• بازدید : 80 views
  • بدون نظر

دانلود رایگان تحقیق بررسي زمينه هاي توافق در ديدگاههاي ايران وروسيه پيرامون)) ((رژيم حقوقي درياي خزر-دانلود رایگان مقاله بررسي زمينه هاي توافق در ديدگاههاي ايران وروسيه پيرامون)) ((رژيم حقوقي درياي خزر-خرید اینترنتی تحقیق بررسي زمينه هاي توافق در ديدگاههاي ايران وروسيه پيرامون)) ((رژيم حقوقي درياي خزر-دانلود رایگان پایان نامه بررسي زمينه هاي توافق در ديدگاههاي ايران وروسيه پيرامون)) ((رژيم حقوقي درياي خزر

این فایل قابل ویرایش می باشد وشامل موارد زیر است:
بررسی چالشهاي موجود درروابط ايران و روسيه از ابتدا تا فروپاشی شوروی 
برای روشنتر شدن محدودیتها و مطلوبیتهای روابط جمهوری اسلامی ایران و روسیه لازم است که روابط دو کشور در طول دوران شکل گیری و تکوین این مناسبات بررسی شود و ضمن نگاه اجمالی به سیر تاریخی مناسبات دو کشور ایران و روسیه ، بایستی که تأثیر تاریخی روابط این دو کشور بر ذهنیت سیاستگذاران آنها بررسی شود تا زمینه های همگرایی و واگرایی و نیز چالشها و فرصتهای روابط کشورهای روسیه و جمهوری اسلامی ایران آشکار گردد .(۱)
۱٫چالشهاي موجود در روابط ايران و روسيه در دوران تزارها : 
تاریخ روابط ایران و روسیه قدمتی چهارصد ساله دارد و شکل گیری روابط بین این دو کشور به زمان تشکیل دولتهای ملی در دو کشور بر می گردد . به عبارت دیگر ، اواخر قرن پانزدهم و اوایل قرن شانزدهم را می توان سرآغاز تشکیل دولتهای ملی در ایران و روسیه دانست . )اهداف عمده روسیه تزاری در ایران که بیش از هر کشور دیگری اراضی ایران را تصرف کرده است ، شامل موارد زیر بود :(۲)
۱-۱ . تصرف سرزمین هرجا که ممکن باشد ؛
روسیه تزاری در روابط خود با ایران عمدتاً سیاست استعماری را دنبال می نمود که در وهله اول بر ملاحظات نظامی – سیاسی استوار بود که با انعقاد قراردادهای گلستان و ترکمنچای به کامیابی انجامید و روسیه تزاری با تصرف قسمتهایی از قلمرو ایران به مرز طبیعی مورد علاقه خود رسید   
۱   –  گروسه ، رنه ،امپراتوري صحرا گردا ن ترجمه عبدالحسين بيكده ( تهران نشر كتاب ۱۳۵۳) ص ص ۵۶۸
۲-  فولر ، گراهام ، قبله عالم ، ژئوپلتيك ايران – ترجمه عباس مجر ( تهران نشر مركز ) ص ۱۶۱ 


      در وهله دوم رقابت روسیه تزاری با انگلستان آغاز شد که هر یک از این دو کشور ، به منظور گرفتن امتیازات سیاسی و اقتصادی ، ایران را زیر فشار شدیدی قرار می دادند .(۱)
۲-۱٫ جلوگیری از نفوذ کشورهای مخالف منافع روسیه در سرزمین ایران ؛ 
     بطور کلی در طول قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم ، روسیه با تمام امکانات خود تلاش می کرد که با حفظ برتری اقتصادی ، نفوذ سیاسی خود را نیز در ایران گسترش دهد تا به قلب تجارت و ثروت عظیم خلیج فارس و اقیانوس هند دست یابد . سلسله جنگهای ایران و روسیه در قرن ۱۹ که منجربه تحمیل عهدنامه های ترکمنچای و گلستان به ایران شد ، بزرگترین ضربه نظامی ، اقتصادی و سیاسی را در قرن ۱۹ بر استقلال ایران وارد کرد . ضربه های ناشی از این دو قرارداد بر استقلال ایران ، فرصت لازم را برای سوء استفاده انگلیس نیز فراهم ساخت . تحمیل قرارداد ترکمنچای توسط روسیه و قرارداد ۱۸۵۷ پاریس توسط انگلیس به ایران ، عملاً دولتهای روسیه و انگلیس را حاکم بلامنازع سرنوشت سیاسی و اقتصادی ایران کرد . در نیمه دوم قرن ۱۹ ، انگلیس و روسیه برای کسب امتیازات بیشتر از شاه قاجار با یکدیگر رقابت داشتند و در پایان قرن نوزدهم اغلب منابع کشور و طرحهای فنی آن تحت اداره و یا استخراج بیگانگان بود.(۲)



