• بازدید : 49 views
  • بدون نظر
این فایل در ۳۵صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

اندازه‌گيري و محاسبه مقادير مورد نياز يك پروژه و يا كارهاي انجام شده در يك ساختمان را متره مي‌گويند. افرادي كه اين محاسبات را انجام مي‌دهند، مترور «Metror» مي‌گويند. براي متره كردن بايد بدانيم هر مشخصات را به چه واحدي اندازه‌گيري كنيم.
اگر مقاديري كه پس از محاسبات به دست آمده را قيمت‌گذاري كنيم، برآورد انجام داده‌ايم. هرچه ميزان متره و برآورد انجام گرفته، از دقت بالاتري برخوردار باشد، امكان برنامه‌ريزي صحيح براي تهيه مصالح، ماشين‌آلات، تجهيزات و تامين به موقع منابع مالي براي اجراي كار بيشتر فراهم مي‌گردد. يكي از دلايل عمده بروز مشكل در روند اجراي پروژه‌ها، ايجاد وقفه در آنها و طولاني شدن زمان اجراي پروژه، عدم اعمال دقت لازم در متره و برآورد اوليه كار مي‌باشد.
متره و برآورد پروژه بر عهده مهندسان مشاور مي‌باشد كه مي‌بايست مقادير كارهاي اجراي پروژه را تعيين و در جداول مربوطه منعكس نمايند و هزينه اجراي كارها را به تفكيك نوع كار (انبيه تاسيسات، مكانيكي، تاسيسات برقي، جمع‌آوري فاضلاب، خطوط انتقال آب و ..) محاسبه نمايد.
متره و برآورد پروژه‌هاي عمراني به دو صورت انجام مي‌گيرد:
الف)‌ متره و برآورد باز
ب‌) متره و برآورد بسته
الف) روش متره و برآورد باز:
كليه مصالح و كارگران لازم از صورت متره‌ها استخراج و در جداولي وارد مي‌گردد. سپس قيمت‌هاي واحد روز هر كدام را در آنها ضرب و در انتها قيمت كل كار تعيين مي‌گردد.
به عنوان مثال، ديواري به طول ۲ متر، ارتفاع ۱ متر و ضخامت ۳۵ سانتي‌متر داريم. در آناليز به روش باز داريم:
۱٫ ۰٫۳۵×۱×۲=۰٫۷m3 (حجم ديوار چيني)
۰٫۷×۶۰۰=۴۲۰ (عدد)
در هر مترمكعب آجرچيني نياز به ۶۰۰ عدد آجر داريم. 
 420/1000×A=B (ريال) 
اگر قيمت هر ۱۰۰۰ عدد آجر A ريال باشد، 
۲٫ ۰٫۷×۱٫۴=۰٫۱۷۵
حدود ۴/۱-۳/۱ حجم ديوار را ملات تشكيل مي‌دهد.
۳٫ ۲۲۰۰-۲۰۰-۱۰۰=۱۹۰۰kg (ماسه مصرفي)
طبق آيين‌نامه نامه وزن مخصوص بتن غيرمسلح ۲۲۰۰kg/m3 مي‌باشد. اگر ۲۰۰kg سيمان نياز باشد، با فرض w/c=0.5 (وزن سيمان/ وزن آب): طرح اختلاف، در نتيجه ۱۰۰kg آب نياز داريم.
۴٫       (ريال) C D E
آب سيمان ماسه
M30.7(قيمت مصالح)  (B+C+D+E) ×۰٫۷=F
۵٫ ۰٫۷×۶=۴٫۲~۴ (ساعت بنا)
۰٫۷×۸×۳=۱۶٫۸~۱۷   (ساعت كارگر)
اجرت هر روز كار بنا Gريال، اجرت هر روز كارگر H ريال. در نتيجه اجرت چيدان ديوار:
(G×۴/۸)+(h×۱۷)=I   (ريال)
F+I=J (قيمت ساخت كل ديوار)
ب) روش متره و برآورد بسته:
در اين روش ابتدا كارها بر اساس نوع و ماهيت و واحدهاي اندازه‌گيري درنظر گرفته شده براي آنها تفكيك مي‌گردند. مثلاً آجرچيني، بتن‌ريزي، خاك‌برداري، سيمان‌كاري، آرماتوربندي و … بر اساس نقشه‌هاي اجرايي مشخص و سپس وارد فرم‌هاي موسوم به ريزمتره مي‌شود. دفترچه‌هاي فهرست بها در رشته‌هاي اقلام مصرفي در پروژه‌ها را در هر سال دارد و با ضريب قيمت در آيتم‌هاي ريزمتره برآورد پروژه مشخص مي‌گردد.
متره و برآورد به چند طريق انجام مي‌گيرد:
الف) متره و برآورد مقدماتي: اين كار از سوي مهندس مشاور پروژه بر اساس نقشه‌هاي مقدماتي تهيه شده، صورت مي‌گيرد و همراه با نقشه‌ها و ساير گزارشات مشاور، تحويل كارفرما مي‌شود. 
