• بازدید : 57 views
  • بدون نظر
این فایل در ۲۱۰صفح قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

 انگیزه پدید آوردن پوشاک و اختراع جامه، ناشی از نیاز آدمی به دفاع تن خود در برابر عوارض طبیعی به ویژه سرما و گرما بوده است. اما همان طور که هر وسیله زندگی، هنگامی که پا از دایره رفع نیازهای ابتدایی و نخستین بیرون بگذارد، حالت تفنن به خود می گیرد و در طول زمان از شکل اولیه و صورت ساده خود بیرون می آید و وسیله هنرنمایی و ابراز سلیقه می گردد، تن پوش آدمیان نیز در سرگذشت بس شیرین خود به مقتضای اقلیم زیست و محل زندگی، میزان درجه تمدن و فرهنگ، عقاید مذهبی و آداب و رسوم، دستخوش دگرگونیهای بی شمار و شگفت انگیزی شده است که عوامل اجتماعی و اقتصادی و ارتباطی به ویژه سلیقه و ابتکار پوشندگان در تکامل و تنوع آن سهم بسزایی داشته است.
 پرسش اصلی تحقیق : 
 1 . 1 ) با توجه به عنوان مورد بررسی رساله که «حجاب پوشش در عصر صفوی» می باشد. سوالات زیر به عنوان پرسش اصلی تحقیق جهت آگاهی بیشتر پیرامون چگونگی پوشش و حجاب در این دوره مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته است : 
 1 ) زنان و مردان ایرانی در عصر صفویه چه نوع پوششی داشتند ؟ 
 2 ) آیا پوشش ایرانیان متأثر از شیوه زندگی سنتی آنان بوده است؟ 
 3 ) آیا ایرانیان از تغییر لباس استقبال نمی کردند؟ 
 4 ) آیا اروپائیان از نوع پوشش ایرانیان تأثیر پذیرفتند؟ 
 1 . 2 ) بیان مسأله 
 1 ) یکی از مهمترین مظاهر مهم فرهنگی در ایران عصرصفویه اعتقاد به پوشش و نوع لباسی است که بیانگر نگاه ایرانی به عصمت و خودپوشی بوده است. در این زمینه ایرانیان با عنایت به ساختار اجتماعیشان پوششی را انتخاب کرده بودند که مناسب با فرهنگ سنتی آنان بود. در نتیجه برای آگاهی بیشتر در این رساله به بررسی : 
 1 ) آیا پوشش و حجاب در دوره صفوی از اهمیت برخورد بوده است؟ 
 2 ) ارتباط پوشاک با فرهنگ جامعه و طبقات اجتماعی چگونه بوده است؟ 
 3 ) آیا پوشش ایرانیان در دوره صفوی با دوره های قبل تفاوت قابل توجهی داشته است؟ 
 4 ) آیا پوشش ایرانیان در این دوره تحت تأثیر اروپائیان و بیگانه قرار گرفته و یا بالعکس به نوع پوشش اروپائیان تاثیر گذار بوده است؟ 
 1 . 3 ) سوابق مربوطه 
 در زمینه لباس و نوع پوشش ایرانیان نوشته های مستقلی در تاریخ ایرانیان به نظر نمی رسد. آنچه که در این زمینه مناسب تشخیص داده شده نوع پوشش در بعضی از نوشته های سیاحان اروپائی تاورنیه و شاردن می باشد البته مورخین ایرانی بیشتر به جنبه های سیاسی تاریخ ایران توجه داشتند. همین طور تصاویر و عکسهایی که در سفرنامه ها آورده شده و میناکاری های باقی مانده از دوره صفویه در بررسی این موضوع بسیار به ما کمک می کند. 
 1 . 4 ) فرضیه ها 
 اساس کار نگارنده در طول تحقیق بر مبنای این فرضیات است. 
 1 ) به نظر می رسد ایرانیان با توجه به بافت فرهنگی شان حاضر به تغییر نوع پوشش خود نبودند. 
