• بازدید : 58 views
  • بدون نظر
این فایل در ۲۳۵صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

منزلت و پایگاهی که اسلام و پیامبر گرامی آن محمد(ص) برای زنان قائل شدند، سبب شد که در همان دوران حیات رسول اکرم(ص) و حتی سالها پس از ایشان، زنان همچون مردان در عرصه های مختلف، حضوری شایسته داشته باشند. همسران و دختران نبی اکرم(ص) و صحابه گرانقدر ایشان در زمره پارساترین زنان بودند. گروهی از ایشان در عرصه های نبرد حضوری درخشان داشتند و عده ای در کلاسهای درس مشغول وعظ و تذکر بودند و شماری از آنان نیز از راویان حدیث بودند به گونه ای که از فصاحت و بلاغت آنان در اغلب کتب عرفانی سخن رفته است و نام ایشان در صدر این آثار متجلی است. از آن جمله: عبدالرحمن سلمی در «ذکر النسوة المتعبدات الصوفیات» و ابن جوزی در «صفه الصفوه» و عبدالرحمن جامی در «نفحات الانس» و بسیاری دیگر.
    در بوستان ادب عرفاني، بسياري از متون به معرفي چهره هاي درخشان عرفان و تصوف    پرداخته اند.در ميان عارفان مسلمان،زناني پارسا به چشم مي خورند كه در زمان خود سرآمد و در تاريخ تأثير گذار بوده اند.زنان و مردان عارفي كه در طول تاريخ تصوف نقش بسزايي ايفا نموده اند و هريك در پيشبرد اهداف اين نهضت سهم داشته اند.با اين وجود در وادي عرفان و تصوف از زنان كمتر سخن رفته است.و آنچنان كه بايسته و شايسته است براي ديگران شناخته شده نيستند. پارسا زناني كه در علم و فضيلت و تقوي بر مردان بزرگ عصر خويش برتري يافته بودند.براي مطالعه احوال برخي از ايشان به قرن دوم هجري مي رويم، به شهر بصره. به جستجوي پارسا زناني مي پردازيم كه زندگي هر يك بيانگر كرامت نفس و جايگاه ابدي زن در جامعه است.چهره اي كه بيش از ديگران توجه را به خود معطوف مي دارد،بانويي به نام رابعه عدويه است.كه نه تنها در عصر خويش،كه تا كنون نيز شگفتي و تحسين صاحب نظران را برانگيخته است،و بسياري از بزرگان عرفان در بارة وي سخن ها گفته اند.

۱-۲ اهميت تحقيق  
  رابعه عدويه يكي از شخصيتهاي مؤثر عرفان است كه در حوزه هاي گوناگون معرفت بشري از جمله،عشق الهي،وحدت وجود و سير در مقامات معنوي نقش ويژه اي دارد.او با عبور از ظواهر و تعلقات دنيوي وچشم پوشي از نعمات اخروي ،فقط به پرستش حق مي پردازدو عشق او را برمي گزيند.وي يكي از بنيانگذاران نظريه وحدت وجود است كه با سير وسلوك خويش به مقامي دست يافته كه مورد غبطه و ستايش بزرگان عرفان شده است. بررسي زندگي واحوال چنين شخصيتي مي تواند راهنماي بسياري از سالكان طريقت باشد.

۱-۳ سؤال مورد تحقيق
  در هر تلاش و تحقيق علمي مي بايد ابتدا سؤال تحقيق را مشخص نمود تا پژوهش درمسير آن قرار گيرد و در جريان تحقيق براي يافتن پاسخ، تمام همت خود را صرف آن نمايد. اين پرسش ها در واقع انگيزه اصلي در انتخاب موضوع مي باشد و پاسخ به آن بسياري از ابهامات را شرح حال وروش زندگي  شخصيت مورد تحقيق  روشن مي سازد.با توجه به آن چه در اهميت تحقيق ذكر شد،سؤال اين تحقيق چنين مطرح مي شودكه، رابعه عدويه كيست؟ اهميت و جايگاه وي در چه مرتبه اي قرار دارد؟ انديشة وي در عرفان چگونه مورد بررسي قرار مي گيرد؟ 

