• بازدید : 47 views
  • بدون نظر
این فایل قابل ویرایش می باشد وبه صورت زیر تیه شده وشامل موارد زیر است:

هنر تکامل یافته ی ساسانی آخرین جلوه ی هنر پارتی و هخامنشی است که در اصل ایرانی بوده است و ریشه در باور های مزدیسنا داشته است.این هنر به وارونه ی آن چه همه می پندارند، بیانگر یک زندگی ناگهانی نیست و هم چنین برگرفته از هنر یونانی یا رومی نیز نمی باشد.هنر ساسانی آخرین جلوه از هنر شرقی باستان است و خود معجونی از هنر ایرانی است که بیشتر از ۱۰۰۰ سال از عمر آن گذشته است، هنر ساسانی با هنر غربی عصر خود مخالف است،و رقابت آن دو که برخی دانشمندان در اثبات آن کوشش کرده اند.فقط در مورد های خارجی و ظاهری درست است.این هنر، هنری ایرانی با جلوه های کاملا خاص ، و دارای ریشه های کهن بوده است،هر چند در دنیایی تجلی پیدا کرده است که توسط یونانیت تغییر شکل  یافته بود
 تاريخچه بناي کاخ اردشير فيروز آباد:
اين بنا که بدست اردشير بابک مؤسس سلسله ساسانيان ساخته شده است که از اولين بناهاي ساسانيان به شمار مي رود. اين بنا در دو کيلو متري شهر فيروزآباد قرار دارد که با مصالح لاشه سنگ و ملاط گچ احداث گرديده تزئينات به کار رفته در آن شامل گچ بري هاي زيبا و رنگي داخل بنا مي باشد کاخ اردشير را مهمترين و عظيم ترين اثر تاريخي فيروزآباد مي دانند عده اي معتقدند اين بنا کاخ نبوده بلکه کاربري آن را آتشکده ميدانند. زيرا معتقدند که هر بناي مهمي که در کنار آب ساخته مي شده محلي براي پرستش آناهيتا بوده است، اما طبق سنديات به دست آمده احتمال کاخ بودن بنا بيشتر است. اين بنا در کنار روستايي به نام آتشکده بنا شده است، اردشير بابکان اين کاخ را نزديک مدخل تنگاب در کنار چشمه اي به قطر ۵۰ متر احداث کرده است که از کاخ هاي ييلاقي اردشير به حساب مي آمده است. از ويژگي هاي منحصر به فرد اين بنا مي توان به اين اشاره داشت که اين بنا تحسين بناي تاقدار ساساني محسوب مي شود. زير بناي اين کاخ ۱۱۵*۵۵ متر مربع است و اطراف آن ساختمان ها و ديوارهايي پوشانده که هنوز آثار آن باقي است.
از ساير آثار اطراف اين کاخ مي توان به بناي آشپزخانه در پشت کاخ، تل نقارخانه در 
                   
