• بازدید : 42 views
  • بدون نظر
این فایل در ۳۰صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

استان بوشهر در جنوب غربي ايران در فاصله  27 درجه و ۱۴ دقيقه تا ۳۰ درجه و ۱۶ دقيقه عرض  جغرافيائي  و در فاصله  50 درجه و ۶ دقيقه تا ۵۲ درجه و ۵۸ دقيقه طول شرقي  از نصف النهار گرينويچ در جنوب ايران واقع گرديده است. اين استان از شمال به استان خوزستان و قسمتي از استان كهگيلويه و بوير احمد از جنوب به خليج فارس و قسمتي از استان  هرمزگان و از شرق به استان  فارس  و از مغرب به خليج فارس محدود مي گردد و داراي ۶۲۵ كيلومتر مرز آبي مي باشد 
 مساحت استان بوشهر حدود ۲۳۱۶۷ كيلومتر مربع است كه حدود ۵/۱ درصد از مساحت كل كشور را به خود اختصاص داده است و از نظر وسعت هفدهمين استان كشور محسوب مي گردد .
داراي۹ شهرستان به نامهاي : بوشهر (مركز استان )، تنگستان ، دشتستان ، دشتي ، دير ، ديلم ، كنگان  گناوه و جم ميباشد و داراي ۱۹بخش و ۴۰ دهستان  مي باشد
 مركز اين استان، شهرستان بوشهر است كه با مساحت ۵/۹۸۴ كيلومتر مربع، در مدار ۵۰ درجه و ۵۱ دقيقه ي طو ل جغرافيايي شرقي و ۲۸ درجه و ۵۹ دقيقه‌ي عرض جغرافيايي شمالي واقع است. 
شهر بوشهر نيز در مدار ۲۹ درجه و ۲۰ دقيقه‌ي عرض شمالي و ۵۰ درجه و ۵۵ دقيقه‌ي طول شرقي در منتهي‌اليه شبه جزيره‌اي صدفي مرجاني به طول ۸ تا۱۰ كيلومتر و به عرض ۲ تا ۳ كيلومتر به شكل مثلثي مختلف‌الاضلاع در دل خليج فارس قرار دارد. 
فاصله‌ي بوشهر تا شيراز ۲۷۰، تا تهران ۱۱۱۶ و تا اهواز حدود ۵۰۰ كيلومتر و تا نزديك‌ترين شهرستان استان، يعني دشتستان ۷۰ كيلومتر است.
 مركز اين استان، شهرستان بوشهر است كه با مساحت ۵/۹۸۴ كيلومتر مربع، در مدار ۵۰ درجه و ۵۱ دقيقه ي طو ل جغرافيايي شرقي و ۲۸ درجه و ۵۹ دقيقه‌ي عرض جغرافيايي شمالي واقع است. 
شهر بوشهر نيز در مدار ۲۹ درجه و ۲۰ دقيقه‌ي عرض شمالي و ۵۰ درجه و ۵۵ دقيقه‌ي طول شرقي در منتهي‌اليه شبه جزيره‌اي صدفي مرجاني به طول ۸ تا۱۰ كيلومتر و به عرض ۲ تا ۳ كيلومتر به شكل مثلثي مختلف‌الاضلاع در دل خليج فارس قرار دارد. 
فاصله‌ي بوشهر تا شيراز ۲۷۰، تا تهران ۱۱۱۶ و تا اهواز حدود ۵۰۰ كيلومتر و تا نزديك‌ترين شهرستان استان، يعني دشتستان ۷۰ كيلومتر است.
جغرافياي تاريخي استان


بندر بوشهر در انتهاي شمالي يك جزيره در حاشيه خليج فارس قرار دارد.سرچشمه نام شهر ناشناخته است.نام ابوشهر كه در منابع عصر قاجار آمده،آن گونه كه كوتاه شده بخت اردشير به معناي اردشير عرضه نمودهاند،هرچند محتمل است ،ولي از سوي  هيچ كدام از مدارك موجود پذيرفته نمي شود.اين شهر بندري يكي از مراكز مهم و قديمي  تمدن و فرهنگ ايران زمين به شمار مي رود و روزگاري در پيوند با شهر مزامبريا(mezambria)شناخته مي شد كه يونانيان از زمان اردوكشي نثارخوس(NEARCHUS) با آن آشنايي داشته اند.با تكيه بر تحقيقات انجام شده در سال ۱۹۱۳م/۱۳۳۲ ه.ق از طرف هيات باستان شناسي فرانسوي، سنگ بناي تمدن در بوشهر به زمان ايلامي ها بر مي گردد.بر اساس كاوش هاي ((پزارد))فرانسوي،در جنوب محله امام زاده بوشهر معبد بزرگ خداي ايلامي ((ان شوشيناك)) قرار داشته است.در آن زمان اين نقطه را ليان (LAIN) مي ناميدند.
