• بازدید : 58 views
  • بدون نظر
این فایل قابل ویرایش می باشد وبه صورت زیر تهیه شده وشامل موارد زیر است:

امامزاده زیدالکبیر در منتهی الیه شرق شهرستان ابهر در استان زنجان قرار دارد، که بر اساس کتاب منتقله الطالبین نسبت شاهزاده زیدالکبیر به نخستین پیشوای شیعیان جهان باز می‌گردد.
گنبد این بنا دوپوش و از نوع رک می‌باشد که با گلویی مخروطی و بلند خود تداعی برج‌های آرامگاهی است، سبک خاصی که در سده‌های سوم و چهارم هجری قمری وارد عرصه معماری ایران گردید، از جمله ویژگی‌های این گنبد سطوح خارجی آن است که دارای پوشش کاشی فیروزه‌ای مزین به طرح‌های هندسی و کاربندی رنگی زیبای آن بر سطح گچی در نمای داخلی می‌باشد.
 از زیارتگاههای معتبر و معروف اهالی ابهر و حومه آرامگاه شاهزاده زیدالکبیر است که در شرق شهر قرار گرفته و دارای گنبد زیبای مخروطی شکلی است. اطراف  این زیارتگاه سابق بر این گورستان بود که امروزه به خارج شهر منتقل و این بقعه در وسط میدانی که پر از گلهای رنگارنگ است قرار گرفته و از نظر سبک معماری در این ناحیه نظیر ندارد. 
 بر فراز این بقعه گنبد کاشیکاری شده بسیار زیبایی با جرزهای چهارگانه نشسته و ابهت خاصی  به این بنا بخشیده است. قبلاً بر بالای صندوق چوبی نفیس  این آرامگاه کلاه خود مطلایی با زنجیرهایی از همان جنس به طور معلّق نصب بود و همچنین شمشیر قدیمی ذیقیمتی که روی قبضه آن نوشته هایی به چشم می خورد وجود داشت که متأسفانه  امروزه از این اشیاء ذیقیمت خبری و اثری نیست. 
 جا دارد اداره محترم اوقاف ابهر در این زمینه کاوش و تلاش لازم را بنماید شاید آن وسایل قیمتی را به جای خود اعاده نمایند. یک جفت درب چوبی منقوش قدیمی سمت شرق امامزاده نصب بود که باستانشاسان نوع چوب آنرا چوب چیت تشخیص داده بودند. متأسفانه اندازه این دریها هم در مرمت و بازسازی جابجا شده و در محل دیگر نصب شده است اشعاری روی آن درها به طور برجسته نقر شده است. 

 به تــعمیر شهزاده زیــد الکبیر       
 که باشد به روز جزا دستگیر 
  موفــق شد استــاد کـار جهان     
  سمّی حسین کلب این آستان 
 به تاریخ آن «عقل کل گل شکفت»     مریزاد دست آفرین باد گفت 
 شجره طیبه امامزاده بنا به نوشته کتاب شریف منتقله الطالبیه به شرح زیر است. 
 شاهزاده زید الکبیر بن عیسی بن محمد بن عبداله در دار بن ابو علی محمد الابهری بن احمد بن عبداله القافه بن علی السدید بن حسن الامیر بن زید بن الحسن المجتبی بن علی بن ابیطالب (ع) المدفون بن ارض الابهر. 
 ابوالمعالم فخیم ابهری در کتاب امامزادگان ابهر و نواحی فوت شاهزاده زیدالکبیر را در سنه ۵۷۷ هـ ذکر نموده است. آرامگاه زیدالکبیر برای بار سوم در سال ۱۳۲۶ شمسی مطابق با سال ۱۳۶۸ هـ . ق بازسازی و مرمت شده است. به همین مناسبت اشعاری در مدح و منقبت امامزاده و بانی تعمیر آن به وسیله ابوالمعالم فخیم ابهری سروده شده که به صورت تابلویی زینت بخش داخل صحن امامزاده گردیده و اشعار به این شرح است. 


 به شصت و هشت بیفــزا هزار و سیصد را    
بـــدان مرمّت ایــن بارگاه و گنبد را
 صفـــای بـــاطنی شــاهزاده زیــد الکبیر  
  عطـــا نموده بــــا همّت مجــدد را 
 کــه قـــد عَلَم کند اندر میان جمال الدین   
  نهــــد دوبــــاره بنــا پایه مشیّد را 
 چکـــاد پیکــره کلـــه قنـــدی گنبـــد   
 مگر کـــه بـوسه زند گنبد زیر جد را 
 «نـــواده حسن مجتبی است ایـــن سرور»  
 کـــه روضه اش بدمد نفخه محمد را 
 دری کـــه باز شده از بهشت رضوان است    
 گشوده رایـــحه جنـت مخلـــد را 
 اگـر که خواهی از آن رایحه شوی پر فیض   
 بـــر و ببوس ضریح و ببوس مرقد را 
 بنفشه وار بـــه خـــاکش بـای چهره گل    
  مــگر که شانــه زنی سنبل مجعّد را 
 زبـان گشای چو سوسن در آستانه به شکر   
  کز آستانش کنی کسب فیض سرمد را 
 بـــزرگ طـــایفه را با بزرگی عنوان کن     
 کـــه مستفیض شوی عزت مؤید را 
 عصـــا بدست همی قــــامتی رسا دارد     
تو هم به بردگیش چون عصا بکش قد را 
 چـــرا به موسی عمران عصــا عطا فرمود    
 کـــه گتردد از درو بلعد گرو مرتد را 
 بدان سبب که عصا آلتی است دشمن کوب  
   بـــه فـرق دشمنش آورد آن مسنّد را 
 تــــو نیـــز در نظر دشمنــــان آل علی  
   عصـا صفت بدر آی و بکوب معتد را 
 پس آنـــکه از کرم بی نهـــایت محبوب 
     منـــوّرانه برون آر ز آستین یـــد را 
 بلی هـــر آنکـــه بدین بارگه گذارد روی  
  ز التفــــات بیـــاید مقـــام امجد را 
 فخیم ابـــهر از آن رو ابـــوالمعالــم شد     
 کـــه یافت از کرمش التفات ممتد را 
 در سمت غربی بقعه شاهزاده زید الکبیر یک قطعه سنگ نوشته سفید کوچک در بنا کار گذاشته شده است که تاریخ تعمیر قبلی امامزاده را نشان می دهد متن آن به این شرح است : 
 تعمیر کرد گنبد و طاق حضرت امامزاده شاهزاده زید الکبیر را حاجی امین الشریعه و تمام کرد حاجی جلال الدین ابهری به توفیق الله تعالی به تاریخ غرّه محرم الحرام ۱۰۷۵ هـ . ق. 
 شاهزاده زید الکبیر از صوفیان برجسته و پرهیزکاران وارسته عصر خود به شمار می رفته است در شهر ابهر زیارتگاه مورد احترام می باشد. 

عتیقه زیرخاکی گنج