• بازدید : 37 views
  • بدون نظر
این فایل در ۲۵صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

سرزمين پهناور ايران در منطقه اي خشك و نيمه خشك قرار گرفته و توزيع ناموزون جريان سطحي محدوديت هاي عمده اي را در امر استفاده بهينه از آب اين عنصر حياتي به وجود آورده است . به علاوه قسمت اعظم اين جريان ها قبل از اين كه مورد استفاده قرار گيرند از دسترس خارج شده و به سوي دريا سرازير مي گردند. از آنجايي كه تامين آب همواره نياز اساسي بشر براي استفاده هاي كشاورزي  صنعتي و آب شرب بوده است لذا مهار سيلابها و آبهاي جاري از طريق احداث سد از كارهاي اساسي و زير بنايي محسوب و براي نيل به خود كفايي اقتصادي از اهميت ويژه اي برخوردار است.
با پيروزي انقلاب اسلامي صنعت سد سازي در كشور ما وارد مرحله جديدي گرديد و وزارت نيرو نيل به خود كفايي در اين زمينه را هدف اصلي و متعالي خود قرار داد. خوشبختانه پس از گذشت سه دهه هم اكنون صنعت سد سازي به مرحله اي از رشد وارد شده است كه بيشتر مراحل مطالعات طراحي نظارت ساخت مديريت بهره برداري از سدها كه زماني در انحصار كارشناسان خارجي و مستلزم تحمل هزينه هاي گزاف ارزي بوده است به دست تواناي مهندسين ايراني صورت مي گيرد.
چكيده:
نقش سازه هاي آبي در بهبود كمي و كيفي زندگي بشر آنچنان حائز اهميت است كه امروزه در هركشوري سهم قابل توجهي از نيروي انساني و بودجه هاي عمراني را به خود اختصاص داده است.
در طرح اين قبيل سازه ها ايمني و پايداري سازه ، سرعت و سهولت ساخت سازگاري با محيط ، عمر مفيد و هزينه هاي طرح از جمله مسائل مهمي است كه همواره ذهن طراحان را به خود مشغول مي دارد . از اين رو سعي مي گردد با استفاده از تكنولوژي هاي جديد و بهره گيري از مصالح و ابزار ساخت گوناگون حداكثر ضريب اطمينان در راستاي مسائل فوق بدست آيد.
يكي از جديد ترين مصالحي كه در ساخت سازه هاي آبي در طي چند سال اخير به خدمت گرفته شده ماده لاستيك است كه بطور گسترده در ساخت بندها يا سدهاي كوتاه مورد استفاده قرار گرفته است در سدهاي لاستيكي انعطاف پذيري قابل توجه مصالح در مقابل عوامل خارجي همسازي و سازگاري با محيط ، سادگي طراحي ، كوتاه بودن مدت ساخت ، ايمني و پايداري مناسب اين قبيل سدها نسبت به سازه هاي صلب ، سادگي و سهولت بهره برداري و در نهايت كاهش هزينه هاي اجرائي موجب گرديده كه در طرحهاي آبي كوچك و بزرگ مورد استفاده قرار گيرند.
در حال حاضر در تعداد زيادي از طرحهاي آبي به منظور انحراف آب رودخانه جلوگيري از تداخل آب شور و شيرين كنترل جذر و مد در سواحل افزايش حجم سدهاي ساخته شده و در طرح هايي مانند تغذيه مصنوعي بهبود محيط زيست توليد انرژي برق آبي . افزايش سطح ارتفاع آب در رودخانه ها جهت كشتي راني و يا صرفه جويي در انرژي براي پمپاژ آب و سامان بخشي سواحل رودخانه از سد لاستيكي استفاده مي شود.
