• بازدید : 33 views
  • بدون نظر
این فایل در ۱۷۷صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

همانطور که می دانیم وظیفه اینوتر تبدیل dc به ac می باشد که این کار هم در فرکانس ثابت و هم در فرکانس متغیر صورت می گیرد . ولتاژ خروجی می تواند در یک فرکانس متغیر یا ثابت دارای دامنه متغیر یا ثابت باشد که ولتاژ خروجی متغیر می تواند با تغییر ولتاژ ورودی dc و ثابت نگهداشتن ضریب تقویت اینوتر بدست آید . از سوی دیگر اگر ولتاژ ورودی dc ثابت و غیرقابل کنترل باشد 
می توان برای داشتن یک ولتاژ خروجی متغیر از تغییر ضریب تقویت اینوتر که معمولاً با کنترل مدولاسیون عرض پالس ( PWM ) در اینورتر انجام می شود استفاده کرد. ضریب تقویت اینوتر عبارت است از نسبت دامنه ولتاژ ac خروجی به dc ورودی . 
اینوترها به دو دسته تقسیم می شوند : ۱) اینوترهای تک فاز و ۲) اینورترهای سه فاز . که خود آنها نیز بسته به نوع کموتاسیون تریستورها به چهار قسمت تقسیم می شوند . الف. اینوتر با مدولاسیون عرض پالس ( PWM ) ، ب. اینوتر با مدار تشدید ، پ. اینوتر با کموتاسیون کمکی ، ت. اینوتر با کموتاسیون تکمیلی . که اگر ولتاژ ورودی اینوتر ، ثابت باشد ، اینوتر با تغذیه ولتاژ ( VSI ) و اگر ورودی ثابت باشد ، آن را اینوتر با تغذیه جریان ( CSI ) می نامند . 
از بین اینورترهای تکفاز دو نوع معروف به نام اینوتر تکفاز با سر وسط و اینوتر پل تکفاز می باشد که در اینجا به اختصار نوع پل تکفاز آن را بررسی کرده و سپس راجع به اینوترهای سه فاز توضیح خواهیم داد . 
۱-۱ ) اینوترپل تکفاز 
در این نوع اینوتر همانطور که در شکل ۱ نشان داده شده است با آتش شدن تریستور مکمل T4 تریستور T1 خاموش می گردد . اگر بار سلفی باشد جریان بار بلافاصله معکوس نمی شود و لذا وقتی کموتاسیون کامل شد تریستور T4 خاموش می شود و جریان بار به دیود D4 منتقل می شود . فرمان کموتاسیون نسبت به زمان فرکانس بار اینوتر خیلی کوتاه می باشد . در اینجا ما کموتاسیون را ایده آل فرض می کنیم . 
شکل ۱- مدار اینوترپل تکفاز
حال اگر بار مقاومتی خالص باشد روشن کردن متناوب T1T2 و T3T4 باعث می شود که یک شکل موج مربعی دو سر بار قرار گیرد هر چند در حالت بار سلفی شکل موج جریان تأخیر دارد ولی مربعی می باشد . این شکل موج مربعی در شکل ۲- الف نشان داده شده است . تریستور با استفاده از یک قطار پالس که به صورت ۱۸۰o به آن اعمال می شود روشن می شود . به وسیله انتهای نیم پریود مثبت معلوم می شود که جریان بار مثبت بوده و به صورت نمایی افزایش می یابد . وقتی که تریستور T1 و T2 خاموش می شوند تریستورهای T3 و T4 روشن شده و ولتاژ بار معکوس می گردد ولی جریان بار تغییر نمی کند و مسیر جریان بار دیودهای D3 و D4 می باشند که منبع dc را به دو سر بار وصل می کنند و ولتاژ معکوس شده و انرژی تا زمانی که جریان به صفر برسد از بار به منبع منتقل می شود از آنجایی که در لحظه صفر شدن بار جریان تریستورها نیاز به تحریک ( آتش شدن ) مجدد دارند لذا یک قطار پالس آتش نیاز است تا هر لحظه که جریان صفر شد بلافاصله تریستورهای بعدی را روشن کند . 
