• بازدید : 46 views
  • بدون نظر
این فایل در ۱۵صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

۱ محرم يورش ابرهه به مكه معظمه براي نابودي كعبه – ۵۳ سال پيش از هجرت
۱ محرم محاصره شدن پيامبر(ص) و بني هاشم در شعب ابي طالب – سال هفتم بعثت
۱ محرم سريه ابوسلمه بن عبد الأسد – سال چهارم هجري قمري
۱ محرم فرمان پيامبر(ص) براي دريافت زكات – سال نهم هجري قمري
۱ محرم واقعه {مرج صُفَّر} در شام – سال ۱۴ هجري قمري
۱ محرم آغاز خلافت عثمان بن عفان. – سال ۲۴ هجري قمري
۱ محرم وفات محمد حنفيه، فرزند امير مومنان(ع) – سال ۸۱ هجري قمري
۲ محرم ورود امام حسين(ع) به كربلا – سال ۶۱ هجري قمري
۳ محرم ورود عمر بن سعد به كربلا جهت جنگ با امام حسين(ع) – سال ۶۱ هجري قمري
۳ محرم بركناري مستعين عباسي از خلافت – سال ۲۵۲ هجري قمري
۵ محرم آغاز سريه عبدالله بن اُنيس – سال ششم هجري قمري
۷ محرم نامه عبيدالله بن زياد به عمر بن سعد مبني بر سختگيري بر امام حسين(ع) – سال ۶۱ هجري قمري
۷ محرم نبرد سرنوشت ساز هواداران بني عباس با سپاهيان اموي – سال ۱۳۲ هجري قمري

۸ محرم سال ۶۱ هجري قمري: ديدار امام حسين(ع) با عمر بن سعد

۹ محرم ورود شمر بن ذي الجوشن به كربلا – سال ۶۱ هجري قمري

۹ محرم امتناع حضرت عباس(ع) و برادرانش از پذيرش امان نامه دشمن – سال ۶۱ هجري قمري

۹ محرم فرمان حمله عمومي به خيام امام حسين(ع) از سوي عمر بن سعد – سال ۶۱ هجري قمري

۱۰ محرم سال پنجم هجري قمري: آغاز غزوه ذات الرّقاع

۱۰ محرم وقوع سريه قُرطاء – سال ششم هجري قمري

۱۰ محرم دور انديشي و تدبير امام حسين(ع) در شب عاشورا – سال ۶۱ هجري قمري

۱۰ محرم عاشورا (دهم محرم)، واقعه جانگداز كربلا – سال ۶۱ هجري قمري

۱۰ محرم جنايات سپاه عمر بن سعد، در عصر عاشورا – عاشورا (دهم محرم)، سال ۶۱ هجري قمري

۱۰ محرم قتل عبيدالله بن زياد به دست سپاهيان مختار ثقفي – سال ۶۷ هجري قمري

۱۰ محرم سال ۲۲۶ هجري قمري: وفات بشر حافي

۱۱ محرم اسارت بازماندگان شهداي كربلا – سال ۶۱ هجري قمري

۱۲ محرم شهادت امام چهارم شيعيان، حضرت سجّاد(ع) – سال ۹۵ هجري قمري

۱۳ محرم شهادت عبدالله بن عفيف ازدي – سال ۶۱ هجري قمري

۱۳ محرم تدفين پيكرهاي مقدس شهيدان كربلا – سال ۶۱ هجري قمري

۱۵ محرم آغاز غزوه كُدر – سال ۶۱ هجري قمري

۱۵ محرم وقوع غزوه خيبر – سال هفتم هجري قمري

۱۵ محرم ورود نمايندگان طايفه {نخع} به مدينه و پذيرش دين اسلام – سال ۱۱ هجري قمري

۱۶ محرم هجوم مسلمانان به دمشق – سال ۱۴ هجري قمري

۱۶ محرم تدوين تاريخ اسلامي – سال ۱۶ هجري قمري

۲۱ محرم ازدواج حضرت علي(ع) با فاطمه زهرا(س) – سال سوّم هجري قمري

۲۲ محرم ورود امام علي بن ابي طالب(ع) به صفين، جهت نبرد با سپاه معاويه – سال ۳۷ هجري قمري

