• بازدید : 41 views
  • بدون نظر
این فایل در ۳صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

روش اتصال نقطه نوترال با امپدانس برحسب میزان محدود سازی جریان عیب فاز به زمین به دو دسته اتصال نقطه نوترال با امپدانس بالا یا “High impedance earthing ” و  اتصال نقطه نوترال با امپدانس کم یا “Low impedance earthing ” تقسیم میشوند. در روش “High impedance earthing ” جریان عیب فاز به زمین به مقداری در حدود ۵ تا ۱۰ آمپر محدود میشود. در حالیکه در روش “Low impedance earthing ” این جریان به مقداری در  حدود ۱۰۰ آمپر محدود خواهدشد. 
وضعیت اتصال مستقیم نوترال به زمین در مواجهه با خطا روشن است . اما در این میان روش نقطه نوترال ایزوله نسبت به ۲ روش دیگر مزایا و معایبی دارد که کاربردهای خاص خود را داراست که در صورت نیاز در جای خود به بحث پیرامون آن خواهیم پرداخت.
 در طرحهای حفاظتی که ما به بحث پیرامون آن میپردازیم فرض بر آن است که نقطه نوترال با روش شماره ۲ زمین شده است.
در نقشه های حفاظتی به منظور نمایش حفاظتهای مختلف از کدهای استاندارد ANSI استفاده میشود. برخی از معروفترین این کدها که ما در معرفی طرحهای حفاظتی از آنها یاد خواهیم نمود عبارتند از:
در نیروگاههای تولید انرژی مساله حفاظت و آماده بکار نگهداشتن دستگاهها از اهمیت خاصی برخوردار است، 
این ساله علاوه بر صرفه جویی در سرمایه، سهم مهمی در تولید برق مطمئن را نیز دارا می باشد و در صورتی که دستگاهی فاقد مدارات و سیستم حفاظتی بوده و یا بهر دلیلی سیستم حفاظتی آن از کار افتاده باشد به احتمال زیاد در هنگام بهره برداری در مواقع بروز اشکال آنچنان دچار آسیب دیدگی می گردد که در مدار آوردن دوباره دستگاه امکان پذیر نبود، و این امر هزینه سنگینی را از نقطه نظر خرید و تعمیرات و توقف طولانی مدت تولید الکتریسیته بهمراه خواهد داشت. و چون ژنراتورها یکی از تجهیزات اساسی نیروگاهها می باشند، ایجاد اشکال در آنها قطع کلی واحدها از شبکه و عدم تولید را بمدت طولانی تحمیل سیستم خواهد نمود.
در این مقاله ضمن بیان برخی حفاظتهای اساسی ژنراتورهای نیروگاهها، خصوصاً نیروگاه تبریز، مساله تغذیه دوفازه شبکه توسط ژنراتورهای نیروگاه، روشهای مناسب حفاظت آنها در مقابل چنین پدیده ای مورد بررسی قرار می گیرد.

۱-حفاظت های اساسی در ژنراتورها
در ژنراتورها معمولاً دو نوع حفاظت مطرح است
– حفاظت ژنراتور در مقابل عیوب داخلی
– حفاظت ژنراتور در مقابل عیوب خارجی
۱-۱- حفاظت ژنراتور در مقابل خطاهای داخلی عبارتند:
– خطاهای استاتور که شامل : اتصال زمین دوفاز و اتصال زمین دوبل و اتصال حلقه
– خطاهای روتور که شامل: اتصالات زمین- اتصال حلقه و قطع تحریک بهر دلیل می باشد
– خطاهای قسمت مکانیکی: خطا در دستگاه تنظیم درجه حرارت یاتاقانها و خطا در دستگاه تنظیم هوای خنک کننده و یا ئیدورژن می باشد.
۲-۱- حفاظت ژنراتور در مقابل عیوب و خطرات خارجی عبارتند از:
 
عیوبی که از ایجاد اختلال در شبکه به ژنراتور اعمال می گردند که شامل: اتصال کوتاه در شبکه، بار نامتعادل، 
فزایش ولتاژ تحت تاثیر برداشت ناگهانی بار بزرگی در شبکه، کشش بار بیشتر از حد بحرانی، برگشت توان از شبکه به ژنراتور و بالاخره افزایش ناگهانی بار راکتیو شبکه که نتیجه آن بالارفتن جریان تحریک ژنراتور می باشد. 
