• بازدید : 92 views
  • بدون نظر
این فایل قابل ویرایش می باشد وبه صورت زیر تهیه شده وشامل موارد زیر است:


دوره ی نوجوانی وبلوغ به سنین بین ۱۲ الی ۱۸ سال اطلاق می شود که یکی ازبحرانی ترین دوره های زندگی می باشد.۱
بلوغ : بلوغ Puberty )  ) نخستین علامت مرحله ی نوجوانی Adolescence)) است ودربعضی ازفرهنگ ها اهمیّت بلوغ به قدری است که مراسم خاصّی دارد ودختروپسربا تشریفات خاصّی درجشن بلوغ خود شرکت می کنند . 
درتعریف بلوغ میان روان شناسان رشد اختلاف نظروجود دارد که عمدتاً نتیجه ی       دیدگاه های متفاوت ایشان به جنبه های گوناگون نوجوانی است . مثلاً بعضی ازایشان بلوغ را مرحله ای درفراخنای رشد وتکامل می دانند که کودک ازصورت یک موجود غیرجنسی یا فاقد خاصیّت جنسی ( Asexual) به صورت یک موجود جنسی (Sexual) درمی آید .
برخی گفته اند که معمولاً آغاز نوجوانی با بلوغ مشخّص می شود وبه تغییرات بدنی اطلاق می شود که به رشد ونضج تناسلی می انجامد .
کلمه ی بلوغ درزبان انگلیسی ازکلمه ی لاتین Pabertas)) به معنای سن مردانگی یا سن بزرگ سالی مشتق شده ودرزبان فارسی کلمه ی بلوغ به معنای ( رسیدن میوه ) یا ( رسیدن شخص به حدّ تکلیف شرعی ) است .
برخی ازروان شناسان رشد ، دوران نوجوانی را به سه مرحله تقسیم می کنند : 
۱- مرحله ی پیش ازنوجوانی ( از۱۰ تا ۱۲ سالگی )
۲- مرحله ی نوجوانی اوّلیّه ( از۱۳ تا ۱۶ سالگی ) 
۳- مرحله ی نوجوانی ثانویّه یابعدی ( از۱۷ تا ۲۰ یا ۲۲ سالگی ) 
بلوغ های مطرح شده درطول زندگی هرشخص عبارت است از: 
۱- بلوغ بدنی یا زیست شناختی   2- بلوغ افکارشناختی   3- بلوغ روان شناختی ( شناختی، روانی – حرکت ، عاطفی)   4- بلوغ جامعه شناسی   5- بلوغ بوم شناسی 
آثار تغییرات بلوغ : 
۱- انزوا طلبی        2- خستگی وملامت     3- ناهماهنگی     4- ستیزه جویی اجتماعی 
۵- احساساتی تند           6- فقدان اعتماد به نفس                7- حیا وعفّت افراطی 
دوره ی بلوغ نگرانی هایی برای نوجوان ایجاد می کند که عبارت است از: 
۱- نگرانی درباره ی عادّی بودن         2- نگرانی درباره ی عادّی بودن خصایص جنسی  3- نگرانی درباره ی عادّی بودن اندازه ی بدن  4- نگرانی درباره ی عادّی بودن الات تناسلی  5- نگرانی درباره ی عادّی بودن خصایص جنسی ثانوی 
هرکدام ازعلوم مختلف برای نوجوان خصوصیاتی قایل شده اند که ازدیدگاه روان شناسی ، این خصوصیات به شرح زیراست :
۱- برقراری روابط جدید ورشد یافته با هم سالان خود ازهردوجنس که ادامه ی رشد وتکامل رفتاراجتماعی را نشان می دهد .
۲- به دست آوردن توانایی ایفای نقش اجتماعی مردانه یا زنانه
۳- پذیرفتن اندام یا هیکل خود وکاربرد مؤثربدن 
۴- کسب استقلال عاطفی ازوالدین وسایربزرگ سالان ، معلّمان ووالدین ها باید فرصت هایی برای دانش آموزان فراهم آورند که ایشان برای خود تصمیم بگیرند.
۵- مایل بودن ، پذیرفتن وانجام دادن رفتارهای درست اجتماعی 
۶- انتخاب وآماده شدن برای یک حرفه که مستلزم راهنمایی درمدرسه است.
۷- رشد وگسترش مهارت های ذهنی ( هوشی ) ومفاهیم ضروری برای اصلیّت شهروندی که هدف اساسی مدرسه به شمار می رود .
