• بازدید : 50 views
  • بدون نظر
خرید ودانلود فایل تحقیق کامل درباره توسعه کشاورزی-خرید اینترنتی تحقیق کامل درباره توسعه کشاورزی-دانلود رایگان مقاله کامل درباره توسعه کشاورزی-تحقیق کامل درباره توسعه کشاورزی
این فایل در ۲۰صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:
          در برنامه¬های توسعه کشور، کشاورزی محور توسعه اقتصادی است و بیشترین بهره¬وری نیروی کار و ارزش افزوده به ازای هر واحد سرمایه¬گذاری، اختصاص به بخش کشاورزی دارد
دراین میان، زیربخش منابع طبیعی به واسطه وابستگی امنیت غذایی کشور به آن مورد توجه ویژه است. این زیربخش در استان مرکزی با حدود ۹/۱ میلیون هکتار از جایگاه اقتصادی مهمی برخوردار است، ولی برخی چالش¬ها و مسائل مانع از بهره¬برداری کامل از ظرفیت¬های آن شده¬است. تحقیق حاضر که با هدف شناخت این چالش¬ها و مسائل و راهکارهای مرتفع ساختن آنها صورت گرفته، از نوع توصیفی و همبستگی است. اطلاعات مورد نیاز این پژوهش با استفاده از روش پیمایشی گردآوری شده¬است و جامعه آماری آن شامل مدیران، کارشناسان و مروجین واحدهای سازمانی جنگل، مرتع و آبخیرداری سازمان جهادکشاورزی استان مرکزی است. حجم نمونه کارشناسان و مروجین با استفاده از فرمول کوکران و به صورت تصادفی تعیین گردیده است. مدیران نیز به صورت سرشماری تعیین گردیدند، که تعداد آنها ۱۰۱ نفر شد و ابزار این تحقیق پرسشنامه¬ای بود. یافته¬های تحقیق نشان داد، که چالش¬ها و مسائل درونی بیش از چالش¬ها و مسائل برونی مانع توسعه مطلوب منابع طبیعی استان مرکزی شده¬است. مهمترین چالش و مسئله درونی بهره¬برداری های بی¬رویه از جنگل¬ها ومراتع و عدم رعایت زمان مناسب چرا در مراتع و پایین بودن سطح اطلاعات عمومی و فرهنگ مردم و بهره¬برداران در ارتباط با اهمیت و ارزش منابع طبیعی می¬باشد. از طرف دیگر، نتایج آزمون تحلیل عاملی چالش¬ها و مسائل توسعه منابع طبیعی نشان می¬دهد، که ابهامات و ضعف قوانین و مقررات بهره¬برداری و فرآیند آگاهی رسانی ۹/۴۲ درصد واریانس مشترک بین عامل اول و سایر متغیرها را تبیین کرده و تأثیرگذارترین عامل در تبیین چالش¬ها و مسائل منابع طبیعی استان مرکزی می¬باشد. 
واژه¬های کلیدی: چالش¬ها، منابع طبیعی، توسعه بخش کشاورزی. 
