• بازدید : 42 views
  • بدون نظر
این فایل در ۳۰صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

این بنا که در حدود سال ۱۳۳۵ توسط آقای دکتر کامران دیبا طراحی شده، در فاز یک شهرک قدس واقع شده است.
از نظر سازماندهی، طرح اولیه بنا دارای چهار ساختمان آموزشی اصلی که در گوشه های حیاط مرکزی قرار گرفته اند، می باشد و ساختمانهای خدماتی شامل آمفی تئاتر و نهار خوری و کتابخانه در سه ضلع حیاط قرار دارند  ضلع چهارم به ورودی اختصاص داده شده است.
از کل این مجموعه فقط دبیرستان ساخته شده است که هم اکنون کاربرد دبستان پسرانه  راهنمایی دخترانه دارد.
سازماندهی فضایی:
سازماندهی فضایی این مدرسه از نوع مرکزی است. یعنی فضاهای مجموعه در اطراف فضای باز غالب در مرکز گرد آمده اند.
نقد و بررسی:
۱- تأکید روی فضای باز: فضای واقع در مرکز مهمترین فضاست و حیاط به عنوان فضای مرکزی نقش غالب را داشته و فرم مسلط بناست. این موضوع سبب می شود که فضای باز فضایی تعریف شده و مهم مطرح شود. (تصویر ۱)
۲- شکل مسیر حرکت در این سازماندهی خطی است و دسترسی به فضاهای داخلی از طریق رواقهای دور تا دور حیاط می گیرد. 
۳- مهمترین مسئله در این سازماندهی، نگهداری تمرکز و اهمیت مرکز است.
ساختمان، در اینجا رو به مرکز است و این از نظر بصری (دید به فضای اصلی) و عملکردی (دسترسی به فضای مرکزی) بسیار حائز اهمیت است. (تصویر ۳)
۴- با وجود آنکه سازماندهی بنا از نوع مرکزی است ولی کلاسهای درس که مهمترین فضاهای آموزشی هستند به این فضای اصلی پشت کرده اند. این موضوع سبب شده که نورگیری  تهویه مناسبی در کلاسهای درس وجود نداشته باشید. دید مناسب به فضای باز بیرون نیز کاملاً در این فضاها حذف شده است.
فضای بسته:
در این بنا، بسته، فضای باز را احاطه کرده است. نسبت فضای بسته به فضای کل ساختمان برابر ۷۶% است که نسبت زیادی است و از تراکم زیاد فضای بسته خبر می دهد (تصویر ۵)
فضای باز:
حیاط، فضای مرکزی بنا را با شکل مربع به خود اختصاص داده است. نسبت فضای باز به فضای کل بنا برابر ۲۴% است و این تناسب نشان می دهد که سطح فضا باز با در نظر گرفتن استاندارها بسیار کم است. البته لازم به ذکر است که فضای باز دیگری در کنار ساختمان وجود دارد که به عنوان حیاط از آن استفاده می شود.
فضای نیمه باز:
فضای نیمه باز بصورت رواق، حد واسط بین فضای پر و خالی را تشکیل می دهد.
فضاهای ارتباطی:
اساساً سیر کولاسیون در فضاهای مورد استفاده نشانگر اجزاء با معنی ایستا و پویا در کل ساختمان است.
ارتباطات افقی:
مسیرهای حرکتی افقی از طریق رواقهای دور تا دور حیاط صورت می گیرد (تصویر ۱۰).
ارتباطات عمودی:
مسیرهای حرکتی عمودی در کنج های ساختمان قرار دارد این موضوع سبب دسترسی سریع به فضاهای آموزشی می شود، از طرف دیگر مکان دسترسی عمودی، بر خوانایی مسیر حرکتی می افزاید. (تصویر ۱۱)
کلاس درس:
در این بنا کلاسها در چهار طرف حیاط مرکزی قرار گرفته اند و دسترسی به آنها از طریق رواق در دور تا دور حیاط امکان پذیر است.