عواملی که در قسمت گرداننده روتور اختلال ایجاد می نمایند که شامل: اشکال در طبقات مختلف توربین و قطع بخار بهر دلیل لاوه بر این عوامل تجهیزات و دستگاههای دیگری هستند که در مواقع تریپ ژنراتور بکار افتاده و ژنراتور را از عوارض جنبی محفاظت می نمایند که شامل: رله برداشت تحریک و دستگاه خاموش کن جرقه (آتش نشانی ) می باشند.
۲-کاربرد انواع رله ها در حفاظت ژنراتورها
در حفاظت ژنراتورها رله های متعددی مورد استفاده قرار گرفته اند که اهم آنها عبارتند از:
رله های حفاظت اتصال زمین استاتور، عدم تعادل بار، اتصال بدنه روتور، فرکانس کم، جریان زیاد، ولتاژ کم، اضافه بار،اضافه ولتاژ،حفاظت اشباع، دیفرانسیل،امپدانس کم، برگشت وات، خروج از سنکرونیسم، قطع تحریک، بازرسی کننده سیستمAVR ، حفاظت مولفه منفی،حفاظت لغزش قطب.
اهداف معین جهت نصب رله های حفاظتی هر کدام از رله های حفاظتی جهت هدف معینی نصب گردیده که در این مقاله فقط به چند نمونه آن به شرح زیر اشاره می گردد.
۱-۳- حفاظت اتصال زمین سیم پیچ استاتور:
این حفاظت خرابی عایق های مابین سیم پیچ استاتور و بدنه استاتور را آشکار می نماید. اکثر مولدهای بزرگ از جمله واحدهای نیروگاه تبریز مجهز به رله های دیفرانسیل هستند که در مقابل اتصالیهای فاز به فاز درون ماشین کاملاً موثر می باشند خصوصاً مواقعیکه نقطه نول ژنراتور بطور موثر زمین شده باشد و حفاظت قابل توجهی را نیز در مقابل اتصال زمین بروز می دهند ولی وقتی نقطه صفر از طریق امپدانس بزرگی زمین شده باشد رله های دیفرانسیل تا حد زیادی اثربخشی خود را در قبال اتصالات زمین خصوصاً در نزدیکهای نقطه صفر از دست می دهند. 
در ژنراتورهای نیروگاه تبریز، جهت محدود نمودن جریان به آمپرهای پایین حدود ۵ تا ۱۰آمپر ژنراتورها را از طریق یک ترانسفورماتور توزیع که در ثانویه آن بار مقاومتی قرار گرفته زمین گردیده اند شکل (۱) که در این حالت امپدانس فوق العاده افزایش پیدا می نماید. در این حالت رله های دیفرانسیال قادر به تشخیص خطاها نمی باشند و رله های جریان زیاد (اتصال زمین) دارای یک ترانسفورماتور جریان می باشند که با مقاومت ثانویه ترانسفورماتور زمین سری می گردد. 
در بعضی از نیروگاهها مثل نیروگاه شهید بهشتی (لوشان) رله حفاظت اتصال زمین استاتور از دو قسمت تشکیل شده که یک قسمت آن ۸۰درصد سیم پیچ استاتور و قسمت دیگر ۲۰درصد باقیمانده را محافظت می نماید شکل (۲)، این سیستم بدان سبب مورد استفاده قرار می گیرد که احتمال بروز خطا در ۲۰درصد طرف نقطه نول بسیار ضعیف بوده و حفاظت ۱۰۰% سیم پیچ استاتور گران تمام می شود زیرا این طرح ترانسفورماتور نقطه صفر با قدرت خیلی بالا را طلب می نماید.