می توان ولتاژ خروجی را به صورت شکل موج مربعی با پریود صفر نیز درست کرد . همانطور که در شکل ۲- ب نشان داده شده این نوع شکل موج را می توان با جلو بردن زاویه آتش تریستورهای مکمل T1T4 نسبت به تریستورهای T2T3 درست کرد همانطور که از شکل دیده می شود قطار پالس آتش تریستور T1 و T4 به اندازه  درجه عقب تر از قطار پالس تریستور T2 و T3 می باشد . در شکل ۲- ب فرض کنیم با خاموش شدن تریستور T1 ، تریستور T4 روشن شود ، جریان بار به دیود D4 منتقل می شود اما از آنجاییکه تریستور T2 هنوز روشن است جریان بار در مسیر D4 و T2 جاری می شود ، بار اتصال کوتاه شده و ولتاژ بار صفر می شود . وقتی که تریستور T2 خاموش و تریستور T3 روشن می شود تنها مسیر جریان بار دیود D3 می باشد و منبع dc در جهت منفی به بار متصل می شود و تریستورهای T3 و T4 بلافاصله بعد از صفر شدن جریان بار هدایت می کند لذا شکل جریان تریستور و دیود متفاوت می شود . 
شکل۲- الف- خروجی شبه مربعی – ب – موج خروجی مربع شکل
۱-۲ ) اینوتر تکفاز PWM
اینوتر کنترل شده جهت تولید شکل موج مدوله شده عرض پالس دارای شکل موجی مطابق شکل ۳ می باشد . همانطور که از شکل دیده می شود دراین روش سعی شده است که در نقاط نزدیک پیک پریود روشن بودن طولانی تر باشد این روش را کنترل مدولاسیون پهنای پالس ( PWM ) می نامند . دراین روش ها مونیکهای مرتبه پایین در شکل موج مدوله شده پهای پالسی خیلی کمتراز شکل موجهای دیگراست . 
شکل۳- اینوتر کنترل شده جهت تولید PWM
با توجه به شکل ۳ ملاحظه می کنید که در برخی از فواصل ولتاژ اعمال شده به مدار مصرف باید صفر باشد که عملی کردن آن به این صورت است که در طی این فواصل یا تریستورهای T1 و T3 بطور همزمان روشن هستند و یا تریستورهای T2 و T4 . به هر حال ، خروج دیود و تریستور که به صورت سری با بار قرار می گیرند باعث اتصال کوتاه شدن بار می شوند . در این روش باید توجه شود که در هر سیکل تعداد کموتاسیون ، حداقل بوده و نیز تریستورها به صورت قرینه روشن شوند . 
برای تولید یک شکل موج همانند شکل ۳ نیازمند اعمال کموتاسیونهای زیادی درهر سیکل هستیم از آنجایی که در انتها و ابتدای هر سیکل ، باید دو سر بار اتصال کوتاه شده و ولتاژش صفر شود لذا باید یک تریستور در ابتدا و انتهای سیکل قطع شود که این عمل تلفات ناشی از کموتاسیون را افزایش می دهد . اما برای کاهش این تلفات باید مقدار کموتاسیون درهر سیکل کاهش یابد که این کاهش تعداد کموتاسیون به صورت زیر می باشد که در انتهای هر پالس تنها یکی از دو تریستور هادی جریان قطع گردد و هیچ تریستور دیگری به منظور اتصال کوتاه کردن دو سر بار روشن نگردد . و در شروع پالس بعدی ، آن تریستوری که در انتهای پالس قبلی خاموش شده بود بار دیگر روشن گردد . 
۲- اینورترهای سه فاز 
در کاربردهای با توان بالا ( یا سایر جاهایی که به سه فاز نیاز باشد ) از اینورترهای سه فاز استفاده می شود . اینوتر سه فاز را می توان با اتصال موازی سه اینورتر تکفاز پل درست کرد و همچنین باید توجه داشت که جریان گیت آنها باید با هم ۱۲۰o اختلاف فاز داشته باشد تا ولتاژهای سه فاز متقارن ایجاد گردد . برای حذف هارمونیکهای مضرب سه در ولتاژ خروجی می توان از یک تراشی درخروجی اینوتر استفاده کرده و اتصال ثانویه آن را ستاره می بندد و بار را نیز یا مثلث یا ستاره بست . مطابق شکل ۴ که یک مدار اینوتر سه فاز را نشان می دهد شامل ۶ تریستور ، ۶ دیود و منبع تغذیه می باشد . 
  • بازدید : 28 views
  • بدون نظر
این فایل در ۳۸صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

