• بازدید : 54 views
  • بدون نظر
این فایل در ۱۲۷صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

لزوم شناخت منافقين در هر جامعه
      بدون شك نفاق و منافق ، مخصوص عصر پيامبر (صلى اللّه عليه و آله و سلم ) 
      نبوده است و در هر جامعه اى اين برنامه و گروه وجود دارند، منتها بايد بر 
      اساس معيارهاى حساب شده اى كه قرآن براى آنها بدست مى دهد شناسائى شوند، تا 
      نتوانند زيان و يا خطرى ايجاد كنند، در آيات گذشته و همچنين سوره منافقين و 
      روايات اسلامى نشانه هاى مختلفى براى آنها ذكر شده است از جمله :
      1 هياهوى بسيار و ادعاهاى بزرگ و خلاصه گفتار زياد و عمل كم و ناهماهنگ .
      2 در هر محيطى رنگ آن محيط را گرفتن و با هر جمعيتى مطابق مذاق آنان حرف زدن 
      ، با مؤ منان آمنا گفتن و با مخالفان انا معكم !
      3 حساب خود را از مردم جدا كردن و تشكيل انجمنهاى سرى ، و مرموز دادن با نقشه 
      هاى حساب شده .
      4 خدعه و نيرنگ و فريب و دروغ و تملق و چاپلوسى ، پيمان شكنى و خيانت .
      5 خود برتربينى ، و مردم را ناآگاه ، سفيه و ابله قلمداد كردن و خود را عاقل 
      و هوشيار دانستن .
      ولى همان گونه كه بيمارى قلبى را هر چند پنهان است نمى توان به كلى مخفى كرد 
      بلكه نشانه هاى آن در چهره انسان و تمام اعضاى بدن آشكار مى شود، بيمارى نفاق 
      نيز همين گونه است كه با تظاهرات مختلف قابل شناخت مى باشد.
      در تفسير نمونه ذيل آيات ۱۴۱ تا ۱۴۳ سوره نساء نيز درباره صفات منافقان بحث 
      كرده ايم (جلد چهارم صفحه ۱۷۴ تا ۱۷۸).
      و نيز در ذيل آيات ۴۹ تا ۵۷ سوره توبه بحث مشروحى در اين زمينه داريم (تفسير 
      نمونه جلد ۷ صفحه ۴۳۸ تا ۴۵۰).
      در سوره توبه ذيل آيات ۶۲ تا ۸۵ نيز بحثهاى فراوانى در اين زمينه مطالعه 
      خواهيد فرمود (تفسير نمونه جلد هشتم صفحه ۱۹ تا ۷۲).
      3- وسعت معنى نفاق
      گرچه نفاق به مفهوم خاصش ، صفت افراد بى ايمانى است كه ظاهرا در صف 
      مسلمانانند، اما باطنا دل در گرو كفر دارند، ولى نفاق معنى وسيعى دارد كه هر 
      گونه دوگانگى ظاهر و باطن ، گفتار و عمل را شامل مى شود هر چند در افراد مؤ 
      من باشد كه ما از آن به عنوان رگه هاى نفاق نام مى بريم .
      مثلا در حديثى مى خوانيم : ثلاث من كن فيه كان منافقا و ان صام و صلى و زعم 
      انه مسلم ، من اذا ائتمن خان ، و اذا حدث كذب ، و اذا وعد اخلف سه صفت است در 
      هر كس باشد منافق است هر چند روزه بگيرد و نماز بخواند و خود را مسلمان 
      بداند: كسى كه در امانت خيانت مى كند، و كسى كه به هنگام سخن گفتن دروغ مى 
      گويد، و كسى كه وعده مى دهد و خلف وعده مى كند. مسلما اين گونه افراد منافق 
      به معنى خاص نيستند ولى رگه هائى از نفاق در وجود آنها هست ، مخصوصا درباره 
      رياكاران از امام صادق (عليه السلام ) مى خوانيم
      كه فرمود: الرياء شجرة لا تثمر الا الشرك الخفى ، و اصلها النفاق !: ريا و 
      ظاهر سازى ، درخت (شوم و تلخى ) است كه ميوه اى جز شرك خفى ندارد و اصل و 
      ريشه آن نفاق است .
