• بازدید : 31 views
  • بدون نظر

قیمت : ۲۰۰۰۰ ريال    تعداد صفحات : ۱۷    کد محصول : ۱۸۱۵۹    حجم فایل : ۱۳۳ کیلوبایت   

عنوان مقاله: مسجد سهله
فهرست مطالب این مقاله که در قالب فایل word تقدیم حضورتان می گردد به شرح زیر است:

● معرفی مسجد سهله
● نقشه مسجد سهله
● مشخصات مسجد سهله
۱) درب ورودی
۲) مقام امام صادق(ع)
۳) مقام حضرت ابراهیم(ع)
۴) مقام حضرت ادریس(ع)
۵) مقام حضرت خضر(ع)
۶) مقام حضرت صالح(ع)
۷) مقام امام سجاد(ع)
۸) مقام امام زمان(ع)
● فضایل مسجد سهله
● تشرف سیدعبدالله قزوینی در مسجد سهله
● پیوست: چند تصویر از مسجد سهله

امیدوارم این مقاله برای شما سودمند باشد و بهره کافی را از مطالب آن ببرید.

  • بازدید : 61 views
  • بدون نظر

دانلود پروژه پایان نامه ورد تاريخچه يي مختصر از منبر رو براتون گذاشتم.

دانلود این فایل می تواند کمک ویژه ای به شما در تکمیل یک پایان نامه ی کامل و قابل قبول و ارایه و دفاع از آن در سمینار مربوطه باشد.

برخی از عناوین موجود در این فایل :
۱-  تاریخچه منبت کاری
۲- تاریخچه منبت در جهان
۳- تاریخچه منبت در ایران
۴- تاریخچه منبت کاری در زنجان
۵- ویژگیهای یک چوب مناسب برای منبت کاری
وبسیاری موارد دیگر…
امیدوارم این مقاله مورد استفاده شما دوستان عزیز قرار بگیره.

 مقدمه 

  مسجد همواره مهمترين مركز فرهنگي قابل اعتماد مردم محسوب مي شده و در زندگي و حيات اجتماعي يك ملت نقش موثري ايفا كرده است و بدون شك شناخت كاركردهاي مساجد و احياي آنها نيازمند پژوهش و برنامه ريزي جديد و متناسب با نياز جامعه است .
    برخلاف مسيحيت در اسلام ، مذهب و سياست از هم تفكيك پذير نيستند. يك فرد هم فرمانروا و هم اداره كننده هر دو حوزه بود و مسجد هم كانون سياست و هم كانون مذهب به شمار مي رفت ، اهميت و اعتبار مسجد براي حكومت در منبر تجسم مي يافت .
    خطبه از فراز منبر كه كرسي بلندي است ايراد مي شد. نقل است كه پيامبر (ص ) بارها در حالي كه جماعت مسلمين را مخاطب ساخته بود و به آنها آموزش مي داد، از مكان هاي بلند سخن گفته است . رفته رفته منبر تبديل به نوعي تخت شد كه به وسيله افراد حكومتي به مناسبتهاي رسمي به كار گرفته مي شد. در مراسم بيعت ، خليفه به منبر مي نشست ، سوگند رسمي ياد مي كرد و خطبه يي مي خواند. منبر در عين حال براي دفاع از سياست هاي خا ، تهييج
    احساسات عام يا انتشار تبليغات مستقيم به كار مي رفت .
    در همين حال رسم تشنيع دشمن فرمانروا و يارانش از بالاي منبر اشاعه يافت اين كار از سوي طرفداران اموي ها باب شد به دنبال اين سنت ، دعا در حق فرمانروا ظهور كرد كه خطبه جمعه به نام او خوانده مي شد. بعدها اين رسم به اظهار وفاداري نسبت به خليفه تبديل شد كه پس از نام او نام حاكم محلي ذكر مي شد.
    مطابق دايره ‘ & chr)
39( & ‘المعارف مختصر اسلام ، مسجد بطور عام و منبر بخصوص ، محلي بود كه اعلانهاي رسمي داده مي شد. حتي بعد از عصر پيامبر (ص )، وليد مرگ دو حاكم برجسته را از منبر به اطلاع رساند. نتايج جنگ ها در خطبه ها به آگاهي مي رسيد. در دوران فاطميان و عباسيان نيز اعلان ها، فرمان ها، احكام مالياتي به وسيله فرمانروا در مسجد اصلي اعلان مي شد، احكام عزل و نصب صاحب منصبان عاليرتبه نيز از بالاي منبر خوانده مي شد مردم بسياري براي شنيدن اعلام رسمي گرد مي آمدند.

  • بازدید : 45 views
  • بدون نظر
این فایل در ۴صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

حضرت ابراهیم به فرمان خدا، خانه کعبه را بنا نهاد تا موحدان و خداپرستان، عبادتگاههای در خور و شایسته داشته باشند. بعدها صومعه ها کلیساها و کنیسه ها، مکان عبادت پیروان ادیان گوناگون بود. در اسلام، پس از هجرت پیامبر به مدینه، اولین مسجد با همکاری مسلمانان ساخته شد.
نخستین مسجد را پیامبر در مدینه در کنار خانه خود ساخت. زمین آن، خوابگاه شتران بود و پیغمبر آن را از صاحبش خرید و سپس خلفا و حاکمان و پادشاهان بر وسعت آن افزودند و در تزیین آن کوشیدند
در صدر اسلام در هر شهر، یک مسجد داشت. ولی از آنجا که برای بسیاری از مسلمانان، روزی پنج بار رفتن به مسجدهای دیگر کاری دشوار بود، از این رو، در کنار مسجد جامع شهر، مسجدهای دیگری در محله ها و حتی در روستاها ساخته شدند. 
از زمان قدیم در هر مسجدی مناره یا مناره هایی برپا می شده است. مناره ها، برج گونه هایی هستند که مؤذن از فراز آن اذان می گوید و مؤمنان را به برپایی نماز فرامی خواند. مناره، نخستین بار در زمان امویان در سوریه ساخته شد.
مسجد ضرار : مسجدی بود که در کنار مسجد قبا، به وسیله گروهی از منافقان طایفه بنی غنم بن عوف ساخته شد که پیامبر با خراب کردن آن موافق بودند. منافقان کوتاه شدن مسیر بیماران و کسانی که کارشان زیاد است را بهانه ای برای ساختن این مسجد بیان کردند. این مسجد از روی حسادت و کینه، به عنوان مکانی برای دسیسه علیه اسلام بنا شده بود که پیامبر (ص) می فرمایند: «به این مسجد که مردمی ظالم آن را ساخته اند بروید و پس از ویران کردن، آن را آتش بزنید». 
تاریخچه مسجد الاقصی  
ایران صدا: در این برنامه حجت الاسلام شمس به معرفی تارخچه مسجد الاقصی می پردازند./گروه اندیشه و معارف اسلامی  
مسجدالاقصی نام مسجدی است، که در بخش شرقی شهر بیت‌المقدس (اورشلیم) قرار دارد. این مسجد در سال ۷۱۰ میلادی ساخته شد. مسلمانان نخست به سمت بیت المقدس نماز می‌خواندند. این نام هم چنین در آیه اول سوره اسراء آمده‌است، که اشاره به معراج و سیر محمد از مسجدالحرام به مسجدالاقصی و از آ ن جا به آسمان دارد:
“سبْحَنَ الَّذِى أَسرَى بِعَبْدِهِ لَیْلاً مِّنَ الْمَسجِدِ الْحَرَامِ إِلى الْمَسجِدِ الاَقْصا الَّذِى بَرَکْنَا حَوْلَهُ لِنرِیَهُ مِنْ ءَایَتِنَا إِنَّهُ هُوَ السمِیعُ الْبَصِیرُ” «منزّه است آن [خدایى‏] که بنده‏اش را شبانگاهى از مسجد الحرام به سوى مسجد الأقصى- که پیرامون آن را برکت داده‏ایم- سیر داد، تا از نشانه‏هاى خود به او بنمایانیم، که او همان شنواىبیناست. 
مسجد الاقصی را باید یکی از مقدس ترین اماکن اسلامی برای مسلمانان جهان توصیف کرد. این مسجد اولین قبله مسلمانان جایی که در دوران پیامبر گرامی اسلام حضرت محمد مصطفی(ص) ایشان به سوی این مسجد به اذن خداوند نماز بپا می داشتند و همچنین سومین حرم شریف پس از مسجد الحرام و مسجد النبی در مکه و مدینه است . مسجد الاقصی به گواه تاریخ نویسان دومین مسجد ساخته شده بر روی زمین پس از بیت الله الحرام محسوب می شود. نقل است که ” حضرت آدم (علیه السلام) آنرا ساخته وزیر بنای آنرا چهل سال پس از ساختن بیت الله الحرام بنا به دستور خداوند نهاده است. بنابراین صرف نظر از اعتقادات دینی ما مسلمانان ، قدمت ساخت این مسجد به بیش از یکهزار سال نیز سبب توجه جهانی به این مسجد خواهد بود. در قرآن مجید آمده است ” سبحان الذی اسرى بعبده لیلاً من المسجد الحرام الى المسجد الاقصى الذی بارکنا حوله لنریه من آیاتنا إنه هو السمیع البصیر”.
تاریخچه مسجد النبی : از آغاز تأسیس تا سال ۸۷ هجری
مدینه منوره و مسجدالنبی(ص)
سال سیزدهم بعثت بود که حدود ۷۵ نفر از انصار در عقبه منی با رسول خدا – صلی اللَّه علیه و آله و سلم – بیعت نموده ۱ و سپس به مدینه منوّره بازگشتند. 
نزدیک به سه ماه از این قضیه تاریخی گذشته بود که آنان و گروهی دیگر از مهاجران بسیاری از روزها، صبحگاهان به خارج مدینه می آمدند و در انتظار آن حضرت می نشستند، سرانجام روز دوشنبه ۱۸ ربیع الاوّل فرا رسید، طبق معمول بامداد آن روز نیز به خارج مدینه رهسپار شدند و در آنجا تا نزدیکی های ظهر، چشم به راه نشستند امّا خبری نشد. 
تا اینکه ظهر آن روز رسول گرامی اسلام از طریق ذوالحلیفه وارد مدینه شدند و خبر به مردم مدینه رسید، زن و مرد، کوچک و بزرگ در نزدیکی مسجد قبا به استقبال آن حضرت شتافتند، همگی در نهایت خرسندی و شادمانی به یکدیگر تبریک می گفتند و این شعر را با همدیگر می خواندند: طَلَع البَدْرُ عَلَیْنا مِنْ ثَنیّات الوداع ۳ وَجَبَ الشکُر علینا ما دَعالِلّهِ داعٍ ۴ در آن هنگام ابوبکر جهت عرض خیرمقدم، خدمت رسول خدا – صلی اللَّه علیه و آله و سلم – آمده، گفت: مردم مدینه مشتاقانه منتظر قدوم شمایند. 
پیامبر – ص – فرمود در انتظار برادرم علیّ بن ابی طالب – علیه السلام – هستم. 
آن حضرت ۱۵ روز در قبا توقف کرد تا علی – علیه السلام – به همراه همسرش فاطمه زهرا – سلام اللَّه علیها – به آن حضرت ملحق شدند. 

