• بازدید : 51 views
  • بدون نظر
این فایل در ۲۱صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

     یكی از مسائل بسیار مهمی كه در دین اسلام همواره از ارزش و اهمیت فراوانی برخوردار بوده است, علم و تعلیم و تربیت است.با بررسی كلی روی مكاتب گوناگون درباره توجه به علم و دانش, بر ما روشن می گردد كه اسلام بیشترین تأكید را نسبت به علم و دانش داده و جایگاه رفیعی را برای تعلیم و تربیت قائل شده است. نخستین آیاتی كه در سوره علق بر وجود مقدس رسول الله(صلی الله علیه و آله و سلم)نازل شده, سخن از علم و دانش و توجه به این مهم را در برداشت. مسئله بسیار جالب این جا است كه پیامبر اكرم(صلی الله علیه و آله و سلم)(امّی) و درس نخوانده بود و محیط حجاز را سراسر جهل و نادانی و خرافات فرا گرفته بود. در این آیات تأكید بر مسئله علم و قلم شده است كه بلافاصله بعد از نعمت بزرگ خلقت و آفرینش در این آیات ذكر گردیده است.
با توجه به آیه ۲ سوره جمعه كه خداوند می فرماید: (هو الذی بعث فی الامیین رسولاً منهم یتلوا علیهم آیاته ویزكیهم ویعلمهم الكتاب والحكمه وان كانوا من قبل لفی ضلال مبین) به این مطلب پی می بریم كه تعلیم و تربیت یكی از اهداف انبیاء بوده است و انبیای الهی به ویژه وجود نازنین رسول الله(صلی الله علیه و آله و سلم)تلاش ها و سختی های زیادی را متحمل گردیدند تا بشر را از جهل و نادانی و خرافات درآوردند و زنگارهای شرك و كفر را كه همه آنها نشأت گرفته از جهل می باشد, از وجود انسان ها پاك كنند و از آنها افرادی مؤمن بسازند.
     آموزش و تعلیم و تربیت با دعوت پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم)نخستین معلم و مربی مسلمانان از مسجد كه در واقع اولین پایگاه تعلیمات اسلامی بود آغاز گردید. بعد از وجود مقدس پیامبر ائمه اطهار(علیهم السلام)در راستای تحقق آرمانهای الهی پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم)كه یكی از آنها تعلیم و تربیت است, تلاش های طاقت فرسای را به جان خریدند تا انسان ها را هدایت نمایند.توجه فوق العاده آیات الهی به علم و عالم و تعلیم و تربیت و تفكر و توجه به قلم و نوشتن, زمینه توجه مسلمانان را نسبت به ایجاد مدارس, كتابخانه ها و توجه به علوم و صنایع و انتشار آن فراهم نمود و آنان را برای رسیدن به این امر مهم تشویق كرد.در این تحقیق درصدد هستیم روش شناخت مسائل ديني و اینکه كدام روش در معرفت معتبر است را بررسی نماییم; به این امید كه گامی در جهت اعتلای تعلیم و تربیت و شكوفایی آن برداشته باشیم. 
کلیات 
تبیین موضوع : يكي از اصول و قواعد گفتگو و مناظره، ضرورت وجود مفاهيم مشترك بين دو طرف است، يعني هرگاه با مخاطب مواجه مي‌شويم و درصدد اثبات امري براي او هستيم، بايد در مقام گفتگو، مفاهيم مشتركي داشته باشيم، وگرنه به آن مي‌ماند كه دو طرف مناظره، هر يك به زباني سخن بگويد كه ديگري را الفت معنايي با آن نباشد؛ كه در اين صورت، گفتگو، با حفظ نوع زبان، و گذشته از غير عقلايي بودن آن، تحقق نپذيرفته و به نتيجه‌اي نخواهد رسيد و تنها زماني مي‌تواند نتيجه‌ي عقلائي داشته باشد كه از زبان مشترك برخوردار باشد. 
يادآوري اين نكتة لازم است كه گاهي تحقق نپذيرفتن مفاهمه، ريشه در تفاوت اصطلاحات دارد؛ مثلاً در حالي كه گوينده، اصطلاح ديگري را از آن واژه در نظر دارد؛ ولي شنونده از آن لفظ، معناي اعم يا اخص و يا مباين درك مي‌كند. پس فهم واژه‌هايي كه در ميدان بحث و گفتگو واقع مي‌شوند، براي دو طرف امري بديهي است، از اين رو لازم است قبل از هر احتجاجي، اصطلاح مورد نياز تبيين گردد. 
