• بازدید : 48 views
  • بدون نظر
خرید ودانلود فایل تحقیق نگاهی کوتاه به حرکت مشروطه خواهی در ایران-خرید اینترنتی تحقیق نگاهی کوتاه به حرکت مشروطه خواهی در ایران-دانلود رایگان مقاله نگاهی کوتاه به حرکت مشروطه خواهی در ایران-تحقیق نگاهی کوتاه به حرکت مشروطه خواهی در ایران
این فایل قابل ویرایش می باشد وبه صورت زیر تهیه شده است:

سابقه سكونت بشر بر روي زمين به ميليون ها سال پيش برمي گردد . او زندگي خود را از طبيعت شروع كرد و پس از سپري كردن دوره هاي مختلف به مرحله مد نيت و شهرنشيني رسيد 
با شكل گيري حكومت قانون در جوامع مختلف و آشكار شدن فوايد آن در زندگي اجتماعي، مردم ممالك استبداد زده نيز به فكر احياي حقوق مدني و حاكميت قانون در كشورهاي خود برآمدند . اگر چه سابقه پيدايش مجلس كه نماد قانون است، در ايران به دوره باستان بر مي گردد. اما منظور ما از مجلس،مجالس فرمايشي و انتصابي نيست. بلكه مجلسي است كه در آن مردم با انتخاب نمايندگان خود مستقيماً در سرنوشت خويش و اداره امور مملكت دخالت كنند . اين مهم در تاريخ معاصر ايران با وقوع انقلاب مشروطيت محقق گرديد. مردم كشور ما از اواسط دوره ناصري با مشاهده تاراج منابع ثروت ملي و احساس سلطه استبداد و استعمار و با رشد و آگاهي سياسي و فكري خويش حركت اعتراض آميزي را عليه وضعيت موجود آغاز كردند. پس از شكل گيري عوامل و حوادث بلند مدت و كوتاه مدت سرانجام در دورة مظفرالدين شاه قاجار ايرانيان پس از ساليان دراز به يكي از آرزوهاي ديرينه خود كه همان حاكميت قانون بود دست يافتند. با صدور فرمان مشروطيت توسط شاه مزبور در سال ۱۳۲۴٫ ق/۱۲۸۵ ش ) كه تكيه اساسي آن بر افتتاح دارالشوري(تأسيس مجلس شوراي ملي) بود انتخابات برگزار گرديد و در اين سال براي نخستين بار «خانة ملت» گشايش يافت . اگر چه مجلس اول طبقاتي بود و اكثريت نمايندگان آن تهراني بودند . اما با گذشت زمان و تصحيح و تكميل قوانين، نقايص برطرف و زمينة حضور مردم در عرصة ادارة كشور بيشتر محقق گرديد . هر چند در مواردي مجلس از مخالفت با اقدام‌هاي نادرست حكومتگران و گاه بيگانگان 
خود داري مي كرد. اما در عين حال پايگاهي بود تا افراد منتخب مردم بتوانند از طريق آن سخنان خود را به گوش حكومت و مردم برسانند.
در آغاز طول مدت دوره هاي مجلس شوراي ملي دو سال بود، اما از مجلس نوزدهم به بعد مدت زمان مزبوربه چهار سال افزايش يافت. بسياري از مجالس به دلايل مختلف عمر به كمال نبردند و با انحلال و تعطيلي زود هنگام و شروع دورة فترت زمينة ريشه دوانيدن مجدد استبداد و استعمار را در كشور فراهم كردند.