در این مدت، مسجد قبا را تأسیس کرد و در ضمن خانه های مدینه از بت و بت پرستی پاکسازی گشت،۵ سپس رسول خدا – ص – سوار بر مرکب عازم ناحیه بالای مدینه منطقه بنوعمرو بن عوف شده و در آنجا مسکن اختیار نمود. 
 انس بن مالک گوید: رسول خدا – ص – به همراه بعضی، چهارده شب در آنجا اقامت گزیدند، در این ایّام بود که به دنبال گروهی از قبیله بنی نجار فرستادند و آنان را به نزد خود فراخواندند آنها هم بلافاصله با شمشیرهای برهنه به اقامتگاه آن حضرت آمده، در خدمتشان حضور یافتند. 
انس ادامه می دهد: رسول خدا – ص – را دیدم سوار بر مرکب و ابوبکر با گروهی از بنی نجار در کنارش ایستاده و به سوی قبیله بنی نجار حرکت کردند تا به خانه ابو ایّوب انصاری – ره – رسیدند،۷ حضرت بعد از نزول اجلال این آیه شریفه را خواندند: «ربّ انزلنی منزلاً مبارکاً و أنت خیر المنزلین». 

ابن اسحاق می گوید: رسول خدا – ص – در خانه ابوایّوب انصاری بود تا مسجد و خانه اش ساخته شد و سپس به خانه خود در جوار مسجد منتقل گردید. 
 کوشش رسول خدا – ص – جهت ساختن مسجدالنبی – ص – 

رسول خدا – صلی اللَّه علیه و آله و سلم – خطاب به گروهی از بنی نجار فرمودند: این مکان را بهمراه آنچه دارد ارزش یابی و قیمت گذاری کنید تا جهت بنای مسجد خریداری شود، بنی نجار گفتند: به خدا قسم چیزی نخواهیم گرفت؛ زیرا شما زمین را برای خدا می خواهید. 

در آن زمین نخل خرما، قبر عدّه ای از مشرکین و ساختمان مخروبه ای وجود داشت که به همین جهت در اطراف آن دیواری کشیده شده بود. 
بعد از جلب رضایت قبیله بنی نجار، پیامبر عظیم الشأن دستور داد: درختها را قطع کردند و قبرها را بهمراه ساختمان مخروبه صاف و هموار نمودند، و برای ساختن مسجد آماده ساختند. 
سخن نزدیکتر به واقع اینکه: رسول خدا – ص – أسعد بن زراره ۱۰ را نزد خود خواسته و فرمودند: زمین متصل به مسجدی را که در آن نماز می خوانیم بخرید تا مسجد مناسبی را بنا کنیم. 
أسعد بن زراره عرض کرد: ای رسول خدا! این سرزمین متعلق به دو یتیم به نام «سهل» و «سهیل» فرزندان رافع بن عمر و بن نجّار، است که مسئولیت و سرپرستی آن دو، به عهده من است و شما می توانید در این زمین مسجد را بنا کنید. 
رسول خدا – ص – فرمودند: «حتماً باید قیمت زمین را بگیرید». 
لذا پس از ارزش یابی قیمت زمین را به یتیمان پرداخت نمودند۱۱ و سپس آن را تصرف کردند. 
 پیامبر گرامی اسلام – ص – به همراه دیگر اصحاب – که در بنا و ساختن مسجد دست اندرکار بودند – ابتدا پایه های مسجد را از سنگ چیده، سپس دیوارهای آن را با خشت های خامی که مسلمانان طبق دستور آن حضرت فراهم کرده بودند، ساختند، ستونهایش را از تنه های درخت خرما قرار داده بودند و قسمتی از سقفش را با شاخه های نخل خرما پوشاندند و بخش زیادی از سقف آن بدون پوشش ماند. 
 نورالدین سمهودی نقل می کند که پیامبر اکرم – ص – هنگام ساختن مسجد چنین زمزمه می کرد: اللّهم لاخیر اِلّا خیر الآخرة فارحم الأنصار و المهاجرة۱۴ و نیز گفته است که امیرالمؤمنین علی – علیه السلام – با مهاجرین و انصار در کنار رسول خدا – ص – مشغول کار بود و این رجز را می خواند: لایستوی من یعمر المساجد یدأب فیها قائماً و قاعد و من یری عن الغبار حائذاً۱۵ 
وضعیت هندسی ساختمان مسجد النبی در آن روز بدین صورت بود که: مقدار سه ذراع ۱۶ از دیوار به وسیله سنگ و بقیه آن با خشت خام بنا گردید، و چنانکه گفته شد: سقف مسجد از شاخه های نخل خرما بود و این شاخه ها بگونه ای به همدیگر چسبیده و در کنار هم چیده شده بود که آفتاب به داخل نفوذ نمی کرد. 
ولیکن چنان نبود که از نفوذ آب باران جلوگیری کند، لذا بعد از مدتی، وقتی باران باریدن گرفت آب به داخل مسجد چکّه کرد، و برای مسلمانان مشکلاتی را بوجود آورد که بناچار سقف را گِلکاری نمودند. 
مراغی از ابن نجار نقل می کند: از رسول خدا – صلی اللَّه علیه و آله و سلم – در مورد کیفیّت و چگونگی ساختمان مسجد سئوال کردند، فرمود: «عریشی کعریش موسی، خشیبات، والأمر أعجل من ذلک». 
«مسجد من سایبانی همانند سایبان موسی – علیه السلام – است که چوبهایی بهمراه داشت، (او سپس فرمود:) مرگ و اجل با سرعت تمام به سراغ انسان خواهد آمد». 
 دورانی از عمر مسجد نگذشته بود که یاران پیامبر اکرم – ص – پیشنهاد کردند مسجد را گسترش دهند و گفتند چنانچه آن حضرت موافق باشند ساختمانی محکم تر بسازند، که رسول خدا – ص – همان جواب را تکرار فرمودند. 
 ارتفاع و بلندی دیوار مسجد به اندازه قد یک نفر می شد،۱۹ هنگامی که خورشید بالا می آمد، طول سایه دیوار به اندازه یک ذراع (دو قدم) می شد و نماز ظهر توسط مسلمانان اقامه می گردید و آنگاه که به دو ذراع می رسید نماز عصر می خواندند. 

