• بازدید : 92 views
  • بدون نظر
این فایل قابل ویرایش می باشد وبه صورت زیر تهیه شده:

به نظر می رسد صفرها باید خود را رفته شده ببینید و مردم ایران نیز خود را برای دیدن پول های جدید و عواقب ناشی از آن آماده کنند. اما چرا صفرها آنقدر بی ارزش شده اند که باید بروند؟ بی شک مهمترین عامل در پی ارزش شدن ارزش پول ملی که نقش صفرهای آن را بیش از هر چیز مشخص می کند وضعیت بیمار اقتصادی آن کشور و بخصوص تورم آن است. رابطه میان افزایش تورم، کاهش ارزش پول ملی و ناتوانی دولتها در کنترل تورم لجام گسیخته و حذف صفرهای بیگناه پول ملی کشورها رابطه ای مستقیم است که همه آنها ریشه در اجرای سیاست های اقتصادی نا کار آمد دارد
ادبیات و دپیشینه تحقیق :
براساس تحقیقی، از سال ۱۹۶۰ تاکنون، در ۷۱ مورد دولت های در حال توسعه مجبور شده اند چندین صفر را از پول ملی خود حذف کنند. آخرین نمونه در این زمینه به زیمبابوه مربوط می شود که طی آن دولت این کشور ۱۰ صفر از پول ملی این کشور حذف کرد. در این مدت از حذف یک صفر در ۱۴ مورد تا حذف شش صفر در ۹ مورد وجود داشته است. میانگین آن حذف سه صفر از پول ملی بوده است. نوزده کشور در این مدت یک بار اقدام به حذف صفر کرده اند و ده کشور نیز دو بار این کار را انجام دادند. آرژانتین چهار بار، یوگسلاوی سابق ۵ بار و برزیل نیز شش بار صفرهای پول ملی خود را حذف کرند.
رکورددار این تغییرات، کشور برزیل است. این کشور در شش مرحله، هجده صفر از جلوی واحد پولی خود حذف کرد و هشت بار نیز واحد پولی خود را تغییر داد. ایران پس از زیمبابوه بحران زده با تورم یازده میلیون و ۲۵۰ هزار درصدی و برمه فقیرترین کشور آسیا، با تورم ۴۰ درصدی از حیث تورمی در رده سوم جهان قرار دارد. با این حال در بین ده کشوری که رکورددار تورم در ماه مرداد ۸۷ بوده اند، ایران پس از پاکستان و مصر با ۳۴۰ میلیارد دلار، بیشترین تولید نا خالص ملی را داشته است. بدون شک حذف صفرها بدون اصلاحات اقتصادی به مهار تورم کمک نمی کندو یکی از مسائلی که حذف صفر از پول ملی را ایجاب می کند، افزایش شدید تورم است.
اگر دولت تنها به حذف صفرهای پول ملی اکتفا کند و اصلاحات اقتصادی فراگیر و جامعی را اجرا ننماید، سیاست حذف صفر به تنهایی کارساز نخواهد بود. حذف صفر پول ملی می تواند در انتهای برنامه تثبیت شده اقتصادی اجرا شود تا به مردم و بنگاه های خصوصی این اطمینان داده شود که دوران نرخ تورم بالا گذشته است. حذف صفر از پول ملی می تواند مستقیماً در روند برنامه تثبیت اقتصادی مورد استفاده قرار گیرد تا انتظارات تورمی مردم تغییر یابد. آنچه که تجربه های جهانی نشان داده است و البته با اندکی تامل و تعقل هم می توان به آن رسید این است که افزایش یا کاهش صفرها به تنهایی عامل بی ارزشی پول ملی یا افزایش و کاهش قدرت خرید مردم و موثر در نرخ تورم نبوده و نمی باشند بلکه خود معلولی از فرایند پیچیده اقتصاد کشوری هستند که با رشد اقتصادی و ارزشمند شدن واحد پولی کشور، ارزشمند شده و نیازی به حذف آنها دیده نمی شود.
اگر فرایند رشد اقتصادی سیر نزولی پیدا کند و تورم شتابان صعود کند واحد پولی چنان بی ارزش خواهد شد که بود و نبود صفرها هم چاره ساز نیست. صفرهای پول ملی تابع اقتصاد آن کشور هستند نه اقتصاد تابع صفرها، بنابراین لازم است قلب از حذف یا افزایش تعداد صفرها باید به اقتصاد و مسائل تاثیر گذار بر آن نگاهی خریدارانه انداخته و از عالمان آن برای حل مسائل پیچیده اش استفاده نماییم. مخلص کلام آنکه صفرها بیگناه هستند و اشکال کار از جایی دیگر است. باید به سراغ علت ها رفت نه معلول ها. اگر اقتصاد کشور ریشه ای و اساسی سامان نگیرد و همه چیز در ریل خود نباشد دیر یا زود دوباره صفرها بیش از آنچه که حذف کرده ایم بر خواهند گشت و دوباره روز از نو روزی از نو!! آب را ز سر چشمه باید بست، به امید آن روز.