۸- آماده شدن برای ازدواج وزندگی خانوادگی که همسریا والدین مؤثرشدن را           شامل می شود.
۹- علاقه مندی به دست رفتارمسئول اجتماعی که هدف اگرمدارس است وآموزش معارف اخلاقی عمدتاً به این هدف متوجّه است .
۱۰- داراشدن ایدئولوژی یا نظامی ازارزش ها ومعیارهای اخلاقی وافکارخاص .۱   
حال به روایات درمورد نوجوانی می پردازیم ، دوران حسّاس ومهمّ زندگی که هرکس این دوران ازحیات را طی می کند . اهمیّت این دوران آنقدرزیاد است که پایه ی رفتارومنش فرد را درسال های آتی رقم می زند . 
-« اِنَّ اَحَبَّ الخَلایقِ إلَی اللهِ عَزَّوَجَلَّ شابَّ حدثَ السنّ فِی صُورَةٍ حَسَنَةٍ جَعَلَ شَبَابَهُ وَجَمَالِهِ للهِ وَفِی طَاعَتِهِ ، ذَلِکَ الَّذی یُبَاهِی بِهِ الرَّحمَان مَلائِکَتِهِ یَقُولُ : هَذَا عَبدی حَقّآً . »۴ « دوست داشتنی ترین مخلوقات نزد خداوند متعال نوجوانی است زیبا رو که که جوانی وجمالی خویش را برای خداوند دراطاعت خدا قرار دهد . به چنین نوجوانی خدا برفرشتگان می بالد و        می فرماید : حقّا که این نوجوان بنده ی من است . » 
– قالَ علیعلیه السلام ) : «اِنَّمَا قَلبُ الحَدَث کَا لارضِ الخاسیةِ مَا اُلقِی فیهَا مِن شَیءٍ اِلاّ  
قَبِلَتهُ ۱» « دل نوجوان مانند زمین آماده است که هربذری درآن افشانده شود می پذیرد . » 
– قالَ علیعلیه السلام ):« اِنَّ العاقِلَ یَتَعَظَّ بِالادَبِ وَ البهائِمِ لا تَتَعَظُّ اِلاّ بِالضَرب . ۲»       « انسان عاقل به وسیله ی ادب به آگاهی درونی وروشنی می رسد واین چهارپایان هستند که تنها با کتک زدن تربیت می شوند . »
– «اِنَّ خَیرَ مَا وَرَّثَ الاباء لابنَائِهِم الادب لاَ المال ، فَاِنَّ المَالَ یَذهَبُ وَ الادَبُ یَبقَی ۳»        « همانا بهترین چیزی که پدران برای فرزندان خود به ارث می گذارند ادب است نه مال، همانا مال می رود وادب باقی می ماند .» 
 نیازها وعلا یق نوجوانان 
دوره ی اوّل نوجوانی ( ۱۲ تا ۱۵ سالگی ) که هم زمان با سال های دوره ی راهنمایی نوجوان درمدارس است ، معمولاً دشوارترین زمان برای نوجوان وبزرگسالان زندگی او خواهد بود .
هیجانات وعواطف آنان اغلب شدید ، تغییرحالت های آنها زیاد وسریع می باشد. آنان به دنبال هیجان هستند وازاین که باآنان مانند کودک رفتار شده به شدّت خشمگین می شوند، لکن درزیراین طغیان ، لباس های ژولیده ویا روشن فکری خام وتلاش روزافزون برای        بزرگ ترشدن ، یک احساس ناامنی شدید آنان رارنج می دهد. آنها درباره ی ظاهر خود وطبیعی بودنشان نگرانند ، درباره ی امورمدرسه ودرس خود نگرانند .
خوشبختانه بسیاری ازنوجوانان دارای گرایش های مثبتی نسبت به مذهب هستند و      ارزش های مطلوب معنوی آن را تشخیص می دهند.
نوجوانی که به خداوند واصول مذهبی معتقد است ، نه فقط به هنگام مواجهه با مشکلات بلکه درسراسر زندگی روزانه براعتقادات مذهبی خویش به عنوان بهترین راهنما درفرایند رشد 
تکیه دارد وازقدرت وجرأتی که ایمان مذهبی دراوپدید می آورد بهره مند می گردد .۱  
نیازهای نوجوان شامل : 
۱- نیازهای فیزیکی وجسمی نوجوانان ازقبیل : خوراک ، پوشاک و… این که همیشه نوجوان دوست دارد سرووضعی مرتّب داشته باشد که این مستلزم وضع اقتصادی خوب است.
