• بازدید : 41 views
  • بدون نظر
این فایل در ۱۸صفحه قابل ویرایش تهیه شده شامل موارد زیر است:

تِرمِه ، نوعی پارچة نفیس غالباً از کرک یا پشم یا ابریشم با نقوش تزیینی سنّتی ، بیشتر بته جقه . در واژه نامه های فارسی ذکر شده که واژة ترمه فارسی است . ترمه را به صورت تِرمَه و تیرمه نیز ضبط کرده و تِرمِه و تِرما را معادل شال کشمیری آورده اند (دهخدا، ذیل واژه ). در دورة قاجار جلدی را که روکش مقوای آن از ترمه بود و بیشتر برای جلد بیاض * های ادعیه به کار می رفت ، «جلد ترمه ای » می خواندند (مایل هروی ، ص ۶۱۰ـ۶۱۱). ترمه به معانی دیگری نیز به کار می رود 
در خصوص اینکه خاستگاه ترمه بافی ، ایران یا کشمیر است ، اختلاف نظر وجود دارد. به گفتة گلوک (ص ۲۱۴)، در کتابهای راجع به تاریخ کشمیر آمده است که منسوجات پشمی کشمیر اصل بیگانه (ایرانی ) دارند. برخی نیز معتقدند ترمه از کشمیر به ایران آمده است («تحقیقی در ترمه بافی کرمان »، ص ۴)، اما در اینکه طرح شالهای ترمة کشمیر منشأ ایرانی دارد، تردیدی نیست (ذابح ، ص ۱۳۹؛ دیماند ، ص ۲۵۵). در دورة صفوی نقش بته جقه و دیگر نقشهای ایرانی به هند برده شد و در شالهای کشمیر به کار رفت و پس از آنکه شال کشمیر با نقش بته جقه به ایران آمد، این نقش به بتة کشمیری و بتة ترمه معروف شد (آذرپاد و حشمتی رضوی ، ص ۱۲۹؛ نیز رجوع کنید به بته * ). به نوشتة بیکر ، در ابتدای سلطنت فتحعلی شاه (۱۲۱۱ـ۱۲۵۰) شالهای کشمیر نایاب شد، ازینرو به دستور وی در کرمان کارگاههای شال بافی دایر کردند. این کار به همت امیرکبیر توسعه یافت . در منابع ، در اشاره به انواع شالهای کرمان ، از شال ترمه نیز نام برده شده است (ص ۱۳۱ـ۱۳۲).

گفته شده است بافت ترمه در کرمان شروع شد و در یزد به کمال رسید. در بدو ورود در انحصار زردشتیان یزد بود که از آن برای تهیة شلوارهای مخصوص مراسم ازدواج استفاده می کردند و گاه نیز نوعِ «مُحَرَّماتِ» (نوعی شال راه راه ) آن را به کمر می بستند («تحقیقی در ترمه بافی کرمان »، همانجا؛ یزد نگین کویر ، دفتر نخست ، ص ۱۷۹). برخی ترمة یزد را تکامل یافتة پارچه ای بافت کرمان به نام رضا ترکی / ترک دانسته اند (بیکر، ص ۱۳۱؛ «بررسی هنر ترمه بافی در یزد»، ص ۱۴ـ۱۶؛ «تحقیقی در ترمه بافی کرمان »، همانجا). ترمه در یزد به «انگشت باف » هم شهرت داشته است ( یزد نگین کویر ، همانجا).