موتورهاي القايي AC عمومي ترين موتورهايي هستند كه در سامانه هاي كنترل حركت صنعتي و همچنين خانگي استفاده مي شوند.طراحي ساده و مستحكم , قيمت ارزان , هزينه نگه داري پايين و اتصال آسان و كامل به يك منبع نيروي AC امتيازات اصلي موتورهاي القايي AC هستند.انواع متنوعي از موتورهاي القايي AC در بازار موجود است.موتورهاي مختلف براي كارهاي مختلفي مناسب اند.با اينكه طراحي موتورهاي القايي AC آسانتر از موتورهاي DC است , ولي كنترل سرعت و گشتاور در انواع مختلف موتورهاي القايي AC نيازمند دركي عميقتر در طراحي و مشخصات در اين نوع موتورهاست.
مانند بيشتر موتورها , يك موتورهاي القايي AC يك قسمت ثابت بيروني به نام استاتور و يك روتور كه در درون آن مي چرخد دارند , كه ميان آندو يك فاصله دقيق كارشناسي شده وجود دارد.به طور مجازي همه موتورهاي الكتريكي از ميدان مغناطيسي دوار براي گرداندن روتورشان استفاده مي كنند.يك موتور سه فاز القايي AC تنها نوعي است كه در آن ميدان مغناطيسي دوار به طور طبيعي بوسيله استاتور به خاطر طبيعت تغذيه گر آن توليد مي شود.در حالي كه موتورهاي DC به وسيله اي الكتريكي يا مكانيكي براي توليد اين ميدان دوار نياز دارند.يك موتور القايي AC تك فاز نيازمند يك وسيله الكتريكي خارجي براي توليد اين ميدان مغناطيسي چرخشي است.
در درون هر موتور دو سري آهنرباي مغناطيسي تعبيه شده است.در يك موتور القايي AC يك سري از مغناطيس شونده ها به خاطراينكه تغذيه AC به پيچه هاي استاتور متصل است در استاتور تعبيه شده اند.بخاطر طبيعت متناوب تغذيه ولتاژ AC بر اساس قانون لنز نيرويي الكترومغناطيسي به روتور وارد مي شود (درست شبيه ولتاژي كه در ثانويه ترانسفورماتور القا مي شود).بنابر اين سري ديگر از مغناطيس شونده ها خاصيت مغناطيسي پيدا مي كنند.-نام موتور القايي از اينجاست-.تعامل ميان اين مگنت ها انرژي چرخيدن يا تورك (گشتاور) را فراهم  مي آورد.در نتيجه موتور در جهت گشتاو بوجود آمده چرخش مي كند.


استاتور
استاتور از چندين قطعه باريك آلومنيوم يا آهن سبك ساخته شده است.اين قطعات بصورت يك سيلندر تو خالي به هم منگنه و محكم شده اند(هسته استاتور) با شيارهايي كه در شكا يك نشان داده شده اند.سيم پيچهايي از سيم روكش دار در اين شيارها جاسازي شده اند.هر گروه پيچه با هسته اي كه آن را فرا گرفته يك آهنرباي مغناطيسي (با دو پل) را براي كار كردن با تغذيه AC شكل مي دهد.تعداد قطبهاي يك موتور القايي AC به اتصال دروني پيچه هاي استاتوربستگي دارد.پيچه هاي استاتور مستقيما به منبع انرژي متصل اند.آنها به صورتي متصل اند كه با برقراري تغذيه AC يك ميدان مغناطيسي چرخنده توليد مي شود.
 
