• بازدید : 38 views
  • بدون نظر
این فایل در ۳۴صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

براي آموزش قرآن در هر عصر و زماني شيوة خاصي به كار گرفته مي شده، و امروزه با پيشرفت فنون آموزش با توجه به مشتركات زيادي كه فرهنگ فارسي با عربي ( زبان قرآن است ) دارد، براي افرادي كه خواندن و نوشتن فارسي را ياد گرفته‌اند. روشهاي بسيار ساده‌اي جهت آموزش قرآن ارائه شده كه هر كدام به نوبة خود داراي محاسني مي‌باشد
براي آموزش و يادگيري قرائت صحيح قرآن كريم، نخست بايد با اصول نگارش و ساده خواني قرآن آشنا شد، و پس از تسلط بر روانخواني قرآن، با يادگيري قواعد تجويد و تمرين و ممارست آنها، قرائت قرآن را كامل نمود
معناي قرائت
قرائت در لغت به معناي « پيوستن حروف و كلمات به يكديگر » مي باشد، و در اصطلاح، عبارت است از : « چگونگي اداي صحيح حروف و كلمات قرآن، به همان شيوه‌اي كه در صدر اسلام از پيامبر اكر م (ص) شنيده شده است.
پيدايش اين علم همزمان با نزول قرآن كريم و قرائت پيامبر اسلام (ص) به پيروي از جبرئيل امين (ع) بوده است كه قاريان و حافظان صدر اسلام آن را به صورت متواتر نقل كرده و به دست ما رسانده‌اند.
شيوه قرائت قرآن كريم بر اساس آيه شريفة « وَ رَتِّلِ الْقُرآنَ تَرْتيلاً » بايد به صورت «ترتيل» باشد.
معناي ترتيل
ترتيل در لغت به معناي « تنظيم » و « ترتيب موزون » مي‌باشد. و در اصطلاح قرائت عبارت است از : « خواندن قرآن به صورت منظّم و شمرده كه حروف و كلمات صحيح ادا شوند، همراه با تدّبر در معاني آيات ».
از حضرت علي (ع) در رابطه با معناي ترتيل، عبارتي به همين معنا نقل گرديده است : «الترتيل حفظ الوقوف و بيا الحروف » ترتيل عبارت است از :
« انتخاب محل مناسب براي وقف كردن و تلفّظ صحيح حروف ».
اقسام قرائت قرآن
قرائت قرآن به روش‌هاي تحقيق «كند»، تحدير «تند»، تدوير« متوسط» امكان پذير است كه در هر سه روش اصول ترتيل بايد رعايت شود.
قرائت تحقيق
قرائت تحقيق عبارت است از : « خواندن قرآن با حداكثر آرامش براي آموزش قرآن و فراگيري قواعد تجويد »
اين روش گاهي بسيار ساده بوده كه بيشتر براي آموزش صحيح قواعد تجويد و لهجة اصيل قرآن، به كار مي رود و گاهي در اين روش، آموزش قرائت قرآن به صورت كلاسيك با رعايت قواعد صوت و لحن و اصول ترتيل مراد است و البته اگر اين نوع قرائت با توجه به معاني آيات باشد تأثير بيشتري در شنوندگان خواهد گذاشت.
قرائت تحدير
قرائت تحدير عبارت است از : « خواندن قرآن با سرعت به شكلي كه در رعايت قواعد تجويد، خللي وارد نشود ». از اين نوع قرائت در نمازهاي مستحبي و همچنين مرور سريع بر آيات حفظ شده (توسط حافظان قرآن) استفاده مي‌شود.
قرائت تدوير
قرائت تدوير عبارت است از : « خواندن قرآن در حالتي بين تحقيق و تحدير‌ » و اين همان روشي است كه امروزه بين قاريان قرآن به « ترتيل » مشهور گرديده است (گرچه قرائت ترتيل اعمّ از قرائت تحقيق و تدوير و تحدير مي باشد) و علّت آن مي‌تواند تناسب بيشتر اين نوع قرائت با معناي اصطلاحي ترتيل باشد كه توجه به معاني آيات نيز در آن شرط شده است.
معناي تجويد
تجويد در لغت به معناي « نيكو گردانيدن » مي باشد، و در اصطلاح، عبارت است از : «تلفظ حرف از مخرج آن همراه با رعايت صفات اصلي حرف و احكامي كه در تركيب با حروف ديگر در كلمات قرآن، ناشي مي‌شود ».
بنابراين تجويد شامل سه بخش مي باشد.
۱- آشنايي با مخارج حروف.
۲- آشنايي با صفات حروف.
۳- آشنايي با احكام حروف در كلمات قرآن.
فايده تجويد
با رعايت تجويد در قرائت قرآن، كلام الهي همانگونه كه در صدر اسلام خوانده و شنيده شده قرائت مي‌گردد و در نتيجه تغييري در معاني آيات پديد نيامده و كلام الهي زيباتر و نيكوتر تلاوت خواهد شد لذا اين قواعد را « تجويد قرائت قرآن » ناميده‌اند.
