• بازدید : 96 views
  • بدون نظر
این فایل در ۴۰صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

نهضت مردم ايران به رهبري روحانيت در واقعه تنباكو از درخشانترين صفحات تاريخ سياسي معاصر ايران به شمار مي‌رود و بيشتر مشروطه نويسان به دو جهت آن را مبداء و پيش درآمد انقلاب مشروطيت شمرده‌اند:
اولي اينكه مردم تا آن زمان مرعوب دولت بودند و خود را در مقابل اقتدارات دولت استبدادي و شاه زبون و ناتوان تصور مي كردند ولي به واسطة كاميابي در انقلاب انحصار تنباكو جرأت و جسارت پيدا كرده و فهميدند در مقابل ارادة شاه و دولت مي توان پايداري كرد و با يك قيام عمومي ممكن است منافع خود را حفظ كنند و شاه را كه صاحب اختيار كل و حاكم بر تقديرات ملت است، مجبور به تسليم نمايند 
در واقع جنبش تنباكو مهمترين حركت اجتماعي مردم پيش از نهضت مشروطيت بود، هر چند به ظاهر به اعتراض اجتماعي بر يك امتياز اقتصادي مي‌ماند اما در واقع تجربه‌اي سياسي براي نزديك شدن و هماهنگي بين اقشار مختلف جامعه از جمله تجار و بخشي از روحانيون در مقابله با نفوذ اقتصادي و سياسي قدرت هاي بيگانه در كشور بود از سوي ديگر آن را واكنشي در مقابل ضعف حاكميت سياسي و به گونه‌اي تحميل نظر عمومي به دولت نيز مي‌توان محسوب داشت. اين نوع مخالفت علني و جدي با نظام استبدادي قاجاري تا بدين وسعت و گستردگي تا وقوع تحريم تنباكو سابقه نداشت. 
اين نهضت سرآغاز مبارزة جدي و تقابل دو نهاد روحانيت و سلطنت به شمار مي رود و با قيام روحانيت در مقابل امتياز تالبوت ضربه سختي بر مشروعيت سلطنت وارد آمد و مقام شاهي كه تا آن زمان نوعي حقانيت معنوي نزد مردم داشت و از شاه به عنوان ظل الله ياد مي‌شد در مقابل با نهاد روحانيت به آساني وجاهيت خود را از دست داد و اين جنبش كه در پي واگذاري امتياز انحصار خريد و فروش توتون و تنباكو در داخل و خارج از ايران به وجود آمد نتايج مطلوبي به بار آورد كه در اين مقاله به طور مختصر به آن مي پردازيم. 
واگذاري امتياز: 
امتياز تنباكو، يكي از امتيازاتي بود كه در اواخر قرن نوزدهم ميلادي (اوايل قرن چهاردهم هجري) به يك كشور بيگانه (انگليس) اعطا شد. مقدمات واگذاري اين امتياز در اثناي سومين سفر ناصرالدين شاه به اروپا در سال ۱۸۸۹ م/ ۱۳۰۶ هـ. در لندن انجام شد، نمايندگان كمپاني انگليسي به ايران آمد. 
دولت انگليس از همان آغاز ورود  شاه به لندن، ماژورتالبوت صاحبت اصلي امتياز را مأمور پذيرايي از هيأت ايراني كرد، همو در جريان اين پذيرايي اطلاعات خود را دربارة محصول تنباكوي ايران تكميل نموده و به بحث و گفتگو در روند كارها پرداخت.  
تالبوت كه از منسوبان و نزديكان لرد ساليسبوري صدر اعظم انگليس بود از همان آغاز، خصوصاً به توسط سردر اموند ولف- سفير انگليس در ايران- و نيز ميرزا ملكم خان در جريان بسياري از مسائل ايرن قرار داشت و در پي اخذ امتياز از شاه ايران بود، حمايت در اموند ولف و رشوه دادن تالبوت به امين السلطان صدر اعظم ناصرالدين شاه كه در اين سفر به همراهي اعتماد السلطنه و عده اي ديگر در التزام شاه بودند، كارها را بر وفق مراد ساخت و مقدمات واگذاري امتياز فراهم شده. 
