• بازدید : 46 views
  • بدون نظر
این فایل در ۴۰صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

میر جان سویی یک رودخانه فصلی به طول ۴۰ کیلومتر و شیب متوسط ۳ درصد است که از دامنه شمال خاوری کوه دمیرلو سرچشمه می گیرد. ارتفاع سرچشمه این رودخانه ۲۵۰۰ متر و مسیر کلی آن شمال باختری است. رودخانه میرجان سویی پس از پیچ و خم های بسیار و عبور از روستاهیا میر جان،اند آباد بالا،  اند آباد پایین، مهر اباد و حمزه لی در ۳ کیلومتری شمال باختری روستای حمزه لی با رودخانه بیوک چای مخلوز شده و با یک دیگر رودخانه جدیدی به نام تلخه رود زنجان را به وجود می آورند.
در این جا به نمونه ای از این آثار باستانی اشاره می کنیم وبقیه در خود فایل موجود است.
سفید رود یا قزل اوزن یکی از مهم ترین، بزرگ ترین و مشهورترین رودخانه های ایران و یک رود دایمی به  درازای ۷۶۵ کیلومتر و شیب متوسط ۳/۰ درصد است که از آبخیز های ۳۰ کیلومتری شمال باختری سنندج، دهستان مارال (استان کردستان)، سرچشمه می گیرد. ارتفاع سرچشمه این رودخانه ۲۳۰۰ متر و ارتفاع ریزشگاه آن ۲۵ متر است. این رودخانه در ابتدای سرچشمه خود، چم هانه گلان نام داشته و مسیر حرکت آن شمالی است. پس از طی کردن حدود ۱۰ کیلومتر و مخلوط شدن با چندین رودخانه و ریزانه، (به نام های خنجره، گوموش و چم بناسوره) با نام جدید قزل اوزن به سمت شمال خاوری متوجه می شود. به طور کلی سفید رود یا قزل اوزن از استان های کردستان، زنجان، آذربایجان خاوری و گیلان عبور می کند.
رودخانه قزل اوزن در مسیر خود ضمن مخلوط شدن با ریزابه های بسیار با پیچ و خم های متعدد از شهرستان سنندج خارج شده و به دهستان نجف آباد در محدوده شهرستان بیجار وارد می شود. پس از عبور از این دهستان در روستای زرده کمر با چم زر مخلوط می شود. در روستاهای قاسم آباد و علی آباد با رودخانه های یول کشتی و شوراب در هم آمیخته و متوجه خاور می شود. این رودخانه پس از پیمودن مسیری نسبتاً طولانی با خروج از شهرستان بیجار وارد محدوده شهرستان خدابنده (قیدار) می شود.
در شهرستان خدابنده از دهستان قشلاقات افشار عبور می کند و با ریزابه بسیاری از جمله شور، چسب و تلوار مخلوط شده و به روستای محمد آباد وارد می شود. در این روستا تغییر مسیر داده و به سمت شمال منحرف می شود. پس از دور زدن کوه شینه داغ و مخلوط شدن با رودخانه خوزان راه اتومبیل رود زنجان، بیجار را قطع کرده، با رودخانه خویین مخلوط شده و رو به سوی شمال باختری به دهستان انگوران در محدوده شهرستان زنجان وارد می شود. در این ناحیه با رودخانه های لجام گیر و انگوران چای در هم آمیخته و پس از وارد شهرستان ماه نشان می شود.
این رودخانه پس از وارد شدن به ماه نشان از مرکز این شهرستان عبور کرده و با رودخانه های در بند، قلعه و تلخه رود در هم آمیخته و به دهستان چایپاره وارد می شود. در این دهستان ابتدا با زنجان چای و سپس با آجی چای مخلوط شده و به شهرستان میانه از محدوده استان آذربایجان خاوری وارد می شود. در این قسمت مسیری را به موازات خط آهن تهران- تبریز می پیماید و در ایستگاه پل دختر وارده دره قافلانکوه می شود. در ادامه مسیر خود از چندین روستا در استان آذربایجان شرقی عبور می کند و با رودخانه گرمی و آرپاچای در شهرستان خلخال (در محدوده استان اردبیل) مخلوط می شود. 
با ورود به دهستان خورش رستم با رودخانه کندرچو و شاهرود و مخلوط شده و به محدوده شهرستان طارم وارد می شود. در این شهرستان با رودخانه های آب بر، آب لار، آق روی چای و لوان چای مخلوط می شود و در نهایت به دریاچه سد سفید می ریزد. قزل اوزن پس از مخلوط شدن با رودخانه شاهرود به سفید رود تغییر نام داده، رو به سوی شمال خاوری جریان یافته و وارد محدوده شهرستان رود بار می شود. در این منطقه با ریزانه های متعدد بزرگ و کوچک در هم آمیخته و پس از عبور از دهستان رستم آباد به دهستان سنگر در محدوده، شهرستان رشت وارد شده و کم کم پهنه بستر آن گسترده تر می شود. رودخانه سفید رود در این منطقه روستاهای زیادی را مشروب ساخته و به دشت گیلان که از آبرفت های همین رودخانه پدید آمده است، وارد می شود.