از نخستین سالهای قرن سیزدهم ، مالیاتهای سنگینی برای کشاورزان ایران مقرر شد که سبب رکود تولید مواد اولیة ترمه ، چون پنبه و پشم و ابریشم ، گردید و ادامة کار ترمه بافان را دشوار ساخت (حسن بیگی ، ص ۲۲۶ـ۲۲۷). در همین دوران مقرر شد که شال بافان کشمیر عوارضی به نام «عوارض داغ » بپردازند (برای اطلاع بیشتر رجوع کنید به رینا ، ص ۲۶). در اواخر سلطنت ناصرالدین شاه ، غلبه سلیقه اروپایی بر سلیقه ایرانیان و وجود طرحهای متنوع و رنگهای درخشان شالهای کشمیر، موجب تفوق شال کشمیری در بازار ایران و دیگر کشورها شد (مک داول ، ص ۱۶۹). جنس ترمه ابتدا از پشم بود و بعد نخی ، زری و ابریشمی آن نیز بافته شد («بررسی هنر ترمه بافی در یزد»، ص ۴۹ـ۵۰). بافت ترمه های ابریشمی ، احتمالاً به سبب مقاومت بیشتر ابریشم در برابر بید و رطوبت ، رواج بیشتری یافت (عناویان ، ص ۷)؛ چنانکه امروزه نیز اغلب ترمه های ماشینیِ یزد ابریشمی است .

ترمه به رغم ظرافت نخهای تار و پود آن ، نسبتاً ضخیم است ، زیرا تعداد این نخها بسیار است و گاه به دوازده تا می رسد («بررسی هنر ترمه بافی در یزد»، ص ۱۸ـ۱۹).

برای بافتن ترمة پشمی ، پشم را با دست می ریسیدند (عناویان ، ص ۳؛ گلوک ، ص ۲۱۴)، سپس آن را می شستند و سفید می کردند و بعد با رنگهای گیاهی رنگ می کردند (عناویان
ترمه بافی
 
ترمه بافي ” از صنايع دستي مشهور استان كويري يزد است كه با سخت كوشي مردمانش در گذر تاريخ با دقت و ذكاوت فراوان انجام مي‌شود. 
از سالها پيش ، عمده‌ترين دست بافت‌هاي اين سرزمين كويري ” ترمه” بوده كه از شهرت ويژه در ايران و جهان نيز برخوردار است. 
اين هنر ظريف و اصيل ايراني بين صنايع بافندگي بيشتر از هر صنعت دستي خودنمايي مي‌كند. ترمه واژه‌اي هندي است به معناي درخت سروي كه در حالت خضوع و خشوع در مقابل عظمت الهي سر فرود آورده است. 
در فرهنگ لغت اين چنين معنا شده كه ترمه نوعي پارچه براي لباس‌هاي فاخر است كه از پشم لطيف با طرح‌هاي تزئيني گوناگون مي‌بافند. 
ترمه را يكي از قديمي‌ترين منسوجات دست بافي مي‌خوانند كه قرن‌ها معرف هنر و صنعت بافندگان يزد بوده و با قدمتي بيش از ‪ ۲۵۰‬سال در اين استان است. رواج اين صنعت در منسوجات كشورمان را ، به اوايل دوره صفويه نيز نسبت داده‌اند. ترمه‌بافي در آغاز به زري بافي مشهور بوده كه نخستين بار توسط استاد ” خواجه غياث‌الدين نقشبند” ( حدود ‪ ۴۰۰‬سال قبل ) بوجود آمده‌است. به لحاظ اين كه ترمه در رنگ‌هاي مختلف و متنوع بافته مي‌شود و بافت آن هم با زحمت همراه بوده ، همه گير نشده و همواره از منزلت ويژه‌اي برخوردار بوده و به همين دليل اغلب براي تنپوش اعيان و ثروتمندان استفاده شده‌است. 
تار مورد استفاده در ترمه بافي از ابريشم طبيعي و گاه نخ پنبه و پود آن نيز از ابريشم ، نخ و يا كرك همراه با رنگ‌هاي متنوع است. گاهي نيز ترمه توسط انگشت بافته مي‌شده كه به ترمه انگشت باف معروف بوده است. 