قرار و مدارها گذاشته شد و تالبوت تدارك شركتي ر ا ديد كه به كمك آن به عمليات وسيعي در ايران دست زند و بدين قرار شركت رژي پا گرفت، در تأسيس اين شركت سرمايه‌داران انگليسي و خود دولت انگلس دست داشت و تا تشكيل كامل شركت رژي و تأمين سرماية‌(۰۰۰/۰۰۰/۶۵۰) ليره و سفر تالبوت به ايران چند ماهي گذشت. 
زماني كه تالبوت از پاريس عازم ايران بود نامه‌اي به امين السطلان صدر اعظم ايران نوشت و در آن ميزان رشوة پرداختني را تعيين و تقبل كرد، ترجمة اين نامه از اين قرار است: 
«اينجانب ماژور تالبوت تعهد مي‌كنم كه براي حضرت اشرف امين السلطان و اعليحضرت شاه ايران به حضرت اشرف مبلغ چهل هزار ليره استرلينگ بپرداريم. ده هزار ليره از اين مبلغ را روز تفويض امتياز رژي، ده هزار ليره ديگر از اين مبلغ را از اولين روزي كه امتياز رژي به موقع اجرا گذارده شد و بيست هزار ليرة بقيه را دو ماه پس از اجراي امتياز نامة رژي ، پاريس ۱۸۸۹»  
از همين رو زماني كه تالبوت وارد تهران شد به طور مخفيانه در سفارت انگليس اقامت كرده و قرار امتياز تنباكو را در ۲۸ رجب ۱۳۰۷ هـ.ق ( ۲۰ مارسي ۱۸۹۰ م) به امضاء شاه رسيد. 
مفاد امتياز نامه :
الف) تعهدات دولت ايران نسبت به كمپاني:
۱- خريد و فروش و عمل آوردن توتون و تنباكو در داخل و خارج كشور تا مدت ۵ سال در انحصار تالبوت و شركا قرار مي‌گيرد ۲- صاحبان امتياز به منظور تعيين مقدار توتون و تنباكو حق دارند آگاهي را ازپ زارعين كسب نمايند و دولت اسباب تسهيل آن را فراهم نمايد، ۳- حمل و نقل توتون و تنباكو به ايران قدغن است مگر به اجازة كمپاني، كساني كه خلاف اين قانون عمل كند مورد مجازات و سياست قرار مي‌گيرد. ۴- دولت ايران متعهد مي‌شود عوارض گمركي و ساير ماليات ‌هايي كه از توتون و تنباكو گرفته مي‌شد تا مدت ۵۰ سال افزايش ندهد.
۵- صاحبان امتياز مي‌توانند تمام حقوق و امتيازهايي كه به ايشان داده شده به هركسي بخواهند واگذار كنند. 
۶- زارعان موظفند به محض فراهم شدن محصول به نزديكترين وكيل كمپاني اطلاع دهند، 
۷- زارعان مي‌توانند محصول خود را پيش فروش كنند. 
ب) تعهدات كمپاني نسبت به دولت ايران: 
۱- كمپاني موظف است هر ساله مبلغ پانزده هزار ليره انگليسي به عنوان حق انحصار به دولت ايران بپردازد. ۲- عوايد كمپاني پس از تعيين هزينه‌ها به علاوه پنج درصد كسر مي‌شود و از مابقي يك چهارم به خزانه دولت پرداخت مي‌شود ۳- صاحبان امتياز متعهد مي‌شوند تمامي مقدار توتون و تنباكو را به صورت نقد خريداري كنند اما در مورد  قيمت بايد ما بين صاحبان امتياز نامه و زارع موافقت و رضاي طرفين ملحوظ شود. همچنين در ماده‌اي از اين امتياز نامه قيد شده است كه در صورت بزو اختلاف بين دولت ايران و هيئت مديره صاحبان امتياز موضوع را به حكم مشترك ارجاع كنند و در صورت عدم موافقت به نظر اين حكم ، داوري يكي از نمايندگان اتريش، آلمان يا آمريكا و مجارستان مقيم تهران را در نهايت بپذيرند.  

عتیقه زیرخاکی گنج