توجّه به نكته‌ي ياد شده در بحث دين، ضروري است؛ يعني وقتي ما مي‌خواهيم درباره‌ي مسائلي از قبيل ضرورت داشتن و يا نداشتن دين، قلمرو دين، راه تحقيق دين، روش دين‌پژوهي و ديگر مسائل دين محور، بحث كنيم، بايد ابتدا در خصوص واژه‌ي «دين» توافق داشته باشيم؛ البتّه لازم نيست همه‌ي جهانيان به معناي مشترك معتقد باشند، اعتقاد و باور كسي كه در اين گفتگو مي‌خواهد از آن دفاع كند كافي است؛ از اين رو بايد در بحث دين، تعريفي از آن ارائه شود كه بر دين اسلام قابل تطبيق باشد و به همين جهت منظور از دين، در مباحث دين، ديني است كه مورد نظر خدا و قرآن باشد، نه اصطلاحاتي كه در علوم مربوط به جامعه‌شناسي، فلسفه‌ي دين و ديگر علوم انساني در كار مي‌رود. 
به ديگر سخن، مقصود ما از دين در اين بحث مجموعه‌اي از اعتقادات، و مقررات اجرايي و رفتاري است كه در اصطلاح ما، به اعتقادات، اخلاق، و احكام دين معروف مي‌باشد؛ بنابراين، اگر كسي دين را امري قدسي، حتّي خالي از اخلاقي و قانوني و حكم عملي بداند، يا دين را سكولار صفت تعريف نمايد خارج از بحث ماست، پس بايد براي دين، قلمروي در نظر گرفت تا بتوان گفت فلان چيز درون دين است يا بيرون دين و آنجاست كه مي‌توان فهميد كه آيا اضافه كردن قيد «سكولاريسم» به آن صحيح است يا خير؟ يا سكولاريسم در مسير دين يا در مقابل آن مي‌باشد؟ 
دين، با توجّه به معنايي كه ارايه گرديد، چگونه و از چه راهي شناخته مي‌شود و حقانيّت و بطلان آن چگونه قابل تفسير است يا اين‌كه چه عناصري در آن وجود دارد و اساساً قلمرو آن تا كجاست و مطالبي را كه در آن اثبات مي‌شود؛ از چه راهي بايد تحقيق نمود؟ و اين همان بحث «روش شناسي» دين است.  
پیشینه : در این تحقیق از کتاب های شهید مطهری به نام های بیست گفتار و مجموعه آثار جلد۱ ، رمز موفقیت استاد مطهری ، شناخت در قرآن را مطالعه نموده ام که فقط از کتاب شناخت در قرآن استفاده کرده ام .« موفقیت استاد مطهری از جمله مرهون روشمندی ایشان در دین پژوهی است روش شناسی از مهمترین روش ها و فنون استاد در مقام حل مسایل الهیاتی است»  . همچنین از سایت ها یی نظیر andisheqom.com وhttp://www.shiastudies.comوhttp://www.mehrnews.iR و http://207.97.215.42 و www.sid.ir نیز استفاده کرده ام که در سایت  andisheqom.com روش شناسی توسط حضرت آیت الله محمد تقی مصباح یزدی به خوبی بیان شده بود 
روش تحقیق : با استفاده از منابع کتابخانه ای و سایت های اینترنتی که قدرت دستیابی برای من مهیا بوده است . 
کلید واژه : روش شناسی مطالعات دینی ، مطالعات میان رشته ای 





اهمیت مساله شناخت 
یکی از مسائل مهمی که همیشه فکر اندیشمندان بشر را به خود متوجه کرده است ، خود مساله شناختن و معرفت است ، یعنی انسان کوشش کرده است که خود را ، جهان را و خدای جهان را بشناسد. قهرا در درجه اول خود این مساله برای انسان جالب توجه است که خود شناختن چیست ؟ آیا امکان معرفت و شناخت وجود دارد ؟ منشا شناختن و راه شناختن چیست ؟  
تبيين اين پرسش‌ها نيز لازم است والا بحث بي‌فايده خواهد بود. در پاسخ به اين پرسش كه از چه روشي براي اثبات مطالب دين بايد استفاده كرد؟ حضرت استاد مصباح یزدی به جوابي كلّي اشاره فرمودند كه عبارت است از، متناسب بودن روش هر علمي با سنخ مطالبش؛ يعني اگر آن چيزي را كه مي‌خواهيم اثبات كنيم متناسب با سنخ مسائلش باشد؛ مانند مسائل حسي، راه اثبات آن با روش تجربه‌ي حسي است و اگر مسئله‌ي تاريخي باشد، راه اثبات آن تاريخ است و اگر مسئله‌اي عقلي باشد، راه اثبات آن با روش عقلي است؛ پس روش تجربي تنها روش اثبات هر مسئله‌اي نيست؛ بسياري از مسائل، مانند: موضوعات رياضي، هندسي و روابطي چون سينوس، كسينوس و… وجود دارد كه با روش تجربه قابل ادراك نيست و همين‌طور قواعد منطقي، مانند: «اجتماع نقيضين محال است.» پس براي شناخت اين‌كه چه روشي براي هر علمي معتبر است، بايد به مسائل آن علم توجّه كرد كه از چه سنخ مسائلي است. 