۲-۳- حفاظت قطع تحریک ژنراتور:
معمولاً قطع تحریک در ژنراتور سنکرون اگر مورد توجه قرار نگیرد موجبات اضافه بار شدن سیم پیچ استاتور و تخریب روتور و آسنکرون شدن ژنراتور و لرزش در روتور و آسیب دیدگی یاتاقانها و بالاخره از جاکنده شدن روتور را فراهم می آورد در ضمن وقوع قطع تحریک در یک ژنراتور تابعی از استحکام سیستمی است که به آن متصل می باشد و تغییرات سیستم در عملکرد آن تاثیر خواهد گذاشت. جهت محافظت ژنراتور در مقابل خطرات قطع تحریک از رله های با مشخصه امپدانسی موهوی جابجا شده استفاده می نمایند که در صورتیکه امپدانس دیده شده توسط رله به دایره عملکرد رله داخل شود رله عمل خواهد کرد. این رله در بعضی مواقع در اثر عملکرد غلط، موجب خاموشی شبکه می گردد که گاهاً اتصال کوتاه و بروز پدیده ISLANDING موجب تحریک آن می گردد، پس باید وضعیت رفتار سیستم در هر حالت بررسی شود. 
بیشترین امکان عملکرد غلط رله قطع تحریک مربوط به زمانی است که ژنراتور در حالت زیر تحریک (شارژ خط) کار نموده و همچنین در حین نوسانات گذاری پایدار، و اختلالات بزرگ سیستم که باعث کاهش فرکانس می شود روی آن تاثیر دارد و باید متذکر شد که رله های قطع تحریک بعضی از حالات از دست رفتن حالت سنکرون ژنراتور را نیز تشخیص می دهند ولی برای حفاظت کامل ژنراتور در مقابل پدیده خروج از سنکرونیسم بایستی از رله های OUT-OF-STEP استفاده کرد.
۳-۳- حفاظت عدم تعادل بار ژنراتور
وقتی جریانهای فازهای استاتور مساوی است، اثر متقابل جریان فازهای استاتور بر روی روتور در اثر دور سنکرون روتور صفر می باشد و الی اگر به عللی یکی از فازها قطع شود (خطای سری) و یا اتصال کوتاه نامتقارنی در خارج از ژنراتور بوجود آید حوزه متغیری ایجاد می گردد که در سیم پیچ تحریک ولتاژ زیادی القاء نموده و جریان زیادی از آن عبور می نماید که در اثر تداوم موجب سوختن سیم پیچ روتور و هسته آهنی آن می گردد و این پدیده در اثر مولفه ترتیب منفی جریان اتفاق افتاده و موجب تخریب عایق بندی سیم پیچ و هسته روتور می گردد و برای حفاظت مجموعه روتور در مقابل چنین پدیده ای از رله عدم تعادل بار استفاده می گردد که رله دارای فیلتری برای مولفه معکوس جریان بوده که موجب عبور جریان منفی و مانع عبور جریانهای ترتیب مثبت و صفر می گردد، این رله ها ظرفیت حرارتی روتور (I22t) را اندازه گیری می نمایند. نمونه ای از رله مذکور در شکل (۳) مشخص گردیده که دارای فیلتر می باشد، که کنتاکت کویل متحرک آن بین ۸ و ۵/۱۲ درصد مولفه ترتیب منفی جریان قابل تنظیم می باشد. 
این حفاظت برای همه ژنراتورهای متصل به شبکه بکار برده می شود و رله معمولاً دومرحله ای است که در مرحله اول آلارم ظاهر شده و در مرحله بعد ژنراتور تریپ می نماید، در این مراحل قبل از آنکه مقدار (I22t) از حد مجاز بحرانی ماشین تجاوز نماید باید ژنراتور تریپ نماید، بنابراین باید ترتیبی اتخاذ گردد که اگر خطای نامتقارن در شبکه رخ دهد رله های بخش معیوب شبکه به سرعت عمل نموده و مانع عملکرد رله عدم تعادل بار گشته و اجازه دهند که این رله فقط برای خطاهای داخلی ژنراتور عمل نماید، بنابراین لازم است که هماهنگی لازم بین رله های شبکه با نیروگاه در تمام زمینه ها بعمل آید تا از قطع ناخواسته واحدها جلوگیری گردد.
در ضمن این رله هاییکه مولفه صفر جریان موجب ایجاد خطاهایی در اندازه گیری گردد ترانسفورماتور جریان اضافی قرار می گیرد که مولفه صفر را بطور کامل بلوکه نماید. حفاظتهای عمده دیگری، از جمله حفاظت افت فشار هیدورژن و آب بدون یون، حفاظت در مقابل فرکانس بالا و پایین و… برای ژنراتورهای نیروگاه تبریز وجود دارد که در این مقاله مورد بحث قرار نمی گیرند.
