• بازدید : 21 views
  • بدون نظر
این فایل در ۴۶صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

در سالهاي‌ اخير در سراسر دنيا هزينه‌هاي‌ فناوري‌ اطلاعات‌ (IT) در سازمانها، اعم‌ از كوچك‌ يا بزرگ‌، خدماتي‌ ياتوليدي‌، انتفاعي‌ يا غير انتفاعي‌، افزايش‌ يافته‌ است‌. هزينه‌هاي‌ خودكارـ سازي‌ دفتري‌ و خودكارـ سازي‌ توليد كه‌ شامل‌كامپيوترها، بسته‌هاي‌ كاربردي‌، توسعه‌ نرم‌افزارهاي‌ مطابق‌ با نياز، ارتباطات‌، شبكه‌هاي‌ كامپيوتري‌ و اينترنت‌ است‌سرمايه‌گذاري‌ محسوب‌ مي‌شود و معمولا به‌ منظور توسعه‌ اثربخشي‌، افزايش‌ بازدهي‌، نگهداري‌ و ارتقاي‌ جايگاه‌ رقابتي‌سازمان‌ صورت‌ مي‌گيرند.
مديران‌، شركتها و سازمانها، اعم‌ از خصوصي‌ ودولتي‌، هر ساله‌ هزينه‌هاي‌ بسيار زيادي‌ را در زمينه‌فناوري‌ اطلاعات‌ (نرم‌افزار، سخت‌افزار، شبكه‌،آموزش‌، استخدام‌ نيروي‌ انساني‌، تحول‌ در سازمان‌و …) صرف‌ مي‌كنند. متاسفانه‌ در بسياري‌ مواردبازدهي‌ و اثربخشي‌ فناوريهاي‌ به‌كار گرفته‌ شده‌نسبت‌ به‌ هزينه‌هاي‌ مصرف‌ شده‌ پايين‌ است‌ كه‌قابل‌ تامل‌ و بررسي‌ است‌.
بقا و رشد سازمانها در گرو تغيير نگرش‌ به‌اطلاعات‌ به‌ عنوان‌ يكي‌ از منابع‌ اصلي‌ هر سازمان‌است‌ و بر اين‌ اساس‌، ضرورت‌ برخورد مناسب‌،منسجم‌ و برنامه‌ريزي‌ شده‌ مديران‌ با اين‌ منبع‌اولويت‌ بسيار بالايي‌ پيدا خواهد كرد. اهداف‌ وره‌آوردهاي‌ مقاله‌ متعدد هستند و در ادامه‌ به‌ آنهااشاره‌ مي‌رود، اما هدف‌ اصلي‌ تحقيق‌ انجام‌ شده‌اين‌است‌ كه‌ يك‌ مدير چگونه‌ روي‌ فناوري‌اطلاعات‌ سرمايه‌گذاري‌ كند.
مفهوم‌ سرمايه‌گذاري‌ در سيستمهاي‌اطلاعات‌ مديريت‌، كه‌ در اين‌ گزارش‌ از آن‌ بسياراستفاده‌ خواهد شد شامل‌ تمامي‌سرمايه‌گذاريهايي‌ است‌ كه‌ در زمينه‌ سيستمهاي‌پردازش‌ تراكنش‌، سيستمهاي‌ گزارش‌ مديريت‌،سيستمهاي‌ پشتيباني‌ تصميم‌گيري‌، سيستمهاي‌پشتيباني‌ مديريت‌ ارشد، سيستمهاي‌ مديريت‌دانش‌ و خودكارـ سازي‌ اداري‌ و مجموعه‌نيازمنديهاي‌ آنها اعم‌ از سخت‌افزار، نرم‌افزار وشبكه‌ خواهد بود.
براي‌ آنكه‌ موضوع‌ از همين‌ ابتدا روشن‌شود سؤالهايي‌ را كه‌ سعي‌ شده‌ است‌ در اين‌ مقاله‌به‌ آنها پاسخ‌ داده‌ شود در اينجا مطرح‌ مي‌كنيم‌.