كلمات كليدي:
سدهاي لاستيكي:(rabber dams,flexidams,inflated dam )

تاريخچه استفاده از سدهاي لاستيكي :
تكنولوژي نسبتاً جديدي كه براي مهار آبهاي سطحي به كار گرفته شده است تكنولوژي ساخت سدهاي لاستيكي مي باشد . قبل از اين نوع سدها براي مهار و هدايت آب به سوي زمينهاي وسيع و آبروها ، از دريچه هاي فولادي و تخته هاي چوبي استفاده مي شد كه در جلوي دريچه ها قرار مي گرفت تا آب با فشار بيشتري جريان داشته باشد . در اين كار نيز به نيروي انساني نياز بود و اگر در باز كردن اين دريچه ها تأخيري روي مي داد سيل ايجاد مي شد و دريچه را با خود مي برد .
فكر ساخت سد از مواد مصنوعي از جمله مواد لاستيكي از سال ۱۹۵۰ براي اولين بار توسط Norman imberston  رئيس دپارتمان مهندسي آب و نيرو در شهر لوس آنجلس مطرح و چندي بعد در سال ۱۹۵۸ اولين سد لاستيكي در اين شهر توسط كمپاني لاستيك سازي بريجستون طرح و ارائه گرديد.
تخمين زده مي شود كه در حال حاضر بيش از ۴۰۰۰ سد لاستيكي در مناطق مختلف دنيا ساخته شده ودر حال بهره برداري است.
سهم كشور ما ايران از اين نوع سدها ، تنها چند سد مي باشد كه البته در حال حاضر رو به افزايش است . اولين سد لاستيكي در كشور در استان مازندران در سال ۱۳۷۵ در حاشيه درياي مازندران بر روي رودخانه بابل بنام سد لاستيكي بابل توسط شركت لاستيك سازي satujo ساخته شده است.
هدف اصلي از احداث اين سد جلوگيري از تداخل آب شور درياي مازندران و استفاده از دبي پايه رودخانه و در نتيجه تأمين آب زراعي دشت مجاور بوده است.
ارتفاع اين سد در حدود۱۰/۳ و طول آن ۶۰ متر و از نوع بادي مي باشد كه با اطاق كنترل در جناح راست و سيستم هوارسان ضد زنگ طراحي و ساخته شده است . هزينه هاي اجراي اين سد در حدود ۶۰۰ هزار دلارشده است.
اهداف كلي از ساخت سدهاي لاستيكي:
۱- ذخيره موقت دبي پايه رودخانه ها براي تأمين آب كشاورزي
۲- افزايش سطح تراز آب در رودخانه و كاهش هزينه پمپاژ آب به اراضي كشاورزي در اين رودخانه ها
۳- جداسازي آبهاي آلوده يا شور از آب شيرين
  • بازدید : 45 views
  • بدون نظر
این فایل در ۱۶صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

‌رشد شهر نشيني وضعيت بر مبناي فن آوري و تكنولوژي و گرايش به زندگي ماشيني ، اثرات تخريبي بسياري بر چهره كره مسكوني ايجاد نموده كه در نگاهي عميق تباهي منابع طبيعي و پوشش هاي گياهي و سرگرداني بشر امروزي بر سر دو راهي مدرنيسم و طبيعت كمترين حاصل آن مي باشد بدون ترديد  نيل به ايجاد فضاي سبز و منظر سازي ناشي از ميل به طبيعت و بازگشت به ريشه هاي ديرين زندگي انسان در متن و دامن طبيعت و مناظر بديع آن دارد و بهر شكل با ظهور اثرات منفي زيست محيطي و اجتماعي از توسعه ناپايدار ،فضاي هاي سبز  نه تنها به عنوان يكي از عناصر مهم و كليدي در ساختار شهرها يكه در عرضه فرا شهري و فرا دستها مطرح گرديده است كه خود به نوعي مكمل و بستري مناسب جهت احيا طبيعت سبز و ايجاد زمينه هاي مناسب براي بهسازي منظر و فضاي سبز عمومي مي باشد كه خود ايجاد زنجيره اي سبز در فرا دست شهرهاي امروز مي نمايد
در اين ميان يكي از              حلقه هاي اين زنجيره سبز عرصه هاي سدها و آبگيرهاي مصنوعي و نيروگاهها مي باشد كه بدليل وجود  پتانسيل هاي فراوان از جهت ايجاد اندازه هاي زيبا و آرام بخش و ايجاد        عرصه هاي قابل دسترس براي گذراندن اوقات فراغت و توسعه توريسم و گردشگري و يا با نگاهي تازه « توسعه آلوتوريسم » بسيار مورد توجه قرار مي گيرد .