برخي تصورشان اين است كه دين فقط يك رابطه‌ي قلبي با خداست و در حوزه‌ي معرفتي هيچ يك از علوم واقع نمي‌شود؛ و يك امر شخصي بوده، و قابل اثبات براي شخصي ديگر نيست؛ طبق اين تفسير راهي براي روش تحقيق در دين نيست؛ چرا كه طبق اين تصور، دين امري شخصي تلقي گرديده و براي ديگري اثبات‌پذير نيست، مگر آن‌كه آن ديگري نيز چنين احساسي داشته باشد. اين در حالي است كه تعريف ما از دين، بر احساس شخصي استوار نيست لذا مي‌توانيم بحث كنيم كه راه اثبات چيست؟ زيرا گفتيم كه دين مجموعه‌اي از عقايد و…. است و اصل آن اعتقاد به خدا است، روش‌هاي تجربي نمي‌تواند ما را در اين مسئله ياري كند؛ چون مسئله‌ي حسي نيست؛ تاريخي هم نيست تا بتوان با اسناد تاريخي به آن پرداخت؛ زيرا خدا يك حقيقت زنده‌اي است كه هميشه بوده و خواهد بود؛ از اين رو دليلي كه بر اين مسئله اقامه مي‌شود، دليل عقلي است؛ در نتيجه از ميان سه دسته احتجاج براي ديگران، تنها روش عقلي در اين حوزه پذيرفتني است نه تجربي و نه تاريخي.  
  • بازدید : 37 views
  • بدون نظر
این فایل در ۲۱صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

     یكی از مسائل بسیار مهمی كه در دین اسلام همواره از ارزش و اهمیت فراوانی برخوردار بوده است, علم و تعلیم و تربیت است.با بررسی كلی روی مكاتب گوناگون درباره توجه به علم و دانش, بر ما روشن می گردد كه اسلام بیشترین تأكید را نسبت به علم و دانش داده و جایگاه رفیعی را برای تعلیم و تربیت قائل شده است. نخستین آیاتی كه در سوره علق بر وجود مقدس رسول الله(صلی الله علیه و آله و سلم)نازل شده, سخن از علم و دانش و توجه به این مهم را در برداشت. مسئله بسیار جالب این جا است كه پیامبر اكرم(صلی الله علیه و آله و سلم)(امّی) و درس نخوانده بود و محیط حجاز را سراسر جهل و نادانی و خرافات فرا گرفته بود. در این آیات تأكید بر مسئله علم و قلم شده است كه بلافاصله بعد از نعمت بزرگ خلقت و آفرینش در این آیات ذكر گردیده است.
با توجه به آیه ۲ سوره جمعه كه خداوند می فرماید: (هو الذی بعث فی الامیین رسولاً منهم یتلوا علیهم آیاته ویزكیهم ویعلمهم الكتاب والحكمه وان كانوا من قبل لفی ضلال مبین) به این مطلب پی می بریم كه تعلیم و تربیت یكی از اهداف انبیاء بوده است و انبیای الهی به ویژه وجود نازنین رسول الله(صلی الله علیه و آله و سلم)تلاش ها و سختی های زیادی را متحمل گردیدند تا بشر را از جهل و نادانی و خرافات درآوردند و زنگارهای شرك و كفر را كه همه آنها نشأت گرفته از جهل می باشد, از وجود انسان ها پاك كنند و از آنها افرادی مؤمن بسازند.