مقدمه 
            کشاورزی اساس توسعه اقتصادی کشورهای در حال توسعه به شمار می¬آید. در ایران علیرغم مسائلی از جمله خشکسالی و کاهش سطح اراضی مطلوب در دهه گذشته، این بخش بیش از ۱۸ درصد در تولید ناخالص داخلی( البته در صورتی که ارزش افزوده به قیمت ثابت سال ۱۳۶۹ منظور شود سهمی معادل ۱۶ درصد تولید ناخالص داخلی را به خود اختصاص خواهد داد.) سهیم بوده و در سال ۱۳۸۲ نرخ رشد ارزش افزوده آن برابر ۱/۱۰% بوده آست. در سال¬های اخیر نیز به ترتیب ۲۰، ۴/۲۳، ۸۰ و ۹۰ درصد ارزش صادرات غیرنفتی، اشتغال، تأمین نیازهای غذایی و مواد اولیه صنایع را برعهده داشته و برابر آخرین سرشماری کارگاهی، ۲۴% نیروی انسانی فعال و ۳/۴ میلیون نفر شاغل در آن فعالیت می¬کنند (۲۱). استان مرکزی با اختصاص ۷۹/۱ درصد مساحت کل کشور به خود پانزدهمین استان از لحاظ وسعت بوده و در حاشیه غربی کویر مرکزی ایران در زاویه برخورد دو رشته کوه البرز و زاگرس واقع شده¬است. دارای سه اقلیم پستی سرد، نیمه بیابانی ضعیف و مدیترانه¬ای گرم وخشک می¬باشد (۱۷). از کل مساحت استان ۹۱/۳۳% مناطق کوهستانی، ۹۳/۱۴% تپه-ای، ۷۶/۱۳ فلات¬ها و ۴/۳۷% مابقی را دشت¬ها تشکیل می¬دهند (۱۰). به طور کلی ۹/۱ میلیون هکتار مرتع در استان مذکور وجود دارد، که ۱/۱۴ درصد آن خوب ۱/۵۶ درصد متوسط، ۸/۹ درصد فقیر بوده و میانگین تولید علوفه آنها در ساله به ترتیب ۵۰۰، ۱۳۴ و ۳۰ کیلوگرم در هکتار است. در کل استان جنگل¬های طبیعی به صورت غیرانبوه و پراکنده ۴۰ هزار هکتار می¬باشد که بیشتر در اطراف شهرستان تفرش واقع شده¬است (۹). در سال ۱۳۸۱، در زمینه مرتع¬داری و اصلاح مراتع، ۲۰۳۰۰۰۰ اصله بوته و نهال، ۶۵۰۰ هکتار کپه¬کاری و کشت مستقیم، ۲۵۵ هکتار کودپاشی مراتع و ۸۴۱۹ هکتار ذخیره نزولات آسمانی، ۳۲۵ هکتار تبدیل دیم زارهای کم بازده به مراتع ۴/۴۹۹۱۰ هکتار ممیزی و تنسیق صورت گرفته¬است (۱ و ۹). براساس اطلاعات موجود در سال ۱۳۸۵ تعداد ۶۱ پروژ در زمینه حفاظت آب و خاک، ۳۸ مورد در رابطه با و اصلاح و احیای مراتع و جنگلداری (۳۸ پروژه) از محل اعتبارات استانی و ملی در حال اجرا است (۱۲). براساس گزارش اداره کل منابع طبیعی استان مرکزی مشکلات ایجاد شده در اجرای مواد ۱۴۷ و ۱۴۸ اصلاحی قانون ثبت مرتبط با اراضی ملی شده در مراتع، تکمیل نبودن شبکه حفاظتی منابع طبیعی و تجهیزات مربوط به آن از قبیل وسیله نقلیه، امکانات اطفای حریق، تکمیل نبودن شبکه بی¬سیم موجود، در اختیار نداشتن نیروی مسلح جهتانجام امور حفاظتی، شفاف نبودن قوانین و مقررات مربوط به مالکیت اراضی ملی از جمله مشکلات منابع طبیعی استان مرکزی است(۱۰). در راستای کاهش و برطرف سازی این مشکلات، اجرای طرح¬های تحقق بخشیدن به سیاست¬های کلی نظام در موضوع منابع طبیعی، از مهمترین هدف¬های توسعه منابع طبیعی استان در برنامه چهارم توسعه تعریف شده¬است(۱۰). مطالعات پوشش گیاهی استان نشان می¬دهد. که بخش عظیمی از مراتع به شدت تخریب شده و یا روند تخریب در آن¬ها همچنان ادامه دارد ودر گذشته بخشی از دیم زارهای کنونی استان و همچنین اراضی شخم خورده و دیم زارهای رها شده به صورت مراتع بوده¬اند. از ۹/۱ میلیون هکتار مراتع استان، نزدیک به ۶۱۰۰۰۰ هکتار آن پوشش گیاهی طبیعی خود را از دست دادهاست و ۲/۱ میلیون هکتار اراضی باقی مانده نیز از نظر پوشش گیاهی وضعیت چندان مناسبی ندارد (۱۳). نتایج بررسی دیگری مؤید است آن است که ظرفیت