• بازدید : 42 views
  • بدون نظر
این فایل در ۱۶صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

اسلام آموختن دانش را، فریضه دانسته و بر آن تأكید نموده است. البته در نظر قرآن كریم منظور نوع خاصی از علم (مانند فلسفه، علوم تجربی، اجتماعی، یا احكام الهی و…) نیست، بلكه علم به معنای عام، مورد توجه اسلام است.
تعریف قرآن
در فـرهـنـگ اسلام و تشیع قرآن را همواره با صفت كریم به صورت قرآن كریم (اهل سنت) با صفت مجید , به صورت قرآن مجید (اهل تشیع) می نامند و این دو صفت منشا قرآنی دارد. از قرآن مجید دوگونه تعریف می توان به دست داد. نـخـسـت تـعریف ساده و عرفی كه قرآن را كتاب مقدس و آسمانی اسلام و وحی الهی بر حضرت محمد (ص)           می داند. دوم تـعریف علمی كه قرآن را وحی نامه اعجازآمیز الهی می داند كه به زبان عربی , به عین الفاظ توسط فرشته امین وحی , جبرئیل , از جانب خداوند و از لوح محفوظ , بر قلب و زبان پیامبر اسلام (ص) هـم اجمالا یكباره و هم تفصیلا در مدت بیست و سه سال نازل شده و حضرت (ص) آن را بر گـروهـی از اصـحـاب خـود خوانده و كاتبان وحی (از میان اصحاب) آن را با نظارت مستقیم و مـسـتـمر حضرت (ع) نوشته اند و حافظان بسیار , هم از میان اصحاب , آن را حفظ و به تواتر نقل كـرده انـد و در عـصـر پـیامبر (ص) هم مكتوب بوده ولی مدون نبوده است , و در عصر عثمان با نظارت او طی چند سال , منتهی به حدود سال ۲۸ هجری , مدون بین الدفتین ,از سوره فاتحه تا ناس , در ۱۱۴ سوره , می گردد. 
و متن آن مقدس و متواتر و قطعی الصدور است و تلاوت آن مستحب مؤكد است . ایـمـان بـه قـرآن مـجـید به توصیفی كه گفته شد و نیز معجزه الهی و سند نبوت دانستن آن و مـحـفوظ بودنش از خطا و هرگونه افزود و كاست (تحریف) , از ضروریات اسلام و مذهب تشیع است .
قـرآن به زبان عربی بسیار شیوایی كه مایه اعجاب فصحای عرب (و بعدها اقوام دیگر) گردیده و در تـاریـخ زبـان عـربی , سابقه و همانندی نداشته , در طی مدت بیست و سه سال , یعنی سراسر زمـانـی كـه حـضـرت رسـول (ص) به وظیفه رسالت و ابلاغ پیام الهی و دعوت به اسلام اشتغال داشـتـه انـد , بـه صورت بخش بخش (منجما یا نجوما) بر حضرت رسول (ص) وحی شده است و چنانچه اشاره شد حافظان , حفظش كرده و كاتبان با نوشت افزارهای بسیار ابتدایی , با خطی كه هـنـوز نـقـطـه و نـشان و علائم اعراب نداشته است , و كوفی نام داشته است , در چندین نسخه بازنویس شده است .
 

تأكید قرآن بر علم 
ماده علم با شكلهای گوناگون، بیش از ۷۵۰ بار، در قرآن كریم تكرار شده است. این مطلب می‏رساند كه قرآن، به علم و علما اهمیت زیادی می‏دهد (و این گذشته از ۴۵ مورد، ذكر ماده عقل است كه در مورد عقل و توجه به خردمندان آمده است). بلی این علم است كه انسان را از ظلمتها بیرون می‏برد و كاروان بشریت را، به طرف كمال رهنمون می‏شود. با علم است كه انسانها از تعالیم انبیا (ع) و مفاهیم قرآن كریم، آگاهی می‏یابند و این علم است كه هر روز دست آورد تازه‏ای به بشریت، عرضه می‏كند. 
از این رو اسلام آموختن دانش را، فریضه دانسته و بر آن تأكید نموده است. البته در نظر قرآن كریم منظور نوع خاصی از علم (مانند فلسفه، علوم تجربی، اجتماعی، یا احكام الهی و…) نیست، بلكه علم به معنای عام، مورد توجه اسلام است (هر چند در موارد خاصی، استثنا دارد كه بعد به آن اشاره خواهیم كرد) و این از افتخارات اسلام است كه توانست طی چند قرن، تمدن عظیمی براساس معارف بشری و الهی پدید آورد، و كاروان علم را، با سرعت به پیش برد و این جهش علمی، درست در قرون وسطی (۱۶-۶ میلادی) بود كه اروپا، در ظلمت جهل به سر می‏برد. 