درگذشته نه چندان دور براي رنگ آميزي پشم و كرك يا ابريشم مورد مصرف در ترمه‌بافي از رنگ‌هاي طبيعي كه اكثرا گياهي است استفاده مي‌شد. رنگ‌هاي مصرفي در ترمه‌بافي بويژه متن آن را عنابي ، قرمز روشن ، سبز ، نارنجي ، و سياه تشكيل مي‌دهند. 
از مهمترين عواملي كه در بافت ترمه مورد توجه بافنده يزدي است انتخاب رنگ‌ها و هماهنگي بين آنهاست. در برخي از ترمه‌هاي قديمي رنگ‌هاي متضاد نيز به چشم مي‌خورد كه در عين داشتن تضاد، در كنار يكديگر به خوبي نوعي ايجاد هماهنگي و زيبايي مي‌كند به گونه‌اي كه ببننده را مسحور خود مي‌سازد. 
ترمه در انواع شال چارقدي ، شال بندي ، شال راه راه ، شال محرمات ، شال اتابكي ، شال كشميري ، شال رضايي ، شال اميري و شال يزدي و در نقوش بته جقه ، بته خرقه ، بته بادامي ، بته سروي و گل شاه‌عباسي بافته مي‌شود. 
امروزه از كارگاه‌هاي سنتي ترمه‌بافي در يزد اثري به جاي نمانده است و بافندگان دستباف اين هنر زيبا به علت پا به سن گذاشتن چونان گذشته توان بافت اين پارچه زيباي ايراني را ندارند. 
 
تهران _ ميراث خبر 
جاذبههاي گردشگري: ترمههاي دستباف كرمان ۶۰ سالي است كه از كوچههاي غبار گرفته اين شهر رخت بربسته تا ترمههاي ماشيني يزد يكهتاز ميدان باشند دراين بازار بي رقيب. 
اينك اما سازمان صنايعدستي استان كرمان عزمش را جزم كرده كه ترمههاي دستباف را به ميدان رقابتي بفرستد كه پيشاپيش پيروز ميدان در آن معلوم است. نمدمالي راور و شيشه شهداد هم دوشادوش ترمه به ميدان ميآيند تا هنرهاي منسوخ شده كرماني احيا شوند. به گفته رييس سازمان صنايعدستي كرمان اين احيا قرار است با ياري كلاسهاي آموزشي و چند استادكار پير انجام بگيرد. 
صنايعدستي كرمان اما بار خود را بر دوش پتهبافي و مسگري و گليم شيركيپيچ گذاشته است. قيمت بالاي گليمهاي شيركيپيچ موجب شده كه ۹۹ درصد آن صادر شود. اين گليم كه ارزش توليد هر ساله آن ۴ ميليارد و ۵۰۰ ميليون تومان است در بازارهاي آمريكا، اروپا، تركيه و كشورهاي عربي خريداران مخصوص خود را دارد. 
به گفته «محمدرضا حساني» آموزش، يكي از حمايتهايي است كه اين سازمان در مورد صنايعدستي به كار ميبندد. در سال ۱۳۸۳ بيش از ۳۸۰۰ نفر در استان كرمان آموزش ديدهاند كه از اين ميان ۲۹۷۰ نفر آنها از اهالي بم بودهاند. اين مردم برآمده از آسيب زلزله در ۲۵ رشته آموزش ديدهاند، ابزار و مواد اوليه مجاني در اختيار ايشان قرار گرفته و از طريق شركت در نمايشگاههاي خارجي و داخلي بازاريابي مناسب نيز براي توليدات آنها صورت گرفته است. 
حساني با اشاره به نقش شركت در نمايشگاهها در تبليغ صنايعدستي ميافزايد: «در سال ۱۳۸۴ ۳ نمايشگاه در كرمان برگزار شده است و ۴ نمايشگاه ديگر نيز برگزار خواهد شد. نمايشگاههاي برگزار شده در رفسنجان، بم و شهر بابك بوده است كه از اين ميان بيشترين استقبال از نمايشگاه رفسنجان صورت گرفته است. ۱۱۰ هزار نفر از نمايشگاه صنايعدستي رفسنجان بازديدكردند و ۲۳۰ ميليون تومان از نمايشگاهي خريد كردند كه ۱۸ استان در آن شركت كرده بودند.»