۲۳ محرم مرگ مهدي عباسي – سال ۱۶۹ هجري قمري

۲۵ محرم كشته شدن امين به دست سپاهيان برادرش مامون عباسي – سال ۱۹۸ هجري قمري

۲۶ محرم محاصره و سنگ باران مكه معظمه از سوي سپاهيان يزيد – سال ۶۴ هجري قمري

۲۶ محرم شهادت علي بن حسن مثلّث در زندان منصور دوانقي – سال ۱۴۶ هجري قمري

۲۷ محرم لشكر كشي مامون عباسي به سرزمين روم – سال ۲۱۵ هجري قمري

۲۸ محرم ورود امام محمد تقي(ع) به بغداد، بنا به درخواست معتصم عباسي – سال ۲۲۰ هجري قمري

۳۰ محرم سال ۱۸۹ هجري قمري: قتل جعفر بن يحيي برمكي به دستور هارون الرشيد

محرم | صفر | ربيع الاول | ربيع التاني | جمادي الاول | جمادي الثاني | رجب | شعبان | رمضان | شوال | ذيقعده | ذيحجه
تاريخ عنوان
 1 صفر مسلمان شدن سه تن از مشركين مكه – سال هشتم هجرى قمرى

 1 صفر وقوع جنگ صفين – سال ۳۷ هجرى قمرى

 1 صفر ورود اسيران واقعه كربلا به شام – سال ۶۱ هجرى قمرى

 1 صفر شورش اهالى بغداد بر ضد حكومت وقت – سال ۲۴۹ هجرى قمرى

 1 صفر كشته شدن صاحب‏الزّنج و پايان يافتن فتنه زنگيان – سال ۲۷۰ هجرى قمرى

 3 صفر ميلاد مسعود امام محمدباقر(ع) – سال ۵۷ هجرى قمرى

 3 صفر شهادت زيد بن ‏على(ع) – سال ۱۲۰ هجرى قمرى

 5 صفر شهادت حضرت رقيه)س( در شام – سال ۶۱ هجرى قمرى

 7 صفر ميلاد مسعود امام موسى‏كاظم (ع) – سال ۱۲۸ هجرى قمرى

 8 صفر درگذشت سلمان فارسى – سال ۳۵ هجرى قمرى

 8 صفر شكنجه وآزار ابن‏زيّات، به دستور متوكل‏ عباسى – سال ۲۳۳ هجري قمري

 9 صفر شهادت عمّار ياسر در جنگ صفين – سال ۳۷ هجرى قمرى

 9 صفر  وقوع جنگ نهروان – سال ۳۸ هجرى قمرى

 10 صفر درگذشت سليمان ‏بن ‏عبدالملك ‏اموى – سال ۹۹ هجرى قمرى

 10 صفر خلافت عمر بن ‏عبدالعزيز اموى – سال ۹۹ هجرى قمرى

 13 صفر وفات نسايى (صاحب سنن كبير) – سال ۳۰۳ هجرى قمرى

 14 صفر خلع ابراهيم ‏بن ‏وليد از خلافت – سال ۱۲۷ هجرى قمرى

 15 صفر جنگ يزيد بن ‏مهلب با سپاهيان يزيد بن ‏عبدالملك – سال ۱۰۲ هجرى قمرى

 15 صفر خلافت مروان‏ حمار، آخرين خليفه اموى – سال ۱۲۷ هجرى قمرى

 20 صفر فاجعه بئر معونه و كشته شدن مبلغان اسلامي – سال سوم هجرى قمرى

 20 صفر  اربعين امام حسين (ع) و زيارت قبر آن حضرت از سوى جابر بن ‏عبدالله‏ انصارى – سال ۶۱ هجرى قمرى

 22 صفر درگذشت موفّق عباسى – سال ۲۷۸ هجرى قمرى

 27 صفر كشته شدن اسود عنسى، به تدبير فرماندار يمن – سال ۱۱ هجرى قمرى

 27 صفر مأموريت <اسامة بن ‏زيد> براى تجهيز سپاه اسلام جهت نبرد با روميان – سال ۱۱ هجرى قمرى

 28 صفر رحلت جانگداز پيامبر اسلام (ص) – سال ۱۱ هجرى قمرى

 28 صفر خلافت ابوبكر بن ‏ابى ‏قحافه – سال ۱۱ هجرى قمرى

 28 صفر شهادت امام حسن‏مجتبي (ع) – سال ۵۰ هجرى قمرى

 28 صفر درگذشت موسى‏ بن ‏بغا – سال ۲۶۴ هجرى قمرى

 30 صفر  توطئه سران قريش براى كشتن پيامبر (ص) – آخرين روز ماه صفر سال اول هجرى قمرى