نماز رسول خدا و مسلمانان به سوی بیت المقدس برگزار می شد زیرا از قبله مسجدالنبی از ابتدای تأسیس تا مدت یکسال و أندی به سوی بیت المقدس بود، همانطوری که رسول اکرم – صلی اللَّه علیه و آله و سلم – قبل از هجرت در مکّه به سوی بیت المقدس نماز می گزارد. 
مساحت مسجدالنبی – ص – در اولین مرحله
استاد محمد حسین هیکل می نویسد:۲۰ مساحت مسجدالنبی در اولین مرحله عبارت است از ۳۵ متر طول و ۳۰ متر عرض که در مجموع چنین می شود: ۱۰۵۰ = ۳۰*۳۵ در این مرحله، بخشی از مسجد جهت سکونت فقرا اختصاص داده شد، آنان مورد توجه رسول خدا – ص – بودند، و مسلمانان دیگر برای آنان غذا می آوردند، آنها در وقت نماز اولین صف را تشکیل می دادند و در میدان جهاد از پیشتازان بودند. 
اینان بعد از مدتی به «اصحاب صفّه»۲۱ معروف شدند. 
جایگاه اصحاب صُفَّه تا امروز همچنان باقی است که سادات و اشراف و بزرگان در این مکان می نشینند و عبادت می کنند. 
ندای اذان از مسجدالنبی – ص –
پس از سپری شدن کارهای ساختمانی مسجد، ندای ملکوتی اذان توسط وحی مقرر و اعلام گردید، و وقت نمازها بوسیله اذان معلوم می شد. 
یعقوبی می نویسد: دوران آغاز و صدر اسلام مؤذّن مسجدالنبی «بلال حبشی» بود و گاهی نیز «ابن ام مکتوم» اذان می گفت، بدین صورت که هرکدام زودتر در نماز حضور پیدا می کردند اذان را او و اقامه را دیگری می گفت. 
 تغییر و تعیین قبله مسجدالنبی – ص – توسط پیامبر- ص –

سال دوّم هجرت – نیمه ماه رجب، بعد از غزوه بدر اولی بود که – خدای سبحان اراده کرد تا قبله گاه مسلمانان را از جانب بیت المقدس به سوی کعبه تغییر دهد. 
اینجا بود که این آیه را به رسول خدا ناز نمود: «قد نری تقلب وجهک فی السماء فلنولینک قبلة ترضیها فولّ وجهک شطر المسجد الحرام، و حیث ماکنتم فولوا وجوهکم شطره…». 

ما صورت تو را که به سوی آسمان نگاه می کنی – و در انتظار فرمان ما برای تعیین قبله نهایی هستی – می بینیم و اکنون تو را به سوی قبله ای که از آن خشنود باشی بازمی گردانیم، پس روی خود را به جانب مسجدالحرام کن، و در هرکجا بودید صورت خود را به جانب آن گردانید». 
رسول گرامی اسلام پس از ۱۷ ماه نماز به جانب بیت المقدس، وقتی خواست قبله مسجدالنبی را تغییر دهد به گروهی از اصحاب خود دستور داد در زوایای مسجد بایستند تا جهت قبله را به سوی مسجدالحرام مشخص کند. 
در این هنگام جبرائیل نازل شد و با قدرت الهی تمام موانعی را که جلو چشم رسول اللَّه – صلی اللَّه علیه و آله و سلم – قرار داشت برطرف ساخت، و سپس عرض کرد: ای رسول خدا! قبله را در جای خود قرار ده – پیامبر – ص – با دیدن کعبه معظّمه، قبله را در مسجد خود بدان سو تأسیس نمود بطوری که قبله مسجد در مقابل ناودان کعبه واقع شد. 
آنگاه جبرائیل عرض کرد: درست قبله در جای خود قرار دارد. 
بعد از پایان یافتن قبله مسجد، جبرائیل با اذن خداوند – متعال – هرآنچه در مقابل چشم رسول خدا – ص – جهت دیدن کعبه معظّمه محو شده بود به جای خود برگرداند. 

بدین ترتیب درب جنوبی مسجد بسته شد و قبله و محراب در جای آن قرار گرفت که روبروی ناودان کعبه واقع شده است. 
بازسازی و گسترش مسجدالنبی – ص – به دست مبارک رسول خدا- ص – 
سال از ساختن بنای مسجدالنبی گذشت. 
  • بازدید : 44 views
  • بدون نظر
این فایل در ۱۸صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل مواردز یر است:

رئیس اداره تبلیغات اسلامی ممسنی گفت: مسجد نماد سنگر فرهنگی اسلام است و دژ مستحکم فرهنگ اسلام در برابر هجوم فرهنگهای غربی و بیگانه است. 
به گزارش پايگاه اطلاع رساني فارس نما، حجت الاسلام سید مهدی یعقوبی که پس از نماز مغرب و عشاء شب گذشته به منظور دیدار با نمازگزاران مسجد صاحب الزمان(عج) محله دو راهی شهرستان ممسنی در این مسجد سخن می گفت افزود: اغلب آموخته های دینی ما محصول جلسات مسجد است و لذا امام خمینی (ره) فرمود: “مساجد سنگر است سنگرها را حفظ کنید.”
به دليل ماهيت سياسي دين اسلام، مسجد به عنوان كانون و محور فعاليت‌هاي ديني، سياسي و اجتماعي، نقش مهمي در تاريخ پر فراز و نشيب اسلام داشته است. اين نقش به ويژه در تشيع به علت سرنوشت ويژه و تاريخ پرحادثه‌ي آن و درگيري‌هاي فراوان آن با نظام‌هاي حاكم، از اهميت بيشتري برخوردار است. 
مسجد، محل و پايگاهي براي عناصر ناراضي و انقلابي و مقري براي تجهيز و بسيج امكانات عليه حكام و امراي ظالم بوده است. سير جنبش‌هاي سياسي معاصر و نيز حركت‌هاي انقلابي در قرون گذشته، نشان‌دهنده‌ي اين واقعيت است كه مسجد جايگاه بروز رفتارهاي سياسي مسلمين بوده است؛ اين رفتارها در آغاز در چارچوب دعوت تعاون اسلامي آغاز مي‌شد، ولي به دليل نبودن مجراها و نهادهايي براي ظهور دغدغه‌ها و تمايلات سياسي ،‌خود مسجد به نوعي پايگاه سياسي تبديل مي‌گرديد. بطور كلي، مسجد نماد فعاليت فكري، ‌معنوي، مذهبي و سياسي و عمدتاً پايگاهي براي درخواست مشاركت سياسي يا براندازي حكومت است. به همين دليل است كه دولت‌هاي استبدادي در جوامع اسلامي بيشترين واهمه را از مساجد داشته و دارند؛ زيرا اين مراكز مي‌توانند نيروهاي بالقوه‌ي سياسي را در خود متمركز كنند. 
يكي از نهادهايي كه در كنار مسجد و از طريق آن، رفتارهاي سياسي مردم سازماندهي و هدايت مي‌شود، منبر است. منبر نخست به عنوان وسيله‌ي ارتباطي ميان امت و رهبرانش و سپس به دنبال جدايي فزاينده‌ي منبر از حكومت به صورت مستقل، اما قدرتمند و سياسي كه هيچ‌گاه فرصت در افتادن با قدرت‌هاي مستقر را از دست نمي‌داد، خدمت و عمل مي‌كرد و رهبران و وعاظ انقلابي از منبر، همچون كانالي براي بيداري مردم و انتشار نظريات ضدنظام و مرام حكومت و برانگيختن توده‌هاي مردم سود مي‌جستند. ۱ 
استاد مرتضي مطهري با آگاهي كامل به نقش تاريخي مساجد و منابر و پتانسيل نهفته در آن، از علماي نادري است كه با داشتن تحصيلات و سوادي تحسين برانگيز، در پيشبرد اهداف نهضت، حداكثر استفاده را از منبر برد.بر اين اساس، در دهه‌ي ۵۰ مسجد و منبر از مهم‌ترين پايگاه‌هاي مبارزاتي استاد بود. 
ايشان در نيمه‌ي اول اين دهه با افزودن بر سخنراني‌هاي خود، در مساجد مختلفي به روشنگري پرداختند و طوري هدفمند و مطابق با نياز نهضت پيش رفت كه رژيم فقط چهار سال توانست سخنراني‌هاي وي را تحمل كند و پس از آن ايشان را ممنوع‌المنبر ساخت

احیای تمدن اسلامی


حجت‌الاسلام احمد مبلغی با اشاره به نام‌گذاری امسال به نام اتحاد ملی و انسجام اسلامی از سوی مقام معظم رهبری گفت: با توجه به ضرورت احیای تمدن اسلامی بدست مسلمانان، عالمان و دانشمندان اسلامی لازم است که شیعه و سنی در کنار یکدیگر این تمدن را پی‌ریزی نمایند. 
وی، برگزاری همایش‌ها و نشست‌های علمی، دیدار از کشورهای اسلامی و تبادل اندیشه میان عالمان و اندیشمندان را جهت رسیدن به وحدت اسلامی مؤثر عنوان کرد. 
مفتی اعظم استرالیا هم طی سخنانی اظهار داشت: در طول تاریخ تعصب‌های غلط و آمیخته با سیاست، سبب پدید آمدن برخی افکار و انحرافات نادرست میان فرق اسلامی شدند. 
وی افزود: مسلمانان همگی پیرو سنت پیامبر(ص) و دوستدار اهل‌بیت(ع) هستند و این موهبت‌های الهی باید سبب وحدت روز افزون جهان اسلام باشند. 
در این دیدار که دکتر محمد السید علی الدسوقی نویسنده مصری، دکتر ابراهیم العاتی، رئیس دانشگاه اسلامی لندن، ادریس هانی استاد دانشگاه‌های مراکش و شیخ احمد بن عامل الغفری و واصف احمد فاضل لنکرانی کابلی استاد دانشگاه‌های عربستان نیز حضور داشتند، ضرورت آشنایی با اندیشه‌های فرق اسلامی، احترام به آزاداندیشی‌های مذاهب اسلامی، شناخت توطئه‌ دشمنان علیه اسلام، تکیه بر اشتراکات بر مبنای اصول اسلامی و بهره‌گیری از میراث اسلامی مورد تأکید قرار گرفت. /۰۲
      خبرنگار: ۳۱۳
همایش بین المللی دین و رسانه در دانشگاه تهران
همایش بین المللی دین و رسانه با هدف شناخت رابطه منطقی و تأثیرگذار دین و رسانه، در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران آغاز شد. 
به گزارش خبرگزاری مهر، بسط و گسترش دانش نظری و کاربردی درباره رسانه دینی و تعمیق معارف در مورد دو موضوع دین و رسانه، شناخت رابطه دین و رسانه، آسیب شناسی وضعیت رسانه‌ها ‌در ایران و جهان و ارائه راهکارهای بهبود وضعیت دین در رسانه از جمله اهداف پیش بینی شده برای همایش فوق است. 
دین، رسانه و جهانی شدن ـ باز مقدس سازی فرهنگ معاصر ـ افول سکولاریسم و رسانه ـ رسانه ای کردن دین ـ دین، رسانه و حوزه عمومی و رسانه و هویت ملی، محورهای کلی همایش بین المللی دین و رسانه است. 
در راستای تحقق اهداف فوق و با محوریت موضوعاتی که طرح شد، نشستهای متعددی طی روزهای همایش برگزار خواهد شد که در آنها مباحث مختلف مرتبط با دین و رسانه طرح و مورد بررسی قرار می‏گیرند. 