     آموزش و تعلیم و تربیت با دعوت پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم)نخستین معلم و مربی مسلمانان از مسجد كه در واقع اولین پایگاه تعلیمات اسلامی بود آغاز گردید. بعد از وجود مقدس پیامبر ائمه اطهار(علیهم السلام)در راستای تحقق آرمانهای الهی پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم)كه یكی از آنها تعلیم و تربیت است, تلاش های طاقت فرسای را به جان خریدند تا انسان ها را هدایت نمایند.توجه فوق العاده آیات الهی به علم و عالم و تعلیم و تربیت و تفكر و توجه به قلم و نوشتن, زمینه توجه مسلمانان را نسبت به ایجاد مدارس, كتابخانه ها و توجه به علوم و صنایع و انتشار آن فراهم نمود و آنان را برای رسیدن به این امر مهم تشویق كرد.در این تحقیق درصدد هستیم روش شناخت مسائل ديني و اینکه كدام روش در معرفت معتبر است را بررسی نماییم; به این امید كه گامی در جهت اعتلای تعلیم و تربیت و شكوفایی آن برداشته باشیم. 
کلیات 
تبیین موضوع : يكي از اصول و قواعد گفتگو و مناظره، ضرورت وجود مفاهيم مشترك بين دو طرف است، يعني هرگاه با مخاطب مواجه مي‌شويم و درصدد اثبات امري براي او هستيم، بايد در مقام گفتگو، مفاهيم مشتركي داشته باشيم، وگرنه به آن مي‌ماند كه دو طرف مناظره، هر يك به زباني سخن بگويد كه ديگري را الفت معنايي با آن نباشد؛ كه در اين صورت، گفتگو، با حفظ نوع زبان، و گذشته از غير عقلايي بودن آن، تحقق نپذيرفته و به نتيجه‌اي نخواهد رسيد و تنها زماني مي‌تواند نتيجه‌ي عقلائي داشته باشد كه از زبان مشترك برخوردار باشد. 
يادآوري اين نكتة لازم است كه گاهي تحقق نپذيرفتن مفاهمه، ريشه در تفاوت اصطلاحات دارد؛ مثلاً در حالي كه گوينده، اصطلاح ديگري را از آن واژه در نظر دارد؛ ولي شنونده از آن لفظ، معناي اعم يا اخص و يا مباين درك مي‌كند. پس فهم واژه‌هايي كه در ميدان بحث و گفتگو واقع مي‌شوند، براي دو طرف امري بديهي است، از اين رو لازم است قبل از هر احتجاجي، اصطلاح مورد نياز تبيين گردد. 
توجّه به نكته‌ي ياد شده در بحث دين، ضروري است؛ يعني وقتي ما مي‌خواهيم درباره‌ي مسائلي از قبيل ضرورت داشتن و يا نداشتن دين، قلمرو دين، راه تحقيق دين، روش دين‌پژوهي و ديگر مسائل دين محور، بحث كنيم، بايد ابتدا در خصوص واژه‌ي «دين» توافق داشته باشيم؛ البتّه لازم نيست همه‌ي جهانيان به معناي مشترك معتقد باشند، اعتقاد و باور كسي كه در اين گفتگو مي‌خواهد از آن دفاع كند كافي است؛ از اين رو بايد در بحث دين، تعريفي از آن ارائه شود كه بر دين اسلام قابل تطبيق باشد و به همين جهت منظور از دين، در مباحث دين، ديني است كه مورد نظر خدا و قرآن باشد، نه اصطلاحاتي كه در علوم مربوط به جامعه‌شناسي، فلسفه‌ي دين و ديگر علوم انساني در كار مي‌رود. 
به ديگر سخن، مقصود ما از دين در اين بحث مجموعه‌اي از اعتقادات، و مقررات اجرايي و رفتاري است كه در اصطلاح ما، به اعتقادات، اخلاق، و احكام دين معروف مي‌باشد؛ بنابراين، اگر كسي دين را امري قدسي، حتّي خالي از اخلاقي و قانوني و حكم عملي بداند، يا دين را سكولار صفت تعريف نمايد خارج از بحث ماست، پس بايد براي دين، قلمروي در نظر گرفت تا بتوان گفت فلان چيز درون دين است يا بيرون دين و آنجاست كه مي‌توان فهميد كه آيا اضافه كردن قيد «سكولاريسم» به آن صحيح است يا خير؟ يا سكولاريسم در مسير دين يا در مقابل آن مي‌باشد؟ 
دين، با توجّه به معنايي كه ارايه گرديد، چگونه و از چه راهي شناخته مي‌شود و حقانيّت و بطلان آن چگونه قابل تفسير است يا اين‌كه چه عناصري در آن وجود دارد و اساساً قلمرو آن تا كجاست و مطالبي را كه در آن اثبات مي‌شود؛ از چه راهي بايد تحقيق نمود؟ و اين همان بحث «روش شناسي» دين است.  