 30 صفر شهادت ثامن الائمه حضرت امام رضا (ع) – آخرين روز ماه صفر سال ۲۰۳ هجرى قمرى

محرم | صفر | ربيع الاول | ربيع التاني | جمادي الاول | جمادي الثاني | رجب | شعبان | رمضان | شوال | ذيقعده | ذيحجه
تاريخ عنوان
 1 ربيع الاول هجرت رسول خدا (ص) – نخستين سال هجرت 

 1 ربيع الاول نزول آيه اى در شأن امام على بن ابيطالب (ع) – سال اوّل هجرى قمرى

 1 ربيع الاول سريه عبيدة بن حارث – سال دوّم هجرى قمرى

 1 ربيع الاول نامه معاويه به امام على بن ابى طالب (ع) – سال ۳۶ هجرى قمرى

 1 ربيع الاول كشته شدن مسوّر بن مخرمه در خانه خدا – سال ۶۴ هجرى قمرى

 1 ربيع الاول ماموريت موفق عباسى براى نبرد با صاحب الزّنج – سال ۲۵۸ هجرى قمرى

 3 ربيع الاول وفات محمد بن احمد بن موسى مبرقع در قم – سال۳۱۵ هجرى قمرى

 5 ربيع الاول وفات حضرت سكينه بنت الحسين(ع) – سال ۱۱۷ هجرى قمرى 

 8 ربيع الاول شهادت امام حسن عسكرى (ع) – سال ۲۶۰ هجرى قمرى

 9 ربيع الاول هلاكت هشام بن عبدالملك – سال ۱۲۵هجرى قمرى

 10 ربيع الاول رحلت عبدالمطّلب، جدّ پيامبر اسلام(ص)(۱) – سال هشتم عام الفيل

 10 ربيع الاول ازدواج حضرت محمد (ص) با خديجه كبرى(س) – سال ۲۵ عام الفيل 

 12 ربيع الاول قيام مختار در كوفه – سال ۶۶ هجرى قمرى

 12 ربيع الاول درگذشت پيشواى حنبليان – سال ۲۴۱ هجرى قمرى

 14 ربيع الاول هلاكت هادى عباسى – 

 14 ربيع الاول خلافت هارون الرّشيد – سال ۱۷۰ هجرى قمرى

 15 ربيع الاول سريه حمزة بن عبدالمطلب (ع) – سال دوّم هجرى

 15 ربيع الاول هلاكت يزيد بن معاويه – سال ۶۴ هجرى قمرى

 15 ربيع الاول خلافت معاويه دوّم اموى – سال ۶۴ هجرى قمرى

 15 ربيع الاول وفات أعمش كوفى – سال ۱۴۸ هجرى قمرى

 15 ربيع الاول وفات راضى عباسى – 

 15 ربيع الاول ميلاد مسعود پيامبر اكرم (ص) – اوّل عام الفيل

 17 ربيع الاول زادروز فرخنده امام جعفر صادق (ع) – سال ۸۳ هجرى قمرى

 20 ربيع الاول حكومت وليد بن يزيد اموى – سال ۱۲۵ قمرى

 20 ربيع الاول خلافت متّقى عباسى – سال ۳۲۹ هجرى قمرى

 22 ربيع الاول غزوه بنى نضير – سال چهارم هجرى‏قمرى

 25 ربيع الاول غزوه دومة الجندل – سال پنجم هجرى قمرى

 25 ربيع الاول صلح امام حسن مجتبى (ع) – سال ۴۱ هجرى قمرى





محرم | صفر | ربيع الاول | ربيع التاني | جمادي الاول | جمادي الثاني | رجب | شعبان | رمضان | شوال | ذيقعده | ذيحجه