همایش بین المللی دین و رسانه

انگارانه معتقدند که رسانه، تنها وسیله برای انتقال پیام است. بررسی رابطه دین و رسانه، جدای از بعد آکادمیک آن، که یکی از دغدغه های علوم اجتماعی است، برای رسانه نیز حائز اهمیت بسیار است. صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، که تلاش دارد تا یک رسانه دینی در معنای عام آن باشد، نیازمند کالبد شکافی و آسیب شناسی این رابطه است. این موضوع بویژه برای رادیو که صاحب دو شبکه دینی خاص، یعنی رادیو معارف و رادیو قرآن است،ضرورت بیشتری دارد. این ضرورت ها، زمینه ساز برپایی “همایش بین المللی دین و رسانه” شد. این همایش با مروری بر مطالعات و نظریه های مربوط به رسانه ها، و ابعاد مختلف دین با هدف بررسی مسائل این رابطه متقابل و همچنین به منظور بسط و گسترش دانش نظری و کاربردی درباره رسانه دینی، تعمیق معارف پیرامون دو موضوع دین و رسانه و شناخت رابطه آن دو، آسیب شناسی وضعیت رسانه ها در ایران و جهان در موضوع دین، و ارائه راهکار برای بهبود وضعیت دین در رسانه برگزار شده است.
هر کدام از مقاله های کتاب حاضر، از تاثیر و تاثر متقابل دین و رسانه سخن گفته اند و هر یک بعدی از دین و یا ویژگی خاصی از رسانه را مورد بررسی قرار داده اند. 

كريستين پرايس” در كتاب تاريخ هنر اسلامي درباره‌ي آغاز هنر اسلامي چنين مي‌نويسند: “داستان هنر اسلامي با چكاچك شمشير و آواي سم ستوران در بيابان‌ها و بانگ پيروزي الله اكبر آغاز مي‌شود“ كلمات پاياني سخن پرايس، در واقع بيان حقيقت و باطن هنر اسلامي (الله اكبر) …

  فرق است در آب خضر كه ظلمات جاي اوست // تا آب ما كه منبعش الله اكبر است 

وحدت آثار هنري اسلام 

“كريستين پرايس” در كتاب تاريخ هنر اسلامي درباره‌ي آغاز هنر اسلامي چنين مي‌نويسند: 
“داستان هنر اسلامي با چكاچك شمشير و آواي سم ستوران در بيابان‌ها و بانگ پيروزي الله اكبر آغاز مي‌شود“ 
كلمات پاياني سخن پرايس، در واقع بيان حقيقت و باطن هنر اسلامي (الله اكبر) است. جهادي كه در آغاز كلمات آمده است، مقام نفي كنندگي تفكر اسلامي را نسبت به صورت نوعي شرك آميز هنر ملل و نحل بيگانه بيان مي‌كند، و معطوف به روح‌الله اكبر علم الهي است. ظاهر جلوه‌گاه باطن است. هنرهاي اسلامي نمي‌تواند مجلاي باطن الله اكبر نباشد. 
اين دو ساحت ظاهري و باطني، در همه‌ي صور هنري عالم اسلامي كم و بيش متجلي شده، و تا آنجايي غالب گشته كه چون “روحي كلي” در هنر اسلامي به نمايش در مي‌آيد. و به تعبير حافظ از يك حقيقت مطلق نقش‌هاي گوناگون در آيينه اوهام افتاده است، و از جلوه‌ي چنين حقيقتي است كه با وجود صور مختلف هنري در هنر اسلامي و تاليفاتي كه از هنرهاي ملل و نحل قديم در حكم ماده براي صورت بهره گرفته شده، هنرهاي اسلامي به وضوح قابل تشخيص است. 
خاورشناس فرانسوي “ژرژمارسه“ كه از هنرشناسان و پژوهشگران هنر اسلامي است، در مقدمه‌ي كتابي كه درباره‌ي اين مبحث نوشته است، خواننده را به آزمايشي آموزنده دعوت مي‌كند. وي مي‌گويد: فرض كنيم شما در هنگام فراغت مجموعه‌هاي مختلف از عكس‌هاي هنرهاي بسيار گوناگون را كه در اختيار داريد، بدون نظم و ترتيب خاص تماشا كنيد. در ميان اين عكس‌ها تنديس‌ها و نقاشي‌هاي مقابر مصري و تجيرهاي منقوش ژاپني و نيم برجسته‌هاي هندي ديده مي‌شود. ضمن اين بررسي و تماشا به تناوب به آثاري چون تصوير يك قطعه گچ بري متعلق به مسجد قرطبه و سپس صفحه‌اي از يك قرآن تزيين شده مصري و آنگاه به يك ظرف مسين قلم زن كار ايران برخورد مي‌كنيد. در اين هنگام هر چند ناآشنا به عالم هنر باشيد، با اين همه بلافاصله ميان اين سه اثر اخير وجوه مشتركي مي‌يابيد كه آنها را به يكديگر پيوسته مي‌سازد و همين عبارت است: از “روح هنر اسلامي
  • بازدید : 38 views
  • بدون نظر
این فایل در ۸۵صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