چرای استان طی بیست سال گذشته حداقل به دلیل افزایش جمعیت و به تبع آن بهره¬برداری بیش از ظرفیت و به هم خوردن تعادل تولید و مصرف، حداقل ۴۰% کاهش یافته¬است. با در نظر گرفتن سرانه دو کیلوگرم علوفه برای تغذیه دام¬ها در یک فصل چرا ۶۲۵۰۰۰ دام می¬توانند از مراتع استان بهره¬مند گردند، در صورتی که هم اکنون ۲۲۰۰۰۰۰ دام از مراتع استان استفاده می¬کنند. همچنین بهره¬برداری غیراصولی محصولات غیر علوفه¬ای از مراتع موجب تسریع روند نابودی مراتع شده¬است (۵). در این میان مشخص نیست چه عواملی موجب افزایش سرعت تخریب مراتع استان گردیده و چه راه¬حل¬های عملی برای این منظور وجود دارد. به طور کلی مسائل و چالش¬های متعددی موجب کندی توسعه منابع طبیعی استان مرکزی گردیده¬است. بنابراین، ضروری است با شناخت موقعیت منابع طبیعی( این واژه معادل زیربخش « جنگل¬ها، مراتع و آبخیزداری» بخش کشاورزی استفاده می¬شود. ) 
  • بازدید : 58 views
  • بدون نظر
این فایل در ۹صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

اولين بار كاربرد واژه توسعه پايدار (Sustainable development) توسط خانم باربارا وارد (B.Ward.Cocoyoe-1970) در اعلاميه كوكوياك درباره محيط زيست و توسعه بكار رفت.بدنبال آن پس از گزارشات باشگاه رم(modoze 75) و بنياد هامرشولد(Daghammarskjold-75) بتدريج توسعه پايدار در طي سالهاي دهه ۱۹۸۰ و از زماني كه اتحاديه بين المللي براي حفاظت از محيط زيست و منابع طبيعي (IUCN-82) ، راهبردهاي جهاني از محيط زيست و منابع طبيعي با هدف كلي دستيابي به توسعه پايدار را از طريق حفاظت از منابع حياتي (زنده) را ارائه كرد، مورد توجه جدي و اساسي انديشمندان و متفكران توسعه قرار گرفت.بدنبال آن با گزارش كميسيون جهاني محيط زيست و توسعه (WCED)  موسوم به گزارش برانتلند (Our common future 87, Brandt land report) مجموعه اي از پيشنهادها و اصول قانوني جهت دستيابي به توسعه پايدار براي كشورهاي در حال توسعه فراهم کند
– تجديد حيات رشد اقتصادي ۲- تغيير كيفيت رشد اقتصادي   3 -برآورده ساختن نيازهاي ضروري اوليه 
۴- اطمينان از سطح پايداري جمعيت ۵- حفاظت از منابع طبيعي و ارتقاء منابع ۶- جهت گيري مجدد دانش فني (دانش بومي) 
۷- محيط زيست و تصميم گيري اقتصادي ۸- جهت گيري مجدد روابط اقتصادي و بين المللي ۹- اقدام در جهت مشاركتي ساختن توسعه 

با اين پيشينه، در باب تعريف و اصطلاح توسعه پايدار ادبيات نسبتا فراواني موجود مي باشد كه حكايت از برداشتهاي متفاوت توسط انديشمندان و محققين رشته هاي علوم اجتماعي ، جغرافيا ، كشاورزي ، اقتصاد و بيولوژي دارد.۱ به همين منظور به يك جمع بندي و تصوير كلان از آن تعاريف بسنده مي شود.به عبارت جامه توسعه پايدار بعنوان يك فرايند ، لازمه بهبود و پيشرفت است.فرايندي كه اساس بهبود وضعيت و از بين برنده كاستيهاي اجتماعي – فرهنگي جوامع پيشرفته است و بايد موتور محركه پيشرفت متعادل ، متناسب و هماهنگ اقتصادي – اجتماعي و  فرهنگي تمامي جوامع و بويژه كشورهاي در حال رشد باشد. به تعبير روشنتر توسعه پايدار در صدد فراهم آوردن راهبردها و ساز و كارهايي است كه بتواند به اهداف مهمي نظير تلفيق حفاظت زيست محيطي و توسعه ، تامين نيازهاي اوليه زيستي بشر ، دستيابي به عدالت اجتماعي و از بين رفتن فقر و محروميت عمومي، خود مختاري و تنوع فرهنگي و حفظ يگانگي اكولوژيكي (مبتني بر بوم شناسي ) دست يازد.