۲- بیکاری
۳- گردش وتفریح ، نیاز اساسی نوجوانان ، پرکردن اوقات فراقت که شامل کتابخانه ، ورزش کردن ، سینما، تلویزیون و…
ندادن پاسخ منطقی به نیازهای این دوره باعث نا بسامانی های روحی ناشی ازاین مطلب درسرنوشت آینده افراد می شود.
جامعه شناسان معتقدند درچنین وضعیّتی ، عدم پاسخ گویی صحیح به احتیاجات دوران نوجوانی ، سبب پیدایش پاسخ های لازم ازطریق جایگزین های مختلف خواهد شد.
هیچ یک ازنیازهای دوران نوجوانی ، به هرحال بدون پاسخ نخواهد ماند ، امّا هرچه حلقه ی فشاربراین احتیاجات تنگ ترباشد پاسخ ها به همان مقداراز هنجارها فاصله می گیرند.
برای تضمین سلامت نسل جوان ، جامعه حتّی الامکان باید خود رابانیازهای مختلف آنان هماهنگ سازد.۲ 
مراقبت ها درنوجوانی 
۱- درزمینه ی غذا:
تغذیه ی صحیح ویژه ی نوجوانان به این صورت است : منع آنان ازخوردن برخی غذاهای تحریک کننده وقوی مانند گوشت قرمززیاد وتخم مرغ . درمقابل مصرف مرغ وماهی اثرات سوء کمتری دارد ، بنابراین مصرف آنها درحدّ اعتدال لازم است . هم چنین خوردن چای ، قهوه ی زیاد ، فلفل ، سُس های تند وهرنوع ادویه مضرّ است، امّا مصرف نمک اشکالی ندارد.
مصرف خوراکی های پخته ، به خصوص میوه های ساده ، انجیر، دوغ وسایر چیزهایی که به صورت خام خورده می شوند ، بسیار مفید است .۱ 
۲- درزمینه ی لباس :
– اورا ازپوشیدن لباس چسبان بپرهیزانید .
– مراقب باشید لباس زیراو بسیارزبریا بسیار نرم نباشد.
– او راعادت دهید که پس ازتعریق بسیارلباس خود را عوض کند.
– لباس خواب او نسبتاً فراخ تروراحت ترباشد.
– سعی کنید اوشب ها با زیرجامه ( شلواربلند ) بخوابد.
۳- درزمینه ی استحمام 
نظافت وشستشو دراین دوره ازعمر، درجهت حفظ سلامت تن ، شادابی روان وتعدیل غریزه دارای نقش مهمّ واساسی است وخوشبختانه غسل های واجب ومستحب دراین مرحله دراسلام اندک نیستند. اگرممکن است هرشب قبل ازخواب ، یا یک شب درمیان قبل ازخواب ۳تا۵ دقیقه زیردوش برود.
– آب مورد استحمام ملایم و ولرم باشد که این امردراستحکام اعصاب وسلامت روان مؤثّراست .
– توجّه کنید که درحمّام توقّف بسیارنداشته باشد.
– درحین استحمام شلواری کوتاه برتن ویا لنگی برکمرداشته باشد.
۴ – درزمینه ی خواب وبیداری
    درمسأله ی خواب وبیداری او رعایت این نکات ضروری است :
    – میزان خواب اورا تنظیم کنید که درشبانه روزحدود ۵/۷ تا ۸ ساعت است .
    – ساعت خواب اوهم تا حدّ امکان منظّم ومعلوم باشد .
    – عادتش دهیم که به پشت بخوابد وبه ندرت به پهلوی راست یا چپ بخوابد ( بغلتد).
    – درخواب ، کف پاها، دست ها وسربیرون ازلحاف باشد.
    – کوشش کنیم که او بدون اضطراب بخوابد وبا ذکر ودعای قبل ازخواب عوامل اشتغال فکری را ازخود دورسازد.
    – قبل ازخواب به تخلیه ی خویش بپردازد وحتّی اگرنیمه شب هم بیدار شد به دست شویی برود.
    – زمانی وارد رختخواب شود که مطمئن باشد دقایقی بعد به خواب خواهد رفت .
    – عادتش دهیم که پس ازبیداری صبح ازجای برخیزد وخود را آماده ی خروج ازبسترکند.