بوشهر در زمان ايلامي ها يكي از مراكز مهم فرهنگي ـتجاري به شمار مي رفته و شهر تاريخي ليان (LYAN)پل ارتباطي ايلاميان با نواحي اقيانوس هند و جنوب شرقي آسيا بوده است.در دوران ماد و هخامنشي تمدن بوشهر به حيات خود ادامه داد،در دوران حكمراني هخامنشيان پادشاهان اين سلسله قدرتمند كاخ ها و بناهاي با شكوهي در اين منطقه از كشور بنا نمودند كه از جمله مي توان به كاخ هخامنشي بردك سياه در ۱۲ كيلومتري شمال برازجان،كاخ كورش در جنوب غرب برازجان  و كاخ تل مر وگوردختر در منطقه پشت پير اشاره كرد.
در زمان سلوكيان و ساسانيان بوشهر همچنان مورد توجه و عنايت ويژه اي بوده و در اين دو دوره تاريخي نيز ((ريواردشير)) و يا همان گونه كه در كارنامه اردشير بابكان آمده((بخت اردشير))به عنوان يك بندر مهم تجاري و فرهنگي مورد توجه بوده است.ساسانيان در ((ريوارد شير))كه بعدها ((ريشهر))نام گرفت،قلعه مستحكمي بنا كردند كه داراي برج و باروهاي بلندي بوده و از يك طرف مشرف به دريا و سه طرف آن داراي خندق هاي  عظيمي بوده كه هنگام حمله احتمالي دشمن و يا هر گونه خطري مالامال آب دريا مي شده است.هم اكنون ويرانه هاي قلعه ريشهر در منطقه ريشهر كنوني در فاصله ۱۰ كيلومتري جنوب بوشهر قرار دارد و نقب هاي آن نيز در منطقه تل پي تل(TOL PAY TOL) قابل مشاهده است.
با سقوط سلسله ساساني به دست اعراب مسلمان ،تمدن و فرهنگ وريشهر نيز رو به اضمحلال گذاشت.بنا به نقل محمد ابن جرير طبري  و بلاذري شهر بوشهر قديم(ريواد شير) در فاصله سالهاي ۱۹ تا ۲۲ هجري قمري به دست ((عثمان ابن ابي العاص) فتح شد.بنا به نوشته طبري در تاريخ ((الرسل و الملوك)) فتح راشهر (ريشهر)به اندازه اي اهميت داشت،كه جمعي از مورخان اسلامي  آن را با فتح قادسيه مقايسه كرده اند.بلاذري در فتوح البلدان جمله اي نقل مي كند كه عمق گستردگي و غناي مادي اين شهر را بيان مي نمايد. وي مي نويسد:(در اين جنگ در دشواري و كثرت نعمتي كه به دست مسلمين افتاد،همانند جنگ قادسيه بود.)
از احوال ريشهر از سقوط اين شهر به دست مسلمين تا زمان نادر شاه افشار به سال ۱۷۳۴م/۱۱۴۷ ه.ق اطلاعاات اندكي در دست است.اقدامات نادر و سياست دريايي او براي مبارزه با عثماني ها و گسترش قلمرو دريايي خود در خليج فارس سبب گرديد تا اين شهر بندري بار ديگر مورد توجه خاصي قرار گيرد. نادر آن جا را به عنوان پايگاه ناوگان دريايي خود در خليج فارس برگزيد و نامش را به ((بندرنادريه))تغيير داد.نادرشاه با به كار گماردن تاجر انگليسي به نام ((جان التون JHAN ELTON) بوشهر را به صورت يك مركز مهم كشتي سازي و پادگان نظامي درآورد.بنا به گزارش هلندي ها ،در زمان نادر ناوگاني با هشت تا ده هزار مرد در بوشهر مستقر بوده است.همچنين چند كارخانه كشتي سازي در اين شهر احداث گرديد.
با مرگ نادر در سال ۱۷۴۷م/۱۱۶۰ ه.ق سپاه دريايي اوبين حاكم بوشهر و بندرعباس تقسيم شد، شيخ ناصرخان آل مذكور كه در دوران نادر يكي از دريا سالاران وي بود،پس از مرگ نادرشاه كشتيها و ناوگان مستقر در بوشهر را متصرف شد و حكومت مقتدرانه خاندان آل مذكور كه قريب يكصد سال بر بوشهر حكمراني كردند،بنيان نهاد.بوشهر در زمان خاندان آل مذكور رو به عمران و آباداني گذاشت و روابط تجاري گسترده اي با هلندي ها برقرار كرد. در دوره زمامداري كريم خان زند ،بوشهر و تاريخ آن وارد مرحله تازه اي شد.در سال ۱۷۶۳م/۱۱۷۷ ه.ق انگليسي ها با حمايت شيخ نصر خان آل مذكور قرار داد معروفي با كريم خان زند منقعد كردند كه اين قرارداد زمينه ساز حضور استعماري انگليسي ها در جنوب ايران و خليج فارس بود.بوشهر،در دوره كريم خان، بندر بازرگاني اصلي ايران بود.