 برای بررسی مدیریت پیامبر بزرگ اسلام (ص) در جنگهای اسلام ابتدا باید نگاهی به حوادث سال نخست هجرت بیاندازیم و سپس تک تک جنگها را مورد بررسی قرار دهیم:
نخستین عمل مثبت پیامبر عقد پیمان میان مسلمانان و گروههای دیگر 
مسجد مرکز جنبش های اسلامی
چهره های باز و فندان جوانان انصار، استقبال عظیمی که اکثریت او سیال خزرجیان از مقدم پیامبر به عمل آورند پیامبر را برآن داشت که پیش از هرکاری برای مسلمانان یک مرکز عمومی به نام مسجد ساز که کارهای آموزشی و پرورشی، سیاسی و قضایی در آنجا انجام گیرد. از آنجا که یکتاپرستی و توحید در سر لوحة برنامه پیامبر اسلام قرارداشت لازمدید پیش از هر کاری دست به ساختن معبدی بزند 
مسجد تنها مرکز پرستش نبود بلکه تمام معارف و احکام اسلامی، اعم از آموزش و پرورش، در آنجا گفته شد. همان گونه تعلیمات دینی و علمی حتی امور مربوط به خواندن ونوشتن درآنجا انجام می گرفت. تا آغاز قرن چهارم اسلامی غالباً مساجد، در غیر اوقات نماز، حکم مدارس را داشت و بعدا مرکز آموزشی صورت خاصی به خود می گفت و بسیاری از بزرگان علم و دانش فارغ التحصیلان حلقه تدریسهایی هستند که در مساجد برگزار می  شد.
گاهی مسجد مدینه به صورت یک مرکز ادبی درامد. سخن سرایان بزرگ عرب که سروده های آنها، با روح اخلاقی و روش تربیتی اسلام وفق می داد، اشعار خود رادرمسجد حضور پیامبر اسلام قرائت می کردند. چنانکه کعب بن زهیر عقیدة معروف بود. بانت سعاد راکه در ملح بنی اسلام سروده بود در مسجد حضور پیامبر خوانده و جایز و خلعت بزرگی از وی دریافت نمود. حسان بن ثابت که با اشعار از حریم  اسلام دفاع می کرد در مسجد پیامبر سروده های خود را قرائت نمود.
جلسات اموزشی در زمان پیامبر در مسجد مدینه به قدری جالب بود که نمایندگان قبیله ثقیف از دیدن این منظره سفت تکان خوردند و از کوشش مسلمانان در خواگرفتن، احکام و معارف انگشت تعجب به دندان گرفتند.
امور قضایی و؟؟؟ و محکوم ساختن بزهکاران در مسجد انجام می گرفت و مسجد در آن روز یک دادگستری به تمام معنی بود که عموم کارهای دادخواهی درآنجا صورت می پذیرفت. گذشته از این، پیامبر خطاب هایی آتشین خود را برای اعزام مردم به جهاد و مبارزه باکفر و شرک، درآنجا ایراد می فرمود. شاید یکی از اسرار اجتماع  امور دینی و تعلیمی، در مسجد بود که رهبر عالی قدر اسلام می خواست عملاً نشان بدهد که علم و ایمان با یکدیگر توام و همراهند و هرکجا که مرکز ایمان باشد. باید مرکز علم ودانش شود. و اگر امور قضایی و خدمات اجتماعی و تصمیمات جنگی در مسجد صورت می گرفت، برای این بود که برساند که آئین وی یک آئین معنوی محض نیست که با امور مادی و زندگی دنیوی سروکاری نداشته باشد بلکه آئینی است، در عین اینکه مردم را به تقوی و ایمان دعوت می نماید، از تدابیر امور زندگی و اصلاح اوضاع اجتماعی آنان غفلت نمی نماید.
این هماهنگی (هماهنگی علم و ایمان) تا کنون نصب العین مسلمانان بوده است. حتی بعدها که مراکر آموزشی به صورت خاصی درآمدند، همواره مدارس و دانشگاهها را در کنار مساجد جامع می ساختند تا به جهانیان ثابت کنند که این دو عامل خوشبختی از هم جدا نیستند.
داستان عمار
زمینی که شترپیامبر درآنجا زانو خم کرد، به قیمت ۱۰ دینار ساختمان مسجد خریداری گردید. تمام مسلمانان در ساختن و فراهم کردن مسائل ساختمانی شرکت کردند. حتی پیامبر نیز مانند سایر مسلمانان از اطراف سنگ می آورد. اسیدابن حضیر جلو رفت و عرض کرد ای رسول گرامی مرحمت کنید تا سنگ را من ببرم. فرمود: برو سنگ دیگری بیاور از این طریق گوشه ای از برنامه عالی خود را نشان داد که من مرد عملم نه لفظ، مرد ک؟؟؟ دارم نه گفتار، در این هنگام یکی از مسلمانان این شعر راخواند:
لئن فعدنا و النبی یعمل فذاک منا العمل المضل
هرگاه ما بنشینیم و پیامبر کار کند، چنین کاری برای ما موجب ضلال و گمراهی است.
پیامبر ومسلمانا موقع کار این جمله را می خواندند. (لا عیش الا عیش الاخره اللهم ارحم الانصار و المهاجره)
زندگی حقیقی همان زندگی اخرت است پروردگارا بر انصار ومهاجر ترحم بفرما.
عثمان بن اعفان از کسانی بود که به نظافت لباس و دوری از گرد و غبار علاقه خاصی داشت هنگام ساختن مسجد برای حفظ تمیزی تن به کار نمی داد، عمای یاسر اشعاری را که از علی (ع) آموخته بود ومفاد آن انتقاد از کسانی بود که تن به کار نمی دادند و از گردو غبار دوری می جستند به عنوان انتقاد از کار عثمان خواند:
لایستوی من یعمر المساجدا یدائب فیما قائماً و قاعداً
و من یری عن الغبار مائداً
(هرگز کسی که مساجد را تعمیر می کند و به طور مداوم ایستاده و نشسته در ابادی آن می کوشند، با کی که از گرد وغبار فاصله می گیرد و حاضر نیست که در راه مبنای مسجد لباسهای او از گردو غبار آلوده گردد، برابر نیست)
مفاد این اشعار، عثمان را  ناراحت کرد و عصایی در دست داشت و گفت می بینی با این عصا، چگونه بر بینی تو نشانه می روم، پیامبر از جریان آگاه شد و فرمود: با عمار چه کار دارید، عمار آنان را به بهشت دعوت می کند وآنان او را به برزخ.
عمار یاسر، جوان نیرومند اسلام چند قطعه سنگ را روی هم جمع می کرد و برای ساختمان مسجد حمل می نمود. گروهی از سادگی و اخلاص وی سوء استفاده کرده بیش از مقدار تحمل وی، سنگ بر او حمل می نمودند، او می گفت: من یکی از سنگها را برای خود و دیگری را به نیت پیامبر حمل می نمائیم. روزی پیامبر او را زیر بار گران، در حالی که  سه قطعه سنگ بر او حمل کرده بودند، دید عمار سخن به گله گشود و گفت: اصحاب شما سوء قصد به من دارند و خواهان قتل و مرگ من هستند ، آنان سنگها را یک یک می آورند ولی ۳ تا ۳تا بر دوش من حمل می نمایند. پیامبر دست او را گرفت، گرد و غباری   که بر پشت او بود، پاک کرد و این جمله تاریخی را گفت: انان قاتل شما نیستند ، ترا گروه ستمگر خواهد کشت، در حالی که تو آنان را به سوی حق و حقیقت دعوت می نمایی.
این جز غیبی یکی از دلائل نبوت و راستگویی پیامبر است و  آن چنانکه گزارش شده بود همان طور نیز اتفاق افتاد. زیرا سرانجام در سن ۹۰ سالگی در جنگ صفین در رکاب امیر المومنین (ع) به دست هواداران معاویه کشته شد. این خبر غیبی در حال حیات عمر اثر عجیبی بر جای گذارده بود و مسلمانان پس از این جریان، عمار را محو حق دانسته و حقانیت هر صنفی را وسیله پیوستن او تشخیص می دادند.
وقتی عمار در میدان جنگ کشته شد و لوله عجیبی در صف ؟؟ افتاد. کسانی که به تبلیغات زهر آگین معاویه و عمروعاص، در حقانیت علی (ع) به شک افتاده بودند آگاه شدند.       هزیمه بن ثابت انصاری که همراه امیرمومنان رفته بود، ولی در اقدام به جنگ مردد بوده پس از کشته شدن عمار شمشیر  کشیده و به شامیان حمله کرد. ذوالکلاع حمیری، بایست  هزار تن که تمام اهل قبیله او بودند به جنگ علی (ع) امده بودند، و تکیه گاه عمده معاویه همین مرد بود، و معاویه تا از همکاری ذوالکلاع اطمینان نیافت، تصمیم به جنگ نگرفت، این سردار فریب خورده همین که شنید عمار یاسر همراه علی است سفت تکان خورد، مبلغان دستگاه معاویه، خواستند مطلب را بر او مشتبه سازند گفتند: عمار کجا، صفین کجا؟! عرقیان از ساختن این دروغها با کی ندارند، ذوالکلاع متقاعد نشد  رو به عمر و عاص کرد و گفت:  آیا پیامبر چنین جمله ای در حق عمار گفته است؟ فرزند عاص گفت: آری فرموده است، ولی هرگز عمار در سپاه علی نیست، وی گفت من باید خودم شخصا تحقیق کنم سپس عده ای را مامور کرد تا در این باره تحقیقاتی به عمل آورند. در این لحظات حساس معاویه و عمروعاص دیدند که اگر او از این نظر سردار نامدار شامی به طریق مرموزی کشته شد.
  • بازدید : 33 views
  • بدون نظر
این فایل در ۲۸صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

مسجد بنايي است بر پا شده بر محوري نامرئي كه طراحي اصلي مسجد بر مبناي آن است.اين محور نامرئي كعبه است. كعبه به لحاظ معنوي در قلب اسلام قرار دارد. محراب همه مساجد در جهت آن است و مسلمانان رو به سوي آن نماز مي‌گذارند. از اين رو دنياي اسلام را مي‌توان چرخ عظيمي فرض كرد كه مكه كانون آن و پره‌هاي اين چرخ، همه مساجد سرتاسر جهان هستند و شايد به خاطر اهميت مساجد است كه در قلمرو اسلام، همه هنرها در خدمت مسجد بوده‌اند.
براي شناختن جايگاه مسجد در شهرهاي بنا شده در دوره اسلامي بد نيست كه به عناصر اصلي يك شهر اسلامي اشاره كنيم: بازار، كاروانسرا، حمام و مسجد.
 در شهرهاي دوره اسلامي بازار به عنوان ستون فقرات شهر به حساب مي‌آمد كه معمولا در كنار و يا در داخل آن كاروانسرايي هم وجود داشت. 
 با گشت زدن در بازار هر يك از شهرهاي بنا شده در دوره اسلامي به حمام بر مي‌خوريم، جايي كه براي طهارت و پاكيزگي مسلمانان ضروري بود. در داخل همين بازار و يا در نزديكي آن مسجدي قرار دارد كه سيل مسلمانان و نمازگزاران را از محيط پر قيل و قال بازار، به محل امن و آرام خود فرا مي‌خواند.
با اين توصيف، مسجد مركز ثقل بناي شهرها در دوره اسلامي بود و معماري آن متناسب با شرايط اقليمي، مصالح در دسترس و تحت تاثير سنن و خصوصات محلي ساكنان هر منطقه شكل مي‌گرفت.مسجد به عنوان نهاد مذهبي، سياسي، اجتماعي و فرهنگي داراي وظايف گوناگوني بود و در واقع هنوز هم هست. مسجد جايي بود كه در آن به روي همه و در همه وقت باز بود و يكسان به همه مسلمانان تعلق داشت. رهگذران بدون سرپناه و يا اميران با جاه و مقام و يا كاروانيان مي‌توانستند به مسجد بروند و حتي در آن استراحت كنند. 
۱-۱-نکاتی در باب مساجد
اساس و منشا تقسیمات بناهای اسلامی ایران با آغاز اسلام و گرایش ایرانیان به مذهب جدید در معماری سرزمین کهن سال ایران تغیرات عمده ای پدید آمد . و فرم معماری با الهام و پیروی از سنت های قبل از اسلام راه جدیدی آغاز کرد به طور کلی بنا های مهم به دو دسته تقسیم می شوند.
الف) بناهای مذهبی مدارس. مساجد و مقابر
ب)بناهای غیر مذهبی یا کشوری (پل .سد .آب انبرا و …) 
بناهای مذهبی
مساجد : در معماری اسلامی مساجد اهمیت فوق العاده ای دارند مساجد ایران از نظر پلان به شش دسته تقسیم می شوند.
مكان مسجد 
از نظر مكاني هيچ مسجدي در بن بست بنا نمي‌شود. زيرا مسجد همچون موجودي زنده داراي حيات معنوي است.

