• بازدید : 59 views
  • بدون نظر
این فایل در ۱۷صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

خرافات سخنان پريشان و نامربوط ، سخنان بيهوده و پريشان که خوش آيند باشند وسخنان خوش پريشان.۱ در لغت نامه عميد خرافات جمع خرافه به معناي حديث باطل ، سخن بيهوده و ياوه.۲
 تعاريفي ديگر از گوشه وکنار جهان از جمله ، خرافات عبارتند از معتقدات ، باورها ياانجام کارهايي که هيچگونه ريشه عقلاني ندارند. خرافات به اسطوره ها و پيشگويي ها مربوط مي شوند 
بعضي از معتقدات و آداب و رسوم همگاني مانند اعتقاد به نظر زدن يا اثر طلسم ها در بيشتر دوره هاي تاريخي و در اکثر نقاط جهان وجود داشته و دارد . پاره اي خرافات هم ممکن است مختص يک کشور ، منطقه يا دهکده ويا حتي گروه و خانواده خاصي باشد . 
چند نمونه از خرافات: 
₪ نظر زدن به اين معناست که شخص حسودي – اغلب بطور ناخواسته – موجب بروز مشکل يا بيماري براي ديگران مي شود . 
₪ اگر کف دست راستتان بخارد پولي نصيبتان مي شود و اگر کف دست چپتان بخارد پولي از دست مي دهيد.۳
₪ بلند شدن از رختخواب از سمت چپ يا به پشت باعث بد خلقي در آنروز مي شود.۴
₪ ديدن يک گربه سياه در صبح بد يمن است.۵
₪ زياد خنديدن باعث گريه و ناراحتي مي شود.۶
₪ ديدن کلاغ زاغي نشانه اي از غم و اندوه است.۷
₪ اگر شخصي خوابي ببيند که دندانش افتاده است يکي از اقوامش خواهد مرد.۸
₪ اگر در سطح فنجان تفاله چاي شناور بماند نشانه اي از آمدن يک غريبه است.۹
₪ اگر در روز اول سال نو لباس جديد به تن نداشته باشد تا آخر سال پول کمي به دست مي آورد.۱۰
 
 
منشاء خرافات: 
۱- از نظر روانشناسان ، خرافات در مواقع حساس و لحظه هاي عدم اطمينان و اعتماد بر آينده بوجود مي آيند . مثلاً در ارتباط با مسائلي چون تولد ومرگ و مرض و … تا از اين طريق از اضطراب و تشويش رها شده تسکين خاطري يابند . جادو و جنبل، دعا گرفتن براي علاج بيماران وسيله اي است براي تسکين و احساس آرامش . 
 
اگر بپذيريم که خرافات عامل کاهش دهنده اضطراب است ، بنابراين روشن مي شود که چرا طبقاتي از مردم که مدام در معرض خطر قرار دارند از بقيه مردم خرافي ترند و نيز طبق تحقيقات انجام شده افراد فوق العاده متعصب خرافي ترند . طبقات اجتماعي هر چه پائين تر باشند ، شخص خرافي تر است .اما هر چه تحصيلات عالي تر باشد خرافات کمتر و هر چه هوش بيشتر باشد فرد کمتر خرافي مي باشد.۱۱
 
۲- از نظر قرآن : خداوند به همه مردم (اعم از مسلمانها و غير مسلمانها ) فرموده و مي گويد : 
 
يا ايها الناس کلوا مما في الارض حلالاً في الارض حلالاً طيباً و لا تتبعوا خطوات الشيطان انه لکم عدو مبين (آيه ۱۶۸ سوره بقره)
 
مضمون آيه حکمي است که محل ابتلاي عموم مردم است ، مثلاً يک عده از مشرکين از چهار پايان ومواد غذايي را بدون جهت و از روي افتراء و دروغ بر خدا ، خود حرام کرده بودند چنانکه از طايفه ثقيف و خزاعه بني عامر بن صعصعه نقل شده است و در ميان مومنان هم بعد از اسلام نيز يک سلسله امور خرافي ديده مي شود . که از بقاياي دوران قبل از اسلام بود و مطابق قانون وراثت اخلاق وآداب اجتماعي در افکار آنها باقي مانده بود و البته جاي تعجب هم نبود زيرا معمولا روشهاي نوين ديني يا دنيوي که وارد محيط تازه اي مي شوند. 
 
ابتدا متوجه ريشه هاي روش کهنه شده و آنها را قطع مي کنند و چنانچه حيات آن ادامه پيدا کند ( که آن هم در سايه حسن تربيت و حسن قبول ميسر است ) به شاخ و برگها مي پردازد و آنها را يکي پس از ديگري قطع مي کند اما اگر اين فرصت را نيابد اصول نوين با بقاياي روش قديم مختلط شده و معجوني مي سازد که نه اينست ونه آن . 
 