با عنايت به تعريف فوق، همواره پايداري و چگونگي ارزيابي آن در جوامع مختلف از اهميت بسزايي برخوردار است در اين ارتباط همواره چهار رويكرد اساسي تا بحال فراهم آمده است.
رويكرد اول نگرش پايداري از جنبه محيط شناختي (Enviromentally Sustainable Development) است.
دراين رويكرد روابط توسعه پايدار محيط در قالب مثلث كه داراي (Barrow.C.G,1995-Harris,J.M,2000) ارتباطات مستقيم است، معنا و مفهوم پيدا مي نمايد.اصولا يك بعد اقتصاد ، بعد ديگر اكولوژيك و بعد سوم اجتماع قرار دارد ، اما در هر كدام يك از اين ابعاد، زيرمجموعه هاي ديگري قابل تعريف است.
۱- تماميت اكوسيستم Ecosystem integrity          1- برابري Equity 
۲- منابع طبيعي Natural resources                       2- تحرك اجتماعي Social mobility
۳- تنوع زيستي Biodiversity                                 3- مشاركت Participation 
۴- ظرفيت زيستي Carrying capacity                    4- نيروبخشيEmpowerments 

رويكرد دوم نگرش پايداري از ديدگاه اقتصادي است  (Economic Sustainable Development) در اين رويكرد پايداري از جنبه هاي اهداف مترتب بر اهداف اقتصادي، اكولوژيكي و اجتماعي مورد توجه قرار مي گيرد و بالطبع بدنبال پايداري اقتصادي است تا جنبه هاي اجتماعي و اكولوژيكي (World Bank.2000) 
رويكرد سوم پايداري از ديدگاه چهار بعدي با تكيه بر بعد فرهنگي است (F.D.Castri,1997) در اين رويكرد توسعه پايدار تنها آنگاه از منطق كارآمد برخوردار خواهد بود كه چهار بعد توسعه (اقتصادي ، زيست محيطي ، اجتماعي و فرهنگي ) در نظر بگيرد و در ثاني ارتباطات متقابلشان را در يك ديدگاه سيستمي مورد توجه قرار دهد (تعبير صندلي توسعه پايدار كه داراي چهار پايه بوده و ثبات آن را تضمين مي نمايد) و در عين حال يك جنبه ديگري را نيز بيشتر مورد توجه قرار مي دهد و آن ويژگي فرهنگي بعنوان يك جزء جديد از نگرش سيستمي توسعه پايدار است.
  • بازدید : 43 views
  • بدون نظر
این فایل در ۱۵صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

به منظوربررسی عوامل موثر در تخريب و تعيين سهم هر يک در تخريب مراتع استان اصفهان باتوجه به وسعت، وضعيت پوشش گياهي، خاک، شيب، توپوگرافي و… در نواحي مختلف رويشي استان جمعا”۱۲منطقه نمونه تعيين شد.سپس اطلاعات نقشه هاي توپوگرافي در مقياس۵۰۰۰۰ :۱ ونيز مطالعات انجام شده توسط سايردستگاهها، اطلاعات پرسشنامه اي و ساير اطلا عات مورد نياز جمع آوري گرديد همچنين در مطالعات ميداني با پلات گذاري درتيپهاي مختلف گياهي مناطق نمونه مطالعات اندازه گيری پوشش گياهی انجام شده ودر محيط هاي آماري Excelو Spss ،در دو دسته کمي وکيفي مورد مطالعه و تجزيه و تحليل قرارگرفتند
بين متغيرهاي افزايش تعداد دام و تعداد دامدار درسطح )۱%)، بين متغير شاخص تخريب وافزايش تعداد دام در سطح(۱%)، هم چنين بين متغير شاخص تخريب باعامل تبديل کاربري به زراعي در سطح(۱%)، بين متغير تعداد دام ومتغير تعداد دامدار در سطح(۱%) ،بين عامل افزايش تعداد دام بامتغيرهاي چراي سنگين و رقابت در چرا درسطح (۱%)، بين متغيرکاهش وکمبود مديريت منابع طبيعي با  افزايش تعداد دام و تعداد دامدار درسطح (۱%)رابطه معني دار ديده ميشود . 