رييس سازمان صنايعدستي كرمان ادامه ميدهد: «نمايشگاههاي ديگر در كرمان، جيرفت، راور و سيرجان برگزار ميشود و بزرگترين آنها در كرمان خواهد بود كه آبان ماه ۱۳۸۴ برگزار ميشود.»
به گفته وي وجه حمايتي برگزاري اين نمايشگاهها علاوه بر تبليغات و بازاريابي اين است كه در نمايشگاههاي استاني وجهي بابت فضاي غرفه از هنرمندان دريافت نميشود، در نمايشگاههاي كشوري بليط رفت و برگشت، هزينه فضاي غرفه و هزينه هتل پرداخت ميشود و در نمايشگاههاي خارجي تنها بليط رفت و برگشت با هواپيما پرداخت ميشود.»
محمدرضا حساني با بيان اينكه ۱۱۷ هزار هنرمند تا كنون در استان كرمان شناسايي شدهاند، تاكيد ميكند: «بيمه حق مسلم صنعتگر است. در شرايطي كه بسياري از كارمندان و كارگران تحت پوشش بيمه قرار دارند بايد اين افراد كه هم كالا توليد ميكنند و هم ارز وارد كشور ميكنند حق دارند كه بيمه شوند.» 
حساني با اشاره به اينكه بيمه هنرمندان موجب ميشود ايشان دلگرم شوند، ادامه ميدهد: «اگر چين و هند و نپال از ما جلو افتادهاند و وضعيت صنايعدستي اين كشورها از ايران بهتر است به اين دليل است كه هنرمندان صنايعدستي در اين كشورها مورد حمايت بيمه قرار دارند.»
وي ابراز اميدواري ميكند با اجرايي شدن بيمه هنرمندان صنايعدستي ايران جايگاه خود را در ميان كشورهاي عضو شوراي جهاني صنايعدستي به دست آورد.
خروج از انزواي ترمههاي دستباف كرمان
ترمههاي دستباف كرمان ۶۰ سالي است كه از كوچههاي غبار گرفته اين شهر رخت بربستهاند. ترمه، سرو خميده اي كه ريشه اش در حال خشكيدن است
ترمه بافي هنر ظريف و زيبايي كه قدمت آن در ايران به اوايل دوره صفويه برمي گردد و محل بافت آن كرمان و يزد است، اكنون با كم توجهي اي كه براي حفظ و احياي آن صورت گرفته، رو به فراموشي است.
 
ترمه بافي هنر ظريف و زيبايي كه قدمت آن در ايران به اوايل دوره صفويه برمي گردد و محل بافت آن كرمان و يزد است، اكنون با كم توجهي اي كه براي حفظ و احياي آن صورت گرفته، رو به فراموشي است. 
به گزارش «ميراث خبر»، ترمه پارچه اي بادوام و ظريف است كه با كرك، پشم و يا ابريشم و از دو سري نخ تار و پود بافته مي شود كه پود در پشت پارچه به صورت آزاد قرار دارد و به همين دليل تراكم پودي آن زياد است. 
كمبود استادكاران ماهر در اين زمينه و وجود اساتيد كه گرد پيري و ناتواني بر آنها چيره شده يكي از دلايل فراموشي اين هنر است. «الهه صفاريان»،از مسئولان واحد هنرهاي سنتي ميراث فرهنگي استان كرمان با تاييد اين مطلب مي گويد: «تنها يك نفر در روستاي هوتك كه در شمال كرمان قرار دارد به اين هنر مي پردازد. بارها و بارها جواناني را به عنوان هنرجو نزد او فرستاده ايم كه اين هنر را به آنها ياد دهد. ولي او يا قدرت بيان ندارد و نمي تواند درست آموزش دهد و يا اين كه مانند استادكاران قديمي نمي خواهد آموزش دهد.» 