وسعت دلتای سفید رود که بیش از ۱۲۵۰ کیلومتر مربع است، از دشت گیلان آغاز می شود و نخستین شاخه آن که خمام رود نام دارد در همین منطقه از آن جدا می شود. 
سفید رود در دلتای خود به سوی شمال جریان می یابد و در روستای پاشاکی با دیسوم رود مخلوط شده و به دهستان کوچصفهای وارد می شود. در همین محل شاخه دیگری که نورود نام دارد از آن منشعب شده و به سوی آستانه اشرفیه روان می شود. در این شهر تغییر جهت داده و با چند پیچ و تاب به سوی شمال رهسپار می شود و سرانجام در شمال منطقه کیانشهر به دریای خزر می ریزد.
 هم جواری کناره های رودخانه قزل اوزن با جاده اصلی تهران- تبریز زمینه استفاده تفرجگاهی از این رودخانه را افزایش داده است و هم چنین عبور این رودخانه بزرگ و زیبا از چندین استان و ده ها شهر، بخش، دهستان و روستا سبب رونق و آبادانی مناطق عبوری آن شده است و معمولا به عنوان تفرجگاه اهالی از آن ها استفاده می شود. 
رودخانه قزل اوزن نه تنها برکت و آبادانی را به استان زنجان هدیه کرده، بلکه کشتزار ها و باغ های سرسبز کناره های آن جلوه بسیار زیبایی را در طول چهار فصل به نمایش می گذارند و دوست داران طبیعت را به سوی خود جذب می کنند. همین امر بر ارزش های توریستی رودخانه قزل اوزن در کنار ارزش های اقتصادی آن تاکید می کند.
چشمه های آب معدنی و آب گرم شهرستان زنجان در میان ارتفاعات این منطقه واقع شده اند. چشمه معدنی رونق زنجان، چشمه آب گم ابدال، چشمه آب گرم میانج و حلب از جمله مهم ترین و معروف ترین این چشمه ها هستند. (توضیح کامل تر از چشمه در جاذبه های طبیعی جغرافیایی جهانگردی آورده شده است.)
۳ ) آب و هوا:
آب و هوای شهرستان زنجان معتدل مایل به سرد و خشک است، براساس آماری سال ۱۳۸۰ استان زنجان، بیش ترین دمای هوا در مرکز این شهرستان در مرداد ماه ۹/۳۲ درجه سانتی گراد و کم ترین دمای هوا در بهمن ماه ۹/۶- درجه سانتی گراد است و میانگین کلی دمای هوا ۱۲ درجه سانتی گراد و میزان بارندگی ۶/۲۳۷ میلی متر در سال برآورد شده است. میانگین رطوبت نسبی این شهر در ساعت ۳۰/۶ صبح ۶۶/۶۵ درصد و در ساعت ۳۰/۱۲ ظهر ۳۶ درصد است. 
تعداد روزهای یخ بندان ۱۲۸ روز در سال است. بیش تر بادهایی که در این ناحیه می وزند، جهتی از جانب خاور به باختر دارند و میانگین بیش ترین سرعت وزش باد در منطقه ۸۳/۱۳ متر بر ثانیه بر آورد شده است.
۴ ) پوشش گیاهی:
آب و هوای سرد خشک شهرستان زنجان سبب شده است که جنگل به مفهوم علمی و انبوه در شهرستان زنجان وجود نداشته باشد. پوشش گیاهی شهرستان زنجان با تاثیر پذیری مستقیم از آب و هوای آن به دو شکل جنگل و مرتع است که جنگل ها بیش تر به شکل مصنوعی و از انواع درختان و درختچه ها و مراتع از انواع گیاهان خودرو، دارویی و صنعتی تشکیل شده اند. 
براساس سال نامه آماری سال ۱۳۸۰ استان زنجان، این منطقه از ۰۰۰/۳۱ هکتار جنگل و ۸۰۰/۵۰۱ هکتار مرتع برخوردار است. بیش تر جنگل های موجود در شهرستان زنجان مصنوعی بوده و به صورت تنک و پراکنده شامل درختان تبریزی، زبان گنجشک، چنار، بید و سپیدار در قسمت های شمالی شهرستان تشکیل شده اند. گیاهانی چون مانتار، کار دانک، کات اوتی، مرزه کوهی، گل آقا، چنگک، جاجیغ، شینال، آغچه باش، قوچ اوتی، ریواس و چیدان از جمله گیاهان دارویی و صنعتی منطقه هستند که به فراوانی در تمام قسمت های شهرستان یافت می شوند.
گیاهانی چون بابونه، الهو ورک، گونه های مختلف لگوم، انواع علف، کنگر، تلخه بیان، خارشتر، جارو، گونه های مختلف گرامینه، گون، درمنه، پونه، بومادران، تاتوره، خارشتر، چوموشه، پنیرک، یولاف پونه (از خانواده چتربان)، اگانتولیمون (از بوته ارتفاعات خشک سیستم آلپی)، پیچیک، گل گندم و سلمک از گیاهان علوفه ای شهرستان زنجان به شمار می آیند که در مناطق مختلف آن به فراوانی وجود دارند.

عتیقه زیرخاکی گنج