• بازدید : 58 views
  • بدون نظر
این فایل در ۱۱۵صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

مرور وقایع گذشته و آمارهای بهداشتی در طول ۲۰ سال گذشته نشان می دهد که بلایای طبیعی باعث مرگ بیش از سه میلیون و حداقل ۸۰۰ میلیون نفر زخمی در جهان شده است. تنها طی سال های ۱۹۹۶-۱۹۹۷ میلادی خسارت های ناشی از بلایای عظیم به بیش از ۴۰۰ میلیارد دلار رسیده و این در حالیست که در دهه قبل میزان خسارت ۱۴۷ میلیارد ، در دو دهه قبل ، یکصد میلیارد دلار گزارش شده است و در سه دهه گذشته میزان وقوع بلایا ۳ برابر و زیان های مالی ناشی از آن ها ۸ برابر شده است
در سطح جهان بیش از ۴۰ مجموعه بلایای طبیعی با زیر مجموعه های متعدد شناسایی شده اند که از این تعداد حدود ۳۰ مجموعه بلایای طبیعی ، سرزمین ایران را تهدید می کند. بنا به نظر کارشناسان ، ایران یکی از مستعد ترین کشورهای روی خط زلزله دنیا است. بر پایه آمارهای رسمی در ۳۰ سال گذشته بیش از ۶۰ درصد تلفات جانی کشور ناشی از زلزله بوده است و از ۶۷۸ شهر کشور تنها  3  درصد از نظر وقوع زلزله ، کم خطر می باشند. بررسی ها نشان می دهد که تقریباً در هر هفته ۲ زلزله با شدتی کمتر از ۴ درجه در مقیاس ریشتر ، در هر ماه یک یک زلزله با مقیاس ۴ درجه در مقیاس ریشتر  و در هر دو سال زلزله با شدت ۶ درجه در مقیاس ریشتر و در هر ۱۰ سال یک زلزله بالای ۶ درجه در مقیاس ریشتر در کشور ایران رخ می دهد. که یکی از مهیب ترین بلایای طبیعی قرن بیستم که در کشور ما رخ داده است زلزله ۳۱ خرداد سال ۱۳۶۹ در استان گیلان و زنجان بوده که بیش از ۴۰ هزار تلفات جانی و ۱۰۰ هزار نفر بی خانمان بر جای گذاشت. و در طول دو دهه اخیر زمین لرزه رودبار یکی از شدیدترین حوادث طبیعی جهان که خسارات جانی و مالی بسیار سنگین بر جای گذاشته بحساب می آید.اکنون اگر خسارت های زلزله های مهم جهان و ایران را در نظر بگیریم ، ترتیب کشورها از لحاظ خسارت های مالی و تلفات جانی به این صورت خواهد بود که کشورهای چین ، ایران ، ژاپن ، ایتالیا و ترکیه از لحاظ تلفات جانی و کشورهای ایتالیا ، ایران ، آمریکا ، ژاپن و چین از لحاظ خسارت های مالی وارده در سطوح بالاتری قرار دارند. بویژه که در کشور ما ، زلزله های دهه اخیر ، بویژه زلزله هولناک و شاید بی سابقه بم ، توانست بسیاری از این برآوردهای جانبی را جابجا کند و کشور ما را از هر لحاظ در بالاترین مرتبه قرار دهد.
سیلاب بعنوان یک بلای طبیعی شناخته شده است ولی در عمل سیلاب هم از نظر تلفات جانی و هم از نظر خسارات مالی مهیب ترین بلای طبیعی شناخته می شود. از سال ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۷ حدود ۳۹۰۰۰۰ نفر در اثر بلایای طبیعی در جهان کشته شدند که ۵۸ درصد مربوط به سیلاب ، ۲۶  درصددر اثر زلزله ۱۶ درصد در اثر طوفان و بلایای دیگر بوده است . خسارات کل در این ۱۰ سال حدود ۷۰۰ میلیارد دلار بوده است که به ترتیب ۳۳ ، ۲۹ و ۲۸ درصد مربوط به سیلاب ، طوفان و زلزله بوده است. در این رابطه نکته نگران کننده افزایش تلفات و خسارات سیلاب در جهان در دهه های اخیر بوده است. پیشرفت صنعت ،  سوخت مواد محترقه ،  افزایش CO2  و سایر گازهایی که باعث احتباس گرما در زمین شده و حالت گلخانه ای ایجاد می کنند که باعث بروز حوادثی همچون زلزله می شود. در شرایط جنگ ، شدیدترین محدودیت ها در زمینه کارکنان ، تجهیزات و لوازم خدمات پشتیبان ایجاد می شود. لذا در این شرایط لازم است به نحو ماهرانه ای از منابع امداد استفاده کرد. همواره اینگونه تصور می شود که بلا اکثراً پدیده ای ناگهانی است ولی اکنون مسلم گردیده است که برخی از بلایا مسیری آهسته و پیشرونده دارند که نمونه آن آلودگی هواست.