مشروطيت چيست؟ چرا انقلاب مشروطيت به وقوع پيوست؟ حوادث مهم دورة انقلاب مشروطيت چه بود؟واكنش حكومت قاجار نسبت به اين رويداد مهم چگونه بود؟ و اين كه نمايندگان مردم سبزوار در مجالس شوراي ملي چه نقشي داشته و چه راهكارهاي عملي و نظري براي امر قانونگذاري و نظارت بر حسن اجراي آن ارائه داده اند، از سؤال‌هاي اساسي اين پژوهش است . تلاش شده با توجه به اسناد و مدارك موجود و در حد توان علمي نگارنده
 به آنها پاسخ داده شود . اميد آن كه اين پژوهش الگويي براي بررسي همراهي  مردم نواحي مختلف در انقلاب مشروطه و همچنين نقش نمايندگان تمام شهرهاي ايران باشد . و از طرفي دست مايه اي براي استمرار پژوهش هاي آتي نگارنده دربارة بررسي عملكرد نمايندگان سبزوار در مجالس شوراي اسلامي (دوره جمهوري اسلامي) گردد .
درباره هدف و اهميت موضوع تحقيق بايد گفت : علاقة وافر نگارنده به عنوان يك سبزواري به تاريخ معاصر ايران، بخصوص بررسي عملكرد نمايندگان سبزوار در ادوار مختلف مجالس قانونگذاري عصر مشروطيت علت اصلي انتخاب موضوع اين پژوهش بوده است.
همچنين در زمينة پيشينه و گسترة اين تحقيق تاكنون پژوهشي پيرامون نقش سبزوار در مشروطيت و عملكرد نمايندگان اين شهر در مجلس شوراي ملي صورت نگرفته است . اما از آن جا كه اين تحقيق نياز به اسناد و مدارك مكتوب و شفاهي داشت ، متأسفانه مركز اسناد كتابخانه مجلس شوراي اسلامي در اين زمينه همكاري لازم را به عمل نياورد . از طرفي به دليل فوت اكثريت نمايندگان سبزوار( به جز متولي و اسكويي، نمايندگان دوره بيست و چهارم) در زمينه مسائل مجلس منبع شفاهي وجود نداشت . افرادي هم كه در قيد حيات هستند حاضر به مصاحبه و ارائه مطالب نشدند. دربارة نقش مردم سبزوار در مشروطيت نيز منابع مكتوب و شفاهي بسيار محدود و پراكنده بود . به همين دليل آن طور كه بايد و شايد عملكرد مردم اين شهر در اين رويداد مهم چندان مشهود نيست.
محدودة زماني اين پژوهش با توجه به سرآغاز حركت مشروطه خواهي مردم ايران، از اواسط دورة ناصري(۱۲۷۵ . ق) تا اواخر دوره پهلوي( بهمن ۱۳۵۷٫ش) را شامل مي شود. به اين صورت كه پس ازذكر مقدمه و كتاب شناسي منابع اصلي ، نگاهي كوتاه به حركت مشروطه‌خواهي ايران شده و در فصل اول به بررسي نقش اقشار مختلف مردم سبزوار در به ثمر رسيدن اين انقلاب عظيم پرداخته شده است . در فصل دوم ، سوم و چهارم به ترتيب عملكرد و راهكارهاي نمايندگان سبزوار در دوره قاجار(مجالس اول تا پنجم)، سلطنت رضا شاه پهلوي (مجالس ششم تا دوازدهم) و محمد رضا پهلوي(مجالس سيزدهم تا بيست و چهارم) مورد بررسي قرار گرفته است . در پايان حاصل و چكيده سخن، شرح حال نمايندگان سبزوار ، منابع و مأخذ و سپس اسناد و تصاوير آورده شده است . 
لازم به ذكر است در بخش هاي مختلف براي آگاهي از نقش نمايندگان سبزوار ، علاوه بر ذكر بعضي از قوانين مصوب جلسه‌هاي مختلف كه نمايندگان مزبور با دادن رأي موافق و مخالف تأثيرگذار بوده اند ، در بسياري از موارد پيشنهادها و نطق هاي آنان آورده شده تا راهكارها و ايده هاي آنان بهتر شناخته شود. از طرفي براي آگاهي از عملكرد هر يك از ادوار قانونگذاري در پايان هر دوره قوانين و مصوبه‌هاي مهم هر مجلس به صورت خلاصه ذكر گرديده است.