      در اينجا توجه شما را به سخنى از امير مؤ منان على (عليه السلام ) درباره 
      منافقان جلب مى كنيم :
      اى بندگان خدا شما را به تقوا و پرهيزكارى سفارش مى كنم ، و از منافقان بر 
      حذر مى دارم ، زيرا آنها گمراه و گمراه كننده اند، خطاكار و به خطا اندازند، 
      به رنگهاى گوناگون در مى آيند، به قيافه و زبانهاى متعدد خودنمائى مى كنند از 
      هر وسيله اى براى فريفتن و در هم شكستن شما استفاده مى كنند، و در هر 
      كمينگاهى به كمين شما مى نشينند، بد باطن و خوش ‍ ظاهرند، و در نهان براى 
      فريب مردم گام بر مى دارند، از بيراهه ها حركت مى كنند، و گفتارشان به ظاهر 
      شفا بخش ، اما كردارشان دردى است درمان ناپذير، به رفاه و آسايش مردم حسد مى 
      ورزند و (اگر به كسى بلائى وارد شود خوشحالند، اميدواران را ماءيوس مى كنند، 
      و در هر راهى كشته اى دارند، در هر دلى راهى و در هر مصيبتى اشك ساختگى مى 
      ريزند، مدح و تمجيد را به يكديگر قرض مى دهند و انتظار پاداش و جزا مى كشند، 
      اگر چيزى بخواهند اصرار مى ورزند، و اگر ملامت كنند پرده درى مى نمايند.
      4- كارشكنى هاى منافقان
      نه تنها براى اسلام كه براى هر آئين انقلابى و پيشرو، منافقان خطرناكترين 
      گروهند، آنها در لابلاى صفوف مسلمانان نفوذ مى كنند و از هر فرصتى براى
      كارشكنى استفاده مى نمايند.
      گاهى مؤ منان راستين را كه با اخلاص تمام ، سرمايه مختصرى را در راه خدا 
      انفاق مى كردند مورد استهزاء قرار مى دادند، چنانكه قرآن مى گويد: الذين 
      يلمزون المطوعين من المؤ منين فى الصدقات و الذين لا يجدون الا جهدهم فيسخرون 
      منهم سخر الله منهم و لهم عذاب اليم : آنها كه مؤ منان با اخلاص را به خاطر 
      انفاقهاى كوچك اما بى ريا) مسخره مى كنند، خداوند آنها را استهزا مى كند و 
      عذاب دردناكى در انتظارشان است (توبه ۷۹).
      و گاهى در انجمنهاى سرى خود تصميم مى گرفتند، كمكهاى مالى خود را از ياران 
      رسول خدا (صلى اللّه عليه و آله و سلم ) به كلى قطع كنند، تا از اطراف او 
      پراكنده شوند، چنانكه در سوره منافقان آمده است هم الذين يقولون لا تنفقوا 
      على من عند رسول الله حتى ينفضوا و لله خزائن السماوات و الارض و لكن 
      المنافقين لا يفقهون : آنها مى گويند كمكهاى مالى خود را از كسانى كه نزد 
      پيامبرند قطع كنيد تا از پيرامون او پراكنده شوند، بدانيد خزائن آسمان و زمين 
      از آن خدا است ، ولى منافقان نمى دانند (سوره منافقون آيه ۷).
      گاهى تصميم مى گرفتند كه پس از بازگشت از جنگ به مدينه ، دست به دست هم بدهند 
      و با استفاده از يك فرصت مناسب مؤ منان را از مدينه بيرون كنند و مى گفتند: 
      لئن رجعنا الى المدينة ليخرجن الاعز منها الاذل : اگر به مدينه باز گرديم ، 
      عزيزان ذليلان را بيرون خواهند كرد! (منافقون ۸).
      و زمانى هم به بهانه هاى مختلف از قبيل جمع آورى محصولهاى كشاورزى از شركت در 
      برنامه هاى جهاد، خوددارى كرده و در شديدترين لحظات ، پيامبر (صلى اللّه عليه 
      و آله و سلم ) را تنها مى گذاشتند، و در عين حال وحشت داشتند كه پرده از 
      رازشان برداشته شود و رسوا گردند.
      به خاطر همين موضعگيريهاى بسيار خصمانه ، در آيات زيادى از قرآن ،
      آماج شديدترين حملات قرار گرفتند، و يك سوره در قرآن به نام سوره منافقون 
      پيرامون وضع آنها نازل شده است .