 2 ) به نظر می رسد که ایرانیان با پوشش خود توانستند نوعی نگاهدارنده سنت دیرینه خود باشند. 
 3 ) به نظر می رسد ایرانیان با تاثیرپذیری از غرب به مرور (متغیر مستقل تأثیرپذیر از غرب، متغیر وابسته – نوع لباس را عوض کردند. 
 1. 5 ) اهداف تحقیق 
 نگارنده از انتخاب و بررسی این پژوهش اهدافی را مدنظر داشته است که به اختصار به آنان اشاره می شود. 
 1 ) گوشه ای از تاریخ اجتماعی ایران را جهت شناخت روحیات ملی بررسی می کند. 
 2 ) سعی داشته با نگاهی نو به تاریخ لباس و انواع پوشش به شناخت فرهنگ سنتی ایران در عصرصفویه بپردازد. 
 3 ) تفاوتی را که در نوع پوشاک و پوشش طبقات مختلف جامعه (اعم از زن و مرد) وجود داشته بیان نماید. 
سفرنامه ها 
 سفرنامه هایی که سیاحان و جهانگردان اروپائی در طی سفرهای خود نوشته و گردآورده بودند و در آن کل مسائل ایران اعم از مسائل فرهنگی و اقتصادی و اجتماعی را بررسی کردند جز منابع دست اول این پژوهش می باشد و از آن جایی که بیشتر آنها همراه با گروه های تجاری از کشورهای اروپائی به ایران می آمدند با دربار در ارتباط نزدیک بودند و مطالب و اطلاعات دقیقی را در آثار خود گرد آورند. 
 مهمترین این سفرنامه ها که در این پژوهش مورد استفاده قرار گرفتند عبارتند از : 
 1 ) سفرنامه شاردن : شاردن شوالیه فرانسوی بوده است که در زمان شاه عباس دوم و شاه سلیمان در ایران به سر می برده است و در سفرنامه خود به بیان آداب و رسوم و طرز رفتارها و پوشاک ایرانیان و بسیاری از مطالب دیگر پرداخته است و حاوی مطالب مفیدی است در مورد آئین های ایرانیان از جمله تدفین، ازدواج، میهمانی و خواستگاری و به بررسی علایق ایرانیها از جمله رنگ مورد علاقه ایرانیان و سرگرمی آنها پرداخته و از همه مهمتر به توصیف کامل نوع پوشاک و چگونگی پوشش در این دوره پرداخته است که این پوشش از سر شامل می شود تا پوشش پاها و برای پژوهش موردنظر بسیار مفید بوده است. 
 2 ) سفرنامه تاورنیه : ژان باتیست تاورنیه جهانگرد فرانسوی بوده است که در زمان شاه صفی و شاه عباس دوم در ایران بوده است وی نیز در سفرنامه خود به شرح آداب و رسوم و پوشش ایرانیان و بسیاری از مطالب دیگر راجب ایران و ایرانیان پرداخته است  از جمله به توصیف انواع پوشش سر و بدن و پا و زینت آلات و جواهرات و انواع لباسهای که در خانه و خارج از خانه پوشیده می شده است پرداخته و به بررسی تفاوت نوع پوشش اعیان و طبقه های پائین و متوسط جامعه پرداخته است که باز منابع دست اول بسیار مفید برای پژوهش موردنظر بوده است.
 3 ) سفرنامه دلاواله : پیترو دلاواله جهانگرد ایتالیایی بوده که او نیز مانند سایر دیگر جهانگردان به توصیف ایران و خصوصیات ایرانیان پرداخته است و توضیحاتی را نیز راجب صنعت پارچه و پارچه بافی در ایران آن دوره داده است. 
 ب ) عکس ها و تصاویر 
 در بخش بررسی سفرنامه از عکس هایی که سیاحان همراه با توضیحات خود از نوع پوشاک و پوشش ایرانیان درج کرده اند استفاده می کنیم که این عکس ها برای پژوهش، بسیار مفید بوده است زیرا عملاً می توانیم توضیحات و توصیفات جانگردان را به چشم ببینیم و درک کنیم و به نکته های دقیقی دست می یابیم این منابع نیز از منابع است اول ما می باشد. 