همچنين بايد دانست كه سبزوار در دوره هاي اول ، سوم و هفدهم نماينده اي در مجلس شوراي ملي نداشته و در دوره هاي بيستم و بيست و يكم و بيست و دوم داراي يك نماينده بوده است . كه دلايل آن در بررسي موضوعات فوق بيان گرديده است . با توجه به مسائل مزبور و انتخاب بعضي از نمايندگان در چند دورة متوالي ، تعداد نمايندگان سبزوار ۱۹ نفر بوده ولي در كل تعداد اسمي آنان ۳۹ نفر بوده است . 
از نظر شغلي و پايگاه اجتماعي اكثريت قريب به اتفاق آنان روحاني ، مالك ، بازاري و كارمند دولت و از نظر ميزان تحصيلات در حدود مدرسي و تنها ۴ نفر از آنان داراي مدرك دكتري بوده اند . از طبقات پايين جامعه نيز هيچ‌گاه نماينده اي از سبزوار وارد مجالس شوراي ملي نشده است . 
دربارة مراحل و روش كار اين پايان نامه نيز بايد گفت ، پس از مطالعه و تحقيق و بررسي مسائل مختلف و با توجه به علاقة شخصي ، موضوع مزبور انتخاب و پس از مطرح كردن آن با اساتيد محترم راهنما و مشاور و تأييد موضوع در شوراي پژوهشي ، فيش برداري از منابع مختلف صورت گرفت . در مراحل بعدي به سنجش وگزينش مطالب و همچنين تنظيم و تفسير آنها پرداخته شد . و در پايان نگارش مطالب جمع آوري شده به همراه اظهار نظرها، 
نتيجه گيري ها وتوضيح‌هاي لازم انجام گرديد .
محمد رضا آريان پور
سبزوار – بهار ۱۳۸۴ خورشيدي

الف ـ منابع پايه و منشأ(دست اول) 

مورخاني كه به كار پژوهش دربارة تاريخ مي پردازند ، از منابع گوناگوني براي اين كار بهره مي برند.يكي از آثار ، منابع پايه هستند كه در زمان وقوع رويدادها نوشته شده اند و نويسندگان آن ، يا خود شاهد آن رويدادها بوده اند ، يا در همان زمان آن را از ديگري شنيده و ثبت كرده اند . 
– صورت مذاكرات مجلس شوراي ملي (۲۴ دورة قانونگذاري) 
يكي از منابع اصلي پژوهش حاضر ، مشروح مذاكرات مجلس شوراي ملي است . با تشكيل مجلس و تأسيس ادارة تند نويسي در اين نهاد ، كليه مذاكرات نمايندگان و مسائل مطرح شده در مجلس بلافاصله ثبت مي شده است . از آن جا كه اين صورت جلسه‌ها ، بدون فاصله زماني و واسطه به نگارش در آمده است ، از هر گونه دخل و تصرف و تحريف مبّراست . بسياري از جزئيات جلسه‌ها ، حتي خنده ، همهمه و مسائل حاشيه اي ( زد وخورد ـ توهين) نمايندگان آورده شده است . اين مذاكرات پس از ثبت توسط انتشارات چاپخانة مجلس شوراي ملي در هر دوره قانونگذاري به چاپ رسيده است . 
ب ـ منابع مطالعاتي و تحقيقاتي (دست دوم)
اين دسته از آثاربر اساس منابع پايه توسط مورخان ومحققان بعدي نوشته مي شوند . بنابراين منابع تحقيقاتي ، نوعي پژوهش و بررسي تازه دربارة رويدادهاي گذشته به شمار 
مي روند . از جمله اين منابع كه در اين پايان نامه مورد استفاده قرار گرفته است مي توان به آثار ذيل اشاره نمود . 
