• بازدید : 56 views
  • بدون نظر
این فایل در ۳۳صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

از ابتداي تاريخ بشر ، غذا از احتياجات اوليه بشر بوده است. تا اواخر قرن ۱۸ اقتصاد دنيا بيشتر متكي به كشاورزي بود ، و در اين ميان هر گروهي عهده دار و يا مصرف نيازهاي روزمره زندگي خود بودند.  لذا كمتر از دو قرن است كه تهيه و توزيع غذا به صورت تجارتي و به تدريج بصورت نوين امروزه در آمده است ، تا آنجا كه هر نوع فرآورده و يا محصولي در هر فصلي و هر جايي قابل خريد گشته است. اختراع ماشين ، برق و بخار و تشكيل قطبهاي صنعتي و به وجود آمدن شهرها و مراكز جمعيت و مهاجرت روستائيان به مراكز علل اوليه بوجود آمدن واحدهايي شد كه غذا ها را از مراكز توليد جمع آوري كرده و در مراكز مصرف ، پخش مي كردند. ولي از آنجايي كه غذا ماده اي فاسد شدني است سيستمهاي متفاوت كنسرواسيون به وجود آمدند
. اين تغييرات و يا به عبارتي تاريخچه صنايع غذايي را مي توان به مراحل زير تقسيم كرد:
۱- مهاجرت جمعيت روستا نشين به شهرها سبب شد كه مواد غذايي گوناگون از دهات به شهرها آورده شود. در اين نقل و انتقالات ، به منظور جلوگيري از فساد مواد غذايي ، روشهاي مختلف كنسرواسيون افتتاح شد.
۲- با بهبود وضع اقتصادي مردم و ازدياد تقاضا ، رقابت براي هر محصولي بيشتر شد و توليدات غذايي در سطحي وسيعتر ، رونقي روز افزون پيدا كرد ، بطوري كه در اواخر قرن ۱۹ و اوايل قرن ۲۰ اين رونق مشهود گشت. در اين دوره بود كه شاخص هاي تجارتي شناخته شدند و بهر حال تا اين دوره يعني تا قبل از جنگ جهاني اول صنايع غذايي نخستين مراحل توسعه خود را طي مي كرد ، با اين حال اكثر مردم توليد و مصرف غذاي خانگي را به فرآورده هاي صنعتي ترجيح    
مي دادند.
۳- به تدريج كه صنايع غذايي رونق گرفت تخصصهاي مختلف بوجود آمد. مثلاً توليد كننده يا تاجر فقط خشكبار توليد و يا پخش مي كرد و غيره .
۴- جنگ جهاني اول در زندگي مردم اروپا و آمريكا تغييرات بسيار داد. از آن جمله كار كردن زنان در خارج از خانه و گران شدن خدمات ويژه ، همچون مستخدم و غيره كه امروزه ما در ايران شاهد آن هستيم. لذا از يكطرف كمي وقت براي خريدهاي روزانه و پخت و پز خانگي و از طرف ديگر بهبود و ايجاد تنوع غذاهاي تهيه شده توسط كارخانه هاي غذايي، باعث رونق بيشتر اين صنعت شد.
۵- دوره بين جنگ هاي اول و دوم جهاني دوره كشفيات و تحولات بسياري در صنايع غذايي مي باشد: بسته بندي هاي تك مصرفي ، غذاهاي اماده مصرف قوطي شده و يا يخ زده و نيز خشكبار كه مي توانستند از نظر مزه و ظاهر با غذاهاي خانگي رقابت كنند به بازار آمد و سبب توسعه صنايع غذايي شد. اين توسعه سبب شد كه فرآورده هاي مختلف در سطح وسيعتر و جهاني پخش شوند و در نتيجه فرآورده هاي فصلي در تمام فصول سال قابل خريد باشند. توسعه و ازدياد سرمايه گذاري سبب شدكه اين صنعت نقش مهمتر در اقتصاد ملل بازي كند تا جائيكه امروزه صنايع غذايي در بسياري از كشورهاي صنعتي اروپا و آمريكا در مرتبه اول اهميت قرار گرفته است.
۶- بعد از جنگ جهاني دوم ، دوره پيدايش و توسعه دستگاههاي خودكار در كارخانه هاي غذايي است. چرا كه امروزه كارخانه هاي عظيم غذايي با كارگران اندك و نيز بهره گيري از كامپيوتر اداره و كار مي كنند. اغلب اين كارخانه ها با استفاده از قراردادهاي بزرگ خريد مواد اوليه و در جهت توليدات خود و رساندن ضايعات به حداقل ، توانسته اند قيمت غذاهاي تهيه شده خود را به ميزان زيادي كاهش دهند و بدين ترتيب بسياري از آنها ارزانتر از غذاهاي خانگي توليد مي شوند.
بهر حال همانطور كه در مقدمه گفته شد ، امروزه صنايع غذايي در مسير رشد ابتدايي است و براي رسيدن به حد كمال راهي طولاني در پيش دارد، كه از آن جمله است : استفاده از ميكرويو براي بهبود خواص تغذيه اي غذاهاي تهيه شده، كنترل بهتر كيفي و نيز عوامل فساد مواد غذايي براي كاهش ضايعات و صدها راه جديد ديگر . شكل ۱ نمايش دهنده افزايش جمعيت دنيا ، كه نموداري از افزايش دايمي نياز بشر به غذاي بيشتر است ، مي باشد. همانطور كه در شكل آمده است جمعيت دنيا كمتر از ۵/۱ قرن نزديك به ۱۵ برابر گشته است ، چنانكه اين روند ادامه يابد مسئله تامين غذا در آينده مسلماً يكي از مشكلات عمده بشر خواهد بود.

