• بازدید : 60 views
  • بدون نظر
این فایل در ۱۲صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

منشا خط عربی را در اخبار و احادیث بگونه های مختلفی ذکر کرده اند . مردم شبه جزیرۀ عریستان در دوران پیش از اسلام نیز خط را می شناختند ولی در آن هنگام در تمام این سرزمین یک خط رواج نداشت و در باره چگونگی این خطوط و مبداء و منشا آنها سخن بسیار گفته اند .
یک نقل از عبدالله بن عباس ابن است که طایفه قریش خط را آنجا به عراق رفته و میان مردم حیره منتشر گشته مردم انبار از آنها آموخته اند و دسته ای آن را به حجاز برده اند .
نقلی دیگر بر این است که خط جزم که خط مردم حجاز بوده و قرآن را بدان نوشته اند توسط سه مرد از اهالی شهر انبار ( مرامزه بن مره ، اسلم بن عبد سدره و عامربن جدره از قبیله بولان ) به شهر مکه برده شده و سفیان بن امیه و ابوقیس بن عبد مناف این خط را به حجاز برده اند .
پاره ای از دانشمندان را عقیده بر این است که مردم مکه خط را از قبیله ( ایاه ) عراق آموخته اند دسته ای دیگر را بر این است که آدم ( ع) سیصد سال پیش از فوتش خط را بوجود آورد و به اسماعیل کتاب عربی رسید . و او خط عربی را وضح کرد و بعد ها فرزندانش همبع و فیذر آنها را تفکیک و به نظم در آوردند روایتی دیگر ابداع خط عربی را به اهالی مدین نسبت می د هد که در شمال حجاز زندگی می کردند نه عراق راوی دیگر نصاری حیره را مبداء و منشاء ابداع خط عربی می دانند . ولی بیش از اسلام نوشتن در میان اوس و خزرج بسیار کم بوده و بیشتر یهود به کار آموزش فرزندان ایشان مشغول بودند و در هنگام پبدایش اسلام تنها ده و اندی نویسنده میان آنان بودو همینها که نوشته های یهود را برای پیامبر (ص) میخواندند و جواب        می نوشتند .
اصولاً تاریخ پیدایش خط و چگونگی پیشرفت آن در میان ملل هنوز روشن نیست و جزء توسل به حدس و تخمین راهی وجود ندارد و تاریخ پیدایش خط عربی و قرآن نیز از این امر جدا نیست . ولی به نظر اهل اخبار قویترین منشاء پیدایش خط عرب بیشتر حیره و انبار است .
تحلیل و بررسی
دانشمندان بحدس و تخمین برای خط عربی ۳ ریشه اصلی یافته اند :
۱- خط مصری 
۲- خط فنیقی 
۳- خط آرامی 

خط مصری :
خط مصری که پیوند نزدیک با زبانهای خاور نزدیک دارد و در قدیمی ترین نمونه های بدست آمده میان لغت و زبان ایشان ، شباهت های زیادی با لغات سیامی یافته شده است . در میان خطوط مصری ( خطوط توده ای demotic ) یکی از ارکان خط عربی شمرده می شود .
خط فنیقی :
خط فنیقی که دومین ریشه خط عرب محسوب می شود توسط فنیقی ها که در جبل لبنان کنونی و کنار مدیترانه زندگی می کرده اند و از تجارب کسب در آمد می کردند و از نژاد سامی بودند بوجود آمده آنها باتوجه به اینکه برای داد و ستدهای تجاری خود نیاز فراوان به ثبت و ضبط حروف مصری خطی جدید ابداع نمودند.
خط آرامی:
خط آرامی بوسیله ملت آرام که سامی نژاد بودند و در شام و شمال فلسطین           می زیستند ابداع شد آنها همیشه با عبرانیان جنگ و ستیز داشتند. وقتی عبری متروک شد این زبان در زمن حضرت مسیح (ع) زبان مشترک میان مردم خاور نزدیک شد.
علاوه بر خطوط فوق الذکر خطوطی دیگر نیز در شبه جزیره عربستان وجود داشتند که عبارتند از:
۱- خط مسند
۲- خط نبطی
۳- خط کوفی
۴- خط نسخ
خط مسند:
هر چه هنر نوشتن در خطه شمال عربستان مورد انکار دانشمندانی مثل طه حسین و ماریکوث بوده ولی در اینکه مردم جنوب جزیره العرب یعنی مردم یمن هزار سال بیش از میلاد هم نوشتن را می دانستن دلایل و قرائن بسیاری وجوددارد کهآ«را به نم خط مسند می شناختند.
خط مسند به طور کلی مخصوص لهجه های عربی است که از ۲۹ حرف تشکیل می شود. درباره اصل خط مسند همچون اصل خود خط، سخن بسیار گفته شده و مورد اختلاف زیاد است این خط را مشتق از خط فیقی به خطوط سیناء و یا کنعانی     دانسته اند و بر هر صورت اظهار نظر منطقی در این باره زیاد است.
ولی آنچه مسلم است نسبت به خط نبطی، خط مسند دارای سابقه کهنتری است.
خط نبطی:
این خط بنا بر شهرت بدست نویسندگان یهود و نصارا رواج یافته و به علت آسانی بیشتر مردم به آن تمایل نشان می دادند.
هنگام فتح عراق بدست مسلمانان مدارس زیادی برای تعلیم خواندن و نوشتن این خط وجود داشت. حتی مشهود است کهاوس و خزرج نیز از این خط استفاده می کردند مستشرقان این خط را بنام عربی شمالی می شناسند. قرآن مجید به آن تدوین شد و پس از اسلام خط رایج همه عربستان گشت.
خط عربی رایج به دو قسم تقسیم می شود:
۱- خط کوفی
۲- خط نسخ
همچنین از آن بزرگوار روایت است که در هنگام وفات رسول خدا خواست تا نوشته  ای برای مسلمانان گذارد که از گمراهی مصون بمانند یا اینکه هنگام بعثت نامه هایی به پادشاهان و سران و بزرگان، روم، ایران، مصر، حبشه، بحرین و … نوشته.
همه اینها حاکی از اهتمام مخصوص پیامبر به خواندن و نوشتن وارد و بدین سان بود پرتو درخشنده فرهنگ اسلامی گامی پس گامی، پرده های تاریکی و بیسوادی را در هم کوبید و در نوردید و نور و جلای دانش و بینش را بر مردم افکند.

و بالاخره: خط قرآن
خط قرآن و یا «رسم المصحف» همان روش نگارش قرآن است که در زمان عثمان برای کتابت قرآن برگزیده شد.
این خلدون درباره رسم الخط قرآن که صحابه آنرا با خطوط خود نوشته اند می گوید:
«آنها با خطوطی نااستوار از لحاظ زیبایی و اصول خط، قرآن را نوشته اند و در نتیجه بسیاری از رسم الخط های آنان با قواعد و اصول صنعت خط مخالف است و اهل فن آنها را بر خلاف قباس تشخیص داده اند».

عتیقه زیرخاکی گنج