آثار و تأليفات زهرا شجيعي 
خانم شجيعي از جملة محققاني است كه در دورة اخير تحقيقات گسترده وكاملي را پيرامون مجالس شوراي ملي انجام داده است . از آثار وي كه در اپن پژوهش مورد استفاده قرار گرفته مي توان كتب ذيل را نام برد . 
 
۱- نخبگان سياسي ايران 
اين كتاب در چهار جلد گردآوري شده ، كه جلدهاي اول تا سوم آن مربوط به نهاد وزارت و تغيير و تطّور آن در تاريخ ايران مي باشد . جلد چهارم آن كه مورد استفاده اين پژوهش قرار گرفته ، ضمن توضيح مختصر پيرامون حركت مشروطه خواهي ايران ، مهمترين اقدامات و قوانين مجالس شوراي ملي را بيان كرده است . در پايان اين اثر اسامي نمايندگان ۲۴ دورة قانونگذاري به تفكيك حوزة انتخابيه ذكر گرديده است . 
۲- نمايندگان مجلس شوراي ملي در بيست و يك دورة قانونگذاري .
اين اثر در يك جلد، عملكرد كلي مجالس شوراي ملي را مورد ارزيابي قرار داده است و در بخش پاياني آن ، شرح حال نمايندگان بيست و يك دورة قانونگذاري به اختصار بيان شده است . از آن جا كه شرح حال بعضي از نمايندگان دركتب  رجال نيامده است ، منبع بسيار مهم در اين زمينه به شمارمي آيد . 
۳- نقش نمايندگان در مجالس قانونگذاري عصر مشروطيت (۳جلد) 
از ديگر آثار خانم شجيعي مورد استفاده در اين پژوهش مي باشد؛ كه در اين منبع ضمن بررسي عملكرد كلي مجالس شوراي ملي ، درجلد سوم آن عملكرد نظارتي نمايندگان در زمينه طرح سؤال واستيضاح وزراء ودولت هاي مختلف آمده است . اطلاعات مزبور شامل تاريخ طرح سؤال ازطرف نماينده ومجلس ، طراح و طرف سؤال و همچنين موضوع و متن سؤال مي باشد . 
ـ كتب شرح حال : 
زندگينامه عبارت است از هر نوع نوشتة كوتاه و بلند كه حاوي اطلاعاتي از تمام يا 
بخش هايي از دوران زندگاني يا انديشه هاي يك فرد باشد . زندگينامة هر كس ، توسط خودش يا توسط ديگران نوشته مي شود . بيوگرافي افراد به هر انگيزه اي كه نوشته شوند ، از آن جا كه انواع اطلاعات سياسي ، اجتماعي فرهنگي ، نظامي و غيره را در بردارند در رديف مهمترين منابع مورد استفاده مورخان هستند . زندگينامه ها بسته به اينكه به چه شخصيتي مربوط باشند به جنبه اي ويژه از تاريخ ارتباط بيشتري مي يابند . از جمله كتب شرح حال كه اطلاعاتي رادربارة نمايندگان سبزوار در مجالس شوراي ملي ارائه داده و مورد استفاده در اين پژوهش بوده اند عبارتند از:
۱- زندگينامه رجال و مشاهير ايران (۱۳۲۰-۱۲۹۹ هـ ش) تأليف حسن مرسلوند . 
۲- شرح حال رجال سياسي و نظامي معاصر ايران ، تأليف باقر عاقلي. 
۳- « اثر آفرينان» زندگينامة نام آوران فرهنگي ايران (از آغاز تا سال ۱۳۰۰ هـ ش ) ، تأليف سيد كمال حاج سيد جوادي .
۴- فرهنگ ناموران معاصر ايران ، تأليف فرهاد آباداني و صادق آيينه وند . 
۵- پژوهشگران معاصر ايران ، تأليف هوشنگ اتحاد .
۶- شرح حال رجال ايران (قرون ۱۴-۱۳-۱۲هجري ) تأليف مهدي بامداد .