____________________________________________________________
۱- تقوي اصل ،عطا ،ژئوپلتيك جديد ايران : از قزاقستان تا گرجستان ( تهران وزارت خارجه ۱۳۷۹)  ص۴۷-۴۶ص۱۸۲  
  2- تز نزيو، پيكارلو ، رقابت روس و انگليس در ايران وافغانستان ترجمه عباس آذين (تهران نشر كتاب ۱۳۵۹)

۳-۱٫ کسب سیطره بر سیاستهای داخلی و خارجی ایران به منظور به حداقل رساندن نفوذ دولتهای خارجی در ایران ؛
    در خلال این دوران استیلای روسها بیش از پیش مسلم می گشت و آنها نه تنها با تصرف اراضی ایران و ضمیمه ساختن آن به خاک خود مرزهایشان را گسترش می دادند ، بلکه شاه ایران را با اعطای وامهای سنگین زیر قدرت خویش می گرفتند .(۱) بدنبال جنگ جهانی اول و بعدها پیروزی انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ در روسیه و خروج روسیه از جنگ ، تحولات عمیقی در روابط ایران با این کشور صورت گرفت و به جرأت می توان گفت که اگر روسیه تزاری در جنگ فاتح می شد ، از استقلال ایران اثری نبود ، بطور کلی ایران در دوران حکومت تزارها بر روسیه دو مرحله متمایزی را از سر گذرانده است ؛ مرحله اول ، دوران گسترش اراضی روسیه می باشد که در آن ایران بخشی از قلمرو فیزیکی خود را از دست داد و مرحله دوم ، دوران استعماری روسیه در اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ می باشد که در این دوران مسکو در پی اعمال کنترل سیاسی و اقتصادی بر ایران بود .(۲) 
۴-۱٫ کسب حداکثر منافع اقتصادی و سیاسی در ایران.
روسيه در اين دوره همانند دوره هاي قبل بدنبال كسب حداكثر منافع اقتصادي و سياسي در فضا ايران بوده و سعي داشت با استفاده از هر ترفندي فضاي سياسي را به نفع خود تغيير داده و ازاين براي كسب منافع اقتصادي بهره برد.
۲٫ چالشها درمناسبات ايران  وروسيه پس از انقلاب اكتبر ۱۹۱۷ روسيه تا پيروزی:انقلاب اسلامی : 
۱-۲- نگاه به ايران به عنو ان كشوري كه از آن طريق مي توان انقلاب سوسياليستي رابه ساير كشور ها منتقل نمود
۱- لنزوسكي ،جرج- رقابت روسيه و غرب درايران ص۲۵
۲ – رضا زاده ، سخاوت ، ريشه هاي همگرائي وواگرائي در مناسبات جمهوري اسلامي ايران وروسيه فصلنامه مطالعات آسياي مركزي و قفقاز شماره ۵۲ ص۶۴ زمستان ۸۲     
    پس از پیروزی بلشویکها در روسیه ، سیاست خارجی این کشور دچار تحولات اساسی شد-رهبران انقلابی که به حکومت جهانی سوسیالیسم می اندیشیدند ، به کشور ایران به عنوان کانال سوئز انقلاب کمونیستی می نگریستند . تروپاتوفسکی ، محقق روسی در ۱۹۱۸ درباره اهمیت ایران برای اتحاد جماهیر شوروی می نویسد : « ایران کانال سوئز انقلاب است و این کشور برای توفیق انقلاب شرق ( انقلاب سوسیالیستی ) ، نخستین کشوری است که باید توسط شوروی ها تسخیر شود و ایران باید به انقلاب تعلق یابد . (۱)
 بلشویکها به منظور جذب ایران در مدار اتحاد شوروی ، تمام امتیازاتی را که در زمان روسیه تزاری از ایران اخذ شده بود ، باطل اعلام کردند و اولین اقدام جمهوری سوسیالیستی شوروی لغو قرارداد ۱۹۰۷ بود که میان انگلیس و روسیه تزاری منعقد شده بود . طبق قرارداد ۱۹۰۷ ، کشورهای روسیه تزاری و انگلیس ، ایران را به سه منطقه شمال( طرفدار روسیه ) ، جنوب ( طرفدار انگلیس ) و مرکز ( بیطرف ) تقسیم کرده بودند .( ۲)
۲-۲- كسب حد اكثر منافع سياسي اقتصادي به عنوان يك ابر قدرت:
پس از پایان جنگ جهانی دوم اتحاد شوروی به یکی از دو قطب اصلی قدرت در جهان تبدیل شد . در این مقطع زمانی ، ویژگی های ایران از قبیل موقعیت جغرافیایی ، منابع معدنی و مسایل اقتصادی و سیاسی برای شوروی حائز اهمیت بود . عامل جغرافیایی از عوامل ثابتی بود که سیاستهایی را بر استراتژی منطقه ای اتحاد جماهیرشوروی تحمیل می  كرد . 
_______________________________________________
۱- توراچف، ولاديمير، مناسبات ايران وروسيه ,بسوي مدل قرن بيست ويكم،,مجله آسيا وآفريقا شماره ۸-۹ ۱۹۹۴
۲- ولايتي ،علي اكبر ،تاريخ روابط خارجي ايران ، دوره مشروطه (،تهران دفتر مطالعات سياسي و بين المللي ۱۳۷۰) ص۴۶
۳- حافظ نيا ,محمد رضا ,خليج فارس ونقش استراتژيك تنگه هرمز(تهران انتشارات سمت ۱۳۷۱)ص ۱۳۵
۳-۲٫دسترسي به آبهاي گرم خليج فارس واقيانوس هند:
این کشور دچار تنگناهایی از قبیل عدم دسترسی به آبهای گرم بود که سیاست خارجی آن را تحت تأثیر قرار می داد . خلیج فارس و اقیانوس هند به منظور برقراری رابطه بین نیروهای بری و بحری از حیث ژئوپلتیک مورد علاقه شوروی بود . علی رغم اینکه روسها در قرن نوزدهم مرزهای خود را گسترش داده بودند ، ولی با وجود کشورهایی چون ایران و پاکستان معضل استراتژیک عدم دسترسی به آبهای گرم به قوت خود باقی مانده بود . پس از انقلاب اکتبر رهبران شوروی تلاش کردند که در مواردی این مشکل را مرتفع سازند و از دید برخی سیاستمداران ، اصرار شوروی بر ادامه اشغال آذربایجان ، به منظور مرتفع ساختن این معضل استراتژیک می باشد .(۱)
۴-۲٫تغييرات در سياست شوروي نسبت به ايران:
      در کل سیاست اتحاد جماهیر شوروی نسبت به ایران در این دوران ، دائماً در حال نوسان بوده است. نمونه بارز این نوسان در نحوه برخورد دولت شوروی با رضا شاه مشهود است . پس از آنکه در ۱۹۳۲ رضا شاه تلاش کرد که در آمدهای نفتی ایران را بالا ببرد و این امر باعث کشمکش بین ایران و شرکت نفت سابق شد ، اتحاد جماهیر شوروی از رضا شاه جانبداری کرده و او را مترقی اعلام نمود . ولی با موافقت طرفین ( رضاشاه و شرکت نفت ) مبنی بر حل مسالمت آمیز اختلافات ، حکومت رضا شاه در ایران هدف حملات تبلیغاتی قرار گرفت .(۲)
۵-۲٫ تلاش براي جذب ايران به اردوگاه كمونيست :
۱- اطاعت،جواد،(ژئوپلتيك وسياست خارجي ايران)(تهران نشر سفير ۱۳۷۶ ص ص۹۷-۹۵ 
۲- اكور،والتر، اتحاد جماهير شوروي در خاور ميانه، ترجمه عبد الصاحب يادگاري( تهران انتشارات امير كبير ۱۳۵۰)ص ۱۲۸ 
                                                                  