آشنايي با مخارج حروف
مخرج حرف : عبارت است از : « مكان توليد يا محل تلفظ حرف ».
هواي بازدم پس از عبور از حنجره (ناي) در يكي از قسمت‌هاي دستگاه تكلّم (حلق، دهان، لب ها) محدود شده و بدين ترتيب حرف ايجاد مي‌گردد، محلّي را كه هوا در آن به حرف تبديل مي‌شود، مخرج آن حرف مي‌نامند.
تعداد مخارج حروف :
حروف بنابر قول مشهور از هفده مخرج ادا مي‌شوند كه در پنج جايگاه از دستگاه تكلّم قرار دارد : « جوف، حلق، لسان، شفتين، خيشوم »
جايگاه جوف :
جوف : فضاي حلق و دهان است و محل خروج حروف مدّي مي‌باشد البته حروف مدّي مستقل نبوده و از كشش صداي حركات توليد مي شود و مخرج آنها نيز فرضي است و شامل تمامي فضاي حلق و دهان مي باشد.
جايگاه حلق :
حلق قسمتي از دستگاه تكلم است كه از پايين به تارهاي صوتي در حنجره و از بالا به مرز زبان كوچك محدود مي شود و داراي سه مخرج بوده و شامل شش حرف مي باشد.
۱- مخرج دو حرف ( همزه و هاء ) كه انتهاي حلق و در محل حنجره مي‌باشد.
۲- مخرج دو حرف ( عين و حاء ) كه وسط حلق مي باشد.
۳- مخرج دو حرف ( غين و خاء ) كه ابتداي حلق و مرز ميان حلق و دهان مي‌باشد.
تذكّر :
حروف ششگانه ( همزه، هاء، عين، حاء، عين؛ خاء ) را كه از حلق ادا مي‌شوند « حروف حلقي » مي نامند.
جايگاه لسان :
اين جايگاه از وسيعترين جايگاه‌هاي دستگاه تكلّم بوده و شامل : بخش‌هاي مختلف زبان از يك طرف و اجزاي مختلف كام بالا از سوي ديگر مي باشد.
بخش‌هاي مختلف زبان عبارتند از : انتهاي ريشه زيان ( اَقصَي اللسان )، ميانه زبان (وسط السان)، سر زبان (طرف السان)، كنارة زبان (حافَهُ اللسان ).
اجزاي كام بالا عبارتند از : زبان كوچك (لهات)، نرم كام (حَنَكُ الاعْلي )، سخت كام (نِطْع)، لثه و دندانها.
دندان‌ها سي و دو عدد مي‌باشند كه در هر فك شانزده دندان قرار دارد و شامل دندان‌هاي ثنايا، رباعيات و انياب هر كدام چهار عدد و دندان‌هاي اضراس كه در مجموع بيست عدد مي باشد و بر سه قسم است، ضواحك (چهار عدد )، طواحن ( دوازده عدد )، نواجذ ( چهار عدد ).
جايگاه لسان داراي ۱۰ مخرج بوده و شامل ۱۸ حرف مي شود.
۱- مخرج حرف «قاف» كه انتهاي زبان و ابتداي زبان كوچك مي باشد.
۲- مخرج حرف «كاف» كه آخر زبان و انتهاي زبان كوچك و بخشي از نرم كام كه مجاور زبان كوچك است مي‌باشد.
از آنجا كه زبان كوچك (لهات) در ايجاد دو حرف «قاف و كاف» مؤثر است، لذا به اين دو حرف « حروف لَهَوي » مي گويند.
۳- مخرج سه حرف « جيم، شين و ياي غير مدّي » كه وسط زبان با قسمت مقابل خود از سقف دهان مي‌باشد.
فاصله و شكاف بين وسط زبان و قسمت مقابل خود از كام بالا را ( شَجْر ) گويند، لذا به اين سه حرف « حروف شَجْري » مي‌گويند.
۴- مخرج حرف «ضاد» كناره زبان (از طرف چپ يا راست) با دندانهاي آسيا (اضراس) همان طرف در فك بالا مي باشد، (خروج اين حروف از طرف چپ زبان آسانتر است ).
۵- مخرج حرف «لام» كناره دو طرف سر زبان با لثه دندانهاي مقابل خود (شامل دندانهاي ثنايا، رباعيات، انياب و ضواحك) مي باشد. 
۶- مخرج حرف «نون» سرزبان با لثه دندانهاي ثنايا و رباعيات مي باشد.  
۷- مخرج  حرف « راء» سرزبان و لثه دندانهاي ثنايا مي باشد. 
سه حرف (لام، نون، راء) را حروف « ذَلْقي» نامند،  ذَلق به معناي تيزي نوك زبان مي‌باشد. 
۸- مخرج سه حروف (طاء، دال، تاء) قسمت جلو سطح زبان با برآمدگي كام بالا و لثة دندانهاي ثنايا مي باشد. 
سه حرف (طاء، دال، تاء) به لحاظ نسبت داشتن با نطع (كه همان برآمدگي كام بالاست) حروف «نِطْعي» ناميده اند. 

عتیقه زیرخاکی گنج