لذا خداوند متعال دستور داده که از آنچه در زمين است بخورند و با اين بهانه ها و افکار خرافي آنها را بر خود حرام نکنند.۱۲
 
۳- منشاء اساسي همان روح و نفس بشر مي باشد که در مقابل هيجانات مختلف واکنشهاي متفاوتي از خود بروز مي دهد و اگر بشر از قديم الايام اين قدرت را داشت که بطور منطقي هيجانات خود را کنترل کند مسلماً خرافاتي در کار نبود . بطور خلاصه مي توان گفت که بشر سه عيب بزرگ داشت : يکي اينکه مي ترسيد ديگر اينکه زود خيره مي شد و حيرت مي کرد و سوم آن که نادان بود . (خوف ، حيرت ، جهل ) سه انگيزه اساسي و مهم در افکار و خيالات خرافي است.۱۳
 
 
علل شيوع خرافات: 
عقايد باطل ، بدعتهاي خانمان برانداز ، مکتبهاي باطل ، همه نتيجه دروغهايي است که بر خدا و رسول بسته اند ، تصور کنيد در دروغهايي که علماي يهود و نصاري جعل کرده و مردم را از پيروي اسلام بازداشتند . دروغهايي که بوسيله معاويه ، ابوهريره ، سلاطين اموي و عباسي به رسول خدا صلي الله عليه و آله و سلم نسبت داده شده تا حق را در صورت باطل و باطل را در صورت حق ظاهر نمودند ، در تاريخ مشهور است که معاويه پول کلاني به « سمره بن جندب » داد که روايت کرد : آيه « و من الناس من يشتري نفسه ابتغاء مرضات الله ….»۱۴ درباره علي بن ابيطالب است. 
 
قرآن مجيد در آيات متعددي تابعان را که بدون تفکر از متوعان پيروي کرده اند اهل عذاب دانسته و عذرشان را قبول نمي دارد و مي گويد : « فبشر عباد الذين يستمعون القول فيتبعون احسنه …»۱۵ يعني سخن را مي شنوند ودرباره آنها فکر مي کنند و بهترين آنرا اختيار مي کنند . خلاصه : هر راهي و هر کاري و هر ديني که انسان اختيار مي کند بايد اول آنرا بفهمد و در اطراف آن تحقيق بکند ، سپس آنرا قبول کرده و در راه آن قد م بردارد و در اين راه اگر اشتباه هم بکند پيش خدا معذور خواهد بود . 
 
در تقليد از فقها که مقلد راهي به مسايل ديني ندارد ، دستور داده شده که ، تا چند نفر متخصص و خبره ، ايمان و عدالت و علم و فقيه را تصديق نکرده اند نمي شود از او تقليد نمود . 
 
در ذيل آيه « و منهم اميون لا يعلمون الکتاب الا اماني …»۱۶ در تفسير برهان از حضرت صادق عليه السلام  نقل شده که مردي عرض کرد عوام يهود در تقليد از علماي خود چاره اي نداشتند ، چنانکه عوام ما نيز ناچار بي آنکه از حقيقت با خبر باشند از علماء تقليد کنند ؟ امام در ضمن جواب فرمودند : اگر عوام ما از فقها ، فسق ، عصبيت ، بر سر هم زدن براي مال خدا … ببينند و باز از آنها تقليد کنند مانند عوام يهود هستند . بعد فرموده ، از فقها آنکه پرهيزگار ، حافظ دين مخالفت هواي نفس ومطيع خدا باشد ، بر عوام است که از او تقليد کنند.۱۷
 
به نظر مي رسد تبليغات مداوم و برنامه ريزي شده در مورد بت پرستي يا هر مورد نو آوريها و بدعتها و خرافات را بگونه اي تثبيت مي کند . 
 
تقليد کورکورانه از نياکان يکي ديگر از علل منتقل شدن خرافات از نسلي به نسل ديگر است . 
 
قرآن در اين باره اشاره به منطق سست مشرکان در مساله تحريم بي دليل غذاهاي حلال يا بت پرستي کرده ، مي گويد : هنگامي که به آنها گفته شود از آنچه خدا نازل کرده پيروي کنيد مي گويند ما از آنچه پدران ونياکان خود را بر آن يافتيم پيروي مي کنيم . 
 