اشاره : آیا واقعاً تغییر واحد پول ملی دردی را از درهای اقتصاد ایران دوا خواهد کرد؟ آیا این اقدام در شرایط حاضر اصولاً لازم یا امکانپذیر است؟ فواید و مضرات آن چیست؟ آیا بانک مرکزی باید وقت گرانبهای خود را صرف بررسی چنین طرحی بکند یا آن را به آینده دور بسپارد؟ و …
اینها پرسش هایی است که یکی از جنجالی ترین طرح های اصلاحی اقتصاد ایران بیش روی کار شناساسن قرار داده است. این گزارش سعی می کند به این پرسش ها پاسخ شایسته ای بدهد.
از سال ۱۳۰۸ تا کنونف ریال واحد پول ملی کشور بوده است و در دهه های گذشته با چالش های جدی از نظر ارزش مواجه شده است. با توجه به اهمیت بررسی تاثیر میزان نقدیگی، تورم و شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی (CPI) در تغییر واحد پول و چاپ اسکناس های درشت تر، اطلاعات مربوط به این متغیرها در دوره زمانی، ۱۳۵۰ تا ۱۳۸۶ نشان می دهد. حجم نقد ینگی از ۳/۲۹۶ میلیارد ریال در سال ۱۳۵۰ به ۲۹۳ ۱۶۴۰ میلیارد ریال در پایان سال ۱۳۸۶ رسیده که در این دوره بیش از ۵۵۰۰ برابر افزایش یافته است.
در این دوره شاخص بهای کالا و خدمات مصرفی (CPI) به قیمت ثابت سال ۱۳۷۶ از ۱، ۱ واحد در سال ۱۳۵۰ به ۵، ۴۰۷ واحد در سال ۱۳۸۶ رسیده و بیش از ۳۷۰ برابر افزایش یافته است. همچنین در این دوره متوسط میزان تورم سالانه حدود ۸/۱۷ درصد بوده که بیشترین مقدار آن در سال ۱۳۷۴ (۵/۴۹ درصد) و کم ترین مقدار آن مربوط به سال ۱۳۵۰ (۶/۵ درصد) است. با این حال تورم در ادوار مختلف فراز و فرود فراوانی را تجربه کرده است.
در سال های ابتدایی برنامه چهارم توسعه، به دلیل انضباط مالی بیشتر دولت و ممنوعیت تامین کسری بودجه از طریق استقراض از نظام بانکی و همچنین ایجاد حساب ذخیره ارزی میزان تورم در ۱۳۸۴ به ۱/۱۲ درصد کاهش یافت. اما متاسفانه از سال ۱۳۸۵ به بعد، روند این متغیر روبه فزونی گرایید و رقم آن در سال ۱۳۸۶ به ۶/۱۹ درصد رسید.
همچنین از سال ۱۳۵۰ تا ۱۳۸۲ بزرگ ترین قطعه اسکناس در کشور ۱۰۰۰۰ ریالی بوده و در سال ۱۳۸۳ نیز اسکناس ۲۰۰۰۰ ریالی توسط بانک مرکزی منتشر شد، اما از سال ۱۳۸۳ به بعد با چاپ اسکناس جدید، درشت ترین قطعه اسکناس کشور به ۵۰۰۰۰ ریالی تبدیل شد. این مساله نشان می دهد به رغم رشد قابل ملاحظه نقدینگی و تورم در کشور، انعطاف مقام پولی در تطبیق اسکناس های مورد نیاز بسیار ناچیز بوده است.
با این حال بررسی ارقام در این دوره، گویای آن است که به هیچ وجه ابعاد تورم در این دوره را نمی توان در حد ابر تورم) به حدی که در کشورهایی که واحد پول خود را تغییر داده اند) دانست. هر چند این موضوع به معنای نادیده گرفتن مشکلات ناشی از عدم تناسب ارقام اسکناس های منتشر شده با نیازهای معاملاتی و مبادلاتی در کشور نیست.
مقایسه ارزش واحد پول ایران با سایر کشورها :
بخش قابل توجهی از مشکلات امروز اقتصادی و مالی کشور می تواند ناشی از کاهش ارزش پول ملی و عدم تناسب اسکناس های منتشر شده با نیازهای مبادلاتی باشد. همچنین واحد پول ملی کشور (ریال) در سه دهه اخیر، حداقل چند هزار درصد ارزش خود را از دست داده است. به علاوه قدرت خرید درشت ترین اسکناس ایرانی در مقایسه با قدرت خرید درشت ترین اسکناس سایر کشورها کاهش قابل توجهی یافته است.