۱٫ چرا برنامه‌ راهبردي‌ سيستمهاي‌ اطلاعات‌مديريت‌ براي‌ بنگاه‌ ضروري‌ است‌؟
۲٫ ويژگيها و محتوي‌ يك‌ برنامه‌ راهبردي‌سيستمهاي‌ اطلاعات‌ مديريت‌ چيست‌؟
۳٫ آيا مي‌توان‌ فرايند برنامه‌ريزي‌ را در قالب‌ يك‌مدل‌ تدوين‌ و ارائه‌ كرد؟
۴٫ نقاط قوت‌ و ضعف‌ روشهاي‌ فراگير كدام‌اند؟ وآيا مي‌توان‌ روشي‌ را معرفي‌ كرد كه‌ نقاط ضعف‌كمتري‌ داشته‌ باشد؟
۵٫ يك‌ روش‌ برنامه‌ريزي‌ مناسب‌ چگونه‌ انتخاب‌مي‌شود؟
۶٫ معيارهاي‌ گزينش‌ روش‌ مناسب‌ كدام‌اند؟

ضرورت‌ برنامه‌ريزي‌
تحولات‌ انجام‌ شده‌ در چند دهه‌ اخير جاي‌هيچگونه‌ شك‌ و ترديدي‌ را نسبت‌ به‌ ضرورت‌برنامه‌ريزي‌ راهبردي‌ سيستمهاي‌ اطلاعات‌مديريت‌ باقي‌ نمي‌گذارد، زيرا:
– اقتصاد جهاني‌ و بر اثر آن‌ رقابت‌ نيز بسيارفشرده‌تر شده‌ است‌ و عمليات‌ هر بنگاه‌ بايد به‌شكل‌ جهاني‌ انجام‌ شود.
– اقتصاد در صنايع‌ مختلف‌ تغيير پيدا كرده‌ و بردانش‌ و اطلاعات‌ بنيان‌گذاري‌ شده‌ است‌.
– ساختارهاي‌ سازماني‌ و خطمشهاي‌ مديريتي‌كاملا متحول‌ شده‌اند.
– فناوري‌ اطلاعات‌ كاملا دگرگون‌ شده‌ است‌ و به‌لحاظ كمي‌ (توسعه‌ در كل‌ جهان‌) و كيفي‌ (تنوع‌و سرعت‌ اطلاعات‌) با قبل‌ قابل‌ مقايسه‌ نيست‌.
– از اطلاعات‌ به‌ عنوان‌  منبع‌ راهبردي‌ نامبرده‌مي‌شود.
آنچه‌ از ديدگاه‌ مديريت‌ هر بنگاه‌ پراهميت‌ به‌ نظرمي‌رسد نحوه‌ سرمايه‌گذاري‌ در فناوري‌ اطلاعات‌است‌، زيرا:
– اجراي‌ برنامه‌ مستلزم‌ سرمايه‌گذاري‌ بسيارسسنگين‌ است‌.
-نتايج‌ حاصل‌ از اجراي‌ برنامه‌ بايد پاسخگوي‌نيازهاي‌ واقعي‌ سازمان‌ باشد.
– اجراي‌ برنامه‌ نياز به‌ ايجاد فرهنگ‌ جديد دارد.
– اجراي‌ برنامه‌ مستلزم‌ جذب‌ و تربيت‌ نيروي‌انساني‌ است‌.
– اجراي‌ برنامه‌ تاثير بسيار گسترده‌ و عميقي‌ درسازمان‌ ايجاد مي‌كند.
– طبيعت‌ اجراي‌ برنامه‌ بلند مدت‌ است‌.
– و نهايتا با توجه‌ به‌ تغييرات‌ سريع‌ در فناوري‌اطلاعات‌ انتخاب‌ روند مناسب‌ باعث‌ خواهدشد كه‌ از سرمايه‌گذاري‌ مجدد جلوگيري‌ به‌عمل‌آيد.
محتوي‌ برنامه‌ راهبردي‌ سيستمهاي‌اطلاعات‌ مديريت‌
روشهاي‌ مختلفي‌ وجود دارد كه‌ مدعي‌ هستندمي‌توانند برنامه‌ فناوري‌ اطلاعات‌ را براي‌ سازمانهاو بنگاهها ايجاد كنند و بر ادعاي‌ خود نيز اصراردارند، اما سؤالهاي‌ اصلي‌ كه‌ در انتخاب‌ روش‌ نقش‌مؤثري‌ دارند عبارت‌اند از.
محتوي‌ برنامه‌ فناوري‌ اطلاعات‌ چيست‌؟ 
چگونه‌ مي‌توان‌ به‌ روش‌ مناسب‌ دست‌ يافت‌؟
پاركر و ترينر بر مدلهاي‌ جاري‌ و آينده‌فرايندهاي‌ كسب‌ و كار در سطح‌ كلي‌ و جزئي‌ وطراحي‌ معماري‌ داده‌ها با هدف‌ يكپارچه‌ و برنامه‌راهنما از سيستمها و اطلاعات‌ جاري‌ براي‌ ساخت‌معماري‌ هدف‌ تاكيد دارند [۸].