روتور
روتور از چندين قطعه مجزاي باريك فولادي كه ميانشان ميله هايي از مس يا آلومنيوم تعبيه شده ساخته شده است.در رايج ترين نوع روتور (روتور قفس سنجابي) اين ميله ها در انتهاي خود به صورت الكتريكي و مكانيكي بوسيله حلقه هايي به هم متصل شده اند.تقريبا ۹۰ درصد از موتورهاي القايي داراي روتور قفس سنجابي مي باشند و اين به خاطر آن است كه اين نوع روتور ساختي مستحكم و ساده دارد.اين روتور از هسته اي چند تكه استوانه اي با محوري كه شكافهاي موازي براي جادادن رساناها درون آن دارد تشكيل شده است.هر شكاف يك ميله مسي يا آلومنيومي يا آلياژي را شامل مي شود.در اين ميله ها به طور دائمي بوسيله حلقه هاي انتهايي آنها همچنان كه در شكل دو مشاهده مي شود مدار كوتاه برقرار است.چون اين نوع مونتاژ درست شبيه قفس سنجاب است , اين نام براي آن انتخاب شده است.ميله اي روتور دقيقا با محور موازي نيستند.در عوض به دو دليل مهم قدري اريب نصب مي شوند.
دليل اول آنكه موتور با كاهش صوت مغناطيسي بدون صدا كاركرده و براي آنكه از هارمونيكها در شكافها كاسته شود.
دليل دوم آن است كه گرايش روتور به هنگ كردن كمتر شود.دندانه هاي روتور به خاطر جذب مغناطيسي مستقيم (محض) تلاش مي كنند كه در مقابل دندانه هاي استاتور باقي بمانند.اين اتفاق هنگامي مي افتد كه تعداد دندانه هاي روتور و استاتور برابر باشند.
روتور بوسيله مهار هايي در دو انتها روي محور نصب شده ; يك انتهاي محور در حالت طبيعي براي انتقال نيرو بلندتر از طرف ديگر گرفته مي شود.ممكن است بعضي موتورها محوري فرعي در طرف ديگر(غير گردنده – غير منتقل كننده نيرو) براي اتصال دستگاههاي حسگر حالت(وضعيت) و سرعت داشته باشند.بين استاتور و روتور شكافي هوايي موجود است.بعلت القا انرژي از استاتور به روتور منتقل مي شود.تورك توليد شده به روتور نيرو داده و سپس براي چرخيدن به آن نيرو مي كند.صرف نظر از روتور استفاده شده قواعد كلي براي دوران يكي است.
سرعت يك موتور القايي
ميدان مغناطيسي اي كه در استاتور توليد ميشود با سرعت سنكرون مي چرخد.(Ns)
در روتور ميدان مغناطيسي توليد مي شود زيرا به طور طبيعي ولتاژ متناوب است.
براي كاهش سرعت نسبي نسبت به (شار)استاتور , روتور چرخش را در همان جهتي كه شار استاتور دارد آغاز مي كند و تلاش مي كند تا به سرعت چرخش فلاكس نايل شود.با اينحال روتور هرگز موفق نمي شود كه به سرعت ميدان استاتور برسد.روتور از سرعت ميدان استاتور كندتر مي گردد.اين سرعت Base speed نام دارد.(Nb)
تفاوتها ميان Ns و Nb Slip نام دارد.اسليپ مقادير مختلف فشار(مكانيكي) بستگي دارد.هر افزايشي در فشار موجب كندتر كار كردن روتور و افزايش اسليپ مي شود.برعكس كاهش فشار سبب سرعت گرفتن روتور و كاهش اسليپ مي شود.اسليپ بوسيله درصد نشان داده شده و با فرمول زير مشخص مي شود.
انواع موتورهاي القايي
عموما دسته بندي موتورهاي القاي براساس تعداد پيچه هاي استاتور است كه عبارتند از:
موتورهاي القايي تك فاز
موتورهاي القايي سه فاز
موتورهاي القايي تك فاز
احتمالا بيشتر از كل انواع موتورها از موتورهاي القايي AC تك فاز استفاده مي شود.منطقي است كه بايد موتورهاي داراي كمترين گراني و هزينه نگه داري بيشتر استفاده شود. موتور القايي AC تك فاز بهترين مصداق اين توصيف است.آن طور كه از نام آن برميايد اين نوع از موتور تنها يك پيچه (پيچه اصلي) دارد و با يك منبع تغذيه تك فاز كار مي كند.در تمام موتورهاي القايي تك فاز روتور از نوع قفس سنجابي است.
موتور القايي تك فاز خود راه انداز نيست.هنگامي كه موتور به يك تغذيه تك فاز متصل است پيچه اصلي داراي جرياني متناوب مي شود.اين جريان متناوب ميدان مغناطيسي اي ضرباني توليد مي كند.بسبب القا روتور تحريك مي شود.چون ميدان مغناطيسي اصلي ضرباني است توركي كه براي چرخش موتور لازم است بوجود نمي آيد و سبب ارتعاش روتور و نه چرخش آن مي شود.از اين رو موتور القايي تك فاز به دستگاه آغاز گري نياز داردكه مي تواندضربات آغازي را براي چرخش موتور توليد كند.
دستگاه آغاز گر موتورهاي القايي تك فاز اساسا پيچه اي اضافي در استاتور است (پيچه كمكي) كه در شكل سه نشان داده شده است.پيچه استارت مي تواند داراي خازنهاي سري ويا سوئيچ گريز از مركز باشد.هنگامي كه ولتاژ تغذيه برقرار است جريان در پيچه اصلي بسبب مقاومت پيچه اصلي ولتاژتغذيه را افت ميدهد (ولتاژ به جريان تبديل مي شود).در همين حين جريان در پيچه استارت بسته به مقاومت دستگاه استارت به افزايش ولتاژ تغذيه تبديل مي شود.فعل و انفعال ميان ميدانهاي مغناطيسي كه پيچه اصلي و دستگاه استارت مي سازند ميدان برايندي ميسازند كه در جهتي گردش مي كند.موتور گردش را در جهت اين ميدان برايند آغاز ميكند.
  • بازدید : 55 views
  • بدون نظر