کلاسها دارای مدول یکسان بوده است بطوری که هر ضلع بنا توسط این مدولها به ۵ قسمت مساوی تقسیم می شود و هر طبقه بنا جمعاً  5 * 4 = 20 کلاس را شامل می شود. (تصویر ۱۲)
کلاس درس زیر فضایاهای است (تصویر ۱۳) که عبارتند از:
۱) ورودی ۴) کلاس
۲) رختکن ۵) ایوان
۳) انباری
ویژگی های کالبدی کلاس درس:
کالبد کلاس را از سه نظر مورد بررسی قرار می دهیم:
۱) فرم ۲) رنگ ۳) بافت

۱) فرم:
فرم کلاس شامل شکل، ابعاد و اندازه های آن می باشد شکل کلاس ها در این ساختمان مستطیل بوده و ابعاد ۶/۴ * m 7 می باشد ارتفاع کلاس در تمام قسمتها ۱/۳  متر می باشد (تصویر ۱۴) که با وجود عرض کم آن انعطاف پذیری لازم برای چیدمان های مختلف را ندارد.
شکل کشیده مستطیل با توجه به اینکه پنجره ها در یک عرض مستطیل قرار گرفته اند از نظر رسیدن نور مناسب به ابتدای کلاس (ورودی) مشکل ایجاد می کند. (چون کلاس از رواق نیز نور نمی گیرد). (تصویر ۱۵)
میزان هوای موجود در کلاس برای هر نفر نیز موثر است.
ایوان های شت کلاس که اکنون بسته شده اند، به علت وجود تیغه ضخیم در وسط آن ها نه و تقسیم به دو نصف شدن باعث شده است که تنها ایوان ها با یکدیگر ارتباط نداشته باشند بلکه مساحت موثر آن نیز کم شده و امکان استفاده نداشته باشند، (تصویر ۱۶)
انبار بزرگ ۸۵/۰ * ۲ متر، با وجود مساحت بزرگ آن باز به دلیل مسئله کنترل کاملاً بلا استفاده است. 
۲) رنگ:
رنگ بکار رفته در کلاس تماماً سفید است حتی قسمت هایی که قبلاً آجر بوده است با رنگ سفید پوشیده شده است این موضوع باعث ایجاد یکنواختی در کلاس می شود.
۳) بافت کلاس:
مصالح بکار رفته در دیوارها اندود گچی به رنگ سفید بوده و در جاهایی (طبق نقشه) از آجر استفاده شده است که آنها هم رنگ شده اند. بطور کلی استفاده از آجر باعث ایجاد تنوع در رنگ و مصالح شده است.
مصالح به کار رفته در کف موزاییک است.
در سقف نیز از اندود گچی استفاده شده است.
برای بستن ایوانها در قسمت پائین از سنگ استفاده شده است.
پنجره:
باز شو را از سه نظر مورد بررسی قرار می دهیم:
۱) فرم ۲) رنگ ۳) مصالح

۱) فرم: شکل پنجره های کلاس قبلاً بصورت مستطیل هایی که از کف تا سقف امتداد داشته در ابعاد ۱۰/۳ * ۹۰/۱ متر بوده است که تیغه ای به ضخامت ۴۵ سانتی متر بین دو پنجره قرار گرفته است. در حال حاضر از کف تا ارتفاع ۷۰ سانتی متری پنجره را تیغه کشیده و بسته اند تا اتباطی با ایوان پشتی نداشته باشد.
نقد و بررسی: 
وجود پنجره در انتهای کلاس در روبروی تخته سیاه باعث می شود که نور به چشمان معلم بیفتد و معلم قادر دیدن درست بچه ها نباشد و در ضمن نور از پشت باعث افتادن سایه بچه ها بر روی کارشان می شود.
استفاده از آلومنیوم در پایین پنجره ها در عمق، از نفوذ نور مستقیم به داخل کلاسها جلوگیری نموده و باعث ایجاد نور یکنواختی در داخل کلاسها گردیده است. (تصویر ۱۸)
۲) رنگ:
رنگ فریم پنجره به رنگ خاکستری بوده (فلزی) و قسمت پائین آن تماماً خاکستری (فلزی) می باشد.
۳) بافت:
جنس فریم پنجره را فلز بوده و باز سو آن به شکل کشویی می باشد قسمت پائین پنجره نیز برای گرفتن دید و به بیرون کاملاً با ورقه فلزی مسدود شده است.
بافت سرد فلز باعث ایجاد فضایی سرد و نامطبوع می شود.