آقا و خانم‌ لادن‌ برنامه‌ را شامل‌ عباراتي‌ ازاهداف‌ بنگاه‌ مي‌دانند كه‌ چگونه‌ پشتيباني‌ ودستيابي‌ به‌ آن‌ اهداف‌ را توسط فناوري‌ اطلاعات‌بيان‌ مي‌كند و بر سازمان‌ بنگاه‌ و طراحي‌ فرايندهاتاكيد دارند [۱].
آلتر برنامه‌ فناوري‌ اطلاعات‌ را جزئي‌ ازبرنامه‌ كسب‌ و كار مي‌داند كه‌ بايد برنامه‌ كسب‌ وكار را پشتيباني‌ كند [۲].
وي‌سوكي‌ دميشل‌ برنامه‌ريزي‌ سيستمهاي‌اطلاعاتي‌ يكپارچه‌ و برنامه‌ راهبردي‌ بنگاه‌ وواحدهاي‌ كسب‌ و كار را كه‌ با همكاري‌ مديران‌ذيربط و مديران‌ سيستمهاي‌ اطلاعاتي‌ به‌وجودآمده‌ است‌ به‌ عنوان‌ مبناي‌ برنامه‌ريزي‌ سيستمهاي‌اطلاعاتي‌ مديريت‌ قرار مي‌دهد [۷]. 
در سابقه‌ اين‌ موضوع‌ دو ابهام‌ عمده‌ ديده‌مي‌شود كه‌ يكي‌ از آنها نوع‌ ارتباط بين‌ فرايندهاي‌برنامه‌ريزي‌ راهبردي‌ كسب‌ و كار، و برنامه‌ريزي‌راهبردي‌ سيستمهاي‌ اطلاعات‌ مديريت‌ است‌ وديگر اينكه‌ علي‌رغم‌ سطح‌ مشتركي‌ كه‌ بين‌ محتوي‌برنامه‌هاي‌ راهبردي‌ سيستمهاي‌ اطلاعات‌ مديريت‌وجود دارد اما چارچوب‌ شفافي‌ را از برنامه‌ ومحتواي‌ آن‌ مطرح‌ نمي‌كند و به‌ همين‌ دليل‌ سعي‌شده‌ است‌ كه‌ محتوي‌ شفافي‌ از يك‌ برنامه‌ فناوري‌اطلاعات‌ به‌ شرح‌ زير ارائه‌ شود. اين‌ محتوي‌ فارغ‌و مستقل‌ از روشهاي‌ مختلف‌ برنامه‌ريزي‌ راهبردي‌سيستمهاي‌ اطلاعات‌ مديريت‌ ارائه‌ شده‌ است‌.
برنامه‌ فناوري‌ اطلاعات‌
اهداف‌، راهبردها و سياستهاي‌ برنامه‌ راهبردي‌سيستمهاي‌ اطلاعات‌ مديريت‌ 
محيط عملياتي‌
ابزارهاي‌ توسعه‌ نرم‌افزار
نحوه‌ توسعه‌ نرم‌افزار و به‌كارگيري‌ آن‌
سياستهاي‌ اداري‌ و سازماني‌ 
مجموعه‌ سيستمها
فرايندها
سيستمهاي‌ اطلاعاتي‌ 
رابطه‌ فرايندها و سيستمهاي‌ اطلاعاتي‌  
نيازهاي‌ اطلاعاتي‌ سازمان‌ 
موجوديتها
رابطه‌ موجوديتها و سيستمها 
درجه‌بندي‌ و اولويت‌ سيستمها 
برنامه‌ چند ساله‌ اجرايي‌
وي‌سوكي‌ دميشل‌ رابطه‌ بين‌ فرايندهاي‌ دوبرنامه‌ريزي‌ راهبردي‌ كسب‌ و كار و برنامه‌ريزي‌راهبردي‌ سيستمهاي‌ اطلاعات‌ را در چهار شكل‌مستقل‌، انفعالي‌، مرتبط و يكپارچه‌ مطرح‌ مي‌كند.از طرف‌ ديگر ساز و كارهاي‌ ديگري‌ ارائه‌ شده‌است‌ كه‌ به‌ موضوع‌ چگونگي‌ دستيابي‌ به‌همراستايي‌ دو برنامه‌ريزي‌ اشاره‌ دارند و هدف‌ آنهااين‌است‌ كه‌ بين‌ دو فرايند يكپارچگي‌ ايجاد كنند.اين‌ نوع‌ ساز و كارهاي‌ مستقل‌ از روشها به‌ عواملي‌پرداخته‌اند كه‌ نحوه‌ به‌كارگيري‌ روشها را در سازمان‌تحت‌ تاثير قرار مي‌دهند و در ماهيت‌ روش‌ مؤثرنيستند.
