند، در فكر يافتن گياهاني هستند كه بيشتر از گياهان ديگر انرژي نور خورشيد را براي ماده‌سازي به‌كار مي‌برند و در نتيجه، مقدار مادة‌‌آلي كه به وسيلة آنها توليد مي‌شود، بيشتر است. اين نوع بررسي‌ها از نظر تأمين غذاي كافي براي جمعيت روز‌افزون مصرف‌كننده‌ها، به ويژه آدمي، اهميت فراوان دارد.
هرم ماده و هرم تعداد: هرم انرژي،‌ هرم انرژي نيز به‌شمار مي‌رود، زيرا موجودات زنده براي به‌دست آوردن انرژي، ماده (غذا ) مصرف مي‌كنند، اما اگر هرم انرژي را از نظر تعداد موجودات زنده مورد بررسي قرار دهيم، چگونگي انتقال انرژي از طريق مواد آلي، به‌خوبي معلوم مي‌شود. مثلاً براي تأمين غذاي يك مصرف‌كننده كه در قلة هرم قرار دارد وجود تعداد زيادي توليد‌كننده لازم است. از طرف ديگر هر چه به مصرف‌كننده قلة هرم نزديك مي‌شويم تعداد آنها، كمتر مي‌شود. اين هرم را كه در آن افراد مصرف‌كننده به‌تدريج بزرگتر، اما از تعداد آنها كاسته مي‌شود، هرم تعداد ناميده‌‌‌اند.
پوسيدگي                                                                                                      
 مواد آلي بدن جانداران، پس از مرگ به موادمعدني مرده تبديل مي‌شوند. سرانجام اين تبديل كه به آهستگي انجام مي‌شود، بدن به ماده‌اي كه تنها مواد معدني دارد، تبديل مي‌شود. به اين جريان پوسيدگي مي‌گويند. سه عامل مهم در پوسيدگي نقش دارند:
۱-آنزيم‌هاي موجود در سلول‌هاي جاندار: اين آنزيم‌ها بلافاصله پس از مرگ، شروع به تجزية سلول‌ها وبافت‌هاي خودي مي‌كنند.
۲-جانوران مردارخوار: مثلاً  لاشخور‌ها با نوك زدن و كرم‌ها و حشرات با سوراخ كردن جسد، باعث از هم گسيختگي بافت‌هاي بدن مي‌شوند.
۳-ميكروب‌ها، به‌ويژه باكتري‌ها وقارچ‌ها: اين گروه از جسد تغذيه و مواد آلي آن را تجزيه مي‌كنند.اين جانداران كه تجزيه‌كننده ناميده مي‌شوند، نقش اصلي را در پوسيدگي دارند.
تجزيه‌كنند‌گان چگونه باعث پوسيدگي مي‌شوند:                                                     
كمي پس ازمرگ جاندار،تعدادي هاگ باكتري روي آن مي‌نشينند وشروع به توليد‌مثل مي‌كنند. باكتري‌ها سپس به همة بخش‌هاي جسد نفوذ مي‌كنند. در‌ اين‌ هنگام مثلاً در يك قاشق چاي‌خوري گياه در‌حال پوسيدگي، ممكن است بيش از يك ميليارد باكتري باشد.
ميكروب‌ها براي آنكه از مواد موجود در جانداران مرده تغذيه كنند، آنها را به صورت محلول در مي‌آورند،همان‌طور غذاي ما نيز براي جذب شدن بايد محلول باشد. ميكروب‌ها براي اين كار نخست آنزيم‌هاي گوارشي از خود ترشح مي‌كنند. اين آنزيم‌ها مواد را تجزيه مي‌كنند.سپس ميكروب‌ها مواد تجزيه شده را جذب مي‌كنند.
بخش‌هاي نرم‌تر بدن، مانند ماهيچه‌ها و پوست سريعتر از بخشهاي سخت، مانند استخوان‌ها و چوب پوسيده مي‌شوند. اسكلت بدن مهره‌داران وصدف‌هاي نرم‌تنان تا سال‌ها پس ازمرگ تجزيه نمي‌شود و باقي مي‌ماند.
پوسيدگي با توليد گرما همراه است. چون ميليون‌ها باكتري كه در حال تجزية بدن هستند، گرما توليد مي‌كنند. بوي بد حاصل از جانداران در حال تجزيه‌، به علت آن است كه بعضي از باكتري‌ها به روش خاصي (بدون اكسيژن) تنفس مي‌كنند وتوليد گازهاي بد‌بو مي‌كنند

عتیقه زیرخاکی گنج