پیشینه : در این تحقیق از کتاب های شهید مطهری به نام های بیست گفتار و مجموعه آثار جلد۱ ، رمز موفقیت استاد مطهری ، شناخت در قرآن را مطالعه نموده ام که فقط از کتاب شناخت در قرآن استفاده کرده ام .« موفقیت استاد مطهری از جمله مرهون روشمندی ایشان در دین پژوهی است روش شناسی از مهمترین روش ها و فنون استاد در مقام حل مسایل الهیاتی است»  . همچنین از سایت ها یی نظیر andisheqom.com وhttp://www.shiastudies.comوhttp://www.mehrnews.iR و http://207.97.215.42 و www.sid.ir نیز استفاده کرده ام که در سایت  andisheqom.com روش شناسی توسط حضرت آیت الله محمد تقی مصباح یزدی به خوبی بیان شده بود 
روش تحقیق : با استفاده از منابع کتابخانه ای و سایت های اینترنتی که قدرت دستیابی برای من مهیا بوده است . 
کلید واژه : روش شناسی مطالعات دینی ، مطالعات میان رشته ای 





اهمیت مساله شناخت 
یکی از مسائل مهمی که همیشه فکر اندیشمندان بشر را به خود متوجه کرده است ، خود مساله شناختن و معرفت است ، یعنی انسان کوشش کرده است که خود را ، جهان را و خدای جهان را بشناسد. قهرا در درجه اول خود این مساله برای انسان جالب توجه است که خود شناختن چیست ؟ آیا امکان معرفت و شناخت وجود دارد ؟ منشا شناختن و راه شناختن چیست ؟  
تبيين اين پرسش‌ها نيز لازم است والا بحث بي‌فايده خواهد بود. در پاسخ به اين پرسش كه از چه روشي براي اثبات مطالب دين بايد استفاده كرد؟ حضرت استاد مصباح یزدی به جوابي كلّي اشاره فرمودند كه عبارت است از، متناسب بودن روش هر علمي با سنخ مطالبش؛ يعني اگر آن چيزي را كه مي‌خواهيم اثبات كنيم متناسب با سنخ مسائلش باشد؛ مانند مسائل حسي، راه اثبات آن با روش تجربه‌ي حسي است و اگر مسئله‌ي تاريخي باشد، راه اثبات آن تاريخ است و اگر مسئله‌اي عقلي باشد، راه اثبات آن با روش عقلي است؛ پس روش تجربي تنها روش اثبات هر مسئله‌اي نيست؛ بسياري از مسائل، مانند: موضوعات رياضي، هندسي و روابطي چون سينوس، كسينوس و… وجود دارد كه با روش تجربه قابل ادراك نيست و همين‌طور قواعد منطقي، مانند: «اجتماع نقيضين محال است.» پس براي شناخت اين‌كه چه روشي براي هر علمي معتبر است، بايد به مسائل آن علم توجّه كرد كه از چه سنخ مسائلي است. 
برخي تصورشان اين است كه دين فقط يك رابطه‌ي قلبي با خداست و در حوزه‌ي معرفتي هيچ يك از علوم واقع نمي‌شود؛ و يك امر شخصي بوده، و قابل اثبات براي شخصي ديگر نيست؛ طبق اين تفسير راهي براي روش تحقيق در دين نيست؛ چرا كه طبق اين تصور، دين امري شخصي تلقي گرديده و براي ديگري اثبات‌پذير نيست، مگر آن‌كه آن ديگري نيز چنين احساسي داشته باشد. اين در حالي است كه تعريف ما از دين، بر احساس شخصي استوار نيست لذا مي‌توانيم بحث كنيم كه راه اثبات چيست؟ زيرا گفتيم كه دين مجموعه‌اي از عقايد و…. است و اصل آن اعتقاد به خدا است، روش‌هاي تجربي نمي‌تواند ما را در اين مسئله ياري كند؛ چون مسئله‌ي حسي نيست؛ تاريخي هم نيست تا بتوان با اسناد تاريخي به آن پرداخت؛ زيرا خدا يك حقيقت زنده‌اي است كه هميشه بوده و خواهد بود؛ از اين رو دليلي كه بر اين مسئله اقامه مي‌شود، دليل عقلي است؛ در نتيجه از ميان سه دسته احتجاج براي ديگران، تنها روش عقلي در اين حوزه پذيرفتني است نه تجربي و نه تاريخي.  

عتیقه زیرخاکی گنج