Abstract:
On the whole Esfahan province rangelands the most important factors are including:  Extra animal unit (54.44%). Longtime grazing (16.28%), early grazing, (16.13%) kind of exploitation (7.49%), cultivation especially dry land farming (4.84%), and Building (0.005%) respectively. It is recommend to decrease number of animal units in Esfahan rangelands because it is 2.8 times more than appropriate animal units. Range management especially arrival and exit of animals, perserving of range seeding, changing low  productive dry lands to forage cropland and substitution of heavy animals with lighter animals and changing native human behaviors.’
There was a close relativily between number of animal and number of shepherds ( 0.01 % significant ) . There was a close relativily between forage decreasion index and animal unit increasing ( 0.01 % significant ) . There was a close relativily between forage decreasion and changing in lanl use.  ( 0.01 % significant )
There was a close relativily between animal unit increasing and heavy grazing and premature in grazing. ( 0.01 % significant ) Bad management and animal unit increasing and number of  shepherds.( 0.01 % significant)  Between range condition and indebteduess an inverse relativity was exist ( 0.01 % significant).

مقدمه:
 مراتع بعنوان منابع تجديدشونده ودرواقع بعنوان منبع اصلي تغذيه دامها مي‌باشندکه بجزتامين غذاي دامها، در مسائل زيست‌محيطي، تعديل آب و هوا، توليد مداوم گياهان علوفه‌اي و محصولات فرعي، تفرجگاهي، حفاظت خاك و آب نقش بسزايي داشته و تضمين كننده حيات جوامع انساني است . متاسفانه يكي از منابع طبيعي مهم كه در معرض پيامدهاي ناشي از رشد جمعيت و نيازهاي آن قرار گرفته‌، مراتع می باشد بطوريکه با رشد جمعيت تقاضا براي محصولات دامي افزايش يافته و به تبع آن تعداد دامهايي كه از علوفه مراتع تغذيه مي‌كنند نيزبطور چشمگيری فزونی  يافته است و در نتيجه تعادل دام و مرتع از بين رفته وباعث تخريب مراتع شده است و روز به روز از توان آن کاسته و روند تخريب همچنان ادامه دارد.براساس مطالعات فني انجام شده در دهه‌هاي اخير بهره‌برداري از مراتع در ناپايدار‌ترين شرايط ممكن صورت مي‌گيرداز طرف ديگر عدم توجه كافي از طرف مسئولين منابع طبيعي كشور و عدم برنامه‌ريزي دقيق، مديريت ضعيف عرصه‌هاي منابع طبيعي، عدم تخصيص اعتبارات و امكانات لازم، عدم كنترل ورود و خروج دام از عرصه‌هاي مرتعي و… باعث تشديد تخريب مراتع گشته است ودر صورتيكه اين روند همچنان ادامه يابد و اقدامي اساسي صورت نگيرد در آينده‌اي نه چندان دور دامداریو مراتع با بحران مواجه خواهند شدکه جبران آن به سادگي ممكن نخواهد بود. بنابراين حفاظت از منابع طبيعي به منظور نيل به اهداف توسعه پايدار از اهميت فوق‌العاده‌اي برخوردار است.لذا لازم است عوامل تخريب منابع طبيعي مورد بررسي قرارگرفته واولويت و نقش هر يك از آنها در تخريب مشخص گردد. چنين اقدامي مي‌تواند علاوه بر تعيين ابعاد تخريب و عوامل موثر در ايجاد آن، درارائه راهبرد‌هاي مناسب براي حفاظت ، اصلاح و احياء و بهره‌برداري اصولي از مراتع مفيد فايده گردد .