تاريخ عنوان
 1 ربيع التاني قيام توّابين – سال ۶۵ هجري قمري

 2 ربيع التاني قتل عبدالله بن معتز در زندان مقتدر عباسى ، سال ۲۹۶ هجرى قمرى 

 3 ربيع التاني پيمان شكنى امين در برابر برادرش مأمون – سال ۱۹۴ هجرى قمرى

 4 ربيع التاني وقوع غزوه غابه – سال ششم هجرى قمرى

 4 ربيع التاني درگذشت منتصر باللّه عباسى – سال ۲۴۸ هجرى قمرى

 5 ربيع التاني خلافت مستعين عباسى – سال ۲۴۸ هجرى قمرى

 8 ربيع التاني ميلاد مسعود امام حسن عسكرى (ع) – سال ۲۳۲ هجرى قمرى

 12 ربيع التاني اضافه شدن ركعات نماز – سال اوّل هجرى قمرى

 13 ربيع التاني قتل ابن فرات، وزير شيعه مذهب عباسى – سال ۳۱۲ هجرى قمرى

 15 ربيع التاني  زندانى شدن محمدبن قاسم علوى درنزدمعتصم – سال ۲۱۹ هجرى قمرى

 15 ربيع التاني كشته شدن اوتامش، سردارمعروف عباسى – سال ۲۴۹ هجرى قمرى

 23 ربيع التاني وفات معتضد باللّه عباسى – سال ۲۸۹ هجرى قمرى

 23 ربيع التاني خلافت مكتفى عباسى – سال ۲۸۹ هجرى قمرى

 28 ربيع التاني درگذشت موسى مبرقع، در شهر مقدس قم – سال ۲۹۶ هجرى قمرى

 30 ربيع التاني وفات زينب بنت خزيمه، همسر رسول خدا (ص) – سال چهارم هجرى قمرى
  • بازدید : 55 views
  • بدون نظر
این فایل در ۳۰صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