در كشور ما ايران تا كنون به جز مواردي محدود به حركت جدي جهت احيا اين مهم و نيز توسعه و بهره برداري اقتصادي و زيست محيطي از پتانسيل هاي بالاي اين امكان بويژه شهرهاي متعدد كشورمان صورت پذيرفته است   كه اميد است با جهت گيري و ايجاد بسترهاي مناسب در كليه عرصه هاي نيروگاهي كشور ، علاوه بر اعتلاي كميت ها و كيفيتهاي زيبا شناختي ، ايجاد زمينه اي مناسب براي  تحكم و تقويت تعادل رواني و فكري و كاستن فشارهاي ناشي از زندگي كنوني واقع گردد. كه در اين راستا شركت آب منطقه اي خراسان تصميم به ايجاد منظر سازي و فضاي سبز در عرصه سد تبارك آباد نموده كه با توجه به پتانسيل نامحدود سايت و همچنين فقر فضاي سبز و كمبود مناطق تفرجي محل ، طراحي و احداث اين مجموعه بسيار ضروري مي نمايد. 
وضعيت جغرافيايي سايت 
محل سد تبارك آباد در فاصله ۲۵ كيلومتري شمال شرقي شهر قوچان واقع شده است . راه دسترسي به اين محل از روستاهاي يدي آباد ، باد خور ، زوخالو ، يوسف خان  مي گذرد .        روستا  تبرك در فاصله ۵/۱ كيلومتري بالا دست سد واقع شده است. قابل توجه است كه سايت در حوزه آبريز رودخانه اترك تا ايستگاه تبارك به وسعت ۵۶۰ كيلومتر واقع است. 
شرايط طبيعي و اقليمي سايت
هر سايت به طور طبيعي تابع شرايط آب و هوايي خاصي است از اين رو شرايط محيطي و اقليمي هر سايتي بايستي به منظور مقابله با ناسازگاريهاي طبيعي و طرح ريزي و جهت دهي مناسب ، مورد بررسي و مطالعه قرار گيرد. مطالعات وضعيت طبيعي و اقليمي در نهايت به مطلوب تر شدن شرايط عملكردي اكولوژيكي سايت پيرامون آن منجر مي گردد. اين شرايط شامل مشخص شدن وضعيت قرار گيري منطقه در رده ژئوبوتانيكي و نيز بررسي عوامل اقليمي همچون در جه حرارت ، بارندگي و باد و … مي باشد. 
تقسيم بندي ژئوبوتانيكي سايت :
بر اساس نظريات مبين و ترگويف و تقسيم بندي مناطق رويشي و اقليمي ايران ، سايت تبارك آباد جز مناطق ايراني ـ توراني كوهستاني رده بندي مي گردد. 
عوامل اقليمي 
۱) درجه حرارت و به همراه بارش از جمله عوامل مهم جوي هستند كه خصوصيات كلي اقليم يك ناحيه را مشخص مي كنند و در مطالعات مربوط به آبياري و منابع آب ، آبخيزداري ، محاسبات مربوط به تبخير و تعرق ، نياز آبي گياه ، انتخاب پوشش گياهي و ساير فعاليت هاي مربوط به گياهان نقش مهمي دارند. كه در اين راستا به توجه آمارهاي ارائه شده از ايستگاههاي سينوپتيك اطراف سايت نتايج ذيل حاصل شده است (جدول۱)
مشخصات هواشناسي واحد مقدار
متوسط ريزش هاي جوي در حوزه آبريز   ميليمتر ۳۶۱
حداكثر دماي مطلق درجه سانتيگراد ۵/۳۱
حداقل دما به مطلق درجه سانتيگراد ۵/۹-
تبخير و تعريق : مجموعه ميزان تبخير آب ( فرآيند تبديل بخار آب ) از سطح خاك و تبخير توسط پوشش گياهي اصطلاحاً تبخير و تعرق مي گويند كه در ارائه الگوي مناسب آبياري نقش بسزايي ايفا مي نمايد كه سايت تبارك آباد بر اساس آمار ارائه شده توسط مشاور متوسط تبخير سالانه از سطح آزاد آب ۷/۱۳۰۱ ميليمتر مي باشد. 