ب) متره و برآورد اوليه: اين كار بر اساس نقشه‌هاي اجرايي و تفصيلي و قبل از شروع كار تهيه مي‌گردد و مبناي برگزاري مناقصات و عقد قرارداد با پيمانكاران پروژه مي‌باشد.
ج) متره و برآورد موقت: اين كار در مقاطع زماني معين در طول اجراي كار تهيه مي‌شود كه به آن در عرف رايج كارهاي ساختماني (صورت وضعيت موقت) مي‌گويند و بر اساس كارهاي انجام شده تا مقطع زماني خاص از سوي مسئول كارگاه (نماينده پيمانكار) و دستگاه نظارت تهيه مي‌شود و مبناي پرداخت‌هاي موقت به پيمانكار مي‌باشد.
د) متره و برآورد قطعي: پس از اتمام كليه كارهاي اجرايي تهيه مي‌شود كه به آن در عرف رايج كارهاي ساختماني (صورت وضعيت قطعي) مي‌گويند. در اين نوع متره و برآورد بايد غير از نقشه‌هاي اجرايي و تفصيلي پروژه به كليه تغييرات احتمالي و اضافه‌كاري‌ها و كم‌كاري‌ها و كارهاي انجام گرفته خارج از نقشه‌ها توجه نموده و صورت جلسات تنظيمي بين نماينده پيمانكار و دستگاه نظارت را ضميمه برگه متره كرد. اين متره مبناي تصفيه حساب قطعي پيمانكار با كارفرما مي‌باشد.
هدف از تهيه متره و برآورد
۱٫ تعيين مصالح و لوازم و تجهيزات مورد نياز اجراي پروژه
۲٫ تعيين نيروي انساني مورد نياز (ماهر و غيرماهر) در طول اجراي پروژه
۳٫ تعيين ماشين‌آلات مورد نياز براي اجراي كار
۴٫ تعيين حجم عمليات هر يك از اجراي كار بر اساس واحدهاي مشخص (مترطول، مترمربع، كيلوگرم، عدد و …)
۵٫ تعيين هزينه هر يك از اجزاي كار به شكل جداگانه (پي‌كني، اسكلت، قالب‌بندي، حمل و نقل و … )
۶٫ تعيين مبنا براي انجام هرگونه كسر يا اضافه‌كاري و يا تغيير مشخصات كار
۷٫ ايجاد توازن بين بودجه پيش‌بيني شده و طرح موردنظر 
۸٫ تعيين مدت زمان اجراي يك كار و تهيه برنامه زمان‌بندي 
۹٫ تهيه هزينه كل اجراي پروژه
نحوه متره و برآورد
براي انجام يك متره و برآورد دقيق و صحيح، بايد به نكات زير توجه نمود:
۱٫ در ابتدا كليه نقشه‌هاي اجرايي و تفصيلي را به دقت بررسي و مطالعه نمود از چگونگي آنها اطلاع كامل يافت.
۲٫ قيمت‌هاي روز مصالح، دستمزد و نيروي انساني را بررسي و مشخص كرد.
۳٫ جدول‌ها و برگه‌هاي مورد نياز را كه امكان مقادير قسمت‌هاي مختلف كار و قيمت‌هاي واحد انجام كار در آن وجود داشته باشد. 
اصلاحات مربوط به عمليات يك پروژه عمراني
۱٫ پيمان: مجموعه‌اي از اسناد و مدارك مي‌باشد كه در مراحل مختلف اجراي كار از آنها استفاده مي‌گردد. اين مدارك شامل اصل قراردادها، نقشه‌ها و مشخصات فني مي‌باشد.
۱-۱- شرايط عمومي پيمان: مجموعه ضوابط و مقرراتي است كه شرايط حاكم بر پيمان را تعيين نموده است. وظايف و اختيارات از طرفين امضاء كننده پيمان را مشخص مي‌نمايد. نحوه اخذ تضمين از پيمانكار، پرداخت‌ها، حوادث طبيعي (سيل، زلزله و …)، فسخ پيمان و … بر اساس آن مشخص مي‌گردد. اين شرايط از سوي سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور تهيه و تنظيم مي‌گردد.
۲-۱- شرايط خصوصي پيمان: مجموعه ضوابط و مشخصات فني و مالي است كه علاوه بر شرايط عمومي پيمان به منظور تكميل آن، تهيه و ضميمه مدارك پيمان مي‌گردد تا در حالات و شرايط خاص هر پروژه از آن استفاده گردد. موارد درج شده در شرايط خصوصي، هيچ‌گاه نمي‌تواند مفاد شرايط عمومي را نقص كند.
۲٫ كارفرما: عبارت است از شخصيت حقيقي و يا حقوقي كه يك طرف امضاءكننده پيمان بوده و اجراي عمليات موضوع پيمان را به پيمانكار واگذار مي‌كند.
۳٫ پيمانكار: عبارت است از شخصيت حقيقي و حقوقي كه طرف ديگر پيمان را امضاء مي كند و اجراي عمليات پيمان را به عهده مي‌گيرد.

عتیقه زیرخاکی گنج