آقای دکتر پرویز رجبی که در تألیف مجموعه ده جلدی تاریخ دوره اسلامی ایران به نام «سده‌های گمشده» به زمان سلجوقیان رسیده‌اند؛ به این نگارنده تکلیف کردند تا کوته‌نوشته‌ای در باره گاهشماری جلالی برای درج در آن کتاب بنویسم. مشق زیر، ادای آن تکلیف است که به ایشان تقدیم شده است. 
گاهشماری جلالی که به نام‌های «ملک‌شاهی»، «سلطانی» و «محدث» نیز نامیده می‌شود، یک نظام گاهشماری خورشیدیِ اعتدالی است که در زمان سلطان جلال‌الدین ملک‌شاه سلجوقی (۴۸۵ تا ۴۶۵ هجری قمری) آغاز به تنظیم شده و نام‌های گوناگون آن نیز از نام و لقب‌های ملک‌شاه برگرفته شده است
چکیده‌ای در باره گاهشماری جلالی : 
آقای دکتر پرویز رجبی که در تألیف مجموعه ده جلدی تاریخ دوره اسلامی ایران به نام «سده‌های گمشده» به زمان سلجوقیان رسیده‌اند؛ به این نگارنده تکلیف کردند تا کوته‌نوشته‌ای در باره گاهشماری جلالی برای درج در آن کتاب بنویسم. مشق زیر، ادای آن تکلیف است که به ایشان تقدیم شده است. 
گاهشماری جلالی که به نام‌های «ملک‌شاهی»، «سلطانی» و «محدث» نیز نامیده می‌شود، یک نظام گاهشماری خورشیدیِ اعتدالی است که در زمان سلطان جلال‌الدین ملک‌شاه سلجوقی (۴۸۵ تا ۴۶۵ هجری قمری) آغاز به تنظیم شده و نام‌های گوناگون آن نیز از نام و لقب‌های ملک‌شاه برگرفته شده است. 
ساختاربنیادین این گاهشماری بر مبنای سنت‌های دیرین گاهشماری‌های ایرانی و با تأکید خاص بر انطباق نوروز یا روز نخست سال با نقطه اعتدال بهاری بوده است. 
گاهشماری جلالی را می‌توان نتیجه و محصول نهایی کوشش‌های بسیار دیرینه و پرسابقه‌ ایرانیان برای دستیابی به تقویمی اعتدالی که حداکثر دقت و انطباق با تقویم طبیعی را داشته باشد، دانست. این گاهشماری، شکل نهایی‌ و اصلاح شده گاهشماری‌های «معتضدی»، «فارسیه»، «خراجی» و دیگر سامانه‌هایی است که در سده‌های سوم تا پنجم هجری برای تثبیت نوروز در اعتدال بهاری به کار می‌رفته‌اند و فاقد دقت کافی، و یا بدون قابلیت محاسباتی نظری برای سال‌های پیشین و پسین بوده‌اند. در آن زمان (یعنی در اواخر سده پنجم) تقویم یزدگردی نیز به دلیل فقدان کبیسه‌گیری‌های یک ماه در هر صد و بیست سال، عملاً از قاعده محاسباتی خود خارج شده؛ در حالیکه  در نظام اصلی خود نیز بدون دقت کافی بوده و تا یک ماه با تقویم طبیعی دچار اختلاف می‌شده است. گاهشماری هجری خورشیدی فعلی ایران نیز ادامه همان گاهشماری جلالی است و تاکنون دقیق‌تر از آن در جهان به وجود نیامده است.
فرایند تنظیم گاهشماری جلالی و زیج پیوسته به آن که «زیج ملک شاهی» نامیده می‌شده است، در زمان ملک‌شاه سلجوقی و به احتمال تحت تأثیر وزیرش خواجه نظام‌الملک در شهر اصفهان (یا شهر ری) و با شرکت گروهی از تقویم‌شناسان مشهور آن زمان همچون «ابومظفر اسفزاری»، «ابو عباس لوکری»، «محمد بن احمد معموری»، «میمون بن نجیب واسطی» و «ابن کوشک بیهقی مباهی» به سرپرستی «عمر خیام» آغاز شد؛ در حالیکه عبدالرحمان خازنی (خدمتکار خزانه‌دار مرو) که بنا به علایق شخصی و غیر حرفه‌ای به مطالعه در تقویم می‌پرداخت، بطور مستقل در شهر مرو به محاسباتی جداگانه پرداخت و نتیجه پژوهش خود و از جمله شیوه سنجش نوروز را برای گروه خیام فرستاد. مشهور است که بخشی از محاسبات خازنی از سوی این گروه پذیرفته شده و به رسمیت شناخته شد.
مبدأ تأسیس تقویم جلالی برابر است با سال ۴۷۱ هجری قمری، ۴۴۸ یزدگردی، ۴۶۸ خراجی و ۱۰۷۹ میلادی ژولی. فاصله بین‌التاریخین مبدأ تقویم جلالی با مبدأ هجری قمری ۱۶۶۷۹۷ روز، با مبدأ تقویم یزدگردی ۱۶۳۱۷۳ روز، با مبدأ خراجی ۱۷۰۹۳۳ روز، با مبدأ گاهشماری میلادی ژولی ۳۹۳۸۱۳ روز و با مبدأ اسکندری (سلوکی) ۵۰۷۴۹۷ روز است.   
تطبیق روز نخست این تقویم یا «نوروز جلالی/ نوروز سلطانی» با نقطه اعتدال بهاری بر اساس تعریفی مشخص از طول سال متوسط اعتدالی، اصل ثابت و نهادین در گاهشماری جلالی و یکی از اهداف بنیادگزاران آن بوده است. بنا به گزارش عبدالعلی محمد بن حسن بیرجندی در «شرح سی فصل» و «شرح زیج جدید سلطانی» ، خواجه نصیر طوسی در «زیج ایلخانی»، نویسنده‌ ناشناس در «ربیع‌المنجمین» و الغ بیک در «زیج الغ بیک»، در این گاهشماری نه تنها طول سال با تقویم طبیعی برابری دارد، بلکه طول هر فصل نیز به دلیل کوشش برای انطباق روزهای هر ماه خورشیدی با مدت زمان توقف خورشید در برج‌های همزمان آن، با طول فصل‌های طبیعی برابری داشته و نقاط اعتدال و انقلابین درست در ابتدای هر فصل تقویم جلالی واقع می‌شوند.



