• بازدید : 43 views
  • بدون نظر
این فایل در ۱۳صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:


يكي از مسائل مهم در ساخت و سازه‌هاي شهري، ايجاد پايداري‌ مناسب در هنگام تخريب،گودبرداري و اجراي سازه‌ي نگهبان است. عدم رعايت مسائل فني و ايمني درتخريب، گودبرداري و ساخت سازه‌هاي نگهبان باعث تخريب برخي ساختمان‌هاي مجاور گودبرداري در ساخت و ساز‌هاي شهري شد‌ه‌است. يكي از متداول‌ترين انواع سازه‌هاي نگهبان، “ديوار‌هاي توكار” است. در اين نوع سازه‌ي نگهبان نيروي فعال خاك به يك ديوار نازك منتقل مي‌گردد و ديوار از طريق ستون‌هايي كه در فواصل معيني در آن قرار دارد، نيرو‌ها را به مهاربند، دستك و پشت‌بند منتقل مي‌كند. تكيه‌گاه مهاربند كه در خاك قرار دارد به كمك نيروهاي رانش مقاوم خاك، در برابر نيروهاي مهاربند و در نتيجه نيروهاي فعال خاك وارد بر ديواره‌ي مقابله مي‌نمايد. معمولاً ديوارها از جنس بتن مسلح، صفحه‌هاي فلزي يا الوارمي‌باشند. آنچه كه دراين مقاله بدان مي‌پردازيم، پيشنهاد برخي دستورالعمل‌هاي فني و ايمني لازم در اجراي ديوار‌هاي متداول بتني با پشت بند‌هاي خرپايي است كه براي حفاظت گود‌هاي ايجاد شده درمجاورت ساختمان‌هاي قديمي‌فاقد عناصرمناسب مقاوم دربرابر نيرو‌هاي ثقلي و جانبي اجرا مي‌گردد. دراين مقاله عناصري كه بايد در سازه‌ي نگهبان طرح شوند و همچنين مسائل ايمني كه لازم است در هنگام طراحي پيش‌بيني گردد و نيز دستورالعمل‌هاي قبل، در حين و بعد از گودبرداري و اجراي سازه‌ي نگهبان، پيشنهاد و اشكالات عمده و مشتركي كه عامل ايجاد تخريب ساختمان‌هاي مجاور گودبرداري بوده طرح و بررسي شده‌است
كارگاه، گودبرداري، تخريب، سازه‌هاي نگهبان، ديوار توكار، ساختمان مجاور، ساختمان‌هاي مصالح بنايي، ساختمان‌هاي فاقد شناژ.  
۲- كليات 
براي پايدار نمودن ديواره‌ي گودبرداري‌ها در مناطق شهري از انواع عناصر ساختماني كه ازتركيب خاك و سنگ تشكيل يافته‌اند، ديوار‌ها و سيستم‌هاي نگهبان ساخته مي‌شود كه اصطلاحاً “سازه‌ي نگهبان” ناميده مي‌شود. در تخريب، گودبرداري‌و اجراي سازه‌هاي نگهبان، يكي از مهمترين نكات لازم حفظ ايمني كارگاه است. در آيين نامه‌ها و مقررات ملي ساختمان[۱و۲]، دستورالعمل‌هاي ايمني به صورت مطلوب و شفاف جهت تخريب، گودبرداري و اجراي سازه‌ي نگهبان نيامده و نياز به تهيه و تدوين آيين نامه‌هاي مناسب براي اين منظور بخوبي احساس مي‌شود. به دليل عدم تطابق شرايط شهرسازي و تكنولوژي ساخت كشور‌هاي ديگر با شرايط موجود در كشورمان، آيين نامه‌هاي ايمني اين كشور‌ها نيز، بخوبي نمي‌تواند دستورالعمل‌هاي ايمني لازم را در اينگونه عمليات پوشش دهد. 
سازه‌هاي نگهبان مشتمل بر سه نوع هستند كه “ديوار‌هاي نگهبان وزني”، “ديوار‌هاي توكار” و “سازه‌هاي نگهبان تركيبي” ناميده مي‌شوند. در اين مقاله دستورالعمل‌هاي پيشنهادي براي حفظ ايمني كارگاه درتخريب، گودبرداري و اجرايي سازه‌هاي نگهبان با عناصر ديوار توكار و پشت بند خرپاي فلزي طرح شده، كه در بخش‌هاي بعد به آن مي‌پردازيم.  
۳- سازه‌هاي نگهبان با عناصر “ديوار توكار” و پشت بند خرپاي فلزي 
اين سازه متشكل از يك ديوار بتن مسلح است كه در فواصل مشخصي در درون آن يك ستون فلزي يا بتني قراردارد و شبكه‌ي آرماتور‌هاي ديوار بتن مسلح به نحو مطلوبي در درون ستون‌هاي بتني مهار و يا به ستون فلزي جوش شده ‌است. ستون‌ها در فواصل قائم مناسب بوسيله‌ي تير‌هاي بتني يا فلزي به‌هم متصل شد‌ه‌اند. ديوار به وسيله‌ي پشت بند خرپايي درداخل خاك مهارشده و نيرو‌هاي فعال خاك وارد برسازه‌ي نگهبان توسط نيروي رانش مقاوم خاك، تحمل مي‌شود. پشت بند‌هاي خرپايي در فواصل قائم مناسب توسط عناصر افقی و ضربدري به يكديگر متصل مي‌گردند تا از حركت جانبي يا كمانش صفحه‌اي آن‌ها جلوگیری به عمل آید. شکل (۱) اجزاي مختلف این نوع سازه‌ي نگهبان را نشان مي‌دهد.  
 
