• بازدید : 53 views
  • بدون نظر
این فایل در ۱۸صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

   بلاياي طبيعي به عنوان بزرگترين دشمن طبيعي انسان باعث کشته و مجروح شدن سالانه صدها هزار تن و بي خانمان شدن ميليون ها نفر در سراسر جهان مي شود. از اين رهگذر زمينلغزش به عنوان يکي از معضلات جهاني پيش روي انسان که همواره در سراسر جهان باعث تلفات سالانه هزاران نفر و وارد آمدن خسارات سنگين مالي و اقتصادي به مناطق مسکوني مي شود داراي اهميت خاصي مي باشد؛ خصوصاً که با افزايش جمعيت و اسکان در مناطقي که مستعد رويداد زمينلغزش هستند آمارهاي جهاني تلفات و خسارات مالي ناشي از اين پديده ، پيوسته در حال افزايش مي باشد.
   با توجه به اين نکته که زمينلغزش ها نسبت به ساير بلاياي طبيعي مثل سيل، آتشفشان، زلزله و … مديريت پذيرتر و قابل پيش بيني تر مي باشند لذا شناخت اين پديده در جهت جلوگيري از خسارات ناشي از آن از اهميت بنيادي در مقابله با بلاياي طبيعي بر خوردار است.
   اين نوشتار به منظور شناخت پيکره زمينلغزشها، ضمن طبقه بندي انواع زمينلغزش ها بر اساس طبقه بندي وارنز، به معرفي بخش هاي مختلف يک زمينلغزش شاخص مي پردازد.
معرفي
   نيروي ثقل زمين همواره سبب اعمال يک نيروي پايين سو به مواد مي شود . در اثر اعمال اين نيرو که نتيجه تجزيه نيروي وزن در روي دامنه مي باشد مواد ناپايدار موجود در دامنه ها در جهت رسيدن به پايداري بر روي دامنه شروع به حرکت کرده و بر اساس عوامل مختلفي مانند هندسه دامنه، نوع مواد، نوع حرکت و سرعت حرکت مواد انواع حرکات دامنه اي را به وجود مي آورند.
   زمينلغزش اصطلاحي است که در بر گيرنده کليه انواع حرکات دامنه اي بوده و عموما به کليه رويدادهايي گفته مي شود که در اثر ناپايداري در دامنه ها اتفاق افتاده و سبب جابجايي توده اي از مواد در طول دامنه مي شود اين اصطلاح در بر گيرنده کليه فرايند هايي است که منجر به حرکت توده اي از مواد شامل سنگ، خاک، يا ترکيبي از آنها به سمت پايين دامنه مي شود فرايند هاي فوق سبب حرکت مواد به صورت لغزش، واژگوني، جريان، ريزش، خزش و گسترش جانبي مي شوند، گاهي اين حرکات چنان سريع هستند که سرعت انها به ده ها کيلومتر در ساعت مي رسد و گاهي چنان آهسته هستند که جز با گذشت زمان و از روي شواهد نشان دهنده حرکت، نمي توان به وجود حرکت پي برد. 

 
 تجزيه نيروي وزن بر روي دامنه ( معماريان ۱۳۷۴ )


طبقه بندي زمين لغزش ها
   وارنز ( D.J Varnes ) در سال ۱۹۷۶ بر اساس ويژگيهاي اصلي زمينلغزش يعني نوع حرکت و نوع مواد جابجا شده نوعي از طبقه بندي زمين لغزش را ارائه داد که بعنوان ساده ترين و رايج ترين طبقه بندي زمينلغزش بکار مي رود. از ويژگيهاي اصلي اين طبقه بندي استفاده از مشخصه هاي است که پس از رويداد زمينلغزش نيز حفظ شده و با گذشت زمان کمتر دستخوش تغيير مي شوند و از اين ويژگي آن مي توان براي دسته بندي زمينلغزشهاي قديمي نيز استفاده کرد. همچنين استفاده از نوع حرکت براي طبقه بندي از ويژگيهاي ديگر اين طبقه بندي است که باعث مي شود مکانيسم تغيير شکل به عنوان عامل مهمي در ارزيابي پايداري دامنه ها ، در اين طبقه بندي موثر باشد (Mathewson1981).
   در اين طبقه بندي حرکات دامنه اي بر حسب شکل و سرعت حرکت مواد به ۵ دسته سقوط، واژگوني، لغزش، گسترش جانبي و روانه تقسيم شده اند.
   در طبقه بندي وارنز مواد درگير در حرکت به دو دسته سنگ بستر و خاکهاي مهندسي تقسيم مي شوند. که اين مواد بنا به تعريف انجمن زمين شناسي مهندسي ( IAEG ) به قرار جدول شماره ۲ تقسيم بندي شده اند طبق اين تعريف خاکهاي مهندسي به دو دسته واريزه و خاک تقسيم مي شوند که خاک عبارت است از مواد ريز دانه اي که حداقل ۵۰ درصد ذرات آن در اندازه ماسه، سيلت يا رس باشد.






علل وقوع زمين لغزشها
   به طورکلي دلايل وقوع زمينلغزش را مي توان به سه دسته کلي عوامل زمين شناسي، عوامل ريخت شناسي و عوامل انساني دسته بندي نمود ( USGS, Fact sheet ) که در زير تقسيم بندي مربوط به هر دسته ذکر شده است :
  عوامل زمين شناسی
   الف) وجود مواد حساس يا ضعيف
   ب) وجود مواد هوا زده
   ج) حضور موا د برش يافته، درزه دار يا ترک خورده
   د) ناپيوستگي با جهت يافتگي مخالف ( لايه بندي، شيستوزيته، گسل، سطوح تماس) و… 
   و) تفاوت در نفوذپذيري و يا سختي مواد    
عوامل ريخت شناسي
   الف) بالا آمدگي ناشي از فعاليتهاي تکتونيکي يا آتشفشاني
   ب) حذف فشار سربار ناشي از ذوب يخچالها
   ج) فرسايش رودخانه اي ، موجي يا يخچالي در پنجه دامنه يا حاشيه هاي کناري آن
   د) فرسايش زير زميني ( انحلال ، جوشش)
   ذ) بارگذاري رسوبي بر روي دامنه يا بالاي آن
   ن) حذف پوشش گياهي ( آتش سوزي، خشکسالي )
   و ) ذوب شدن برفها
   ه ) هوازدگي ناشي از يخ زدن – ذوب شدن
   ي) هوازدگي ناشي از انقباض – انبساط
عوامل انساني
   الف ) حفاري بر روي دامنه يا پنجه آن
   ب ) بارگذاري بر روي دامنه يا بالاي آن
   ج ) افت سطح آب زير زميني
   د ) قطع درختان جنگلي
   ذ ) آبياري
   ن ) معدنکاري
   و ) نوسانات لرزه اي مصنوعي
   ه ) نشت آب از تاسيسات

عتیقه زیرخاکی گنج