هر چند در گذشته نقوش بافته شده بر پارچه هاي ترمه بسيار متنوع بود، اما اكنون تنها سروهاي خميده كه اصطلاحا به آنها بته جقه می گويند، طرح هاي بافته شده بر پارچه هاي ترمه هستند. عدم كاربرد ترمه در زندگي امروز نيز مي تواند دليل ديگري براي فراموشي آن باشد چرا كه در گذشته از ترمه به عنوان چارقد، رويه لحاف، پرده، سفره، جانمازي و پارچه لباسی استفاده مي شده است. 
اما ظاهرا در استان يزد در گذشته اي نه چندان دور كارگاه نساجي سنتي راه اندازي شده بود كه در آن، احرامي بافي،دارايي بافي كه هر دو در حال منسوخ شدن بودند، احيا شد و قرار بود زري بافي و ترمه بافي هم به اين مجموعه اضافه شود، ولي به دلايلي اين امر انجام نپذيرفت. «سيد عبدالمجيد شريف»، مدير پژوهشكده هنرهاي سنتي سازمان ميراث فرهنگي در اين باره مي گويد: «متاسفانه مديريت گذشته _ اداره كل ميراث فرهنگي استان يزد باعث تعطيلي اين كارگاه شد.» 
وي تاكيد مي كند در صورتي كه بخواهند دوباره كارگاه نساجي سنتي را راه اندازي كنند مي توانند وام مورد نياز خود را براي تجهيز كارگاه از سازمان مديريت و برنامه ريزي استان بگيرند. 
اما «سيد محمد بهشتي»، مدير كنوني اداره كل ميراث فرهنگي استان يزد مي گويد: «در حال حاضر به دنبال يافتن دستگاه سنتي ترمه بافي و تعمير و استفاده از آن هستيم.» 
در دنياي صنعتي امروز، نمي توان از صنعتي شدن هنرهاي سنتي جلوگيري كرد. و به همين خاطر وجود كارخانه هاي ترمه بافي كه ترمه را با همان طرح و به وسيله ماشين مي بافند را مي توان دليل ديگري براي فراموشي اين هنر دانست. 
«عماد تشكري»، مسئول صنايع دستي استان يزد در اين باره مي گويد: «اگر استاد كاري بتواند در طول روز يك متر ترمه ببافد ماشين مي تواند همان ترمه را با همان طرح و در متراژ بسيار بيشتر ببافد. سختي بافت ترمه دستي و بزرگي بيش از حد دستگاه ترمه بافي با امكانات و شرايط زيستي امروز جور در نمي آيد و تنها كاري كه از دست ما برمي آيد حفظ اين هنر به عنوان نمادي از نساجي سنتي ايران است.» 
وي اظهار اميدواري كرد به زودي كارگاه آموزشي براي ترمه بافي در مديريت صنايع دستي اين استان داير مي شود. همچنان كه دارايي بافي كه در حال منسوخ شدن بود توسط مديريت صنايع دستي اين استان احيا شد و در حال حاضر ۲۰ الي ۳۰ نفر به اين هنر مشغولند. 
حمايت دولت و مسئولان از هنرمندان هنرهاي سنتي در تامين معاش آنها مي تواند هم در جلوگيري از فراموشي اين هنرها كه نماينده فرهنگ و هنر ايران است و هم در استقبال جوانان به اين هنرها و اشتغال زايي و در نهايت صادرات و ارزآوري به كشور موثر باشد

ترمه… جادوی رنگ! جادوی نقش! جادوی خیال! 
ترنج، نیم ترنج و بته جقه … زنبق، بوته گلدانی، گل سرخ و گل توپ نارنجی
 
هلالی‌های مخملی می‌نشینند بر صفحه‌ای قهوه‌ای با دوردوزی‌های ظریف. 