 
 
شكل(۱) سازه‌ي نگهبان و عناصر ساز‌هاي آن
۱٫ شمع زير ستون، 
۲٫ شمع تأمين كننده رانش مقاوم خاك، 
۳٫ ستون خرپاي پشت بند، 
۴٫ خرپاي سازه‌ي نگهبان، 
۵٫ چاه آب يا فاضلاب ساختمان مجاور، 
۶٫ ديوار توكار، 
۷- ديوار مقاوم كننده ساختمان مجاور،
۸- ديوار مرزي ساختمان مجاور،
۹- شمع‌هاي انتقال نيروي سقف به كف،
۱۰- عمق گودبرداري،
۱۱-فاصله توقف گودبرداري،
۱۲- عنصر ضربدري كاهش دهنده طول كمانش جانبي خرپا، 
۱۳- تكيه گاه تأمين كننده رانش مقاوم خاك،
۱۴- عنصر كاهش دهنده‌ي طول كمانش جانبي خرپا،
۱۵- ديواره‌ي گودبرداري،
۱۶- چاه تعبييه شده جهت نصب ستون‌هاي پشت بند،
۱۷- ساختمان مجاور 
الف) پلان سازه نگهبان
ب) نماي سازه نگهبان 
 
۴- ساختمان‌های مصالح بنايي فاقد عناصر مناسب مقاوم در برابر زلزله
منظور از ساختمان‌های مصالح بنّايي در این مقاله، ساختمان‌هايي است كه ‌ازمصالح سنگی یا آجری با ملات ماسه سيمان يا ملات ديگري ساخته شده و فاقد كلاف‌هاي افقی و قائم بوده و مصالح آجر و ملات استفاده شده درآن دارای مشخصات فني مناسب نبوده، بعضاً داراي سقف دیافراگم صلب يكپارچه نیز نیست. علاوه برآن به دليل قدمت زياد، مصالح استفاده شده در آن دچار پوسيدگي، فرسايش و هوازدگي شده‌است. معمولاً اينگونه ساختمان‌ها داراي ديوارنسبي[۳] مناسبي نبوده و ازشالوده منسجم وكافي نيز بهرمند نيستند. دراينگونه ساختمان‌ها سيستم فاضلاب بصورت چاه جذبي بوده و به صورت يك يا دو طبقه ساخته شد‌ه‌اند. دربرخي موارد بخشي از ديوار‌هاي مرزي اين ساختمان‌ها با ساختمان‌هاي ساختگاه پروژه مشترك بوده و يا داراي ضخامت كم و يا بازشو‌هاي بزرگ مي‌باشد.  
۵- مسائل ايمني كارگاه قبل از گودبرداري 
قبل از هرگونه گودبرداري مسائل ايمني مربوط به تخريب يا گودبرداري ساختگاه پروژه و ساختمان‌هاي مجاور بايد در زمان طراحي و اجرا به شرح مندرج دربند ۵-۱ و ۵-۵ مد نظر قرارگيرد.  
۵-۱- تأمين مسائل ايمني درطرح سازه‌ي نگهبان
رعايت مسائل ايمني در طراحي سازه‌ي نگهبان شامل در نظر گرفتن كليه‌ي شرايط موجود، اعم از شرايط هندسي، بارگذاري و ژئوتكنيكي است. در تحليل و طراحي سازه‌هاي نگهبان كليه مفاد مطرح در آيين‌نامه‌هاي بارگذاري و طراحي سازه‌ي نگهبان [۲و۴] بايد رعايت گردد. يك طرح مناسب داراي مرحله‌بندي ترتيب انجام عمليات تخريب،گودبرداري و اجراي سازه‌ي نگهبان است و توسط مهندس محاسب ذيصلاح كه داراي تخصص ژئوتكنيك است انجام مي‌پذيرد. در بند‌هاي ذيل اين موارد به صورت مجزا پيشنهاد شده كه درطراحي سازه‌ي نگهبان لازم است درنظرگرفته شود. 
۵-۱-۱- طراحي جهت جلوگيري از فقدان پايداري كلي،
۵-۱-۲- طراحي در برابر گسيختگي يكي از عناصر سازه‌اي مانند، ديوار، ستون، تير، مهارت پشت بند، اعضاي افقي كاهش دهنده‌ي طول كمانش جانبي پشت‌بند‌ها، شالوده‌ي تأمين‌كننده‌ي نيرو‌هاي رانش مقاوم و شالوده‌ي ستون‌ها. اين طرح بايد دربرگيرنده‌ي تهيه‌ي نقشه‌ي كليه‌ي عناصر سازه‌ي نگهبان، تيپ‌هاي مختلف عناصر و اتصالات و مرحله‌بندي اجراي آن و تعيين پيش‌ساخته يا درجا بودن آن باشد. حتي‌المقدور قسمت عمده‌ي عناصر بصورت پيش ساخته‌ي طراحي شود تا كمترين عمليات اجرايي درمحل نصب صورت پذيرد،

عتیقه زیرخاکی گنج