این فایل در ۴۳صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

ساختمان و طرز كار موتورهاي القاء يكفاز :
از نظر ساختمان اين موتور كمابيش شبيه موتور القاء چند فاز است جز اينكه :
۱- استاتور آن با سيم پيچي يكفاز مجهز شده است .
۲- يك كليد گريز از مركز در بعضي موتور بكار رفته تا سيم پيچي راه اندازي را از مدار خارج كند . وقتي سيم پيچي استاتور از منبع يكفاز تغذيه مي شود ، شاري ( ميدان ) توليد مي شود كه فقط متناوب است يعني فقط در طول يك محور فضا متناوب است . اين شار بطور سنكرون نمي چرخد بر خلاف استاتوري كه با منبع دو فاز يا سه فاز تغذيه مي شود . شار متناوب يا ضرباني نمي تواند رتور قفس سنجابي را بگردش در آورد ( فقط شار گردان ميتواند ) باين ترتيب موتور يكفاز خودش مي تواند راه بيفتد .
بعد از مدت زماني A و  Bباندازه   و   طبق شكل (b) 1 بچرخيده اند و فشار نتيجه آنها چنين خواهد بود :
پس از گذشت يك ربع سيكل گردش شارهاي A و B طبق شكل (c)1 در خلاف جهت يكديگر شده بطوريكه شار منتجر صفر است .
بعد از نيم سيكل شارهاي A و B نتيجه   دارند . بعد از سه ربع سيكل مجدداً نتيجه آنها فر مي شود شكل (c) 1 و بهمين ترتيب . اگر مقادير شار نتيجه را بر حسي   بين صفر تا ْ۳۶۰ رسم كنيم منحني شكل ۲ بدست مي آيد با اين ترتيب مي توان شار متناوبي را بدو شار دوار بادامنه نصف با سرعت سنكرون در جهات مخالف تجزيه كرد . با يد يا اوري كرد كه اگر نقوش رتور s نسبت به شار دوار راستگرد s باشد دوار چپ گرد (s-2) خواهد بود .