در دوران قاجار يه به صورت بندر مهم تجاري ـ فرهنگي و سياسي درآمد.بوشهر در دوره قاجار معتبرترين بندر تجاري ايران بود كه اكثر دول خارجي مانند انكليس ، روسيه ، آلمان ، ايتاليا ، فرانسه ، هلند ، نروژ و عثماني در اين شهر دفتر نمايندگي سياسي و تجاري داشتند و دروازه جنوبي ايران براي تبادل افكار سياسي و مناسبات فرهنگي بود.به نوشته دائره المعارف  ايرانيكا،در آغاز سده نوزدهم ميلادي پس از سده نوزدهم ميلادي پس از نا آرامي هايي كه نماينگر پيدايش خاندان قاجار بود،سالانه نزديك به صد كشتي  انگليسي  و عربي از هند و مسقط براي بازرگاني رو به سوي اين بندر مي گذاشتند و با خود پارچه، ادويه جات ،فيل،چاي،برنج،شكرو… از اروپا،هند وچين مي آوردند.
گذشته از استقرار يك گروه محافظ هميشگي براي انگليسي هاي مقيم ،اهميت بازرگاني بوشهر براي آنها سبب گرديد تا سه نوبت مورد هجوم بريتانيا قرار گيرد. پس از تسخير اين شهر در سال ۱۸۵۶م/۱۲۷۳ه.ق انگليسي ها در سال ۱۹۰۹م/۱۳۲۷ ه.ق به هنگام ناآرامي هايي كه به دنبال مشروطه خواهي ايرانيان آغاز شده بود اقدام به پياده كردن نيروي نظامي در اين منطقه نموده و گمرگ و كليه مناطق حساس را تصرف كردند.در سال ۱۹۱۵م/۱۳۳۳ ه.ق نيز در زمان جنگ جهاني اول و به دنبال قيام شهيد رئيس علي دلواري عليه منافع  انگليسي ها در جنوب ايران، انگليسي ها در جنوب ايران، انگليسي ها نيروي تقويتي به بوشهر اعزام كرده و شهر بوشهر را در ۲۶ رمضان سال ۱۳۳۳ اشغال نمودند.در آن هنگام يك راه آهن كم عرض ۳۷ مايلي براي پيوند دادن بوشهر به برازجان واقع در راه شيراز ساخته شد،هم چنين در همان زمان كارخانه اي براي ساخت تجهيزات راه آهن در بوشهر احداث گرديد. اما انگليسي ها با تخليه شهر در مارس ۱۹۱۹م/۱۳۳۸ ه.ق نقطه پاياني بر اين تلاش هاي اشغالگرايانه خود نهادند.
پس از پايان جنگ جهاني اول و ظهور رضاشاه پهلوي بوشهر همچنان كانون پرتشنج وقايع باقي مانده و خوانين بسياري عليه حاكميت رضاشاه سر به طغيان برداشتند.بوشهر در دوره حاكميت رضا شاه با كشيده شدن راه آهن سراسري و انتقال حجم عمده داد و ستدهاي تجاري از ايران به بصره ،رو به افول گذاشت و پس از جنگ جهاني دوم،جايگاه خود به عنوان ستاد فرماندهي انگليسيهاي مقيم در حوزه خليج فارس از دست داد و در سال ۱۹۵۲م ساختمان كنسولگري انگليس در آن جا تعطيل شد.سرانجام اين شهر بندري كه روزگاري مركز عمده تجارت ايران بود و از شهرهاي بسيار آباد ايران محسوب مي شد و همچون نگيني بر پيشاني خليج فارس مي درخشيد،عظمت و شكوه ديرين خود را از دست داده و نظاره گر روزي شد كه دوباره آن موقعيت پيشين را تجربه نمايد
جغرافیای طبیعی استان 
 قلمرو خشكي استان بوشهر از دو بخش  جلگه اي  و كوهستاني تشكيل گرديده ،قسمت  جلكه اي استان كه ادامه جلگه خوزستان مي باشد در امتداد خليج فارس قرار گرفته و از شمال  و شمال غربي (ناحيه ديلم) به سوي جنوب و جنوب شرقي امتداد يافته است .اين مناطق پست در اطراف بوشهر و شمال تنگه هرمز وسعت بيشتري پيدا مي كند و در امتداد جنوب شرقي استان جلگه بسيار باريك و كم وسعت مي شود .قسمت كوهستاني استان از دو رشته كوه عمده تشكيل شده كه به موازات هم سرتاسر استان را طي نموده  و ناحيه پست كرانه هاي خليج فارس را از قسمت هاي داخلي ايران جدا مي سازند.
رشته كوه اصلي از ناحيه ماهور  ميلاني در استان قارس شروع شده ،از شمال شرقي برازجان و شمال غربي اهرم  و خورموج گذشته و در امتداد خود به سمت جنوب شرقي به ارتفاعات ليتو در فارس منتهي مي گردد.

عتیقه زیرخاکی گنج