 ج ) کتب 
 کتابهای مورد استفاده در این پژوهش نیز عمدتاً به دو بخش منابع دست اول و مطالعات و تحقیقات تقسیم می گردد. 
 1 ) منابع دست اول : یعنی کتابهایی که مؤلف آنها یا در همان زمان آن دوره می زیسته و درگیر در مسائل سیاسی و اجتماعی بوده و یا اینکه در آن دوره از ایران بازدید داشته است. در رابطه با گروه اول از ایرانی های که در آن دوره زندگی می کردند هیچ شخصی آثاری بر جای نگذاشته و در رابطه با گروه دوم سفرنامه های سیاحان و جهانگردان مهمترین منبع می باشد کتابهایی چون سفرنامه دلاواله و سفرنامه کمپر سیاح آلمانی و سفرنامه تاورنیه و شاردن جز این منابع می باشد. 
 2 ) مطالعات و تحقیقات : این دسته از کتابها که دوره ی نزدیک به دوره معاصر ما تألیف شده اند و منتشر گردیده اند از منابع دست دوم می باشند و مطالب بسیار مفیدی را که بازار از روی منابع دست اول جمع آوری شده اند در اختیار ما قرار داده اند از جمله کتاب تاریخ هفت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی مهرآساغیبی، شاهکارهای هنر ایرانی پرفسور پوپ، تاریخ اجتماعی ایران اثر راوندی، گنجینه ی تاریخ ایران عبدالعظیم رضایی، ایران در زمان صفویه نوشته دکتر تاج بخش، کتاب نگار زن نوشته حوری مقدم دایره المعارف زن ایرانی (۱) دکتر مصطفی اجتهادی، دایره المعارف اسلام، پوشاک در ایران زمین لیلا سودآور دیبا، کتاب پوشاک ایرانیان از دیرباز تاکنون نوشته جلیل ضیاءپور. صنایع ایران نوشته محمد حسن زکی، زن ایرانی در سفرنامه ها نوشته فرشته پناهی و زن در تاریخ نگاری صفویه نوشته عباسقلی غفاری فرد فصلنامه فرهنگی پیمان تمام این کتاب ها مطالب مفیدی را برای این پژوهش ارائه می دهد مثلاً کتاب زن ایرانی به روایت سفرنامه نویسان فرنگی میترا مهرآبادی به توصیف نوع پوشاک زنان در زمان شاه عباس پرداخته که تا زمان شاه سلطان حسین را دربر می گیرد. حتی پوشاک ادیان دیگر از جمله زردشتی های اصفهان و ارامنه جلفا را در زمان شاه عباس بزرگ و شاه سلیمان صفوی را بیان می کند یا تاریخ صفویه جلد دوم به توضیح کامل پارچه بافی و انواع پارچه های دوره صفویه پرداخته همراه با عکس و تصویر لباسهای دوخته شده است و یا شکاهکاری هنر ایران پرفسور پوپ به بافته های عصرصفوی پرداخته و همچنین کتاب اروپائی ها و لباس ایرانیان به شرح تغییر لباس در عصر صفویان و نقش اروپائی ها در تغییر لباس پرداخته که به قصد وارد کردن اجناس خود به بازارهای ایران اقدام به عمل نموده بودند. و در صهت و سقم آنها جای تردیدی نیست. چون بامطالبی که در منابع دست اول آورده شده تناقضی ندارد. 
« تدفین، ازدواج، میهمانی ها و نوع خوراک و خواسته های ایرانیان و پوشش و حجاب ایرانیان و رنگها مورد علاقه ایرانیان آداب و رسوم پادشاهان و قوانین دربار آنها است و حتی به بررسی سرگرمی ها و آئین های حمام رفتن، نوع بناها و آثار ایرانیان، معماری ایرانی و آداب و رسوم خواستگاری ایرانی پرداخته است. »

عتیقه زیرخاکی گنج