مقاله حاضر حوادث اتفاق افتاده در نیروگاه بخاری تبریز را که موجب بروز پدیده عدم تعادل بار و در مرحله بعدی قطع تحریک ژنراتور را بهمراه داشته مورد بررسی قرار داده و سیستم حفاظتی مکملی را به منظور حفاظت بهینه ژنراتور واحدها ارائه می نماید.
روند شکل گیری و عوارض جانبی حوادث و روشهای مقابله با آن:
 از بدو راه اندازی واحدهای نیروگاه تبریز دو نوع حادثه، ژنراتورهای نیروگاه بخاری تبریز را با خطر جدی مواجه ساخته که قابل بررسی بمنظور پیشگیری است:
حادثه (۱): بروز اتصالیهای مکرر فاز به زمین در یکی از خطوط دو مداره ۲۳۰کیلوولت منتهی به پست نیروگاه، موجب ایجاد عدم تعادل بار در هر دو ژنراتور گشته، که ضمن ایجاد جریانهای القائی با فرکانس دو برابر فرکانس سیستم در بدنه روتور، آسیب های جدی در ژنراتور ایجاد نموده که در موقع تعمیرات اساسی ژنراتور واحد شماره(۱) عوارض ناشی از آن نمایان گردید که عبارت بودند از:
– آثار تغییر رنگ نقطه ای در سطح گسترده ای روی
گوه های روتور، که بازدید سطحی از بدنه روتور، نشان از وجود نقاط جرقه در قسمتهای انتهایی و شیار گوه ها بود که با انجام تست های متداول وجود ۱۷۴ مورد ترک موئی و ۴۸ مورد ایجاد جرقه در اثر گرمای موضعی مشخص گردید. و در بعضی موارد عمق ترک های گوه ها به ۵۰ میلیمتر نیز می رسید. 
– آثار ترک نسبتاً عمیق روی بدنه روتوراکسایتر Ac، که این عارضه خود موجب افزایش لرزش یاتاقان ژنراتور گردیده و بررسی نشان داد که موتور غیرقابل استفاده
می باشد. 
– شل شدن تعدادی از گوه های استاتور و خرابی بخشی از گوه های استاتور اکساتیر.
جریان نامتقارن که در اثر بروز اتصال فاز به زمین بوجود می آید، علاوه بر عوارض فوق می تواند اتصال کوتاه ورقه های هسته، انهدام رینگهای لغزان، از جاکندن گوه ها و در نهایت خرابی رینگ نگهدارنده انتهایی را بهمراه داشته باشد، که در تعمیرات اساسی واحد (۲) که در زمستان امسال شروع خواهد شد. این مسائل باید به دقت مورد توجه قرار گیرد. 
بررسی های بعمل آمده نشان داد که خط ۲۳۰ کیلوولت مورد اشاره و با توجه به آلودگی نمکی دور دریاچه ارومیه ضعف طراحی داشته و به سبب پدیده فلش اور اتصال فاز به زمین بطور روزانه اتفاق افتاده است.
بنابراین لازم است که خطوط منتهی به پستهای نیروگاهی از قابلیت اطمینان بالایی برخوردار بوده و در طراحی و نیز بهره برداری توجه لازم مبذول گردد و نیز هر گونه اتصالهای فاز بر زمین و یا هر نوع خطای نامتقارن، بلافاصله توسط رله های شبکه حس شده و نقطه معیوب ایزوله گردد. 
حادثه (۲): جهت تشریح وضعیت این حادثه، لازم است ارتباط ژنراتورهای نیروگاه با شبکه بیان گردد، هر دو ژنراتور ۴۵۵۲۰۰ کیلوولت آمپری نیروگاه تبریز از طریق ترانسفورماتورهای تکفاز با قدرت مجموع سه فاز ۴۵۰ مگاولت آمپری با نسبت تبدیل ۲۳۰/۲۰ کیلوولت، بصورت اتصال واحد در پست ۲۳۰کیلوولت و توسط سیستم ۵/۱ کلید با شبکه پارالل می گردند. ارتباط بطریقی است که کلیدهای موازی کننده ژنراتورها با شبکه فقط در طرف ۲۳۰کیلوولت قرار دارند، کلیدها با مکانیزم فنری تک پل و دارای محفظه قطع روغنی می باشند.
