• بازدید : 26 views
  • بدون نظر
این فایل در ۲۱صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

غبار حاصل از كوره ريورب مجتمع مس سرچشمه كه داراي ۳۰% مس مي باشد با تناژ   30 به كمك فيلتر هاي الكترو استاتيكي از گازهاي خروجي كوره ها جدا مي شود و بدون هيچگونه فرآوريي به سيستم برگردانده ميشود. اين فرايند مضرات زير را در بر دارد:
۱- اتلاف مس موجود
۲- آلودگي محيط زيست
۳- تخريب آجرهاي نسوز كوره ريورب
مطالعات انجام شده نشان داده است كه با فروشويي ميكروبي تا ۹۰% مس را ميتوان در شرايط بهينه استحصال نمود.
با افزايش نيازهاي بشر و پيشرفت تكنولوژي و صنعت نياز به مواد معدني بيشتر مي شود و از آنجا كه در مجتمع مس سرچشمه،غبار توليدي در كوره هاي ريورب تناژي معادل  30 با متوسط عيار مس ۳۰% را دارا‏ست كه از نظر اقتصادي داراي ارزش بالايي مي باشد و نيز اين مسئله كه همراه با اين غبار هر ساعت ۱۳۶۰۰۰ متر مكعب گاز از دودكش اين كوره خارج مي شود كه ۲٫۶% اين گازها را   تشكيل مي دهد كه اثرات ناشي از گاز   بر محيط زيست باعث صدمه مستقيم به گياهان، ايجاد بارانهاي اسيدي، بالا رفتن pH خاك و از بين رفتن پوشش گياهي منطقه و نيز بروز عوارض مختلف در انسان از جمله پيري زودرس، سقط جنين و ناراحتي ريه مي شود. با توجه به تحقيقات انجام شده مقدار غلظت استاندارد ساليانه گاز ppbSO2 30 مي باشد در حاليكه متوسط غلظت ساليانه اين آلودگي در سطح مجتمع مس سرچشمه گاهي به ppb 170 مي‏رسد.(۴)
با توجه به عيار بالاي مس در غبار خروجي كوره ريورب و همچنين غلظت بالاي آلودگي محيط توسط    كه به دليل استحصال فلز با روش پيرومتا لورژي (استخراج فلزات به كمك حرارت) ايجاد مي‏شود، جايگزيني روش هيدرومتالورژي و بيوهيدرومتالورژي ضروري به نظر مي رسد.
هيدرومتالورژي در لغت به معناي فن استخراج فلزات به صورت مرطوب مي باشد و داراي سه مرحله است: 
۱- حل كردن (فروشويي)
۲- تصفيه و پر عيار كني
۳- بازيابي فلز از محلول
يكي از روشهاي مناسب حل كردن يا فروشويي، ليچينگ (Leaching) مي باشد. ليچينگ يكي از روشهاي فرآوري مواد معدني مي باشد كه صنايع متالورژي (فلز شناسي) بيشترين استفاده كننده از اين عمليات مي باشد .مواد معدني با ارزش به نسبت زيادي با اجزاء ناخواسته مخلوط بوده كه روش ليچينگ براي جداسازي اجزاء با ارزش مناسب مي باشد.
ليچينگ به معني استخراج از جامد مي باشد و با توجه به روش كار اسامي مختلفي به آن اطلاق مي‏شود. از جمله: فروشويي، استخراج، آب شويي.
ليچينگ عبارتست از حل شدن انتخابي يك يا چند جزء از يك مخلوط جامد كه در تماس با يك محلول مايع قرار گرفته است. از اين فرايند به اهداف زير مي توان دست يافت:
۱- باز كردن كانسنگها ،كنستانتره ها  يا محصولات ذوب (سرباره، غبار، گاز…) براي انحلال فلز محتوي
۲- انحلال اجزاء قابل حل يك كانسنگ (معمولاً كاني هاي باطله همراه) براي افزايش عيار و توليد كنستانتره
۳- در مرحله دوم يا تصفيه و پر عيار كني پس از اتمام استخراج، جهت جداسازي فازهاي جامد و مايع عمل ته نشيني ذرات در دستگاه تيكنر انجام مي شود. تيكنر يك واحد صنعتي است كه در آن غلظت سوسپانسيون بوسيله ته نشيني با تشكيل مايعي شفاف افزايش پيدا مي كند.
جهت محاسبه سطح تيكنر، بايد سرعت ته نشين شدن ذرات معلوم باشد كه اندازه گيري اين سرعت در قسمت محاسبات آمده است.
سرعت ته نشيني ذرات بستگي به عوامل متعددي از قبيل: ابعاد، شكل، اختلاف وزن مخصوص جامد و مايع، خاصيت جذب حباب هوا، خاصيت مغناطيسي ذرات و…دارد.
براي بازيابي حلال در ته تيكنر ناگزير از فيلتر كردن مي باشيم. فيلتر عبارت است از سطحي كه داراي منافذ بسيار مي باشد، ابعاد اين منافذ طوري است كه مولكولهاي مايع قادر به عبور از آن مي باشند در حاليكه ذرات جامد داراي ابعاد بزرگتر از اين منافذ بوده و در نتيجه در روي اين سطح باقي مي مانند. عبور مولكولهاي آب از سطح فيلتر ناشي از اختلاف فشار در دو طرف سطح مي باشد. معمولاً مخلوط فازهاي جامد ومايع با فشار بر روي سطح فيلتر وارد شده و مولكولهاي آب از منافذ سطح فيلتر عبور ميكنند.    
در مرحله آخر كه بازيابي فلز از محلول است، بوسيله الكتروليز، فلز را از محلول جدا مي كنند.(۲)

 
شرح مطالعات و اقدامات انجام شده
فروشويي اسيدي غبار به منظور حذف مقادير قابل توجه فاز اكسيدي موجود لازم است زيرا فاز اكسيدي مس براحتي در اسيد سولفوريك حل شده و توليد مس مي كند كه مي تواند در مرحله بعد بر روي فعاليت باكتريها اثر منفي داشته باشد. به همين دليل فروشويي اسيدي غبار به منظور حذف مقادير قابل توجه فاز اكسيدي به روش زير انجام شد.(۲)
ابتدا ۱۵۰ گرم غبار با ۶۰۰ سي سي اسيد سولفوريك ۰٫۲۵ نرمال در مدت يكساعت در يك بطري غلتان تحت فرايند فروشويي اسيدي قرار گرفت. پس از ته نشيني كامل فاز جامد، نمونه جامد گرفته شد و در فيلتر فشاري فشرده شده سپس خشك و توزين شد. نتيجه حاصله ۱۳۰ گرم جامد بدست آمد. نمونه حاصل خشك شده مورد تجزيه شيميايي  و كاني شناسي قرار گرفت و نتيجه حاصله در جدول ۱-۱ آورده شده است.

عتیقه زیرخاکی گنج