آیاتی از قرآن كریم را كه به علم، توجه می‏دهد می‏توان به چند دسته تقسیم كرد: 
۱) آیاتی كه ارزش مطلق علم را بیان می‏كند و بر شرایفت علم و فضیلت دانشمندان اصرار می‏ورزد (طبق ظاهر آیات). 
مثال: قال الله تعالی: (هل یستوی الذی یعلمون و الذین لا یعلمون انما یتذكر اولوالالباب) «آیا افراد دانا و نادان با هم، مساوی هستند؟ فقط اهل خرد متذكر می‏شوند». (البته این سؤال استفهام انكاری است و خداوند می‏خواهد عدم تساوی را گوشزد كند). 
مثالی دیگر: قال الله تعالی: (یرفع الله الذین آمنوا منكم و الذین اوتوا العلم درجات
«خداوند انسانهای با ایمانی از شما را رفعت می‏دهد و دانشمندان دارای درجاتی هستند». 
۲) آیاتی كه راههای افزایش علم را بیان می‏كند، به چشم، گوش، عقل و قلب اشاره می‏نماید و انسان را به استفاده از این وسایل ترغیب می‏كند، تا دانش خود را افزایش دهد و این را شكر نعمت می‏داند. 
مثال: قال الله تعالی: (و الله اخرجكم من بطون امهاتكم لا تعلمون شیئاً و جعل لكم السمع و الابصار و الافئدهٔ لعلكم تشكرون)«خداوند شما را از شكم مادرانتان خارج كرد، در حالی كه چیزی نمی‏دانستید و برای شما گوش، چشم و قلب قرار داد تا شاید شاكر باشید». 
۳) آیاتی كه انسان را دعوت به تفكر و تدبر در جهان آفرینش و آیات قرآن می‏كند و حتی كسانی را كه تفكر نمی‏كنند سرزنش می‏نماید. 
مثال قال الله تعالی: (و یتفكرون فی خلق السموات و الارض) مثالی دیگر: قال تعالی: (افلم ینظروا الی السماء فوقهم كیف بنیناها و زیناها). مثالی دیگر: قال تعالی: (صم بكم عمی فهم لا یعقلون). 
۴) آیاتی كه اسراری از طبیعت را، برای انسان فاش می‏كند. البته در زمان نزول قرآن علم پیشرفت چندانی نكرده بود و این مطالب كشف اسرار محسوب می‏شد. اگر چه امروزه برای ما مطالبی عادی جلوه می‏كند. مثال: قال الله تعالی: (اولم یروا الی الارض كم انبتنا فیها من كل زوج كریم) «آیا به زمین نظر نمی‏كنند كه چقدر گیاهان زوج در آن رویانیدیم». در این آیه شریفه، خداوند به زوجیت گیاهان اشاره می‏فرماید كه قرنها بعد از نزول قرآن، توسط دانشمندان زیست شناس، كشف گردید. 
مثالی دیگر: (الشمسی تجری لمستقر لها…) «خورشید در جریان است تا محل استقرار خود» این آیه به رغم گمان بسیاری از دانشمندان كه دهها سال، خورشید را، ثابت فرض می‏كردند، حركت این ستاره عظیم را اعلام می‏كند و با كلمه «تجری» معارف زیادی را به بشر گوشزد می‏نماید در مورد این آیه بعداً بحث خواهیم كرد . 

جمع بندی و نتیجه‏گیری
اسلام به علم و دانشمندان توجه زیادی دارد و آنها را، تشویق می‏كند و در آیات زیادی به تفكر و تدبر دعوت می‏نماید، تا آنجا كه ساعتی تفكر در معارف اسلامی، از هفتاد سال عبادت بهتر است و این تشویق اسلام، موجب رشد علوم در همه رشته‏ها گردید، تا جایی كه در طی چند قرن محدود، این تلاش به ثمر رسید و تمدن عظیم اسلامی، از آسیا تا آفریقا و اروپا گسترش یافت و دانشمندان بزرگی، در رشته‏های مختلف علمی، به جهان عرضه كرد. 
تاریخ نویسان غرب و شرق به این جهش علمی جهانی، تصریح كرده‏اند و شرحهای طولانی بر آن نگاشته‏اند كه ما به طور مختصر به آن اشاره می‏كنیم: 
علوم و مسلمانان 
۱) قرن اول هجری: 
در این قرآن، همت مسلمانان بیشتر به گسترش كمی سرزمین اسلام بود و در كنار آن از گسترش عدالت غافل نبودند و تا سال ۱۱۰ هجری بر تمام آفریقا، سواحل مدیترانه، اسپانیا و در آسیا تا هندوستان مسلط شدند . 

عتیقه زیرخاکی گنج