    – عادتش دهیم که دربسترنماند واوقات خود رابا غلطیدن دربسترسپری نکند.۱
    5- درزمینه ی روابط ومعاشرت ها
    دوستان ومعاشرین درهمه ی سنین می توانند زحمت افزا یا رحمت آفرین باشند ، امّا اهمیّت آنها دراین سنین بیشتربه چشم می خورد، ازاین رو دراین زمینه به نکات زیرعنایت کنیم :
    – روابط نوجوان را با دوستان زیرنظربگیریم وبا تذکّرات دوستانه آنها رامتوجّه کنیم.
    – درمواردی بکوشیم افراد درستی را سرراه اوقرار دهیم وموجبات انس ودوستی شان را فراهم کنیم .
    – با همه ی اصراری که نوجوانان به تداوم دوستی دارند ، تذکّرات خیرخواهانه وارشادات خود را ازآنان دریغ نداریم.
    – درمجالس دوستانه وروابط فامیلی ، مرزها را رعایت کنیم .
    – دراواخردوران نوجوانی می توانید به اوگوشزد کنید که فراهم آوردن موجبات عقد 
وازدواج ونامزدی را می پذیرید ، ولی رذالت ها وتن دادن به آلودگی را پذیرا نیستید.
    6- دیدن ها :
    چشم ها دروازه هایی به سوی جهان خارج هستند واین یک واقعیّت است که : هرآن چه دیده بیند دل کند یاد. به این ترتیب دردو جبهه باید کاروتلاش داشت .
    – درجبهه ی اصلاح وپاک سازی محیط حیات که وظیفه ای اسلامی برای همه ی        انسان هاست .
  • بازدید : 33 views
  • بدون نظر
این فایل در ۲۷صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

تربيت فرزند به معناى فراهم آوردن مقدمات لازم براى به فعليت رسيدن قواى او در راه تقرب به خداوند است. اين عمل نيازمند آگاهى و تمرين عملى است. اگر پدر و مادر در جهت انتقال عقايد صحيح و ايجاد رفتار درست در فرزند خود كوشا باشند، خير او را فراهم كرده‏اند و خداوند بر آنان رحمت خواهد نمود. درباره عقيده صحيح و انتقال آن به فرزندان، تكليف بزرگى بر عهده والدين گذاشته شده است؛ زيرا تأثير عقايدى كه در خانواده رواج دارد و به فرزند القاء مى‏شود در آينده او غير قابل انكار است:
عمل تربيتى در خانواده به منزله پاسدارى از فطرت توحيدى فرزند است. اين پاسدارى يك وظيفه بزرگ تربيتى و اخلاقى است كه عمل به آن مهم‏ترين كاركرد خانواده را فعليت مى‏بخشد. امام سجاد(ع) در رسالة الحقوق فرمودند: و اما حق ولدك فتعلم انه منك و مضاف اليك فى عاجل الدنيا بخيره و شره و انك مسئول عما وليته من حسن الادب و الدلالة على ربه و المعونة له على طاعته فيك و فى نفسه، فمثاب على ذلك و معاقب فاعمل فى امره عمل المتزين بحسن اثره عليه فى عاجل الدنيا، المعذر الى ربه فيما بينك و بينه بحسن القيام عليه، و الاخذله منه و لا قوة الا باللَّه؛  حق فرزند تو اين است كه بدانى او از توست و هر گونه كه باشد چه نيك و چه بد در دنياى گذرا به تو منسوب است و تو در آن چه به او سرپرستى دارى مسئول هستى در ادب نيكو و راهنمايى به سوى پروردگار و يارى او بر طاعت خداوند درباره تو و خودش. پس بر اين كار پاداش مى‏گيرى اگر درست عمل كنى و كيفر مى‏بينى اگر نادرست عمل نمايى پس او را چنان تربيت كن كه با اثرى كه بر او مى‏گذرى در دنيا زيبايى بيافرينى و با قيام شايسته به وظيفه‏اى كه نسبت به او دادى در نزد خداوند معذور باشى كه هيچ قوتى نيست مگر از خداوند. در اين سخن، امام سجاد(ع) تربيت نيكو و آموزش عقيده توحيدى و كمك براى ايجاد رفتار صحيح در فرزند را بيان كرده‏اند و سپس انجام