هر يك از دو مولفه شار كه دور استاتور ميچرخند رتور را قطع كرده و هر كدام در رتور نيروي محركه الكتريكي القاء كرده و كوپل توليد مينايند . واضح است كه اين دو كوپل راست گرد و چپ گرد نام دارند ) در جهات مخالفند و بنابراين كوپل  نتيجه طبق شكل ۳ برابر اختلاف اين دوكوپل است .
اثبات: اگر N سرعت رتورباشد لغزش نسبت به شار دوار راستگرد:
 
شار چپ گرد درخلاف جهت گردش رتور ميچرخدلغزش نسبت به شار چپ گرد:
 
اما اگر رتور چنين ماشيني را با دست ( يا با موتورهاي كوچكي ) راه بيندازيم ( در هر جهتي سپس بلافاصله كوپل بالا رفته و موتور شتاب ميگيرد تا بسرعت نهائي خود برسد ( جز اينكه اعمال شده خيلي زياد باشد ) .
اين عملكرد بخصوص موتور كفاز را مي توان بدو طريق استدلال كرد :
۱- با تئوري دو ميدان يا ميدان دوبل گردان
۲- با موتوري ميدان صليبي
دراينجا تئوري اول را مختصراً بحث مي نمائيم:
۱-۱-۱- تئوري ميدان دوگانه دوار
اين تئوري با استفاده از اين قانون كه يك كميت متناوب تك محور ( تك امتداد ) را مي توان با دو بردار نصف مقدار كه در خلاف جهت يكديگر ميچرخد جايگزين كرد بيان مي شود . طبق اين قانون يك شار متناوب سينوسي را مي توان با دو شار گردان ( دورا ) نشان داد كه مقدار هر كدام نصف مقدار شار متناوب بوده و هر كدام با سرعت سنكرون   در جهات مخالف ميچرخند .
چنانكه شكل (a)1 نشان ميدهد شار متناوب داراي مقدار ماكزيمم   بوده و مولفه هاي A و B آن معادل   است كه در جهت ساعت و خلاف ساعت ميچرخند .
حال قدرت توليدي توسط رتور :
 
اگر N سرعت رتور باشد كوپل توليدي :
 
بنابراين كوپلهاي راست گرد و چپ گرد عبارتند از :
 
به وات سنكرون   به وات سنكرون  
كوپل مجموعه ( نتيجه )  
شكل ۳ اين دو كوپل و كوپل نتيجه را براي لغزشهاي بين صفر تا ۲+ نشان ميدهد . در حال سكون ۱=s و ۱=s-2 بنابراين مقدار اين دو كوپل مساوي بوده و د رخلاف جهت يكديگرند و در نتيجه كوپل مجموعه صفر است باين ترتيب موتور يكفاز كوپل راه اندازي ندارد .
اگر رتور را قدري بچرخانيم مثلاً در جهت ساعت كوپل راست گرد رو با افزايش راست گرد  رو با افزايش گذاشته و كوپل چپ گرد رو بكاهش ميگذارد بنابراين كوپل نتيجه در جهت ساعت مقداري خواهد داشت كه موتور را تا سرعت كامل شتاب خواهد داد .

۱-۱-۲- تئوري ميدانهاي متقاطع (صليبي)
توسط اين تئوري ميتوان ثابت كرد كه چرا موتور تكفاز بدون سيم پيچ راه انداز اگر به شبكه تك فاز متصل شود گشتاور استارت آن برابر با صفر است ( TS=0)
فرض مي كنيم كه روتور در حال سكون است و سيم پيچ استاتور موتور تكفاز به يك منبع تك فاز متصل باشد كه در اين حالت يك ميدان ساكن متغيير مانند يك ترانسفورماتور در آن بوجود مي آيد و يك ولتاژ در مفتولهاي روتور القاء ميشود ( مانند ثانويه ترانسفورماتور) كه جهت ولتاژ القايي در روتور ۱۸۰ درجه اختلاف فاز نسبت به ولتاژ اعمالي به استاتور دارد ( طبق قانون لنز) حال اگر جهت ميدانهاي اين دو سيم پيچ را رسم كنيد توسط قانون دست راست سيم پيچ ها مطابق شكل ۱ دو ميدان ۱۸۰ درجه اختلاف دارند پس يكديگر را تضعيف كرده و فقط رتور لرزش ميكند و هيچگونه چرخشي در آن مشاهده نميشود. حال اگر رتور را به هر وسيله اي در يك جهت خاص بگردانيم , در رتور علاوه بر ولتاژ القايي ترانسفورماتوري , هاديهاي ديگري نيز ميدان استاتور را قطع مي كنند پس حال جمع دو ميدان رتور بگونه اي ميشود كه ديگر با ميدان استاتور ۱۸۰ درجه اختلاف فاز ندارد پس رتور در آن جهت شروع بگردش ميكند مطابق شكل ۲ . به ديگر سخن اينكه در اين حالت در رتور هم ولتاژ القايي ترانسفورماتوري داريم و هم ولتاژ القايي گردشي. البته برآيند اين دو ميدان ( القايي و گردشي) ممكن است ۹۰ درجه كامل نباشد ولي به هر مقدار كه باشد باعث گردش رتور ميشود ( هر قدر به ۹۰ نزديك باشد رتور سريعتر دور ميگيرد)