بافته ای از پشم و کرک نازک. بته در بته.
گوشواره کشی که می آید و می رود و می بافد این جادو را!
شال بندی! شال چارقدی! شال محرمات! شال اتابکی! شال رضایی! شال امیری
دانه دانه اشک است که بر ابریشم می چکد. قطره قطره لبخند و رویا است که می بینی.
بر سفره ی عروس. بر شانه ی داماد. تن پوش دیوان حافظ شیراز.
در فرهنگ زرتشتیان آمده است : سرو به دلیل آن که درختی همیشه سبز است ، همواره در ایران اهمیت خاصی داشته است و سرو پنج هزار ساله ابرقو نیز که آن را سرو زرتشت می نامند، نمادی از همین امر به شمار می رود.
غیر از نگاره ها و حجاری ها در پارچه بافی ها هم به گونه ای گیاه ، درخت و همان سرو خمیده که بعدها در فرهنگ ایرانی ترمه نامیده شده ، دیده می شود. سرو ابرقو در دیگر هنرهای ایرانی نیز به چشم می خورد.
ترمه یزد گرچه یكی از قدیمی‌ترین پارچه های دستباف این استان است اما اینك  ترمه‌های ماشین‌باف هجوم بی‌امانی را به سوی بازار ترمه‌ای یزد آغاز كرده‌اند.
ترمه‌بافی در زمان صفویان و شاه عباس به اوج شكوفایی و توانایی رسید. این دوران زمانی بود كه ترمه خانه‌نشین اشراف و پادشاهان بود و به طور كامل با دست بافته می‌شد.
پس از قرن سیزدهم دستگاه‌های نساجی سنتی وارد كار ترمه‌بافی شد و كیفیت آن را افزود اما امروز دستگاه‌های مدرن نساجی اصالت را از ترمه‌بافی می‌گیرند.
 با توجه به این‌كه بافت دستی خیلی سخت است و وقت زیادی هم لازم دارد دیگر كسی دنبال آموختن این نوع از ترمه‌بافی نمی‌رود .
 هفت‌رنگ بودن، رنگ‌آمیزی یكنواخت و ثابت و ابریشم طبیعی و خالص از ویژگی‌های منحصر به فرد ترمه یزد است. 
«مسلم عاشق‌طوسی» پشت چهارم یك خاندان ترمه‌باف، یكی از پیشكسوتان ترمه‌بافی سنتی یزد نیز كه مدتی است به دلیل سكته قلبی خانه‌نشین شده است، درددلی طولانی دارد كه كم‌توانی كوتاهش می‌كند. «این آخری‌ها مانند خیلی‌های دیگر كارگاه ترمه‌بافی سنتی را تعطیل كردم و ترمه‌بافی ماشینی راه انداختم.»
او هنوز به یادگار دو دستگاه سنتی ترمه‌بافی را حفظ كرده و می‌خواهد اگر عمری ماند و از بستر برخواست از نو دمی به كالبد بی‌جان ترمه‌بافی سنتی یزد بدمد.
عاشق‌طوسی می‌گوید: «البته حتی اگر ترمه‌بافی سنتی را احیا كنیم هم شاگرد و كارگر پیدا نمی‌شود. شاگرد و كارگری كه بخواهد اول آموزش ببیند و بعد كار كند چون حمایت نمی‌شود و نمی‌تواند درآمد كافی داشته باشد تن به این كار نمی‌دهد.»
به اعتقاد این استاد ترمه‌باف نابلدی كارگران تازه‌كار هم مشكل بزرگی است كه هیچ كارگری نمی‌تواند چنین زمانی را برای آموختن در نظر بگیرد.