باد
سرعت و جهت باد با توجه به نقش موثري كه در تبخير و تعرق گياه و نيز فرسايش            (فرسايش ناشي از باد) و نيز حد آسايش در سايت دارند بسيار مورد توجه مي باشد كه با توجه به بررسي هاي به عمل آمده در سايت جهت غالب باد شمال شرقي به جنوب غربي و در حوالي بعد از ظهر شدت مي پذيرد متوسط سرعت باد (ساليانه) ۵/۱۵۳ كيلومتر در روز ، حداكثر سرعت باد در روز km  9/183 مي باشد و با توجه به جدول شماره پ ۱۳ – دفترچه گزارش هواشناسي هر چه از سمت غرب ( بجنورد) منطقه به سمت شرق ( قوچان) پيش مي رويم بر ميزان سرعت آن افزوده مي شود . 
منابع آب 
شايد بتوان گفت مهمترين عامل حيات يك سايت منابع آب تغذيه كننده سايت مي باشند كه مشكلات شامل آبهاي سطحي و سفره هاي آب زير زميني مي باشد در اين زمينه مطالعه و بر رسي بر روي امكانات سفره هاي زير زميني و سطحي (دائم   ، ثابت و متغير ) و نيز وضعيت هيدرولوژي و فيزيوگرافي حوزه آبريز سايت ضروري بنظر مي رسد.
با توجه به هدف اصلي پروژه سد تبارك كه همانا تامين آب شرب مطمئن براي شهر قوچان و همچنين آب مطمئن به منظور آبياري حدود ۱۲۰۰ هكتار از اراضي قوچان مي باشد و نيز وضعيت فيزيوگرافي حوزه آبريز رودخانه تبارك آباد ( سطح آبريز km 560  ارتفاع حوزه آبريز ۱۸۷۶ متر ، طول رودخانه  km 36 شيب متوسط ۷/۱% ) و نيز وجود منبع آب زير زميني در محدوده طرح در شرق سايت ) ، منابع آب تامين كننده  از هر نظر غني مي باشد . آب اين رودخانه تامين كننده آب از نظر كيفيت بسيار مناسب مي باشد بطوريكه قابليت هدايت الكتريكي ۱۰۰۰ سانتيمتر / ميكروموس و ميزان S.A.R كمتر از ۵ مي باشد.
مشخصات عمومي خاك منطقه 
خاك هاي منطقه مورد مطالعه در سه واحد فيزيوگرافي بشرح زير مشخص شده اند : 
فلاتها Plateaux  
دشت آبرفتي رودخانه اي  Piedmont Alluvail plain 
در بخش قابل توجهي از اراضي واحد فيزيوگرافي دشت آبرفتي رودخانه أي كه بافت خاك طبقات زيري خيلي سنگين مي باشد و تاثيرات آب زير زميني در 
آنها ملاحظه ميگردد ايجاد زهكش مناسب در رفع نقاص موجود موثر است. 
در بخش قابل ملاحظه أي از اراضي واحد فيزيوگرافي فلاتها و سختي دشت آبرفتي داراي خاكهاي عميق و خاك ريزي شامل مواد آلي نمي باشد و با انجام عمل تسطيح عمليات كشاورزي و باغباني امكان پذير است. 

عتیقه زیرخاکی گنج