پلان مساجد 
 بيشتر مساجد با پلان مربع يا مستطيل ساخته شده‌اند. اساس اوليه تفكر ساخت بناهاي مذهبي به اين شكل شايد به اين موضوع مربوط مي‌شود كه در دوران باستان و حتي بعد از آن عقيده داشتند كه بهشت مستطيل شكل است. وقتي به نقاشيهايي كه از بهشت در روزگاران قديم ترسيم شده، نظر مي‌كنيم، طرح مستطيل شكل را به وضوح مشاهده مي‌كنيم. 
طرح چهار ايواني مساجد
 طرح همه مساجد چهار ايواني نيست.تك ايواني و دو ايواني و غير از اين ها هم ديده مي‌شود. اما احتمال بسيار دارد كه طرح چهار ايواني مساجد از روي طرح چهار طاقي ايراني گرفته شده باشد. در طرح چهار ايواني، يك حياط مستطيل شكل پلان اصلي مسجد را شكل مي‌دهد كه در هر ضلع ان يك ايوان وجود دارد.در اين پلان آن ايواني كه به سمت قبله است، از همه پركارتر ، عظيم تر و قابل توجه تر است.
بعضي مي گويند كه وجود عدد چهار در طرح چهار ايواني بي‌مناسبت با چهار فرقه اسلامي حنفي،حنبلي، شافعي و مالكي نيست.
  نور
 وجود نور از اركان اساسي بناي مساجد است.خداوند در قرآن نور آسمان‌ها و زمين خوانده شده و انسان مومن بايد از ظلمات به سمت نور حركت كند. به همين دليل ورودي مساجد طوري طراحي شده‌اند كه اين مضامين را به نمازگزار تلقين كنند.
تزيينات مساجد
 از آنجا كه در بعضي از روايات اسلامي حتي نقاشي گل و بوته يا گياه نيز مكروه شمرده شده است ، هنرمند مسلمان در تزيين مساجد شكل گل و گياه را تغيير داده و حالتي نمادين به آنها بخشيده است.نقش‌هاي اسليمي شگفت‌انگيزي كه در تزيين مناره و سردر و گنبد و … به وجود آمده از همين تفكر ناشي مي‌شوند. 
رنگ در مساجد
 بيشترين قسمت سطوح كاشيكاري به رنگ‌هاي سردي چون زنگاري‌ها، فيروزه‌اي‌ها و لاجوردي‌ها تعلق دارد. لاجوردي‌ها و رنگ‌هاي آبي خام، عمقي دارند كه آدم را به بي‌نهايت و به جهاني خيالي و دست نيافتني مي‌برند. آبي، گستردگي و وسعت آسمان را به ياد مي‌آورد.نشانه صلح است و فرحناكي و رنگ بي‌گناهي.
براي مردم مشرق زمين، آبي سمبل جاودانگي است. مردم آيين پرداز باستان به قداست فيروزه‌اي معتقد بودند.آبي بيانگر بيكرانگي آسمان آرام است.

۲-۱- مساجد و عوامل مشترک در آنها و تزئينات وابسته به معماري آنها
با ظهور اسلام بسياري از معابد، آتشکده ها، پرستش گاه ها و کليساها با تغيير شکل مختصري تبديل به مساجد شدند مانند مسجد يزد خواست که برروي آتشکده بنا شده است و مسجد جامع بروجرد که بر روي آتشکده اي نيمه ويران ساخته شده است و مسجد نيريز که از تبديل چهار طاقي به صورت مسجد درآمده و مسجد محمديه نايين که بر روي مهرابه اي بنا گرديده است و مسجد جامع زواره که آن نيز بر روي مهرابه بنا گرديده است.
به طور کلي مساجد ايران را به چهار گروه تقسيم مي کنند : 
۱-  شبستاني
۲- چهار طاقي
۳- ايواني
۴- چهار ايواني
۱- مساجد شبستاني 
يکي از اولين مساجد شبستاني ، مسجد فهرج است که از بخش سرپوشيده در جانب قبله و حياط مرکزي و ايوان جلوي آن و صفه هايي در اطراف تشکيل يافته است.
دومين مسجد شبستاني را تاريخانه دامغان مي دانند که نقشه اي مستطيل شکل با حياط مرکزي مربع و شبستاني در جهت قبله و رواق هايي در اطراف دارد.
سومين مسجد را در اين تقسيم بندي، مسجد اوليه جامع نايين مي دانند و آن را به قرن چهارم نسبت مي دهند.
چهارمين مسجد از نوع شبستاني را مسجد اوليه جامع اصفهان به شمار مي آورند و آن را به قرون اوليه اسلام نسبت مي دهند.  

۲- مساجد چهار طاقي 
طرح اين مساجد شامل چهار ستون در چهار گوشه مربع شکل مي باشد که به وسيله چهار قوس در چهار جهت اصلي نمايان شده است و چون از چهار طرف باز بوده و به چهار طاق شهرت يافته است. بناي چهار طاقي بيشتر براي آتشکده يا آتشگاه مورد استفاده قرار مي گرفته است مانند چهار طاقي نياسر و خرم دشت در کاشان و چهار طاقي برزو در اراک و چهار طاقي فراشبند در فارس.
پس از ظهور اسلام بسياري از آتشکده ها تبديل به مسجد شدند. براي اين منظور ابتدا يک درگاه از چهار درگاه را که به طرف قبله بود مسدود کردند و به تدريج درگاه هاي شرقي و غربي را نيز پوشاندند و راه ورودي به چهار طاقي به درگاه شمالي منحصر شدو سپس ايواني پوشيده در جلوي درگاه شمالي مي ساختند مانند مسجد يزد خواست و مسجد اردبيل.  
۳- مساجد ايواني 
بسياري از کارشناسان معتقدند که شرق ايران به ويژه خراسان جايگاه ايوان هاست. 
اولين ايوان هاي اسلامي در جنوب و مقابل گنبد خانه شکل گرفتند و سپس ابتدا ايوان شمالي در جهت قرينه سازي با ايوان جنوبي و بعضاً براي استفاده از آفتاب زمستان ساخته شد. نمازگزاران به اقتضاي فصل از ايوان شمالي و جنوبي استفاده مي کردند. از مساجد تک ايواني مي توان مسجد نيريز، مسجد رجبعلي در محله درخونگاه تهران، مسجد جامع يزد و مسجد جامع سمنان را نام برد.  
۴- مساجد دو ايواني 
این نوع مساجد شامل یک حیاط و دو ایوان در طرفین وجود دارد مانند مسجد زوزن در فريومد ،گناباد، سر راه جاده خراسان و مسجد دو ايواني ساوه که از مساجد سلجوقي است ويژگي خاصي دارد که دو ايوان آن مقابل هم نبوده و در کنار هم هستند.  
 از نمونه هاي مساجد دو ايواني هستند. ( بر طبق كتيبه كوفي آن در سال ۶۰۹ هجري ساخته شده است و به لحاظ دارابودن كتيبه و آجركاري‌هاي ظريف و ساختمان محراب داراي اهميت بسياري است ) 
۵- مساجد چهار ايواني 
به نظر آندره گدار فرانسوي اولين مسجد چهار ايواني در ايران، مدرسه خوارگرد يا خورجرد خواف است و بعد از آن مسجد جامع اصفهان و مسجد جامع زواره وارد استان را جزو مساجد اوليه چهار ايواني ايران مي دانند. از نمونه هاي ديگر اين مساجد، مسجد جامع اصفهان، اردستان ، زواره ، نطنز، ورامين ، مسجد امام خميني تهران و مسجد گوهر شاد در مشهد مقدس است. تقريباً تمام مساجدي که از دوره سلجوقي به بعد در ايران ساخته شده است. طرح چهار ايواني دارند. چون طرح چهار ايواني شکلي زيبا، متقارن ، قابل قبول و کامل بوده است. 
-عناصر مشترک در مساجد 
عناصر مشترک در مساجد عبارت اند از : صحن ، ايوان، رواق ، مناره، گنبد، شبستان و محراب ، ولي بعضي از مساجد مانند مسجد شيخ لطف الله اصفهان فاقد صحن و مناره هستند. 
تعدادي از مساجد اوليه اسلامي نيز ايوان و گنبد ندارند مانند تاريخانه دامغان اما هيچ مسجدي نمي تواند محراب نداشته باشد. بنابراين کليه عناصر ذکر شده ، به نوعي کم يا زياد در ساختمان مساجد اسلامي به کار گرفته شده اند.  
ورودي مساجد
 ورودي مساجد آغاز يك دعوت است. ورودي مساجد چه ساده و چه پيچيده معمولا از اصول خاصي پيروي مي‌كنند و اغلب داراي فضاها و عناصري همچون جلوخان، سر در ،مناره، در ورودي، سكو، هشتي و دالان هستند.
ورودي يك مسجد مرز عبور مادي و رسيدن به جلوه‌گاه معنوي تسليم و سجده است.
اهميت ورودي مساجد ،تشخص مسجد، كيفيت فضايي، نحوه اتصال درون و برون، چگونگي ايجاد حريم، محور قبله، تقارن و … را شامل مي‌شود.اگر درون و برون مسجد دو دنياي متفاوت هستند،”ورودي” نقطه تماس و استحاله اين دو دنياست.
هنرمندان و طراحان ورودي مساجد، چون ديگر معماري‌هاي اسلامي، به تضاد ميان فضاي داخل و خارج و حفظ مراتب توجه ‌مي‌كنند. هنگامي كه انسان وارد مساجد مي‌شود، ميان درون و برون تفاوتي آشكار مشاهده مي‌كند
در هر مسجد يك ورودي اصلي وجود دارد و به نسبت گستردگي بنا، ورودي‌هاي فرعي ديگر براي كمك به ورودي اصلي و جذب از محل هاي مختلف ايجاد مي‌شود.
ورودي‌ها در مساجد خصوصيات بارزي دارند:۱- براي اينكه جنبه دعوت به داخل مسجد داشته باشند، ورودي ها از بيرون تزيينات بسياري دارند.در حاليكه در حياط و داخل مسجد براي اينكه عبادت كنندگان را تحت تاثير خروج از مسجد قرار ندهد، تزيين بسيار كم است.
۲- سر در مساجد نسبت به اطراف خود شاخص‌تر، حجيم تر و بلند ترند. بدين ترتيب انسان در مقابل مقياس بزرگ و چشمگير سردر، با تحسين اين عظمت خود را بنده حقيري در بارگاه متعالي خداوند مي‌‌يابد.
۳- تزيينات سر در مفصل تر از بقيه قسمت‌هاي ورودي است.خطاطي آيات قرآن، كاشيكاري، كاربندي و مقرنس كاري از جمله اين تزيينات هستند.
۴- به تقارن “ورودي” براي تاكيد به محور توجه مي‌شود. البته بهره‌گيري از تقارن در سهولت اجرا، مقاومت و تقسيم نيرو در سازه هاي معماري نيز اهميت دارند.
جلوخان
پيش فضايي محصور يا نيمه محصور است كه اولين مرحله از سلسله مراتب ورود به مسجد محسوب مي‌شود.جلوخان با ايجاد مكث و اعلام تقدس مكان، فضايي اطلاع دهنده و دعوت كننده به درون فضاي اصلي است.
از نظر مكان يابي، جلوخان به علت دعوت كنندگي بيشتر، در گره معابر محله يا بازار قرار مي‌گيرد.
سردر
 سر درب مسجد مبين ميزان اهميت و عظمت آن بناست. بنابراين سعي برآن بوده تا هرچه وسيعتر، مرتفع تر و مزين تر برپا شود.
مناره
 مناره جايي بود كه از بالاي آن موذن، مسلمانان را به نماز فرا مي‌خواند. همچنين ديدن آن مناره از راه دور دليل بر وجود مسجدي بود. بلندي و ارتفاع مناره به علت ديده شدن از مسافت‌هاي دور و جهت يابي و هدايت است. ارتفاع بلند مناره به درك موقعيت مكاني و تخمين فواصل كمك مي‌كند.
نخستين مناره‌ها عموما در جلو حياط و در محور محراب مسجد ساخته مي‌شدند و گاهي هم درگوشه حياط و يا كاملا خارج از مسجد ايجاد مي‌شدند. 
مناره به معناي جاي نور و روشني بوده كه در دوران اسلامي به علت كاربرد اذان گويي، نام موذنه هم به خود گرفته است.
گاهي اوقات مسجد دو مناره دارند و گاهي يك مناره. جفت مناره ها بر تقارن تاكيد دارند.مناره ها به علت باريكي و عمود بودن بر ايستايي و مكث در فضا تاكيد مي‌كنند. از طرفي براي جلوگيري از رانش ناشي از فشار سردر، جفت مناره طرفين با وزن زياد خود، اين رانش را به زمين منتقل مي‌كنند و پشت بند ساق هستند.
مناره ها قابليت زيادي براي تزيين دارند. نقوش هندسي، آيات قرآن، نام هاي مبارك به صورت مارپيچ و مقرنش كاري از جمله اين تزيينات هستند.همچنين براي نمازگزاران دور از مسجد، خط فرضي كه در آسمان از بين دو مناره به سمت گنبد نشانه مي‌رود، امتداد و جهت قبله را مشخص مي‌كند.