۱-۲- موتور القاء يكفاز با راه انداز خودبخود
چنانكه بحث شدموتور القاء يكفاز كوپل راه اندازي ندارد.
براي برطرف كردن اين عيب و تبديل آن به موتور با راه اندازي خود بخود موتور را موقتاً در اثناي راه اندازي به دو فاز تبديل مي كنيم. براي اين منظور استاتورموتور يكفاز را به يك سيم پيچي اضافي بنام سيم پيچي راه انداز (يا كمكي) مجهز مي كنيم دو سيم پيچ راه انداز و اصلي ْ۹۰ الكتريكي فاصله دارند و طبق شكل ۴ به منبع يكفاز بطور موازي وصل شده اند.
سعي مي شود كه اختلاف فاز بين جريان هاي دو سيم پيچي استاتور خيلي بزرگ باشد (مقدار ايده آلْ۹۰) باين ترتيب موتور مانند موتور دو فاز عمل خواهد كرد. اين دو سيم پيچي ميدان دواري توليد مي كنند و موتور خود به خود راه مي افتد.
روش هاي زيادي براي ايجاد اختلاف فاز لازم بين جريانهاي اين دو سيم پيچي موجود است :
۱٫ در موتور القاء يكفاز انشعابي :
طبق شكل ۵ سيم پيچ اصلي مقاومت اهمي كم و مقاومت القايي زياد دارد در حالي كه سيم پيچ راه اندازي مقاومت اهمي زياد و مقاومت القايي كمي دارد. مقاومت اهمي سيم پيچ راه اندازي را مي توان با اتصال يك مقاومت بزرگ R بطور سري با آن يا با انتخاب سيم نازك مسي براي سيم پيچي راه اندازي بالا برد.
باين ترتيب طبق شكلb 5 جريان   سيم پيچ راه اندازي نسبت به ولتاژ اعمال شده باندازه زاويه كوچكي پس فاز دارد در حالي كه جريان   سيم پيچ اصلي نسبت به ولتاژ v با زاويه بزرگتري عقب افتادگي پيدا مي كند.
زاويه فاز بين  و تا حد امكان بزرگ مي شود زيرا كوپل راه اندازي موتور القاء يك فاز انشعابي متناسب با   است يك كليد گريز از مركز S بطور سري با سيم پيچي راه اندازي وصل مي شود اين كليد در داخل موتور قرار دارد عمل آن قطع كردن خودكار سيم پيچي راه اندازي از منبع در هنگامي است كه موتور به ۷۰تا ۸۰ درصد سرعت نامي رسيده باشد.
در موتور هايي كه محكم در واحد هاي سرد كننده سرپوشيده قرار گرفته اند بجاي كليد گريز از مركز داخلي يك رله الكترو مغناطيسي بكار مي رود چنانكه در شكل ۶ ديده مي شود بوبين رله بطور سري با سيم پيچ اصلي وصل شده و يك جفت كنتاكت باز در مدار سيم پيچي راه اندازي قرار گرفته است . در ابتداي راه اندازي كه    بزرگ است كنتاكتهاي رله بسته شده و اجازه مي دهد  از سيم پيچ راه اندازي عبور كرده و موتور شروع بكار مي كند بعد از اينكه موتور به سرعت ۷۵ درصد سرعت بار كامل خود رسيد   بمقداري افت مي كند كه كنتاكتها باز مي شوند
يك نمونه از مشخصه كوپل – سرعت چنين موتوري در شكل ۷ نشان داده شده است چنانكه ديده مي شود كوپل راه انداز ۱۵۰تا ۲۰۰درصد كوپل بار كامل بوده در حالي كه جريان راه اندازي ۶ تا ۸ برابر جريان بار كامل است . اين موتور ها نسبت به موتورهايي با راه انداز خازني گران قيمت ترجيح داده مي شود . موارد استعمال آنها عبارتند از بادبزن ، دمنده ، 
پمپ ها و جدا كننده هاي گريز از مركز 
ماشين هاي پلي كپي ، يخچال هاي خانگي ، بخاريها و غيره اندازه هاي معمول موتور يكفاز از    تا  اسب بخار با سرعت هاي از ۳۴۵۰ تا ۸۶۵ دور بردقيقه مي باشد .