۱-۴ زمينه تحقيق
  علت جستجوي شرح حال بانويي عارف در قرن دوم هجري، نخست آن كه،عرفان وتصوف چيزي جز عشق مطلق نيست.و عشق، خمير ماية وجود انسان است.و ازر آن جا كه عشق و به بيان ديگر عرفان و تصوف با آغاز خلقت و سرشت انسان عجين است،بنابراين در طول زندگي با انسان همراه بوده است.آغازگر اين طريق آدم(ع) وكمال آن در وجود رسول گرامي اسلام مي باشد.اين موضوع بهترين بهانه براي يافتن اين علت است. چرا كه آشنايي با صاحبدلان و عاشقان همچون گام نهادن در  بوستاني است كه هر گلي عطري خاص دارد.بويژه آن كه آشنايي با زنان عارف كه كمتر از آنان سخن رفته است،مي تواند راهگشا و سر مشق سالكان و مشتاقان قرار گيرد.انتخاب اين موضوع ،علاقة شخصي نگارنده به اين مقوله است.


۱-۵ تعريف واژگان
  ازآن جا كه موضوع اين تحقيق عبارت است از«رابعه عدويه عارفة نامدار تاريخ تصوف و انديشه هاي عرفاني وي» در گام نخست آن چه مورد بررسي قرار مي گيرد،نيازمند جستجوي كتابخانه اي است.بنابراين به جستجوي شرح زندگاني بزرگاني پرداخته شده كه به نحوي با موضوع عرفان و مقامات عارفان و نيز رابعه عدويه و انديشه هاي الهي وي مربوط است.تا بدين طريق بتوان به منابعي دست يافت كه به نحوي بيانگر شرح احوال وي يا مبيّن نظريات وي و شخصيت عرفاني اوست.در مسير تحقيق به بسياري از اصطلاحات عرفا و ذكر مقامات ايشان  پرداخته شده است.و نيز شرح حال بسياري از زنان و مردان به اختصار آورده شده است.

۱-۶- محدوديت ها و مشكلات تحقيق
  از تحولات و شرح احوال و زندگي«رابعه عدويه»اطلاع چنداني در دسترس نيست واز سوي ديگر،در تاريخ به زنان عارفي هم نام رابعه نيز بر مي خوريم،كه در بسياري موارد به دليل تشابه اسمي صحت و سقم حكايات و سخنان منسوب به وي محل ترديد قرار مي دهد و كار تحقيق را دشوار و محدودتر مي گرداند.دو عامل ديگر،كمبود منابع تحقيق و پژوهش در اين زمينه و نيز فقدان كتابخانه هاي تخصصي در حوزه عرفان و تصوف است.

۱-۷ پيشينة تحقيق
  موضوع عرفان وتصوف يكي از مهمترين مباحث در اديان وجوامع بشري است. زنان عارف همپاي مردان از نخستين سال هاي هجرت تا كنون نقش بسزايي در پيشبرد نهضت عرفان اسلامي داشته اند.بسياري از محققين و پژوهشگران به مطالعه شرح احوال عرفا پرداخته اند. و كتب و رساله هاي بي شماري در اين زمينه نگاشته شده است كه هر يك به سهم خود در معرفي اين چهره هاي درخشان كوشيده اند.چرا كه عدة كثيري از مردم فقط نام اين عرفا را شنيده اند و اطلاع كافي از ايشان ندارند. بنابراين پژوهش هايي از اين دست، مفيد خواهد بود.

۱-۸ روش كار
  روش پژوهش، به صورت تحقيق كتابخانه اي و فيش برداري از متون عرفاني است.در كتب متعدد شرح حال و آراء و نكات برجستة زندگي وي را مورد بررسي قرار داده ام تا از طريق آشنايي با نظرات اهل، فن مجموعه اي گردآوري شود و حتي المقدور شخصيت و انديشة عارفة بزرگ قرن دوم هجري ،«رابعه عدويه» را به طور مفيد و موجز معرفي نمايد. 

عتیقه زیرخاکی گنج