حادثه باین صورت اتفاق می افتد که در بعضی از مواقع به سبب عملکرد حفاظتهای ژنراتور، یکی از پلهای کلید مورد اشاره بدلایل مختلف از جمله: گیرمکانیکی،سوختن بوبین قطع، شکستن محور و… قطع نمی نماید، این پدیده به دو صورت زیر شکل می گیرد:
– در اکثر مواقع عملکرد سیستمهای حفاظتی ژنراتور موجب تریپ توربین و ژنراتور گشته و برای عملکرد حفاظتهای معین، تریپ بویلر را نیز بهمراه دارد. 
– عملکرد بعضی از حفاظتها در ژنراتور از جمله : قطع تحریک، برگشت وات و… فقط موجب قطع ژنراتور از شبکه شده و فرمان قطع به کلید مورد نظر صادر می شود در این حالت بویلر و توربین در مدار هستند. 
حادثه در نیروگاه تبریز به دو صورت فوق اتفاق افتاده و در هر حالت دو پل کلید قطع و پل سومی به صورت وصل باقی مانده است، که اپراتور بمحض مشاهده اوضاع بطور دستی اقدام به قطع کلید تحریک ژنراتور می نماید، که در این مقاله پیامدهای همه حالات بیان می گردد. 
حالت (۱): عملکرد حفاظت به گونه ایست که فقط فرمان قطع به کلیدهای متصل کننده ژنراتور به شبکه صادر می گردد و بویلر و توربین در مدار هستند، ژنراتور از طریق یک فاز شبکه را تغذیه نموده و جریان مولفه منفی زیادی ایجاد می شود و تا وقتی که عامل بوجود آورنده این جریان یعنی وصل بودن یک از فازها و وجود جریان تحریک قوی از بین نرفته این مولفه وجود داشته و موجب داغ شدن شدید بدنه روتور، ایجاد گشتاور نوسانی ضربه ای در محور روتور و هسته استاتور می گردد، که اپراتور بمحض مشاهده نوسان و ارتعاش، در درجه اول بمنظور حفاظت ژنراتور و در درجه دوم حفاظت توربین اقدام به قطع دستی کلید تحریک ژنراتور می نماید.
حالت (۲): در این مرحله تحت تاثیر عملکرد سیستم حفاظتی، توربین تریپ نموده و یکی از فازهای کلید ژنراتور وصل می ماند، با توجه باینکه سیستم تحریک وصل و زمان نسبتاً قابل ملاحظه ای طول می کشد تا توربین کاملاً متوقف گردد، بنابراین در این حالت نیز جریان ترتیب منفی ایجاد گشته و تا توقف کامل توربین، مسائل حالت ۱ را با درجه ای ضعیف تر ایجاد می نماید، و اپراتور کلید تحریک را قطع می نماید. البته ین مرحله، موتوری شدن ژنراتور را نیز بهمراه دارد، که خود عوارض مخربی چون Distortion, Over heating Softerning پره های فشار ضعیف توربین را در بردارد، حال این مساله مطرح است، از دیدگاه فنی چه توجیهی برای عمل اپراتور وجود دارد.