و اذا قيل لهم ما انزل الله قالوا بل نتبع ما الفينا عليه آباءنا.۱۸ قرآن بلافاصله اين منطق خرافي و تقليد کورکورانه از نياکان را با اين عبارت کوتاه و رسا محکوم مي کند . آيا نه اينست که پدران آنها چيزي نمي فهميدند و هدايت نيافتند . اولو کان آباوهم لا يعقلون شيئا و لا يهتدون. ۱۹
 
  • بازدید : 60 views
  • بدون نظر
این فایل در ۱۰۰صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

خرافات :  اعتقاد برخي افراد به تأثير امور ماوراي در امور دنيوي بدون مدرك عقلي يا نقل معتبر و علمي و يا اعتقاد به وجود پديده هايي كه عقل و يا نقل معتبر علمي آن را تأييد نمي كند (۱) ( قابل ،  1384 ) . 
– تحصيلات :  مجموعة راه و روش هايي كه شخص براي رشد و تكامل توانايي ها ، نظرات و ساير اشكال رفتارش ، كه در جامعه ارزش مثبت دارند در پيش مي گيرد كه اين راهها شامل برنامه هاي آموزشي است كه از طرف مؤسسه استانداردهاي بين المللي تعليم و تربيت به كار رفته است
اهداف جزئي : 
۱ . بررسي اعتقاد به خرافات در زنان . 
۲ . بررسي اعتقاد به خرافات در مردان . 
۳ . بررسي اعتقاد به خرافات در افراد زير ديپلم . 
۴ . بررسي اعتقاد به خرافات در افراد ديپلم و فوق ديپلم . 
۵ . بررسي اعتقاد به خرافات در افراد ليسانس و بالاتر از ليسانس . 
۱-۴ فرضيات پژوهش 
۱ . اعتقاد به خرافات در افراد زير ديپلم بيشتر از افراد ديپلم و فوق ديپلم است . 
۲ . اعتقاد به خرافات در افراد ديپلم و فوق ديپلم بيشتر از افراد ليسانس و بالاتر از ليسانس است . 
۳ . اعتقاد به خرافات در افراد زير ديپلم بيشتر از افراد ليسانس و بالاتر از ليسانس است . 
۴ . اعتقاد به خرافات در زنان بيشتر از مردان است . 
۱-۵ روش انجام تحقيق 
روش تحقيق مجموعه اي از داده ها، انديشه ها و جستجوهايي است كه جستجو را به شناخت حقيقت و پاسخ هاي مسئله مورد نظر مي رساند، كليه مراحل جمع آوري اطلاعات و چگونگي تجزيه و تحليل آنها به صورت سيستماتيك و كلاسيك براي رسيدن به هدف معين و روشن، روش علمي تحقيق است.
۱-۶ اهميت و ضرورت پژوهش 
گاهي مردم در برابر اصرار و پرس و جو به آساني قبول مي كنند كه عمل بخصوصي كه از آنها سر مي زند ( مثلا زدن به تخته ) خرافه اي است كه هيچ مبناي عقلي ندارد اما در عين حال اين عمل را همچنان ادامه مي دهند . اين خود ايراد ديگري را مطرح مي سازد و آن اينكه قسمت اعظم خرافات جنبة فردي نداشته ، بلكه از طريق اجتماعي به افراد مي رسد . اين خرافات به همان صورت حاضر و آماده مورد قبول واقع مي شوند . بي آنكه مشاهداتي در كار بوده باشد كه تازه اشتباهي در آنها راه يابد . اين مسأله بايد به گونه اي تبيين شود ( جاهودا ، براهني ، ۱۳۷۱ ) . 
اگر بپرسيم كه چرا اين همه باورهاي غلط و چه بسا بي معنا در جادو و دين جا خوش كرده اند يكي از پاسخ هاي احتمالي اين است كه وراثت اگرچه به نوع آدمي توانايي مغزي فوق العاده اي مي بخشد ولي قادر نيست كه از او يك ماشين بي نقص تفكر بسازد خيلي آسان اشتباهاتي رخ مي دهد كه رفع آنها مستلزم قرن ها پژوهش دقيق علمي است (همان منبع ) . 
رواج خرافه گرايي كه متأسفانه بعضي عناصر فرهنگي هم آن را تأييد مي كند براي جامعه مضر است و باعث مي شود مردم به رويا و توهم رو بياورند . در واقع خرافه و خرافه 
پرستي جامعه را از كار و كوشش و فعاليت و پيشرفت و توسعه يافتگي به شدت باز مي دارد . خرافات از نظر اقتصادي تن پروري و بيهوده گري را گسترش مي دهد . از نظر اجتماعي هم موجب ضعف روحيه ، تلاش و كوشش در جامعه مي شود و نوعي انفعال را در جامعه تزريق مي كند (۱) ( قرائي مقدم ، ۱۳۸۵ ) . 