      در سوره هاى توبه ، حشر و بعضى ديگر از سوره هاى قرآن نيز مورد نكوهش فراوان 
      قرار گرفته اند از جمله سيزده آيه از آيات همين سوره بقره از صفات آنها و 
      عواقب شومشان سخن مى گويد.
      5- فريب دادن وجدان
      مشكل بزرگى كه مسلمانان در ارتباط با منافقان داشتند اين است كه از يكسو 
      ماءمور بودند هر كس اظهار اسلام مى كند با آغوش باز از او استقبال كنند، و از 
      تفتيش عقائد در مورد اشخاص خود دارى نمايند، از سوى ديگر بايد مراقب توطئه 
      هاى منافقان باشند، منافقانى كه با قيافه حق به جانب و بنام يك فرد مسلمان ، 
      گفتارشان مورد قبول افراد واقع مى شد در حالى كه در باطن ، سد راه اسلام و از 
      دشمنان قسم خورده بودند.
      اين گروه با پيش گرفتن اين راه فكر مى كردند مى توانند خداوند و مؤ منان را 
      براى همى شه فريب دهند، در حالى كه بدون توجه خود را فريب مى دادند. تعبير به 
      يخادعون الله و الذين آمنوا (با توجه به معنى مخادعه كه به معنى نيرنگ و خدعه 
      از دو طرف است ) مفهوم دقيقى را ترسيم مى كند و آن اينكه آنها از يكسو بر اثر 
      كوردلى ، اعتقاد داشتند كه پيامبر اسلام (صلى اللّه عليه و آله و سلم ) يك 
      خدعه گر است كه براى حكومت بر مردم ، دين و نبوت را مطرح ساخته ، و افراد 
      ساده لوح نيز اطراف او جمع شده اند، لذا بايد در مقابل او به خدعه برخاست !، 
      بنابراين از يكسو كار اين منافقين ، خدعه و نيرنگ بود و از سوئى ديگر درباره 
      پيامبر بزرگ خدا نيز چنين اعتقاد غلطى داشتند.
      اما جمله بعد (و ما يخدعون الا انفسهم و ما يشعرون ) هر دو پندار آنها را در 
      هم
      مى كوبد، از يكسو اثبات مى كند كه تنها خدعه و نيرنگ از جانب خود آنها است و 
      از سوى ديگر مى گويد اين خدعه و نيرنگ نيز به خودشان باز مى گردد و نمى 
      فهمند، چرا كه سرمايه هاى اصيلى را كه خداوند براى نيل به سعادت در وجودشان 
      آفريده ، در مسير خدعه و فريب و نيرنگ بر باد مى دهند و دست خالى از هر خير و 
      نيكى ، با كوله بارى از گناه ، از دنيا مى روند.
      البته هيچكس خدا را نمى تواند فريب بدهد، چرا كه او با خبر از آشكار و نهان 
      است ، بنابراين تعبير به يخادعون الله يا از اين نظر است كه خدعه و نيرنگ با 
      پيامبر و مؤ منان ، همچون خدعه و نيرنگ با خدا است ، (در موارد ديگرى از قرآن 
      نيز ديده مى شود كه خداوند براى تعظيم پيامبر و مؤ منان خود را در صف آنها 
      قرار مى دهد).
      و يا اينكه بر اثر عدم شناخت صفات خدا با افكار كوتاه و ناقص خود به راستى 
      فكر مى كردند ممكن است چيزى از خدا پنهان بماند و نظير آن نيز در بعضى ديگر 
      از آيات قرآن ديده مى شود.
      به هر حال ، آيه فوق ، اشاره روشنى به مساءله فريب وجدان دارد و اينكه بسيار 
      مى شود كه انسان منحرف و آلوده ، براى رهائى از سرزنش و مجازات وجدان در 
      برابر اعمال زشت و انحرافى دست به فريب وجدان خويش مى زند، و كم كم براى خود 
      اين باور را به وجود مى آورد كه اين عمل من نه تنها زشت و انحرافى نيست بلكه 
      اصلاح است و مبارزه با فساد (انما نحن مصلحون ) تا با فريب وجدان آسوده خاطر 
      به اعمال خلاف خود ادامه دهد.
