• بازدید : 51 views
  • بدون نظر

اين روزها جمله «وابستگي ۹۰ درصدي روغن، ورشكستگي ملي» به واژه اي تكراري تبديل شده و در هر محفل و نشريه اي اين كلمات به كرات بيان مي‎شود. اين جمله زماني حيرت انگيزتر مي‎شود كه در كنار بحث خودكفائي گندم نيز قرار بگيرد. ايراني كه تا چند سال پيش بزرگ ترين وارد كننده گندم جهان بود طي چند سال، تنها چند سال، به خودكفائي رسيده و حتي زمزمه هاي صادرات نيز به گوش مي رسد. مسئولان جهاد كشاورزي طي همين سالها با توجه به اين موفقيت به فكر برنامه ريزي براي تأمين نيازهاي كشور به دانه هاي روغني از داخل افتاده اند تا شايد روزي هم بتوان از اين سرشكستگي ملي رهايي يافت. اين مديران اميدوارند اجراي طرح ده ساله دانه‌هاي روغني نيز مثل گندم باعث افتخار و مباحاتشان شود (ماهنامه روغن نباتي، ۱۳۸۳ الف). كشور ايران معادل ۰۰۰، ۸۰۰ ، ۱۶۴ هكتار مساحت دارد كه از اين مقدار، ۱۵ الي ۱۸ ميليون هكتار شوره‌زار، ۲۰ الي ۲۲ ميليون هكتار بيابان و تقريباً يك ميليون هكتار نيمه خشك است. ايران با متوسط نزولات آسماني ۲۴۰ ميلي متر كه از يك سوم ميزان نزولات سالانه جهاني (۷۰۰ ميلي متر) كمتر مي باشد، داراي اقليم خشك و نيمه خشك است. در مناطق خشك، ميزان باران سالانه، كمتر از تبخير و تعرق بوده و بروز دوره خشكي در طول سال امري عادي است (كافي و همكاران، ۱۳۷۹ ب). تحقيقات انجام شده نشان داده است كه متوسط افت عملكرد ساليانه به واسطة خشكي در جهان ۱۷ درصد بوده كه تا بيش از ۷۰ درصد در هر سال مي‎تواند افزايش يابد(Edmeades et al, 1994).
با توجه به اين موضوع كشاورزان و دست اندركاران كشور، اصولاً بايد با تلاش فراوان و مديريت صحيح و اقتصادي منابع آبي و استفاده بهينه از آب در توليد هر چه بيشتر محصولات زراعي، مشكل غذايي جمعيت را رفع سازند. دانه هاي روغني پس از غلات، دومين ذخاير غذايي جهان را تشكيل مي دهند. اين محصولات علاوه بر دارا بودن ذخاير غني اسيدهاي چرب، حاوي پروتئين نيز مي باشند (شيراني راد و دهشيري، ۱۳۸۱). دانه هاي روغني به دليل توليد روغن هاي با كيفيت بالا و درصد زيادي از اسيدهاي چرب و مرغوب از اهميت شاياني در تغذيه انسان برخوردارند (آلياري و همكاران، ۱۳۷۹). در حال حاضر، مصرف سرانة روغن خوراكي كشور بيش از ۱۶ كيلوگرم برآورد شده است. لذا با توجه به جمعيت كشور، نياز به حدود يك ميليون تن روغن در سال مي‎باشد كه بيش از ۹۰ درصد آن از طريق واردات تأمين مي‎شود (شيراني راد و دهشيري، ۱۳۸۱). ميزان واردات روغن خام در سال ۱۳۸۲ در جدول (۱-۱) درج گرديده است.


عتیقه زیرخاکی گنج