نما:
مدولهای تکرار شده در نمای خارجی در شکل زیر ارائه شده است. (تصویر ۱۹) 
نسبت طول به ارتفاع در این مدولها و تعداد آنها در نما باعث شده است که خطوط عمودی وافقی با هم هماهنگ گشته و در کل نمایی نداشته باشیم.
ریتم بازشوها در نما احساس وحدت و هماهنگی در کل بنا را ایجاد می کند.
عدم وجود نقاط تأکید در نما (در تناسبات مدول یا تغییر در فرم) باعث شده است که نماها یکنواخت شده و هیچ جهت خاصی را نیز القا نکند. (تصویر ۲۰)
رنگ:
رنگ غالب نما، رنگ آجر (کرم – قهوه ای) است که وجود فرورفتگی ها باعث شده که رنگ پنجره ها (خاکستری) به چشم نیاید.
بافت: 
مصالح به کار رفته در نما بصورت غالب آجر است و فریم پنجره ها نیز فلزی است.
نور: 
در مدرسه ایران زمین نور طبیعی از طریق پنجره های انتهای کلاس تأمین می شود. در واقع یک ضلع عرضی کلاس تماماً به پنجره اختصاص داده شده است. همچنین از نور مصنوعی (لامپ فورسنت) نیز استفاده می شود.
با توجه به نوع سازماندهی بنا که از نوع مرکزی است کلاسهای درس در هر چهار طرف حیاط قرار گرفته اند، نور نیز در این بنا از هر چهار جهت در کلاسها وارد می شود.
کلاسهایی که نور غرب دارند. با توجه به دو شیفته بودن مدارس بسیار نامطلوب است و شدت این نور باعث آزار و اذیت چشم خواهد شد. (نور شمال و جنوب در مورد کلاسها نور ارجح است.)
صوت:
در این بنا وجود یک رواق در اطراف کلاسهای درس باعث می شود که این راهرو مانند حائل صوتی عمل کرده و از ورود سر و صدای بچه ها در حیاط مرکزی به کلاسهای درس جلوگیری نماید. (تصویر ۲۶)
پنجره های خارجی بنا نیز با وجود ایوانهای نسبتاً عمیق در جلوی آنها، موانع صوتی خوبی هستند و صدای بسیار کمی را از خود عبور می دهند.
مکانیابی مدرسه نیز بگونه ای است که در یک بافت مسکونی قرار گرفته که این نیز خود باعث می شود که از نظر سر و صدا مشکلی نداشته باشد. (تصویر ۲۷)
تهویه:
تهویه در کلاسهای مدرسه از راه تهویه طبیعی بوده تا با وجود پنجره ها در یک سمت و ورودی کلاس در سمت دیگر و اختلاف فشار در دو سوی کلاس باعث حرکت هوا و در نهایت منجر به تهویه هوای کلاس بشود.
مدرسه ابتدایی تریلساید (Trailside)
کلاسها: ۶ رده آموزشی
ظرفیت دانش آموز: ۷۱۵
مساحت به فوت مربع: ۷۵۶۰۰
هزینه ساختمان: ۶۹۰۰۰۰۰۰۰ دلار
تکمیل:۸۰۱
کشور: ایالات متحده
معمار: شرکت معماری L.L.C VCBO
شرح پروژه:
مجموعه کلاسها یک فضای چند منظوره را احاطه می کند که برای آموزش رشته های مختلف علمی و تشریک مساعی بین دانش آموزان و معلمان استفاده می شود، این بخشها شامل گروههایی برای خواندن، یک ناحیه مرطوب برای پروژهای هنری و علمی و یک بخش کامپیوتر برای ۱۲ تا ۱۵ دانش آموز است. کمیته مفهوم یک فضای مرکزی را پذیرفت که می تواند برای معلمان خصوصی یا گروههایی از والدین داوطلب (یا سایر افراد) و یا به عنوان فضاهایی با تداخل عمل برای چندین منظور، استفاده شود. کمیته از معماران خواست تا فضاهایی را برای آموزش و دسترسی به کامپیوتر بدون فاصله در مجاورت تمام کلاسها فراهم کنند.