      مى گويند يكى از سران آمريكا در پاسخ اينكه چرا دستور داده است دو شهر بزرگ 
      ژاپن هيروشيما، و ناكازاكى ) را بمباران اتمى كنند و حدود ۲۰۰ هزار نفر كودك 
      و پير و جوان را نابود يا ناقص سازند؟ گفته بود:
      ما به خاطر صلح اين دستور را داده ايم ! كه اگر اين كار را نمى كرديم جنگ
      طولانى تر مى شد و مى بايست بيش از اين مى كشتيم !!
      آرى منافقان عصر ما نيز براى فريب مردم يا فريب وجدان خود از اين گفته ها و 
      از آن كارها بسيار دارند، در حالى كه در برابر ادامه جنگ يا بمباران اتمى 
      شهرهاى بى دفاع ، راه سوم روشنى نيز وجود داشت و آن اينكه دست از تجاوزگرى 
      بردارند و ملتها را با سرمايه هاى كشورشان آزاد بگذارند.
      بنابراين نفاق در حقيقت وسيله اى است براى فريب وجدان ، و چه دردناك است كه 
      انسان ، اين واعظ درونى ، اين پليس همى شه بيدار و اين نماينده الهى را در 
      درون خود، خفه كند، و يا آنچنان پرده بر روى آن بيفكند كه صدايش به گوش نرسد.
      6- تجارت پر زيان
      در قرآن مجيد كرارا فعاليتهاى انسان در اين دنيا به يك نوع تجارت تشبيه شده 
      است ، و در حقيقت همه ما در اين جهان تاجرانى هستيم كه با سرمايه هاى فراوان 
      خدا داد، سرمايه عقل ، فطرت ، عواطف ، نيروهاى مختلف جسمانى ، مواهب عالم 
      طبيعت ، و بالاخره رهبرى انبياء، گام در اين تجارتخانه بزرگ مى گذاريم ، 
      گروهى سود مى برند و پيروز مى شوند و سعادتمند، گروهى نه تنها سودى نمى برند 
      بلكه اصل سرمايه را نيز از دست داده ، و به تمام معنى ورشكست مى شوند نمونه 
      كامل گروه اول مجاهدان راه خدا هستند، چنانكه قرآن درباره آنها مى گويد: يا 
      ايها الذين آمنوا هل ادلكم على تجارة تنجيكم من عذاب اليم تؤ منون بالله و 
      رسوله و تجاهدون فى سبيل الله باموالكم و انفسكم : اى افراد با ايمان آيا شما 
      را راهنمائى به تجارتى بكنم كه از عذاب دردناك رهائيتان مى بخشد (و به سعادت 
      جاويدان رهنمونتان مى شود) ايمان به خدا و رسول او بياوريد و در راه او با 
      مال و جان جهاد كنيد (صف ۹ و ۱۰).
      و نمونه واضح گروه دوم منافقانند كه قرآن در آيات فوق ، پس از ذكر كارهاى 
      مخرب آنها كه در لباس اصلاح و عقل ، انجام مى گيرد مى گويد آنها كسانى هستند 
      كه هدايت را با گمراهى مبادله كردند و اين تجارت نه براى آنها سودى داشت و نه 
      مايه هدايت شد اين گروه در موقعيتى قرار داشتند كه مى توانستند بهترين راه را 
      انتخاب كنند، آنها در كنار چشمه زلال وحى قرار داشتند، در محيطى مملو از صفا 
      و صداقت و ايمان .
      اما آنها به جاى اينكه از اين موقعيت خاص كه در طول قرون اعصار تنها نصيب 
      گروه اندكى شده است بالاترين بهره را ببرند، هدايت را دادند و گمراهى را 
      خريدند، هدايتى كه در درون فطرتشان بود، هدايتى كه در محيط وحى موج مى زد، 
      همه اين امكانات را از دست دادند به گمان اينكه با اين كار مى توانند، مسلمين 
      را در هم بكوبند و رؤ ياهاى شومى را كه در مغز خود مى پروراندند تحقق بخشند.
      اين معاوضه و انتخاب غلط دو زيان بزرگ همراه داشت :
      نخست اينكه سرمايه هاى مادى و معنوى خويش را از دست دادند بى آنكه در مقابل 
      آن سودى ببرند.
      و ديگر اينكه حتى به نتيجه شوم مورد نظر خود نيز نرسيدند زيرا اسلام با سرعت 
      پيشرفت كرد و به زودى صفحه جهان را فرا گرفت و اين منافقان نيز رسوا شدند.

عتیقه زیرخاکی گنج