ترمه‌های بافت‌ ایران در مقام‌مقایسه با آنچه در کشمیر تولید می‌شده نه‌ فقط چیزی کم‌ ندارد، بلکه گاهی‌ از نظ‌ر‌رنگ‌آمیزی و طرح از تولیدات کشمیر نیز پیشی گرفته است‌ و تنها آنچه باعث‌ شهرت‌ترمه‌های کشمیر گردید، استفاده‌ از نوعی‌ نخ‌ است‌ که‌ از کرک بز کوهی‌ به‌ دست‌ می‌آید و‌چون زیستگاه اصلی این‌ بز در ارتفاعات هیمالیاست‌، ترمه‌ بافان کشمیری دسترسی‌ بیشتری‌به آن داشته اند، در حالیکه بافندگان ایرانی‌  پشم را مورد استفاده‌ قرار داده‌اند.‌نخستین مرحله ی بافت‌ ترمه‌، تهیه کردن‌ مواد اولیه ان است‌ که‌ در این‌ رابط‌ه‌ تهیه ی پشم،‌شستشو و رنگرزی‌ پشم با گیاهان رنگدار و ریسیدن و تابیدن آن اهمیت زیادی‌ دارد. بافت‌ ‌ترمه‌ نیاز به‌ پشم مرغوب با الیاف بلند دارد و معمولا از نخ‌ پشمی دولا جهت پود استفاده‌ به‌‌عمل می‌آید. دستگاه بافندگی‌ ترمه‌ تقریبا شبیه سایر دستگاههای نساجی‌ سنتی و چوبی‌‌است‌ و در خود مناطق تولید، توسط‌ صنعتگران محلی ساخته می‌شود. این‌ نوع دستگاه چهار وردی‌ است‌ که‌ وردها توسط‌ پدال‌هایی‌ که‌ در زیر پای بافنده قرار دارد به‌ حرکت‌ در می‌آیند. بعد از تهیه ی مواد اولیه و‌تدارک‌ دستگاه بافندگی‌، کار چله کشی به‌ شکلی که‌ در بافت‌ سایر منسوجات دست‌ باف رایج‌‌است‌ انجام و به‌ دنبال آن عمل بافت‌ آغاز میگردد. هر دستگاه ترمه‌ نیاز به‌ یک‌ گوشواره‌ کش‌ ‌دارد که‌ استاد کار در پشت دستگاه نشسته و گوشواره‌ کش‌ در بالای آن قرار می‌گیرد و کار‌وی انتخاب و تعیین نخ‌های مخصوص جهت ایجاد نقش بر روی‌ پارچه‌ می‌باشد و نقوشی‌ که‌‌معمولا برروی‌ ترمه‌های ایرانی‌ دیده می‌شود حاصل و نتیجه ی همکاری‌ گوشواره‌ کش‌ با‌استاد کار است‌. بافت‌ ترمه‌ کاری‌ بسیار حساس، دقیق و وقت‌ گیر است‌. به‌ طوری‌ که‌ هر‌بافنده، به‌ شرط برخورداری‌ از مهارت‌ کافی‌ در یک‌ روز کار فقط قادر به‌ تولید بیست تا بیست و پنج سانتی ‌متر پارچه‌ ی مرغوب خواهد بود. رنگهای مصرفی‌ در بافت‌ ترمه‌ به‌ ویژه متن آن بیشتر‌رنگهای عنابی‌، قرمز روشن‌، سبز، نارنجی و سیاه می‌باشد و طرح هایی‌ که‌ آن را زینت‌میبخشد در اکثر موارد شامل‌ نقوش بوته‌ جقه، بوته‌ خرقه‌، شاخ گوزنی‌ در هم‌، امیری، راه‌راه، وته‌ سروی‌، بوته‌ بادامی‌ و… است‌. ترمه‌ به‌ عنوان پارچه‌ یی‌ نفیس موارد مصرف فراوانی‌ ‌دارد به‌ همین جهت در ابعاد و اندازه‌های مختلف بافته می‌شود:

عتیقه زیرخاکی گنج