در ورودي
در ورودي يكي از اركان مهم مسجد است. زيرا اين در جدا كننده دو منطقه پاك و ناپاك است. در همين جاست كه نمازگزارن كفش را از پا درآورده و وارد نمازخانه مي‌شوند. در واقع هميشه دروازه‌ها نماد جداكنندگي يك محيط بيروني از يك محيط مقدس داخلي هستند و از آنجا كه خيلي از مساجد اسلامي درون‌گرا هستند، با نگاه به منظر بيروني مساجد نمي‌توان آنچه را كه در داخل مي‌توان مشاهده كرد حدس زد.
هشتي
 با عبور از در ورودي نمي‌توانيم به طور مستقيم وارد حيات يا صحن شويم بلكه براي اين كار لازم است از چند فضاي واسطه‌اي عبور كنيم.
يكي از اين فضاهاي واسطه‌اي “هشتي” است. فضاي هشتي تعمدا فضايي نيمه تاريك است و مرحله تاريك تر شدن نسبت به بيرون، به خودي خود حريمي مضاعف ايجاد مي‌كند. نور محدود و كنترل شده هشتي از طريق درگاه يا پنجره مشبك صحن تامين مي‌شودكه ديد مبهم صحن براي بيننده تحرك و كنجكاوي ايجاد مي‌كند.
هشتي به لحاظ عملكردي قاعدتا بايد دايره اي باشد زيرا چنين شكلي قادر به ايجاد تمركز در محيط خواهد بود. ولي به دليل اينكه دايره نمي‌تواند پاسخگوي ساير نيازهاي طراحي باشد، لذا بهتر است به چند ضلعي تبديل گردد و چند ضلعي در بهترين نمونه خود هشت ضلعي است كه از دوران دو مربع مساوي به وجود مي‌آيد كه هركدام از زوايا ۴۵ است. در موضوع حفظ تعادل محيط معماري و انسان ،وجود خط مستقيم يا زاويه قائمه جاي بحثي ندارد، اما هنگامي كه زوايا تغيير كند و به سمت حاده يا منفرجه ميل كند ، به صورت اشكالي پويا در مي آيند كه تنها حالت سكون و آرامش براي آنها، استفاده از اجزا و زواياي ۴۵ است.‌ 
دالان
 تقريبا فاقد نور و از هشتي نيز تاريك تر است. از هشتي به دالان با كاهش نور همراه بوديم تا چشمان در اين گذر به تاريكي عادت كنند و سپس در گامهاي آخر با هدايت نور، به ناگاه و يكباره با حياتي بديع كه به نظرمان غرق در نور و شفافيت است مواجه مي‌شويم.
گنبد
گنبد با جلوه و رفعت خود كنايه اي از آسمان است. گنبد در اسلام نماد طاق فلك است و از آنجا كه گنبد رو به آسمان كشيده شده، نوعي تمناي عروج را براي فرد مسلمان تداعي مي كند. در معماري ايراني هم كه اساس آن گذر از مربع به دايره و در واقع گذر از ميرايي به ناميرايي است، وجود گنبد تداعي كننده جاودانگي است. از طرفي در اسلام هم شكل مدور،تنها شكل كاملي دانسته شده كه قادر به بيان جلال خداوندي است. 
مربع نماد زمين و دايره نماد آسمان است و از زمين به آسمان صعود كردن پس از هبوط اوليه انسان، آرزوي ديرينه بشر است.تلفيق مربع با دايره در فرهنگ هاي زيادي به چشم مي‌خورد.مربع با زمين و مكان در ارتباط است و دايره با آسمان و زمان
  • بازدید : 69 views
  • بدون نظر

در این مقاله به شرح ساختمان ها و بناهای سنتی ایران در مناطق مختلف از جمله مناطق شهرهای حاشیه خلیج فارس، مناطق مرکزی ایرا، مناطق گرم و خشک و مناطق سرد مانند همدان پرداخته شده است. خانه های سنتی، باغ های ایرانی، مسجد ها، خانه های چهارفصل ، آتشکده ها، معابید  و تالارهای سنتی مورد بررسی قرار گرفته است. مساجدی که بنای آن ها و مشخصات ساختمانی و مکانی آن بیان گردیده عبارتند از: مسجد الغدیر، مسجد الجواد، مسجد حضرت امیر، مسجد نظام مافی، مسجد دانشگاه تهران، مسجد دانشگاه کرمان، سایر مساجد قدیمی و جدید کشور.

سیر تحول ساختمان مساجد و نحوه ساختمان با توجه به عملکرد و نیاز های زمان و عصر ایجاد آن ها نیز از جمله مطالب دیگر این مقاله می باشد

قبل ازشروع بحث به نظر مي رسد كه بيان اهميت فضاهاي باز قبل و بعد از ظهور اسلام در ايران ، مي تواند راهگشايي باشد براي ادراك هر چه بيشتر اهميت معنايي حياط (صحن) مسجد و نقشي كه در نفسير مفهوم فضاي معنوي داشته باشد .