واضح است، موقعیکه مدار تحریک ژنراتوری قطع می گردد، واحد تبدیل به یک ژنراتور آسنکرون شده و سرعت روتور آن افزایش می یابد، در این حالت ژنراتور بیک مصرف کننده بزرگ راکتیو تبدیل شده و افت ولتاژ زیاد در شبکه ایجاد می نماید و در اثر خروج از دور سنکرون، جریانهای القایی در سیم پیچ میدان و نیز جریان فوکو در بدنه روتور ایجاد شده و در سیم پیچ و هسته آن حرارت زیادی تولید می گردد. در این حالت سیم پیچ استاتور نیز دچار اضافه باری می گردد، که مقادیر ثبت شده در چنین مواقعی برای نیروگاه تبریز، حاکی از این مساله است که تحث تاثیر قطع تحریک، جریان استاتور به ۵/۲ و ولتاژ ترمینال در ژنراتور واحد به ۴/۰ پریونیت رسیده و قدرت راکتیو واحد از ۵۰ مگاوار قبل از قطع تحریک به ۲۵۰- مگاوار بعد از قطع تحریک افزایش یافته است و جریان روتور نیز از ۱۵۰۰ آمپر به ۳۷۰۰ آمپر می رسد که داغ شدن روتور را موجب میگردد. شکل (۴) منحنی تغییرات بار اکتیو و راکتیو و دمای روتور ژنراتور نیروگاه تبریز را در چنین حالتی نشان می دهد. این مسایل می توانند عوارض زیانباری برای ژنراتور بهمراه داشته باشند، ولی باید متذکر شد که ژنراتورها بسته به طراحی و ساخت قادرند تا مدت زمانیکه بین ۱۰ثانیه و ۳دقیقه می باشد، عوارض قطع تحریک را بدون هیچگونه عارضه ای تحمل نمایند، در حالیکه جریان ترتیب منفی ایجاد شده در حالتهای ۱ و ۲ در فاصله زمانی بمراتب کمتر، می تواند موجب جابجایی گوه ها، خرد شدن حلقه های نگهدارنده، ایجاد شیارهای عمیق در بدنه روتور و در نهایت سوختن سیم پیچ و عایق روتور گردد. در حالت دوم که توربین تریپ می نماید، در صورت عدم قطع تحریک و وصل ماندن یکی از فازهای کلید و توقف کامل روتور، جریانانهای زیادی در بدنه روتور و گوه ها جاری می گردد، که ذوب شدن گوه ها و ترک خوردگی برخی از مناطق بدنه روتور را سبب می شود. این جریانها از دماغه رینگ های نگهدارنده عبور کرده احتمالاً آسیب جدی به آنها وارد خواهد ساخت. بنابراین علیرغم عوارض زیانبار قطع تحریک برای ژنراتور، با توجه به دوام ژنراتورها در مقابل این پدیده و نیز کاهش دامنه ضربه های نوسانی و ارتعاشات در محور روتور بعد از قطع تحریک برای ژنراتور، در چنین مواقعی عملکرد اپراتور توجیه پذیر می باشد، ولی باید متذکر شد که رفع نهایی عیب نبایستی بیشتر از ۱۰ثانیه و یا حداکثر ۲دقیقه بطول انجامد، این عمل اپراتور راه حل نهایی حفاظت ژنراتور در مقابل چنین حوادثی نبوده و باید تدبیر اساسی اندیشید، جهت حفاظت بموقع و بهینه بایستی نسبت به تکمیل حفاظتهای موجود اقدام نمود، بدین معنی که هر موقع توربین تریپ می نماید، حتماً مدار تحریک و ارتباط ژنراتور با شبکه قطع گردد و مواقعی که فقط حفاظت فرمان تریپ به کلید ژنراتور صادر نموده ولی توربین در مدار باقی است، سیستم حفاظتی به گونه ای تکمیل شود که در چنین حالتی موجب قطع کامل ارتباط ژنراتور با شبکه گردد، بنابراین لازم است که در صورت عدم قطع یکی از فازهای کلید ژنراتور، رله CBF مربوطه عمل نموده و با قطع کلیدهای پشتیبان مطابق شکلهای (۵و۶) و بترتیب زیر ارتباط ژنراتور را با شبکه قطع نماید. 
– اگر اشکال عدم تقارن در قطع، در کلید شماره ۸۶۱۲ پیش آید بایستی کلیدهای منتهی به باس ۸۲ قطع گردند.
– اگر اشکال عدم تقارن در قطع، در کلید شماره ۸۸۱۲ بروز نماید لازم است کلید ۸۵۲۲ مربوط به پارالل واحدهای گازی با شبکه قطع گشته و واحدهای گازی بی بار گردند.
– اشکال کلید ۸۶۲۲ باز موجب قطع کلید کلیدهای منتهی به باس۸۲ خواهد شد.