 
نگاهي كوتاه به حركت مشروطه خواهي ايران 
يكي از مهمترين رخدادهاي تاريخ معاصر كشور ما، انقلاب مشروطيت است. كه به لحاظ اهميت و تأثير گذاري آن در تغيير ساختار سياسي، اقتصادي و اجتماعي ايران، بسياري از مورخان و محققان اين رويداد را فصل جديدي در تاريخ ايران مي دانند. 
اين فصل قصد بررسي جزئيات اين واقعه را ندارد. چرا كه در اين زمينه كتب متعددي نگاشته شده است  و اين پژوهش نيز در راستاي بررسي مسائل ديگري است. به همين جهت ابتدا براي روشن شدن واژة مشروطه به بيان مفهوم آن پرداخته مي شود و سپس به اختصار علل و چگونگي اين واقعه بررسي مي گردد. 
در نوشته هاي پژوهشگران تاريخ نو ايران و تركيه واژة مشروطه به‌عنوان معادلي براي واژة انگليسي Constitutionalism (كنستيتوشناليزم) يا حكومتي كه بر شالودة يك قانون اساسي و نظام پارلماني بنياد شده باشد بكار برده شده است … هم‌زمان با بكار بردن اين واژه ، واژه هاي مترادف ديگري نيز در نوشته هاي نويسندگان وقت به‌عنوان صفت براي يك حكومت قانوني غير استبدادي نيز بكار مي رفته است. كه چند يك از آنها عبارتند از: «مقيده»، «معتدله يا معتدل» و «محدوده» … تقريباً همة نويسندگان ايراني دورة انقلاب مشروطه، واژة مشروطه را بدون در نظر گرفتن ريشة واقعي آن از ريشة عربي «شرط» گرفته اند. علماي ايراني ساكن 
عراق … آن واژه را [شرط] به باب افتعال بردند و لفظ «اشتراط» را به‌عنوان رژيم ضد استبدادي معنا كردند .»
تقي زاده نيز دربارة واژة مشروطه عقيده دارد:«كلمة مشروطه از لغت «شارت» [لاشارت، Lacharte] فرنگي [فرانسوي] به‌معني فرمان و قرارداد اخذ شده و در مشرق زمين، هم لفظ مشروطيت و هم اصطلاح قانون اساسي و هم خود شكل حكومت معروف به اين اسم، به ايران از مملكت عثماني [تركيه امروزي] آمده و از آنجا اقتباس شده است .»
در حكومت مشروطه پادشاه نمي تواند هر كاري به ميل خويش انجام دهد. تصميم گيري دربارة مسائل كشور بايد بر اساس قانون اساسي جامعه و با نظارت منتخبان ملت صورت پذيرد. ادارة امور كشور نيز بايد توسط هيأت دولت كه از سوي پادشاه و با نظر نمايندگان مردم انتخاب مي شوند، انجام گيرد. حكومت مشروطه درست نقطة مقابل حكومت استبدادي و خودكامه است كه در آن پادشاه همه كاره است و خود را مالك تام الاختيار جان و مال و ناموس رعيت مي داند. 
همان‌طور كه اساس جهان هستي بر مبناي قانون علت و معلول است. پيدايش انقلاب در جوامع بشري نيز زائيده عواملي است كه در دراز مدت فراهم مي گردد و با وقوع حوادث تسريع كننده موجوديت پيدا مي كند. انقلاب مشروطة ايران نيز مستثني از اين قانون نيست. هر چند اين رويداد مهم در سال هاي پاياني پادشاهي مظفرالدين شاه قاجار [۱۳۲۴ ق /۱۲۸۵ ش] به وقوع پيوست، اما سر‎‎‎آغاز اين حركت سياسي و فكري اواسط دورة ناصري بوده است. دربارة مشروطيت و چگونگي پيدايش آن مورخان مطالب گوناگون ابراز نموده اند كه بيانگر اتفاق نظر آنان در اين زمينه است. 

عتیقه زیرخاکی گنج