در ايران سنت اجراي مراسم و ايين هاي مذهبي در فضاهاي باز به دوره قبل از اسلام بر مي گردد . هرودوت نيز به اين نكته اشاره مي كند كه پارسيان مراسم مذهبي خود را در جاهاي بلند و فضاهاي باز انجام مي‌داده‌اند فضاي مقدسي كه زرتشتيان به آن پاوي مي گفتند زميني مستطيل شكل بود كه چهار طرف آن راپس از خواندن دعايي مخصوص علامت گذاري مي‌كردند تا روح شياطين از آن خارج شود سپس با آب مقدس تطهير مي شد ، كاهن در گوشه اي مي نشست و در حالي كه ظرفي از آتش روبرويش بود به اجراي مراسم مي پرداخت . اين الگو تاثير بسياري در معماري مكان هاي مذهبي زرتشتيان داشت و گرچه با رشد دين زرتشت، خصوصاً  در زمان ساسانيان، آتشكده هاي زيادي ساخته شد ،‌مقصود اصلي از بناي آتشكده ، حفاظت از آتش مقدس بود و نه محلي براي تجمع عبادت كنندگان . در نتيجه به غير از معدود آتشكده هاي بزرگي كه ساخته شد ، آتشكده هاي معمولي از قبيل آتشكده نياسر در كاشان ابعاد كوچك داشتند و محل نگهداري آتش و تجمع روحانيون در هنگام برگزاري مراسم مذهبي بودند در حالي كه عامه مردم بيرون آتشكده و در فضاي باز جمع مي شدند .

اگرچه بسياري از محققان به كمبود فضاهاي باز در شهرهاي اسلامي اشاره مي كنند و دلايلي از قبيل شرايط اقليمي ، پايبندي به محرميت و تاكيد بر تمايز بين عرصه هاي خصوصي و عمومي را كه ظاهراً مشاركت فضاهاي باز را در شهرهاي اسلامي محدود مي ساخته است مطرح مي كنند ، اما اين دلايل باعث آن نبوده كه فضاي باز در فرهنگ اسلام  ، براي مقاصد مذهبي و اجتماعي ، مورد تاكيد نباشند . در حقيقت سنت پرستش پروردگار در فضاهاي باز اهميت زيادي در عبادت مهم دين اسلام داشته از آنجا كه :‌

– در مراسم حج درمكه مكرمه كه بزرگ ترين اجتماع مسلمين است ، اعمال مهم طواف خانه كعبه ، توقف در عرفات ، رمي جمرات ، و … همگي در فضاهاي باز انجام مي گيرد .

– در آيين مذهبي مربوط به بزگزاري نمازهاي عيدين (اعياد فطر و قربان)‌ و يا ساير مراسم از قبيل نماز باران در خشكسالي كه عبادات دسته جمعي توصيه شده است از مصلي استفاده مي شود كه زميني باز در حومه(و گاه در داخل شهر) است و تنها عنصر معماري آن ديوار و محرابي در جهت قبله است .

-در برگزاري نماز جمعه نيز كه غالباً در مسجد جامع انجام مي شده فضاي باز حياط مسجد كه در واقع مكان برگزاري مراسم بوده اهميت زيادي داشته است . علاوه بر آن در صورت كوچك بودن اين فضا ، از فضاهاي باز ديگر از قبيل ميادين و حياط زيارتگاه ها براي اين منظور استفاده مي شده و مي شود .

در متون اسلامي نيز باز بودن و نداشتن سقف از مستحبات مسجد بوده و به‌آن اشاره شده است . بعضي از فقها در بيان حكمت اين استحباب گفته اند كه از جمله اسباب قبول و استجابت دعا نبودن حائل و مانعي بين نمازگزار و آسمان آبي است اگرچه خداوند در همه جا حضور دارد ولي فضاهاي باز و زير آسمان انسان احساس قرب و معنويت بيشتري مي كند .

بررسي تاريخي شهرهاي مسلمين به خوبي نمايانگر اهميت فضاهاي باز در محوطه‌هاي مذهبي و حفظ و تداوم سنت عبادت دسته جمعي در چنين فضاهايي است كه معنويت را از مكاني خاص‌به‌فضايي‌بي‌انتها‌گسترش مي‌دهد.

مسجد به عنوان عبادتگاه و سجده گاه مسلمين بايد نسبت به ديگر بنا ها ، ساختمان مشخص داشته باشد ، زيرا مكاني است كه از آن به عنوان خانة‌  خدا ياد مي شود در در فرهنگ و تمدن اسلامي اولين مسجدي كه داراي نظام معماري اسلامي است مسجد ابنيه در مدينه است . كه اين مسجد در زمينه مستطيل شكل به ابعاد زراع (۳۰×۳۰ متر ) و به صورت حياط مركزي كه در سمت ديوار شمالي داراي سه رديف و در هر رواق ستون بود ساخته شد . مساجد دوران اسلامي ۷۰×۷۰ كه بعد از آن ساخته شدند تا تقليدي از شكل مسجد ابني در مدينه هستند و يا تقليد از آن بر اساس توصيفات موجود مساجد موجود . مساجد موجود در ايران نيز داراي چنين وضعيتي هستند . مثل مسجد جامع فرح در يزد و تاريخانه دامغان .

نخستين مساجد در ممالك اسلامي بصورت شتتانس ساخته شدند كه معمولاً بر طبق طرح مسجد النبي در مدينه بود بعداً گند خانه ( شبستان خانه ) و ايوانهاي بلند اضافه شد . نقشه آنها بصورت درون گرا طراحي مي شد و حياطي مركزي داشتند و هيچگونه ايراني از بيرون به داخل آن بيرون نداشت .

معماري مسجد نيز چون معماري بناهاي سرزمينمان مي بايست تا با اقليم همساز و دمساز باشد . در زمستان شبستانهاي زير زميني و در بهار شبستانهاي هم كف ،و در گرمسير تابستانها را در شبستانهاي زير زمين سر مي كنند .

در گذشته براي فراهم آوردن آب نيز در هر اقليمي تدبيرهايي داشتند . جايي جوي روان آب بود و پاكنه اي كه از جوي همجوار آب به مسجد مي آورد و چاه بود . دستك و منبع و گاورو كه آب از چاه بيرون مي كشيدند و به انبار مي كردند . با تمبوشه به حوض مي آوردند . حوضخانه چهل شير مدرسه عالي شهيد مطهري در ميدان بهارستان تهران گواه زيبايي بر اين گفتار است .

انتخاب جايي كه آبريزگاه ها در آنجا ساخته مي شود ، خود يك نكته اي است . اينجا مي بايست از آخرين ورو به سوي پشت به قبله باشد به شيوه اي كه صف نمازگزاران به سوي آبريزگاه ها نباشد .

مسجد زردگ يا كنج گلين : در شهرستان اردكان در شمال استان يزد . اسم كتاب : معماري مساجد           232-230-229

حياط كوچك مسجد به ابعاد  حكم پايانه اي را دارد كه تمام راههاي مسجد بدان ختم مي شود و تناسب بسيار خوبي با سير قسمتهاي مسجد را دارد اين حياط در وسط مسجد در حد فاصل ايوان و شبستان قرار گرفته است . ضلع جنوبي حياط را ايوان تشكيل مي دهد و در ورودي كوچك شبستان در وسط ضلع شمالي آن قرار دارد . دو ضلع غربي و شرقي آن نيز به دو راهرو و دو طرف گنبد ختم مي شود كه در ورودي اصلي و فرعي نيز به آن راهروها باز مي شود . براي نماسازي ديوارهاي حياط از نوعي ساروج ناشناخته استفاده شده كه تا كنون مواد تركيبي آن تقريبا ناشناخته مانده و به احتمال زياد از ماسه نرم و آهك و رنگ قرمزي كه شايد روناس بوده استفاده مي كردند كف حياط كه بيست سانت از ساير نقاط گودتر بوده با آجر فرش شده است .

نكته مهمي كه براي ما در همة مساجد دوران اسلامي قابل توجه است ، رعايت سلسله حرارت فضايي در آنها است كه حمل ورودي يا جلو خان و دالان و راهرو ها و هشتي و صحن و سر انجام ايوان است كه به شبستان و و گنبد خانه متصل مي شود و و همگي د رنهايت به سوي معراب معطوف هستند. 

  • بازدید : 106 views
  • بدون نظر

قیمت : ۶۵۹۹۰ ريال    تعداد صفحات : ۲۰۰    کد محصول : ۱۱۵۴۳    حجم فایل : ۸۹ کیلوبایت   
دانلود تحقیق و پایان نامه کامل و جامع درباره مساجد در ایران

پایان نامه ای درمورد مساجد در ایران شامل ۲۰۰ صفحه است که توسط یکی از دانشجویان برتر یکی از دانشگاه های تهران تدوین شده و اکنون با نازلترین قیمت در اختیار شماست.برخی بخش های آن عبارتند ازمسجد جمعه و آرامگاه شيخ عبدالصمد ، وضع کنونی مساجد ، آرامگاه شیخ نور الدین عبد الصمد و… می باشد.در این پایان نامه به توضیحاتی در مورد مکان،مناظر و توصیف مساجد مذکور و مساجد دیگر پرداخته شده که همراه با ذکر جزییات دقیق و خیره کننده است ویقینا با توجه به مطالب جالب و مفید این تحقیق از خرید آن پشیمان نخواهید شد.


عتیقه زیرخاکی گنج