چنان که ملاحظه می شود، قدرت خرید درشت ترین اسکناس ایران در مقایسه با درشت ترین اسکناس آمریکا ۱ و ۵ درصد، اروپا ۷% درصد، انگلیس ۷/۵ درصد و ژاپن ۳/۵ درصد است. صرفنظر از تغییرات ساختاری اقتصاد کشور از سال ۱۳۵۰ تا کنون، اگر مقرر باشد اسکناس هایی با قدرت خرید سال ۱۳۵۰ در کشور منتشر شود. ارزش اسکناسی که بتواند همان قدرت خرید سال ۱۳۵۰ را برای ۱۰۰۰۰ ریال ایجاد کند (با توجه به ۳۷۰ برابر شدن قیمت ها از سال ۱۳۵۰ تا ۱۳۸۶) باید حداقل یک قطعه اسکناس ۳۷۰۰۰۰۰ ریالی باشد. ملاحظه می شود که انتشار اسکناس ۵۰۰۰۰ ریالی در مقایسه با یک چنین اسکناسی تفاوت فاحش و غیر قابل توجیه دارد.
منافع تغییر واحد پول ملی :
الف ) با تغییر واحد پول ملی، بیان، درک، و ثبت ارقام ریالی، انجام محاسبات و نگهداری حساب ها و همچنین انجام معاملات با سهولت قابل توجهی همراه خواهد شد و کارایی مبادلات در جامعه افزایش خواهد یافت.
به عبارت دیگر صفرهای متعدد و زیاد موجب می شود که محاسبات با دشواری انجام شود، تغییر مذکور تا حد زیادی محاسبات را ساده تر کرده و از مشکلات می کاهد.
ب ) با تغییر واحد پول ملی، امکان تجدید نظر اساسی در ارزش اسمی اسکناس ها فراهم خواهد شد و در نتیجه با چاپ اسکناس هایی که قدرت خرید بالایی داشته باشند، هزینه های چاپ اسکناس بشدت کاهش خواهد یافت. همچنین تغییر واحد پول ملی در بلند مدت موجب کاهش حجم اسکناس لازم برای انجام مبادلات می شود. در نتیجه هزینه های ناشی از نشر اسکناس، هزینه پرسنلی بانک ها برای شمارش و دسته بنید اسکناس ها، هزینه استهلاک خود پردازها و غیره کاهش می یابد و سالانه به میزان قابل توجهی از هزینه های دولتی کاسته می شود.
این موضوع به نوبه خود سبب افزایش کارایی و ارائه بهتر خدمات بانکی می شود و سکه ها می تواند دوباره در مبادلات به صورت فراگیر استفاده شوند و به لحاظ عمر مفید سو طولانی، هزینه های تولید پول را کاهش می دهند.
ج ) تغییر واحد پول ملی، کاهش هزینه مبادلات را به دنبال دارد. اصولاً استفاده از حجم قابل توجه اسکناس برای مبادلات با مخاطرات متعدد همراه است و گاهی حتی ممکن نیست. بسیاری از مبادلات قابل انجام با پول نقد نیز به شکل فزاینده ای با مشکلات و دشواری هایی روبه رو می شود. این مشکلات، هزینه های مبادلات را بالا می برد، در حالی که تغییر واحد پول ملی به شرح پیشنهادی می تواند بسیاری از این هزینه ها را کاهش و امکان انجام مبادلات را با هزینه کم تر فراهم سازد.
د ) در میان ۱۸ کشور خاورمیانه و شمال آفریقا، ایران دارای ضعیف ترین واحد پول استف این مساله آثار نا مناسبی چه در جامعه و چه در سطح بین المللی خواهد داشت. با تغییر واحد پول، مجدداً پول ملی قوی خواهد شد و از این جهت به لحاظ روانی آثار بسیار مثبتی بر جای خواهد گذاشت و احساس ارزشمندی پول نیز، به لحاظ روانی آثار ضد تورمی خواهد داشت.
مضرات تغییر واحد پول ملی :
افزایش هزینه های چاپ اسکناس در کوتاه مدت: چاپ اسکناس و جایگزینی اسکناس های جدید در کوتاه مدت به شدت هزینه های چاپ و نشر اسکناس را افزایش می دهد، به این سبب که حجم قابل توجهی از اسکناس های قابل استفاده از رده خارج شده با اسکناس های منتشر شده جدید جایگزین می شود. بنابراین با توجه به هزینه چاپ هر قطعه اسکناس و میزان اسکناس و مسکوک در دست اشخاص در کوتاه مدت، هزینه قابل توجهی به دولت تحمیل می شود

عتیقه زیرخاکی گنج