روشهاي‌ مختلف‌ برنامه‌ريزي‌ كه‌ برنامه‌فناوري‌ اطلاعات‌ محصول‌ فرايند برنامه‌ريزي‌آنهاست‌، علاوه‌ بر اطلاعاتي‌ كه‌ در طول‌ فرايند به‌آنها دستيابي‌ پيدا مي‌كنند، نيازمند اطلاعات‌ ووروديهاي‌ خاصي‌ هستند.
همان‌طور كه‌ ديده‌ مي‌شود اين‌ روشها ازيك‌ طرف‌ متناسب‌ با نوع‌ رابطه‌اي‌ كه‌ با فرايندبرنامه‌ريزي‌ راهبردي‌ كسب‌ و كار دارند از برنامه‌راهبردي‌ كسب‌ و كار اطلاعات‌ لازم‌ را دريافت‌مي‌كنند و از طرف‌ ديگر از آنجا كه‌ اثر بخشي‌اجراي‌ برنامه‌ در تاييد، پشتيباني‌ و هم‌افزايي‌ تحقق‌برنامه‌ راهبردي‌ بنگاه‌ ديده‌ مي‌شود، يكپارچگي‌بين‌ دو فرايند برنامه‌ريزي‌ امري‌ اجتناب‌ناپذيراست‌.
مدل‌ ورودي‌-خروجي‌ برنامه‌ريزي‌راهبردي‌ سيستمهاي‌ اطلاعات‌ مديريت‌ 
در اين‌ مرحله‌ به‌ طرح‌ مدلي‌ شفاف‌ و جامع‌ به‌ نام‌مدل‌ ورودي‌-خروجي‌ پرداخته‌ مي‌شود كه‌ به‌عنوان‌ مبنا و معياري‌ جهت‌ ارزيابي‌ روشهاي‌مختلف‌ برنامه‌ريزي‌ راهبردي‌ سيستمهاي‌اطلاعات‌ مديريت‌ مي‌تواند مورد استفاده‌ واقع‌شود. كليات‌ مدل‌ در شكل‌ ۱ و مدل‌ تفصيلي‌ درشكل‌ ۲ آمده‌ است‌.
اثر وروديها بر خروجيها در جدول‌ ۱ آمده‌ است‌.
بررسي‌ روشهاي‌ موجود برنامه‌ريزي‌
روشهايي‌ كه‌ در اين‌ مقاله‌ مورد بررسي‌ قرارگرفته‌اند عبارت‌اند از:
۱٫ تبديل‌ مجموعه‌ راهبرد (KING)
۲٫ برنامه‌ريزي‌ سيستم‌ كسب‌ و كار (IBM)
۳٫ عوامل‌ حياتي‌ موفقيت‌ (ROCKART)
۴٫ تحليل‌ اطلاعات‌ كسب‌ و كار و تكنيكهاي‌يكپارچه‌سازي‌ 
(BURNSTINE)5. تحليـل‌ محصـــــول‌-مناســــبات‌(DICSON & WETHERBE)
۶٫ بازگشت‌ سرمايه‌
۷٫ اعلام‌ هزينه‌
۸٫ بودجه‌ بر مبناي‌ صفر (PYHER)
۹٫ برنامه‌ريزي‌ راهبردي‌ اطلاعات‌ (MARTIN)
اين‌ روشها با مدل‌ ورودي‌ـ خروجي‌ مورد ارزيابي‌واقع‌ شدند و اين‌ ارزيابي‌ در سه‌ محور به‌ شرح‌ زيرانجام‌ پذيرفته‌ است‌.
الف‌) آيا وروديهايي‌ كه‌ روش‌ برنامه‌ريزي‌ از آن‌استفاده‌ مي‌كند، زيرمجموعه‌اي‌ از وروديهايي‌ مدل‌هستند؟
ب‌) آيا خروجيهايي‌ كه‌ روش‌ برنامه‌ريزي‌توليد مي‌كند (برنامه‌) زيرمجموعه‌اي‌ ازخروجيهاي‌ مدل‌ هستند؟
ج‌) آيا روش‌ به‌ كل‌ وروديهاي‌ مدل‌ نياز دارد وتمامي‌ خروجيهاي‌ مدل‌ را تامين‌ مي‌كند؟

عتیقه زیرخاکی گنج