خصوصيات ساختماني كارخانجات غذايي
انتخاب محل 
عواملي كه بايد در انتخاب يك محل براي نصب يك كارخانه در نظر گرفته شوند بسته به نوع كارخانه متفاوت است.
مهمترين عوامل مشترك عبارتند از :
۱- وجود مواد اوليه از نوع مناسب و كافي كه از نقطه نظر قيمت براي توليد كننده و كارخانه مقرون به صرفه باشد.
۲- وجود آب از نوع مناسب و بقدر كافي براي توليد پيش بيني شده و توسعه هاي آينده .
۳- دسترسي به وسايل حمل و نقل از محل توليد به بازارهاي اصلي .
۴- وجود كارگر و خدمات لازم با در نظر گرفتن نوع و فصول توليد.
۵- پيش بيني لازم براي فاضلاب با در نظر گرفتن قوانين موجود .
اگر چه اولويتها براي عوامل بالا بستگي به نوع كارخانه دارد ، ولي امكانات خدمات و كارگر از مهمترين آنها است. نزديكي كارخانه به محل توليد ماده خام از اين لحاظ مهم مي باشد كه به توليد كننده اجازه مي دهد كه فرآورده را تا رسيدن نهايي در مزرعه يا روي درخت باقي بگذارد . بدين ترتيب فرآورده با بالاترين درجه مرغوبيت به كارخانه مي رسد.
بسياري از كارخانه ها براي تهيه فرآورده هاي خام مانند ميوه ها و سبزيها ، بذر ، كود و نهال را به توليد كنندگان داده و در كشت ، داشت و برداشت فرآورده ها نيز نظارت مستقيم مي كنند. احتياجات آبي و فاضلاب كارخانه بايد به دقت مطالعه و براي توسعه هاي آينده در نيز در نظر گرفته شوند. بسياري از كارخانه ها كه بدون مطالعه كافي در مراكز جمعيت احداث شده اند به علت كمبود آب و اشكالات فاضلاب مجبور به نقل مكان شده اند. فاصله از بازار اصلي مصرف و مواد اوليه يكي از مسايل جدي براي هر كارخانه است و بطور كلي مي توان گفت كه فاصله كارخانه از مراكز توليد مواد اوليه اصلي (مثلاً گوجه فرنگي براي رب و ميوه براي كنسرو و غيره) نبايد از شعاع ۱۵۰ كيلومتر تجاوزكند . زيرا قيمت حمل و نقل بطور نامناسبي به قيمت كل توليد اضافه مي كند. اين فاصله براي پخش فرآورده هاي نهايي نبايد از ۳۰۰ كيلومتر تجاوز كند. بهرحال همانطور كه قبلاً اشاره شد در انتخاب محل   نمي توان يك قانون كلي پيشنهاد كرد و بايد با در نظر گرفتن عوامل اشاره شده و نوع ظرفيت توليد تصميم نهايي گرفته شود.
خصوصيت ساختماني :
فضاي لازم 
براي ساختن يك كارخانه غذايي ، بايد فضاي لازم براي خود كارخانه – انبارها و مشتقات – به اضافه پاركينگ كاميونها و اتومبيل كارمندان – منازل و غيره و همچنين وسعت لازم براي توسعه هاي آينده نيز در نظر گرفته شوند. قانون خاصي براي تعيين فضاي لازم براي هر كارحانه موجود نيست ولي از اطلاعات جمع آوري شده مي توان نكات زير را خلاصه كرد. ظرفيت قسمت تحويل فرآورده هاي خام بايد حدود دو برابر توليد روزانه باشد ، ارتفاع سقف يا سرپوشها بايد طوري باشد كه براي تخليه كاميونها اشكالي ايجاد نكند . ظرفيت انبارهاي فرآورده هاي نهايي بايد جداقل ۵۰% توليد فصل يا سال باشد. همچنين بايد فضاي لازم براي چسب زنها – فرآورده هاي برگشت داده شده – فضاي اضافيبراي توليد آزمايشي و غيره نيز در نظر گرفته شوند. دربهاي ورودي و خروجي انبار بايد براي كاميونها و راهروهاي داخلي انبارها براي حركت ليفتراك وسعت كافي داشته باشند.

عتیقه زیرخاکی گنج