      در دوره سلطنت محمدرضا پهلوی بر ایران نیز ، دولت شوروی علاوه بر افزایش توان نظامی و همپایگی استراتژیک با غرب ، در پی آن بود که کشورهای جهان سوم و ازجمله ایران را به سمت خود جذب كند و بنابراین به رژیم محمدرضا پهلوی پیشنهاد می کردند که روابط دوجانبه دو کشور را در سطوح مختلف اقتصادی ، سیاسی و حتی نظامی گسترش دهند . طی دهه های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ میلادی ، دولت ایران به دلیل وابستگی به غرب به پیشنهادهای شوروی در زمینه گسترش روابط سیاسی و نظامی محتاطانه جواب ردمیداد . ولی در زمینه های اقتصادی و حتی بازرگانی ، روابط دو کشور رو به گسترش بود . به واسطه همین امتیازات اقتصادی و بازرگانی که رژیم شاه به شوروی اعطا می کرد ، دولت شوروی در قبال بیشتر سیاستهای شاه نسبت به مسایل خلیج فارس و جهان غرب بردباری بیشتری نشان داده است . با توجه به این واقعیت است که عدم تغییر صریح موضع مسکو نسبت به رژیم شاه در هنگام وقوع انقلاب اسلامی قابل درک و تفسیر می باشد .(۱)
۳٫چالشهاي بين دوكشور در دوره زمانی بين وقوع انقلاب اسلامی ايران و فروپاشی شوروی:
۱-۳٫ تهديد منافع شوروي توسط ايران با توجه به شعار نه شرقي ونه غربي: 
پس از پیروزی انقلاب اسلامی ، ژئوپلتیک منطقه دچار تحولات اساسی شد و ایران حافظ منافع غرب ، تهدیدی جدی علیه منافع آن و به ویژه آمریکا به شمار می رفت . گرچه انقلاب اسلامی به لحاظ ماهیت خود ظاهراً با نظام سوسیالیستی نیز متعارض بود ، ولی شوروی ها از این واقعه راضی به نظر می رسیدند .

عتیقه زیرخاکی گنج