اين وظايف را موجب سعادت دنيا و آخرت والدين دانسته‏اند. در روايتى اميرالمؤمنين(ع) همين وظايف را ذكر فرموه‏اند: و حق الولد على الوالد ان يحسن اسمه و يحسن ادبه و يعلمه القرآن؛  حق فرزند بر پدر آن است كه او را نام نكو نهد و نيكش پرورد و قرآنش تعليم دهد. آموزش قرآن به معناى آموزش همه عقايدى است كه دلالت فرزند به سوى خدا را محقق مى‏كند و پرورش نيكو به معناى ادب آموزى و ايجاد رفتار صحيح سعادت بخش است. محيط خانواده اولين محيط اجتماعى است كه فرزند تجربه مى‏كند او از اعضاى خانواده به ويژه پدر و مادر بيشترين تأثير را مى‏پذيرد؛ زيرا حمايت پدر و مادر خود را تجربه كرده است و همواره ديده است كه ضعف‏هاى جسمى او را پدر و مادر جبران مى‏كنند و تغذيه و پرورش او را از روى مهر و شفقت انجام مى‏دهند. اين تجربه‏ها موجب اطمينان او نسبت به آنها مى‏شود و اين اطمينان باعث پذيرندگى فرزند از پدر و مادر مى‏گردد. اگر پدر و مادر در اين زمان عقايد صحيح را به او بياموزند، قلب نيالوده او آن را مى‏پذيرد و عادات لازم و متناسب با عقايد صحيح را مى‏يابد. اميرالمؤمنين(ع) خطاب به فرزند خويش فرمودند: فادرتك بالادب قبل ان يقسوا قلبك و يشتغل لبك؛  پس به ادب آموختنت پرداختم پيش از آن كه دلت سخت شود و خردت در تصرف هوايى ديگر در آيد. در ادامه همين نامه فرمودند: و رأيت حيث عنانى من امرك ما يعين الوالد الشفيق و اجمعت عليه من ادبك أن يكون ذلك و انت مقبل العمر و مقتبل الدهر، ذو نية سليمة و نفس صافية و ان ابتدئك بتعليم كتاب اللَّه و تأويله، و شرايع الاسلام واحكامه و حلاله و حرامه؛ و چون به كار توهمچون پدرى مهربان عنايت داشتم و بر ادب آموختنت همت گماشتم چنان ديدم كه اين عنايت در هنگام جوانى‏ات به كار رود و در بهار زندگانى كه نيتى پاك و نهادى نيالوده دارى، و اين كه نخست تو را كتاب خدابياموزم و تأويل آن را به تو تعليم دهم، و شريعت اسلام و احكام آن را از حلال و حرام بر تو آشكار سازم. در اين بخش از نامه امام على به فرزندشان بر انتقال عقيده صحيح و ادب اموزى و نيز بر پاكى ضمير انسان در دوره كودكى و جوانى تأكيد شده است؛ يعنى همان دورانى كه بيشترين تأثير را از خانواده مى‏پذيرد. انتقال عقيده حق و ايجاد رفتار سعادت آفرين، عنوان كلى وظايف تربيتى پدر و مادر است. ولى تفصيل عقيده حق را بايد در قران و سنت جستجو كرد و رفتار صحيح را نيز از قرآن و سنت آموخت. پدر و مادر مسئول تحقق اين امور در فرزند هستند. بنابراين بايد در جستجوى بهترين روش براى تحقق آنها باشند و مسئوليت آنها تنها با گفتن و اطلاع رساندن خاتمه نمى‏يابد، بلكه بايد روش‏هاى مناسب براى مؤمن و متقى شدن فرزندشان را بيابند. امام صادق(ع) از پيامبر اكرم(ص) روايت كرده‏اند: رحم اللَّه من اعان ولده على بره، قال قلت كيف يعينه على بره؟ قال يقبل ميسوره، و يتجاوز عن معسوره و لا يرهقه و لا يخرق به؛  خداوند كسى را كه به خير فرزندش يارى مى‏دهد بيامرزد پرسيدند چگونه به خير فرزند يارى رساند؟ فرمودند: آن چه در توان اوست پذيرا شود و از آن چه فوق توان اوست در گذرد و او را به نافرمانى نخواند و سرگشته و حيرانش نسازد. در اين روايت يك اصل مهم تربيتى بيان شده است: توانايى‏ها و استعدادهاى متربى بايد در جريان تربيت مورد توجه باشد والدين در مسير تربيت فكرى و عملى فرزند خود نبايد از اين اصل غفلت كنند. غفلت از اين اصل خير فرزند را محقق نمى‏كند و او را به نافرمانى و سرگشتگى مبتلا مى‏سازد. از اين روايت اهميت مراحل رشد را نيز مى‏توان دريافت؛ زيرا بدون توجه به قابليت‏هاى فرزند در دوره‏هاى مختلف زندگى، تربيت صحيح ممكن نمى‏شود. خوشبختانه در روايات اهميت توجه به مراحل رشد ذكر شده است. از امام صادق(ع) نقل شده است: دع ابنك يلعب سبع سنين و يؤدب سبع سنين و الزمه نفسك سبع سنين؛ فرزندت را بگو تا هفت سالگى بازى كند و هفت سال او را ادب‏آموز و در هفت سال سوم او را ملازم و همراه خود دار. گويى هفت سال نخست سال‏هايى است كه كودك به طور غير مستقيم و فقط از طريق مشاهده رفتار پدر و مادر مى‏آموزد و در هفت سال دوم به آموزش مستقيم عقيدتى مى‏پردازد و هفت سال سوم سال‏هاى ورود به ميدان يادگيرى حلال و حرام شريعت در مقام عمل است. از امام صادق(ع) روايت شده است: الغلام يلعب سبع سنين و يتعلم الكتاب سبع سنين و يتعلم الحلال و الحرام سبع سنين؛  فرزند پسر هفت سال بازى مى‏كند و هفت سال قرآن مى‏آموزد و هفت سال حلال و حرام را ياد مى‏گيرد. يكى از اهداف تعليم و تربيت فرزند در خانه و مدرسه، آماده سازى او براى زندگى در اجتماع و تعقيب اهداف جامعه الهى است. به همين دليل برخى از آموزش‏ها براى او ضرورى است و بايد از خانه آن آموزش‏ها را شروع كرد. نمونه مشهور و بارز اين گونه آموزش‏ها در روايتى از اميرالمؤمنين(ع) آمده است: علموا اولادكم السباحة و الرماية؛  فرزندان خود را شنا و تيراندازى بياموزيد. اگر بپذيريم كه اين دو ماده آموزشى به سبب آن است كه فرزند را براى انجام وظايف اجتماعى آماده كند. طبعا نمى‏توان در همين دو ماده آموزشى متوقف شد. بلكه بايد به تناسب زمان و نيازمندى‏هاى جامعه اسلامى، مواد آموزشى متنوع ديگرى را نيز در نظر داشت. در تربيت فرزند نيز همچون ساير قلمروهاى زندگى، بايد اصول ثابت را از امور متغير جدا ساخت و به اين حقيقت توجه كرد كه برخى از آداب و ظواهر زندگى تغيير مى‏كند و روابط اخلاقى و نيازمندى‏هاى زندگى اجتماعى دگرگون مى‏شود. تربيت فرزند را بايد با آگاهى از تفاوت‏هاى خود و فرزندان از حيث فضاى فرهنگى و مناسبات اجتماعى صورت داد. بايد فرزند را آماده ساخت تا اصول ثابت و نامتغير اخلاق را متناسب با ظرف زمانى و مكانى زندگى خود رعايت كند. اين آمادى او را براى مقابله با تلقينات مسموم توانا مى‏سازد و امنيت اخلاقى او را در دوران جوانى و بعد از آن تضمين مى‏نمايد. به اميرالمؤمنين(ع) نسبت داده شده است كه فرموددند: فرزندان خود را به اخلاقى متناسب با روزگارشان مؤدب سازيد: لا تؤدبوا اولادكم با خلاقكم لا نهم خلقوا لزمان غير زمانكم؛ فرزندان خود را به اخلاق خودتان تربيت نكنيد زيرا آنان براى زمانى غير از زمان شما آفريده شده‏اند. در پايان تأكيد مى‏كنيم كه فرزند موهبتى است كه به امانت در اختيار والدين قرار گرفته است. بايد اين موهبت را گرامى داشت و از اكرام و احترام او فروگذار نكرد چرا كه سلامت روح او در احترام كردن اوست و تربيت اخلاقى او در سايه اكرام و احترامش موفق‏تر خواهد بود. پيامبر اكرم(ص) فرمودند: اكرموا اولادكم و احسنوا آدابهم؛  فرزندانتان را بزرگ داريد و با آنان رفتارى نيكو كنيد

عتیقه زیرخاکی گنج