در ابتدا منطقه ای شیبدار در نظر گرفته شد، یعنی چالشی برای نگهداشتن مدرسه بر یک سطح بدون تحمل هزینه های محلی فراینده در نهایت، این چالش، با جدا سازی آشکار فضاهای چند منظوره و فضاهای عمومی از فضاهای یادگیری، کلاس بحثهای آکادمیک، به بخشی از راه حل مذکور تبدیل شد. پلکان ۵ فوتی ساختمان از توپوگرافی برای صرفه جویی در هزینه ها بهره برده و به نوبة خود، یک مدرسة آزاد، فرا خواننده و با تداخل عمل ایجاد کرد.
طراحی بیرونی، اشکال، رنگها، مواد و شالودة ساختمانهای حفاری شده تاریخی را منعکس می کند که برای میراث جوامع بومی بسیار اهمیت دارند، ارتباط گذشته با آینده با ساخت عناصر تاریخی و استفاده از مواد مدرن ایجاد شده است. تجربه کردن اشکال خارجی گوناگون و رنگها و شالودها، علم، فیزیک، ریاضی و رنگها را می آموزد. در نهایت اینکه، مدرسة جدید، خود به یک وسیلة آموزشی تبدیل شده است.
مدرسة ابتدائی مورلند هلیز (Morland Hills)
ظرفیت دانش آموز: ۱۰۰۰ نفر
درجه آموزشی: کلاس اول تا پنجم
مساحت به فوت مربع: ۱۲۴۸۷۵
هزینه ساختمان: ۱۰۱۹۴۴۳۱۰۰ دلار
خاتمه: ۲۰۰۱
کشور: ایالات متحده ج
معمار: اتحادیه فنینگ هاوی.
شرح پروژه:
مدرسه ابتدایی مذکور یک ساختمان ۱۲۵۰۰۰ فوت مربعی است که پنج ردة آموزشی را در خود جای می دهد. ساختمان، فضا را قادر ساخته تا دو مدرسة ابتدایی را در یک محیط آموزشی خلاق و ابتکاری و خوش طرح ترکیب کند.
ارتباط یادگیری و محیط یادگیری:
مدرسه فوق بخشی از زیستگاه جنگلی حفاظت شده با دشتها، بیشه ها و نهرها و زمینهای مربوط است. 
طراحی ساختمان بر ارتباط با محیط تأکید داشته و بر استفاده از نور طبیعی و دیگر منابع نوری که سبب افزایش یادگیری می شوند متمرکز است پنجره های وسیع مشرف به اثاثیه چوبی بوده و فضای داخلی را آکنده از نور طبیعی می کند. بخش درونی بعنوان پردة پشتی برای کارهای ویترینی بچه ها انجام وظیفه کرده و نواحی وسیع نمایشی را جلوه گر می سازد.
فضاهای انعطاف پذیر:
کلاسها دیوارهای متحرکی دارند، که به دانش آموزان اجازه می دهد که در حالیکه یک دورة تحصیلی کامل را می گذارنند، به تناسب در گروههای کوچکتر و بزرگتر کار کنند. بخش داخلی با فضاهایی در اندازه های مختلف و ترکیبات کاری گسترده و مبلمان مناسب آزاد، از انعطاف پذیری آموزش حمایت می کنند.
ساختمان مذکور از برنامه های پیشرفته برای کودکانی با نیازهای ویژه و دانش آموزان با استعداد حمایت می کند. این برنامه ها در فضای کلاس یا محیطهای تخصصی کوچکتر روی می دهد. آزمایشگاهها و فضاهای فعال و علمی برای پروژه های خاص و تدریس خصوصی در دسترس می باشند.
ویژگی برجستة این تکنولوژی قابلیتهای شبکة بی سیم است، یک سیستم ارتقای سمعی کلاس با تکنولوژی بی سیم و مادون قرمز و سیستم امنیتی شامل دسترسی به کارت، دوربینها، دسترسی به دقت طراحی شده و کنترل تصویری.
تناسبات انسانی و نقش آن در طراحی فضاهای آموزشی:
در ابتدا لازم است اطلاعاتی در مورد ابعاد بدنی و قد کودکان در گروه های سنی مربوطه در ارتباط با نوع فعالیت های جاری در دبستان داشته باشیم تا با استفاده از آنها نسبت به طراحی فضا و تجهیزات مورد نیاز اتخاذ تصمیم گردد.

عتیقه زیرخاکی گنج