حال با توجه به توضيح فوق و با توجه به اين مهم كه آموزش و پرورش و تحصيلات مي تواند نقشي مؤثر در بالا بردن آگاهي مردم و جلوگيري از رواج عقايد خرافي داشته باشد و در حال حاضر نيز كه نيروي انساني مهم ترين عامل جهت رسيدن به توسعه و تقويت ساختارهاي اقتصادي ، اجتماعي ، فرهنگي و سياسي هر جامعه مي باشد ، لذا تلاش جهت بالا بردن سطح آگاهي مردم راجع به خرافات و مبارزه با آن از هر جهت لازم و ضروري مي باشد . محقق قصد دارد با انجام اين تحقيق از ميزان تأثير سواد و دانش در اعتقاد به خرافات آگاهي يابد و راهكار نهايي براي مبارزه با خرافات را ارائه دهد . 
خرافات هنوز هم با ماست و حتي امكان دارد كه بعضي انواع آن رو به افزايش باشد بنابراين هرگونه كوشش در راه درك اين پديدها پيچيده كوشش بسيار پر ارجي است (جاهودا ، براهني ، ۱۳۷۱ ) . 
۱-۷ محدوديت هاي پژوهش
۱- در اين پژوهش محدوديت سني وجود داشت و آزمودني ها فقط سنين ۳۵-۲۰ سال را شامل مي شوند. 
۲- عدم دسترسي محقق به منابع غني در مورد موضوع پژوهش.
۳- عدم دسترسي محقق به پيشينه تحقيق جديد در خصوص موضوع.
۴- عدم وجود مكان مناسب و آرام در حين اجراي آزمون. اجرا آزمون روي برخي آزمودني ها در محيطي پر سر و صدا و ناآرام انجام گرفت كه مي تواند در نتيجه آزمون تاثير بگذارد.
۵- عدم اطمينان كافي نسبت به صداقت آزمودني ها در پاسخ دادن به سوالات پرسشنامه.
۶- محدود بودن پژوهش به منطقه خمين.
۷- محدوديت زماني در انجام پژوهش. محقق در مدت زماني كم اين پژوهش را انجام داد. اگر وقت بيشتري در اختيار داشت مطمئنا پژوهشي غني تر ارائه مي داد.
۱-۸ تعاريف اصطلاحات 
– خرافات :  در قالب عملياتي اعتقاد به خرافات عبارت از نمره اي است كه فرد از پرسشنامة ‹‹  اعتقاد به خرافات ›› مي گيرد . نمرة پايين نشان دهندة اعتقاد كم به خرافات و نمرة بالا نشانه ي بسيار خرافي بودن فرد است . 
– تحصيلات :  تحصيلات در قالب عملياتي عبارت از ۳  گروه« زير ديپلم» ،« ديپلم ، فوق ديپلم» ، «ليسانس و بالاتر از ليسانس» مي باشد . 
۱-۹ تاريخچه مطالعاتي :
كلمة خرافات همواره با زمينة سياسي و اجتماعي هر كشور پيوند دارد . به همين جهت ارائه تعريف دقيق از آن به سختي امكانپذير است . خرافه را هر نوع عقيدة نامعقول و بي 
اساس تعريف كرده اند . 
حقوقدانان نيز براي تمايز قائل شدن بين خرافات از ديگر باورها به مفهوم انسان معقول متوسل مي شوند و بر اين اساس خرافه را چنين تعريف مي كنند : ‹‹  هر عقيده و عملي كه آدم هاي معقول و تحصيل كرده آن را خرافي مي شناسند ›› (۱) ( خادم ، ۱۳۸۵ ) . 
در فرهنگ مردم و اصطلاحات رايج هرگونه اعتقاد به نيروهاي فوق طبيعي ، ايمان به نيروي معجزه يا افسون گري قسمت ، تقدير و از اين قبيل را خرافات تعريف مي كنيم . اما اين تعريف در واقع ناقص بوده و بدين معني است كه آنچه در جامعه اي به خرافات تعبير مي شود ممكن است در جامعه اي ديگر حقيقيتي محض و عرف و سنت باشد ( پاكدامن ، ۱۳۷۸  ) . 
روانشناسان مدت هاست به اين مطلب پي برده اند كه تمايل به داشتن باورهاي خرافي بخشي از شخصيت افراد است و ممكن است به طرز قابل توجهي با تركيب روان شناختي و سبك زندگي آنها در آميخته باشد ( همان منبع ) . 
تحصيلات يك عمل اجتماعي است كه اشخاص را تحت تأثير نفوذ محيط ، برگزيده و مضبوط قرار مي دهد تا شايستگي اجتماعي كسب كنند و به حد نهايي رشد و تكامل فردي برسند ( شعاري نژاد ، ۱۳۷۷ ) . 
در اين فعاليت تحقيقي اين مسأله بررسي مي شود كه آموزش عالي به چه ميزان توانسته در كاهش اعتقاد به خرافات سهيم باشد و اينكه آيا داشتن تحصيلات بالاتر ( عاليه ) توانسته 
تفاوتي در اعتقاد به خرافات در جوانان داشته باشد يا خير ؟ 

عتیقه زیرخاکی گنج