• بازدید : 49 views
  • بدون نظر
این فایل در ۷۱صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

براي تاريخ معاني و تعاريف گوناگوني گفته اند و از جمله «تعيين كردن مدتي از ابتداي امري عظيم و قديم و مشهور تا ظهور امر ثاني كه دنبال اوست».
اين تعريف و معني بيشتر به خود تاريخ اتكاء دارد تا به موضوعات تاريخ كه نظر ما متوجه آنهاست؛ بنابراين از تعريف ديگري استفاده مي كنيم: «سرگذشت يا سلسله اعمال و وقايع و حوادث قابل ذكر كه به ترتيب از منه تنظيم شده باشد».
تاريخ معاصر ايران با مساله نفت توام و همراه است. امتيازاتي كه از زمان ناصرالدين شاه در اين خصوص به خارجيها داده شده، همواره با حوادث و تحولات بسيار همراه بوده است و امروز هم كه نفت را به طور كامل در اختيار داريم نه تنها با يك مساله بزرگ اقتصادي مواجه هستيم بلكه مهمترين مساله سياسي روز ما را تشكيل مي دهد تا آنجا كه آمريكا مدعي عدم جواز استفاده از نفت به عنوان يك حربه سياسي در خصوص ايران از آن استفاده كرد ليكن در ابتدا ژاپن و اروپاي غربي به مناسبت همين نفت تا حدي در محاصره اقتصادي ايران، با آمريكا هماهنگي نكردند و يا ترديد به خود راه دادند.
۱- اهميت نفت: تمدن امروز جهان پيوستگي غيرقابل ترديدي با نفت دارد چه مهمترين ماده اي است كه تا به حال شناخته شده و صنايع دنيا را از ابتداي قرن بيستم به طور عمده به گردش در مي آورد. نفت يعني قوه محركه صنايع، و ماده اوليه هزاران كالاي مورد استفاده بشر چون مصالح ساختماني، دارو، رنگ، الياف، كود شيميايي، وسائل آرايش و از همه مهمتر صنعت پتروشيمي، سوخت ناوگان عظيم دريايي، هواپيماهاي غول آساي امروزي، جت هاي جنگنده و غيره و غيره همه از نفت است. قطع تولد يك روز نفت در دنيا دگرگوني بسيار را به دنبال دارد چنانچه تحريم نفتي اعراب در سال ۱۹۷۳ م (۱۳۵۲ هـ.ش)، مصيبتي فراموش ناشدني براي دنياي صنعت بود تا آنجا كه اروپا را به جيره بندي وادار ساخت، استفاده از اتومبيل سواري در بعضي كشورها متوقف گرديد و چرخ بسياري از صنايع از حركت ايستاد.
۲- سوابق نفت به طور كلي: از هزاران سال پيش بشر اندك آشنايي با نفت داشته و در موارد بسيار محدود از آن استفاده مي كرده است ليكن به شكلي ابتدائي و بي‌توجه به اصول علمي. مصرف قير در گذشته هاي دور بر همين اساس بوده است. حدود صد و بيست سال قبل اولين چاه نفت در آمريكا حفر گرديد و استخراج آن شروع شد. در آغاز قرن بيستم فقط توليد جهاني در سال، ۲۱ ميليون تن بود و در نيمه اين قرن به پانصد ميليون تن، و در سال ۱۹۷۱ م (۱۳۵۰ هـ.ش)، به ۲۴۳۰ ميليون تن رسيد و اكنون توليد ساليانه بايد از مرز چهار هزار ميليون تن در سال گذشته باشد. مصرف نفت در كشورها يكسان نيست. معلوم است كه كشورهاي توسعه نيافته در مقايسه با ممالكي مثل امريكا، شوروي، ژاپن و انگليس مصرف كمتري دارند ليكن به طور كلي مصرف سرانه ساكنين كره زمين يك تن در سال تخمين زده مي شود.
۳- امتيازات اوليه: در زمان ناصرالدين شاه يكي از اتباع انگليس امتياز ايجاد راه آهن را گرفت، اما در قسمتي از قرارداد قيد گرديد كه كمپاني طرف قرارداد از معادن فلزات و نفت و قيري كه در چهل ميلي طرفين راه آهن است بهره برداري خواهد كرد؛ اين قرارداد انجام نشد و لغو گرديد.
«البرت هوتسن» هلندي امتياز نفت «دالكي» بوشهر را كه در آن تاريخ به نظر مي‌رسيد نفت قابل توجهي دارد دريافت كرد ولي از انجام كار مايوس گرديد.
در سال ۱۲۵۰ هـ.ش (۱۲۸۹ هـ.ق- و ۱۸۷۲م)، امتياز بسيار مهمي به «بارون ژوليوس رويتر» داده شد (رويتر بنيانگذار خبرگزاري است، و خبرگزاري انگليس رويتر هم به نام او نام گذاري شده است) اين امتياز علاوه بر راه آهن شامل استخراج همه معادن كشور (به جز معادن طلا، نقره و جواهرات) و استفاده از تمام جنگلها و اجازه تأسيس شعب پست و بانك و احداث خطوط تلگرافي در همه نقاط كشور مي‌شد. چنين امتيازي چنان بي‌سابقه بود كه بعضي آن را بخششي بزرگ دانسته و پاره‌اي آن را فروش يك مملكت تعبير كرده اند.
روحاني مبارزي به نام «ملاعلي كني» در مخالفت تا مرحله لغو امتياز ايستاد. روسيه هم كه در گرفتن امتياز با انگليس رقابت داشت از اين امتياز به خشم آمد. خود صاحب امتياز نيز متوجه گرديد كه انجام كار و استفاده از امتياز ساده نيست و قبل از آن كه به نتيجه برسد لغو شد ولي امتياز «بانك شاهنشاهي» و نشر اسكناس را به جاي آن به مدت شصت سال گرفت. «ميرزا حسين خان سپهسالار كه عاقد قرارداد رويتر بود با لغو امتياز از صدارت كنار رفت».
۴- قرارداد دارسي: «ويليام دارسي» در سال ۱۲۸۰ هـ.ش (۱۳۱۹ هـ.ق، ۱۹۰۱م) موفق به كسب امتياز استخراج و بهره برداري و لوله كشي نفت و قير در سراسر ايران غير از پنج ايالت (آذربايجان، گيلان، مازندران، گرگان و خراسان) به مدت شصت سال گرديد. دارسي متعهد شد ظرف دو سال شركت يا شركتهايي براي بهره برداري از امتياز تاسيس كند و از عوايد حاصله شانزده درصد به عنوان حق الامتياز به دولت ايران بپردازد. به علاوه بيست هزار ليره نقداً به صورت سهم به ايران بدهد. اين قرارداد پنج سال قبل از مشروطيت منعقد شد. در قانون اساسي دادن هر نوع امتياز موكول به تصويب شد.

عتیقه زیرخاکی گنج