– بروز اشکال در کلید شماره ۸۸۴۲ علاوه بر قطع کلید ۸۴۵۲ بایستی کلیدهای شماره ۹۸۱۲ و ۹۴۹۲ در پست ۴۰۰/۲۳۰ کیلوولت را قطع نماید، که این مانور موجب بی برق شدن ترانسفورماتور شماره T5 گشته و انتقال بار از نیروگاه به شبکه و بالعکس، فقط از طریق ترانسفورماتور شماره T6 امکان پذیر خواهد بود، که در چنین مواقعی اگر یکی از واحدهای نیروگاه تبریز در مدار باشد، مشکلی ایجاد نخواهد شد ولی اگر هر دو واحد خارج از مدار باشند، ترانسفوماتور شماره T6 اورلود می گردد، که در این حالت ارتباط شبکه آذربایجان با شبکه سراسری از طریق خط ۴۰۰کیلوولت تبریز-شهید رجایی قطع شده و با توجه به اینکه خطوط ارتباطی ۲۳۰کیلوولت جوابگوی مصرف انرژی شبکه آذربایجان نمی باشد، احتمال قطع کامل برق و اعمال خاموشی سراسری در این شبکه وجود دارد، ولی با در نظرگرفتن محدودیت انتقال توان خط ۴۰۰ کیلوولت تبریز-شهیدرجایی ، قبل از اورلود شدن ترانسفورماتور T6 ، تحت تاثیر خارج از مدار بودن دو احد نیروگاه تبریز، خط مذکور از مدار خارج شده و رله های حذف بار اتوماتیک منصوبه، بخشی از بار را حذف نموده و از خاموشی مطلق جلوگیری می نمایند، بنابراین در شرایط بروز حادثه و بی برق شدن ترانسفورماتور شماره T5 ، وضعیت شبکه آذربایجان بگونه ایست که امکان اورلود شدن ترانسفورماتور شماره T6 وجود ندارد و برای حفاظت مناسب ژنراتور واحدها، می توان طرح حفاظتی مورد نظر را منظور نمود، به شرطی که بعد از تکمیل مدار دوم خط ۴۰۰ کیلوولت و افزایش توان انتقالی بین شبکه سراسری و شبکه آذربایجان که امکان اورلود شدن ترانسفورماتور T6 وجود خواهد داشت، بسته به آرایش جدید پست ۴۰۰/۲۳۰ کیلوولت حفاظتها بطرز بهینه و مناسب تغییر یابند.
نتیجه گیری
از مطالب مندرج در متن مقاله چنین برمی آید که ژنراتورها بایستی در مقابل عیوب درونی و خارجی کاملاً محافظت شوند تا بتوان قابلیت اطمینان شبکه های برق را افزایش داده و ضمن تقلیل هزینه ها و افزایش طول عمر واحدها، ضایعات را به حداقل رساند و این از طریق انجام اقدامات زیر عملی است:
۱-۵- بسته به درجه ژنراتورها و نحوه اتصال آنها به شبکه، حفاظتهای معین، طراحی و در نظرگرفته شوند. 
۲-۵- بسته به تغییر وضعیت شبکه، ضروریست که هماهنگی کامل بین رله های شبکه و نیروگاه همواره بوجود آید تا از تریپ ناخواسته واحدها جلوگیری گردیده وبتوان حفاظت مطمئن را تامین نمود. 
۳-۵-جهت جلوگیری از گوناگونی کاربرد رله ها، بمنظور حفاظت ژنراتورها، ضروریست که این سیستم ها استاندارد گردیده و برای ژنراتور، بسته به قدرتهای معین، حفاظت استانداردی وجود داشته باشد. 
۴-۵- در پریودهای معین، تست سیستمهای حفاظتی در کل نیروگاهها انجام گرفته و تنظیمات جدید با بررسی های همه جانبه انجام پذیرد.
۵-۵- در تعبیه سیستم حفاظتی پست نیروگاهی بایستی تمهیدات لازم بمنظور حفاظت بهینه ژنراتور و واحد، منظور گردد.
۶-۵- پیشنهاد می گردد جهت هماهنگی سیستم حفاظتی نیروگاه با سیستم حفاظتی شبکه کمیته ای مرکب از عناصر دو طرف تشکیل و در هر تغییر وضعیت شبکه، بررسی های مشترک بعمل آمده و تنظیمات جدید در صورت لزوم بمنظور هماهنگی رله های شبکه و نیروگاه اعمال گردد. 
۷-۵- لازم است خطوط منتهی به نیروگاه، از قابلیت اطمینان بالایی برخوردار باشد تا اتصالات آن، خصوصاً اتصال کوتاههای نامتقارن به نازلترین حد خود برسد

عتیقه زیرخاکی گنج