 در نتیجه مجموع روزهای هر یک از سه‌ماه‌های نخست و دوم سال (بهار و تابستان) برابر با ۹۳ روز، مجموع روزهای سه‌ماهه سوم (پاییز) ۹۰ روز و مجموع روزهای سه‌ماهه سوم (زمستان) ۸۹ روز است که کاملاً با تقویم طبیعی برابری دارد و این ویژگی بسیار مهم و بی‌نظیر تقویم جلالی است که در دیگر تقویم‌ها دیده نمی‌شود. 
در تعریف نوروز جلالی یا مبدأ آغاز سال نو می‌توان بنا به تعریف کامل و کوتاه خواجه نصیر طوسی، الغ بیک و ملا مظفر گنابادی گفت که نوروز جلالی یا سلطانی، روزی است که خورشید تا زمان عبور از نصف‌النهار محل به نقطه اعتدال بهاری رسیده باشد. 
گروه خیام، روز اعتدال بهاریِ شش ماه پیش از هجرت (۱۹ مارس سال ۶۲۲ میلادی ژولی) را به عنوان نقطه آغاز سالشماری برگزید و از نام‌های ایرانی برای نامگذاری برابرهای ماهی دوازده برج سالیانه بهره برد. 
در زمینه نظام کبیسه‌گیری در گاهشماری جلالی برای افزودن کسر سال و گزینش سال‌‌های ۳۶۶  روزه، منابع موجود شیوه‌‌های گوناگونی از تعریف طول سال و قاعده کبیسه‌گیری را به دست می‌دهند. شیوه‌های پیشنهادی یا گزارشی خواجه نصیر طوسی، عبدالرحمان خازنی، حسن بن حسین شاهنشاه سمنانی، عبدالعلی بیرجندی، میرم چلبی وقطب‌الدین شیرازی تا اندازه‌ای با یکدیگر تفاوت دارند. اما همگی آنها بر وجود کبیسه‌های خماسی که یکی دیگر از مهمترین ویژگی‌های گاهشماری جلالی است، تأکید دارند. به گمان این نگارنده و با در نظر داشتن فرض‌های بنیادین این گاهشماری در تطبیق طول سال و فصل‌ها با تقویم طبیعی و دارا بودن قابلیت محاسبات نظری برای گذشته و آینده، شیوه پیشنهادی یکسان ذبیح بهروز و احمد بیرشک (۶۸۳ کبیسه در یک دوره ۲۸۲۰ ساله) برغم وجود پاره‌ای انتقادها، بهترین و کاراترین شیوه اجرای کبیسه‌های جلالی و هجری خورشیدی است.
   
گاهشماری ماه ها و سال ها:
گاهشماری یا تقویم روش محاسبه و داشتن حساب گذشت زمان و تقسیمات آن مانند ماه‌ها و سال‌ها است.در ایران هیچ اطلاعی از تقویم‏ها و روش محاسبه تاریخ توسط مردم پیش از دوره هخامنشیان دردست نیست. با این حال، بعد از هخامنشیان دو نوع تقویم ساخته شده است.نخستین تقویم ایرانی در کتیبه‎های تخت جمشید یافت شد. این گاهشماری شامل ۱۲ ماه و تقویمی خورشیدی بود که احتمالاً از پائیز آغاز می‏شده و شامل سال‌های کبیسه نیز بود.دومین تقویم، تقویم اوستایی بود که زیربنای گاهشماری کنونی ایرانیان است.در ایران باستان، از ماههای قمری به روشی متفاوت استفاده می‏شد. هفته که از مهم‌ترین قسمت‌های گاهشماری سامی بود، وجود نداشت. در عوض، ماه به ۳۰ روز تقسیم می‏شد، و هر ماه نام مشخص داشت.اما پژوهش های تازه رضا مرادی غیاث آبادی دلایلی را عرضه می کند که گویا هفته در ایران باستان وجود داشته است.در گاهشماری اوستایی سال ۳۶۵ روز بوده و دوازده ماه ۳۰ روزه را تشکیل می‏داد. پنج روز باقیمانده نیز «پنجه» (گاه «پنجه دزدیده» یا «خمسه مسترقه») نامیده می‏شد.در ایران باستان، زمان تاجگذاری پادشاهی، به عنوان آغاز تقویم به حساب می‏آمد، و سالها، بعد از پادشاهان نامگذاری می‏شدند. برای مثال، می‏گفتند: “پنجمین ماه از هفتمین سال حکومت اردشیر”.با آغاز دوره اشکانیان در سال ۲۴۷ پیش از میلاد مسیح، مبدأ گاهشماری تغییر کرد. با شروع دودمان ساسانیان، از نو تقویم به آنچه در دوره هخامنشیان استفاده می‏شد تغییر کرد. در دوره یزدگرد، آخرین پادشاه ساسانیان سال ۶۳۱، به عنوان آغاز تازه گاهشماری ایرانیان برگزیده شد. از آنجایی که هیچ پادشاهی پس از او به پادشاهی نرسید، آن تقویم با نام گاهشماری یزدگردی بکار می‌‌رفت

عتیقه زیرخاکی گنج