بلایا  
وقوع ناگهانی یک فاجعه که ساختار بنیادی و عملکرد عادی جامعه یا مردم را مختل می کند. رویداد یا مجموعه رویدادهایی که میزان تلفات جانی و یا خسارات مالی وارده به اموال ، ساختمان های زیر بنایی ، خدمات بنیادی و وسایل امرار معاش بیش از ظرفیت عادی جامعه ای که در معرض آن بلا قرار گرفته باشد و بدون کمک نشود با آن مقابله کرد.از اصطلاح ” بلا ” گاهی اوقات برای توصیف یک وضعیت اسف بار که در اثر آن الگوی طبیعی زندگی ( و یا اکو سیستم ) مختل می شوند و به مداخله استثنایی و اضطراری برای نجات و حفظ زندگی انسان ها و با محیط زیست نیاز است هم استفاده می شود، بلایا اغلب بر اساس دلایل وقوع و سرعت اثرشان دسته بندی می شوند.

 مهم ترین آثار بلایا بر محیط 
۱- آلودگی منابع آب آشامیدنی و اپیدمی ( بیماریهای انگلی ، اسهال خونی ،                        .
ژیاردیازیس و بیماریهای عفونی ) 
۲- از بین رفتن منازل و لزوم تهیه سرپناه موقت برای بازماندگان و در نهایت جابجایی جمیت.
۳- عدم توزیع مناسب جمعیت در استان ها و شهرهای کشور و تراکم جمعیتی و ساختمانی.
۴- ایجاد وقفه و اختلال در سیستم دفع زباله و فاضلاب و انباشته شدن آن ها در محیط زندگی.
۵- آلودگی مواد غذایی و کمبود مواد غذایی و مشکلات تغذیه در منطقه.
۶- افزایش ناقلین.
۷- تعفن ناشی از اجساد انسانی و لاشه حیوانات در منطقه.
۸- عدم توجه به اهمیت و نقش مردم در تأمین امنیت ، بهداشت و امداد در بروز بلایا.
۹- مشکلات بهداشت روانی و واکنش های اجتماعی.
۱۰-نداشتن بانک اطلاعاتی .
۱۱- افزایش بی رویه جمعیت و رشد و توسعه شهرنشینی.

انواع بلاها 
تعریف مورد توافق جهانی ، ” بلا ” را به دو دسته بلایای طبیعی و یا بلای ناشی از دخالت بشر تقسیم کرده و بلای طبیعی را از هم گسیختگی جدی بخشی از جامعه می داند که موجب خسارات گستزده انسانی ، مادی و محیطی شده و فراتر از توان جامعه برای مواجهه و مقابله با آن از طریق منابع اقتصادی و مالی آن جامعه باشد. 
 
