• بازدید : 51 views
  • بدون نظر
این فایل در ۲۵صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

از ويژگيهاي مهم حكومت علوي، استقرار عدالت اجتماعي در ابعاد گوناگون فرهنگي و 
اجتماعي و اقتصادي است. امام همام، براي مستقر ساختن عدالت، از هيچ تلاشي فروگذار نكرد، 
بلكه به عنوان يك ارزش مهم بر آن پاي فشرد و در هيچ شرايطي، از آن عدول نكرد. امام، در 
استقرار عدالت در بعد اقتصادي، اين رفتار را متبلور ساخت كه اگر قرار بود اموال ِشخصي اش را 
تقسيم كند، عدالت را محور قرار مي داد تا چه رسد به اموال عمومي: 
“لو كان المال لي لسويتُ بينهم فكيف و إنّما المالُ مال الله؛ [۱] 
اگر مال، از خودم بود، مساوي تقسيم مي كردم تا چه رسد به مالي كه از آن ِخداست.”> 
حضرت، نه تنها از روز نخست بر اين اصل پافشاري كرد، بلكه به اصلاح ِبي عدالتي هاي 
گذشته نيز پرداخت: 
“وَ الله! لو وَجَدته قد تزوج به النساء و ملك به الإماء، لرددتُهُ؛ فإنَّ في العدل ِسعة و مَنْ 
ضاق عليه العدلُ فالجورُ عليه أضيق؛ [۲] 
به خدا سوگند! اگر بيابم كه با بيت المال، همسر انتخاب كرده باشند و يا كنيزاني مالك 
شده باشند، همه را باز خواهم گرداند، زيرا، در عدل، گشايشي است و آنان كه از 
عدالت در تنگنا باشند، ظلم بر آنان بيشتر تنگنا فراهم خواهد آورد
آزادي اجتماعي در عرصه هاي گوناگون فرهنگي و سياسي، از ويژگي مهم ديگر نظام سياسي 
امام علي(ع) است. 
نهادهاي سياسي كه از پايگاه مردمي بهره مندند، از استقرار آزادي اجتماعي هراسي ندارند، 
بلكه اين محور را در جهت اهداف ارزشي خويش ديده و از آن استقبال مي كنند، در مقابل، 
نهادهاي سياسي استبدادي و ضد ارزشي، هماره، از آزادي اجتماعي مردم در هراسند، زيرا، 
آزادي اجتماعي به چالشهاي وسيع براي آنان منتهي خواهد شد. 
امام علي(ع) در استقرار آزادي اجتماعي، مردم را در انتخاب حكومت آزاد گذاشت و گفت، 
پيمان و بيعت با من، با رضايت مردم بايد صورت گيرد: 
“و لا تكون إلّا عن رضا المسلمين؛ [۴] 
بيعت با من، جز با رضايت مردم نبايد باشد.”> 
امام مردم را در امور اجتماعي خويش، كاملاً آزاد گذاشت و سهيم كرد و امور عمومي را با 
مشاوره و مشاركت مردم تحقق بخشيد و در بيان خواسته ها و ابراز انديشه ها، تا آن مقدار به مردم 
آزادي داد كه هر كس در هر شرايط، سخت ترين و تندترين سخن خويش را در حضور همگان، 
حتي در حضور رهبري مطرح مي كرد و از رفتار امام، انتقاد مي كرد و امام هم نه تنها از انتقادها 
برنمي آشفت، بلكه شفاف، خود را پاسخگو مي دانست. به همين سبب، زيباترين شكل حكومت 
مردمي، در حكومت علي(ع) شكل گرفت. 
اين دو شاخصه، به همراه ويژگيهاي ديگر رفتار سياسي امام، زمينه ساز جريانهاي اجتماعي 
گرديد، جريانهايي كه بسياري از آنها، همگون نشان مي دادند. اين ويژگيها خاستگاه دو نوع 
جريان همخوان و چالشي را موجب شد. 
ويژگيهاي حكومتداري امام، زمينه شكل گيري يك طيف عظيم از هواداران و ياران امام شد. 
احزاب و افراد آرمان خواه كه به ارزشهاي الهي و انساني مي انديشيدند، تحقق آرمانهاي خويش 
را در روش امام مشاهده مي كردند و به همين جهت، نه تنها از استقرار عدالت نمي رنجيدند و از 
آزادي اجتماعي بهره وري سوء نمي كردند، بلكه عدالت را، يك آرمان ارزشي مي دانستند و از 
آزادي اجتماعي نيز به عنوان بستري مناسب براي رشد و بالندگي جامعه بهره مي بردند. 
ياران زبده امام كه شيفته استقرار ارزشها بودند، طيف بزرگي از حواريون حضرت بودند كه 
انبوه جمعيت را به همراه داشتند. به طور طبيعي، افراد شاخص اين جريان، گرچه قابل شمارشند، 
لكن اكثريت مردم عراق و ساير مناطق ـ كه در زير پوشش حكومت امام بودند ـ با اين جريان 
پيوند داشتند. 
اين جريان، از لحاظ انديشه، روشن بين و بالنده و از لحاظ باور، متدين به ارزشها و از لحاظ 
رفتار نيز مقاوم و استوار در مسير آرمانها بود. انديشه آنان، انديشه امام و رفتارشان، رفتار امام 
بود. 
اين جريان بالنده و سترگ، در ساختار مديريتي نظام امام و نيز صحنه هاي چالشي و نظامي و 
دفاع از آرمانها، نقش محوري را داشت و چون اكثريت جمعيت، با اين جريان همسو بودند، 
نيروي عظيم و پرتواني را شكل مي دادند كه در مهار شورشها عليه امام، ايشان را ياري مي رساند. 
اين جريان اجتماعي، همان جريان و تشكلي است كه در اندك زمان (حدود نصف روز) 
توطئه ناكثين را در بصره مهار كرد و در صفين، قاسطين را آنچنان مستأصل كرد كه ليلة الهرير و 
يوم الهرير پديدار ساخت، يوم الهريري كه سردمدار قاسطين، معاويه را آنچنان مضطر ساخت كه 
سپاه شكست خورده خويش را رها كرد و در صدد نجات جان خويش شد كه از مهلكه فرار كند. [۵] 
اين جريان، همان جرياني است كه در مهار نهرواني هاي خشك و خشن، نقش اساسي را ايفا 
كرد و به پيروي از امام، چشم فتنه را از حدقه بيرون افكند. 

عتیقه زیرخاکی گنج