چنانكه از شكل ۸ برمي ايد جهت گردش چنين موتورهايي را مي توان با معكوس كردن يكي از دو سيم پيچي استاتور (نه هردو) عوض كرد . براي اين منظور ۴ سر از موتور بيرون آورده مي شود در شكل ۹ دو سر سيم پيچي راه انداز عوض شده است.
تنظيم سرعت موتورهاي القاء يكفاز انشعابي استاندارد تقريباً مشابه موتورهاي سه فاز است . سرعت اين موتورها از حالت بي بار تا بار كامل در حدود ۲تا ۵% تغيير مي كند باين دليل چنين موتورها را معمولاً با سرعت تقريباً ثابت قلمداد مي كنند.
يادداشت:
چنين موتورهايي را براي تمايز دادن از موتورهاي القاء با راه انداز خازني كه بعداً مورد بحث قرار مي گيرد بعضاً موتور القاء يكفاز انشعابي با راه انداز مقاومتي مي نامند.

۱-۳- موتورهاي القاء با راه انداز خازني
در اين موتورها اختلاف فاز لازم بين  و   با اتصال يك خازن بطور سري با سيم پيچ راه اندازي طبق شكل ۱۰ تامين مي شود خازن عموماً از نوع الكتروليتي است و هميشه در خارج موتور نصب مي شود شكل ۱۱٫
خازن براي كار كوتاه مدت طرح شده و براي بيش از ۲۰بار كار در ساعت ضمانت نشده است جريان راه اندازي نبايد از ۳ ثانيه بيشتر باشد وقتي موتور به سرعت حدود ۷۵ درصد سرعت باركامل خود رسيد كليد گريز از مركز s سيم پيچ راه اندازي و خازن را از منبع جدا مي كند و بنابراين فقط سيم پيچي اصلي به منبع وصل مي ماند چنانكه شكل۱۲ نشان مي دهد جريان   سيم پيچ اصلي نسبت به ولتاژ منبع v با زاويه بزرگي عقب است در حالي كه  نسبت به v باندازه زاويه معيني جلو است اختلاف فاز بين دو جريان حدود ْ۸۰ است كه در مقايسه با موتور القاء يكفاز انشعابي ْ۳۰ زياد است جريان منتجه I كوچك بوده و تقريباً با v همفاز است. چون كوپل توليدي بوسيله موتور القاء يكفاز انشعابي متناسب با سينوس زاويه بين  و  ميباشد واضح است كه افزايش اين زاويه (از ْ۳۰ به ْ۸۰) كوپل راه اندازي آن به ميزان ۳۵۰تا۴۵۰ درصد است شكل ۱۳ يك نمونه از عملكرد چنين موتوري را نشان مي دهد .
۱-۳-۱ محاسبات سيم بندي موتورهاي يكفاز با سيم بندي استارت موقت
الف: محاسبه قطر سيم اصلي
اگر قطر استاتور را با D و طول هسته را با L نمايش دهيم قدرت كل هسته را ميتوان بكمك منحني هاي ۱ و ۲ و ۳ و روابط زير معين كرد:

عتیقه زیرخاکی گنج