بلاهای طبیعی 
بلاهای طبیعی اصولاً تغییری است در شرایط محیطی که سبب گسسته شدن روند زندگی طبیعی مردم و قرار گرفتن آن ها در معرض عناصر مضر و خطرناک محیط می شود و  می توان آن را به نحو زیر تعریف کرد:
« بلاهای طبیعی عملی از طبیعت است با چنان شدتی که وضعی فاجعه انگیز ایجاد کند و در این وضع شیرازه زندگی روزمره ناگهان گسیخته شود و مردم دچار رنج و درماندگی شوند و در نتیجه به غذا ، پوشاک ، سرپناه ، مراقبت های پزشکی و پرستاری و سایر ضروریات زندگی و به محافظت در مقابل عوامل و شرایط نامساعد محیط محتاج گردند.»
بلایا ، اختلالات شدید زیست محیطی ، روانی و اجتماعی است که از توانایی جامعه برای مقابله با مشکلات فراتر باشد. وضع اضطراری ، موقعیتی است که در اثر یک بلای طبیعی که بشر در ایجاد آن نقشی ندارد – و یا حادثه ای مهم که ممکن است اتفاقی توسط انسان ایجاد شده باشد – پدید می آید.
وضع اضطراری را نمی توان بر اساس جمعیت یا منطقه آسیب دیده تعریف کرد ولی هنگامی که منابع عادی خدمات بهداشتی و امدادی محلی یا ملی کافی نباشند و برای مقابله با آن وضع باید از منابع اضطراری محلی ، ملی و بین المللی کمک گرفته شود ، می توان گفت که وضع اضطراری وجود دارد. 
بلایای طبیعی یا ناگهانی اند و یا تدریجی . بلایای طبیعی مانند زلزله ، بهمن ، سیل ، آتشفشان ، امواج عظیم دریایی ، رانش زمین ، طوفان ، سرما و ………  و بلایای تدریجی مانند خشکسالی ، قحطی و بیماری های واگیردار.
بلاها را بر حسب منبع ایجاد آن ها می توان بطریق زیر تقسیم بندی کرد :
۱- بلاهایی که در اثر عوامل جوی ایجاد می شوند مانند : طوفان ها ، موج سرمای سخت ، موج گرمای سخت ، خشکسالی و ……..
۲- بلاهایی که ناشی از تغییرات سطح زمین هستند مانند : سیل ، بهمن ، ریزش کوه و ……..
۳- بلاهای ناشی از تکان یا جابجایی قسمت های مختلف قشر زمین مانند: زمین لرزه ،  آتشفشان و……..
۴- سوانحی مانند ریزش بناها ، انفجار ، آتش سوزی ، تصادف وسایل نقلیه ، غرق کشتی ، تصادف قطار ، ورود سموم به شبکه آبرسانی و ………

بلایای ساخت بشر 
بلایا و وضعیت های اضطراری که دلیل اصلی و مستقیم وقوع آن ها اعمال شناخته شده بشر خواه عمدی و خواه سهوی باشد. این قبیل بلایا ، غیر از بلایای فنی ، شامل وضعیتی است که جمعیت غیر نظامی متحمل تلفات جانی و خسارات مالی به خدمات زیربنایی و وسایل امرار معاش ، به دلیل وقوع جنگ ومبارزات داخلی و یا سایر مناقشات می شود. در بسیاری موارد مردم مجبور می شوند خانه و زندگی خود را ترک کرده و تعداد گروههای اجتماعی پناهندگان و آوارگان افزایش می یابد.   

بلایای فنی 
وضعیتی که بر اثر آن تعدادی از مردم ، اموال و تأسیسات زیربنایی و یا فعالیت های اقتصادی مستقیماً و به وضع نامطلوبی تحت تأثیر حوادث عمده صنعتی از قبیل رویدادهای آلوده کننده شدید ، تصادفات هسته ای ، سقوط هواپیما ( در نواحی پر جمعیت ) ، آتش سوزی گسترده و یا انفجار قرار می گیرند. 

عتیقه زیرخاکی گنج