                                                                                  
   (پلان کاخ اردشیر ساسانی)
مجاورت کاخ و قلعه حسن آباد و برخي روستاهاي باستاني ديگر اشاره کرد. همچنين
بناي امامزاده جعفر در محدوده شهر قديم که از دوره ايلخاني باقي مانده است و يا سنگ قبرهاي بسيار جالب که يکي از آنها داراي تاريخ ۷۴۱ هـ . ق است از ديگر آثار اطراف اين کاخ هستند. اين بنا را جالب توجه ترين ساختمان معماري دوره ساساني مي دانند. از بناهاي هم رديف آن مي توان به بقاياي مانده در فراش بند، کازرون، يزدخواست و سروستان اشاره کرد.
همچنين در متون تاريخي نيز در مورد عظمت اين بنا صحبت شده است. در زير به نمونه اي از آن که بر گرفته از کتاب آثار عجم تدوين دکتر منصور رستگار است اشاره مي شود. با توجه به اين اثر مشاهده مي شود که در گذشته اين بنا را آتشکده مي دانسته اند نه کاخ.
 “از جمله آثار غريبه فيروزآباد، آتشکده آنجاست که آن را «آتشکده اعظم» نامند. زيرا که در فارس آتشکده  بزرگتر از آن نسيت گویند آن را نيز اردشير بابکان بنا نهاده و آن در سمت شمال قصبه حاليه واقع است. به مسافت يک فرسنگ دور از آن تقريباً.
الحق بنيان عجيبي و آثار غريبی است. عقل از مشاهده اش حيران است. عمارات اين آتشکده، همه تو بر توست. غديري که اکنون آب از آن مي جوشد و به جدولي که در کنارش بريده اند، جاري مي گردد، قريب به آتشکده است. دور تا به دور آن، خمپ آتشکده ۱۵۰ قدم است عمقش را خدا داناست. خيلي عميقتر از خمپ تنگ کرم و خمب دارابجرد است که مذکور شد.
وضع آن عمارت اعظم از همه عمارتي است مربع که هر يک از طول و عرض درون آن عمارت، ۱۵ ذرع است و سقف آن طاق بلندي است که ارتفاعش تقريبا ۲۵ نوع ذرع است و از هر چهار سمت اين بقعه دري بزرگ هلالي مانند است که آن درها به عمارات ديگر مي روند. 
نادره: هنوز اثر گچکاري که به ديوار اندرون آن ایوان نموده اند، باقي است بلکه بعض از گچبريها که به طور گل و برگ ساخته اند، برقرار است و جلوي عمارت بزرگ مذکور ايواني بوده است که پيش طاقش خراب شده است. 
فرصت الدوله شیرازی در حدود ۱۱۰ سال پیش درباره بنای آتشکده فیروزآباد می نویسد: 
« از جمله آثار غریبه فیروزآباد آتشکده آنجاست که آن را آتشکده اعظم می نامند زیرا که در فارس آتشکده بزرگتر از آن نیست. گویند آن را اردشیر بابکان بنا نهاده و آن در شمال قصبه حالیه واقع است به مساحت یک فرسنگ دور از آن تقریباً- عمارات این آتشکده همه توبرتوست. غدیری (برکه) که اکنون آب از آن می جوشد به جدولی که در کنارش بریده اند جاری می گردد. (وضع آن عمارت) اعظم از همه، عمارتیست مربع که هر یک از طول و عرض درون آن عمارت پانزده ذرع است و سقف آن تاق بلندیست که ارتفاش تقریباً بیست و پنج ذرع است و از هر چهار سمت این دری بزرگ هلالی مانند است که از آن در ها به عمارات دیگر می روند. هنوز اثر گچ کاری که به دیوار اندرون آن ایوان نموده اند باقیست بلکه بعضی گچ بری ها که به طور گل و برگ ساخته اند برقرار است و جلو عمارت بزرگ مذکور ایوان بوده است که پیش تاقش خراب شده است طول و عرض آن ایوان دوازده ذرع در ده ذرع است. تمام آن عمارت سراپا از سنگ و گچ ساخته شده ابداً آجر به کار نرفته و سنگ های آن مختلفاً از نیم ذرع تا یک چارک و کمتر می باشد و در سمت جنوب شرقی آن آتشکده نیز در جلو ایوانی است که قدری از تاق آن خراب گردید. طول و عرض این ایوان هم دوازده ذرع در ده ذرع است و در این ایوان نیز دربهای هلالی است. از این درب ها در عمارت مذکور می شوند و در دو طرف ایوان چندین تاق به ردیف بوده که اکنون سقف های آنها فرو آمده بالجمله این آتشکده در کنار شاه راهی واقع شده که از آن می روند به سمت بوشهر.»
در کتاب سبک شناسی استاد پیرنیا آمده است:
آتشکده فیروزآباد یا بارین (۲۲۴ میلادی) از دیگر بناهای مهمه این دوره است. ایران شناسان مغرب زمین سعی دارند آن را کاخ اردشیر بدانند در صورتی که به نظر چنین نمی آید و لازمه کاخ بودن داشتن بعضی فضاهاست که این بنا ندارد. 
نکته مهم در این آتشکده استفاده از انواع و اقسام فنون معماری است. ساختمایه آن بوم آورد بوده، مانند سنگ لاشه که به صورت طبیعی روی هم چیده شده اند. تا این زمان این آتشکده بزرگترین بنای سنگ لاشه ای است که ساخته شده است. از تاق آهنگ و گنبد برای پوشش فضاهای مختلف آن استفاده شده است. بعد از بنای بازه هور دومین گنبد (بر سطح چهار گوش) در این بنا دیده می شود که بزرگترین گنبد زمان خود نیز بوده است. گوشه سازی گنبد ها (ترنبه) می باشد. پس از آن در قلعه دختر، گوشه سازی سکنج کار شده است. سه فضای گنبد را به گفته اصطخری، جایگاه سه آتش مقدس بوده است. گنبد میانی بر روی یک هشت ضلعی کامل است، اما دو گنبد طرفین آن روی یک شش ضلعی محاط در مربع ساخته شده است و اصطلاحاً به آن گنبد کمبیزه نیز گفته می شود. نکته مهم دیگر ساختن خیشخان (باد پروا یا باد پیچ) است که برای جریان یافتن هوا در داخل دیوار ها ساخته شده است. 
از همین روش در شرق خراسان در گناباد نیز بهره گیری شده است. در جلوی آتشکده چشمه خودجوشی وجود دارد. این بنا نشان می دهد که ساخت این گونه بناهای پیشرفته، در ابتدای کار خود نبوده و خیلی پیشتر از این روش ها معمول بوده است. 

عتیقه زیرخاکی گنج