مواد و روشها:
مساحت استان اصفهان حدود۱۰۵۰۰۰۰۰ هکتار مي باشدکه حدود ۳۳۲/۶ ميليون هكتار(۶۰ درصد)آنرا مراتع تشکيل داده است. که به ترتيب ۸۲۷۹۹۲ هكتار آنرا مراتع خوب ، ۳۴۶۹۵۶۷ هكتار مراتع متوسط و۲۲۴۸۷۹۳ هکتارآنرا مراتع فقيرراتشکيل داده است.حداقل ارتغاع استان از سطح دريا ۷۰۰ متر(کوير مرکزی)وحداکثر آن۴۴۰۹متر(كوه دنا) می باشد.روش بررسی از نوع همبستگی و همخوانی بوده و از ضريب همبستگی پيرسون وآمار استنباطی و توصيف داده ها و همخوانی اطلاعات جهت تجزيه وتحليل آمار وسايراطلاعات جمع آوری شده استفاده گرديده است. ابتدا باتطبيق نقشه جغرافيايي استان با نقشه تقسيم‌بندي نواحي رويشي به روش هنري پابو محدوده استان اصفهان در۵ زيرناحيه، نيمه بياباني، استپي، نيمه استپي،كوههاي مرتفع و جنگلهاي خشك قرار گرفت. جمعا”۱۲ منطقه نمونه با وسعت حداقل ۱۰۰۰۰ هكتار، با نظرات كارشناسي و با توجه به عواملي مانند تيپ‌هاي عمده گياهي، وضعيت پوشش و تخريب, خاك، شيب، توپوگرافي و … انتخاب گرديدبطوريكه مناطق نمونه شاخصي از وضعيت و بهره‌برداري از منابع طبيعي نواحي مختلف رويشي استان باشد. همچنين سعي گرديدكه محدوده‌های انتخاب شده به صورت يك حوزه آبخيز باشد. 
در عمليات ميدانی نسبت بهجمع آوری اطلاعات پارامترهای مورد نيازاز قبيل توليد بالفعل، توليد بالقوه، ظرفيت،گرايش وميزان تخريب و سهم هر يک در تخريب اقدام گرديد. توليد علوفه مناطق نمونه در تيپ‌هاي گياهي موجود به روش قطع و توزين در زمان مناسب و تعداد و پلات مناسب در نقاط كليد بدست آمد وميزان علوفه قابل استفاده دام محاسبه گرديد. توليد بالقوه با توجه به وضعيت موجودپوشش گياهي با تاکيد بر ترکيب گونه هاي مختلف و حتي ترکيب سني گونه ها و نيز توجه به پوشش گياهي مناطق مرجع ونهايتا”با نظر کارشناسي تعيين گرديد.
همچنين تعداد دام موجود،تعداد دام مجاز ودام مازاد بر ظرفيت مناطق نمونه و ظرفيت سامان های عرفی مراتع از آخرين  اطلاعات طرحهاي مرتعداري وپروانه‌هاي چراي سامان های عرفی موجود درپرونده هاي اداره کل منابع طبيعي استان استفاده گرديد. منبع ديگر اطلاعات در اين پژوهش اطلاعات پرسشنامه‌اي ، شامل ۴ نمونه پرسشنامه، اطلاعات منطقه نمونه، نظرات کارشناسان ادارات منابع طبيعي شهرستانهاي مربوطه، نظرات شوراهاي روستاها و قرارگاههاي عشايري و نظرات خانوارهاي بهره‌بردار روستاهاي موجود در مناطق نمونه بودو در اين نظرسنجي، نظرات خود را در مورد عوامل موثر در تخريب منابع طبيعي و اولويت آنها بيان نمودندکه با حضور در عرصه جمع آوری گرديد.
عوامل عمده موثر در تخريب درسه گروه۱- عوامل مربوط به دام ۲- عوامل مربوط به نوع بهره‌برداري ۳- عوامل مربوط به تبديل كاربري اراضي مرتعي مورد بررسی قرارگرفت.
مقدار كاهش توليد علوفه در اثر هر يك از عوامل تخريب نسبت به مقدار کل كاهش توليد علوفه درمناطق نمونه نواحي مختلف رويشي اندازه‌گيري و درصد سهم هر يك از عوامل تخريب مربوط به گروه عوامل دام و نوع بهره برداري به درصد تعيين گرديد.از مجموعه اين اطلاعات ميزان ارتباط بين عوامل موثردرتخريب و روابط بين متغيرهاي اقتصادي اجتماعي موجودموثر در تخريب و متغيرهاي وابسته به آنها از نظر آماري در سطوح ۱و ۵ درصد مشخص گرديد.اطلاعات بدست آمده در هر يك از نواحي رويشي استان به طور جداگانه و نيز دركل استان با استفاده از محيط نرم‌افزارهای Excel و Spss مورد پردازش قرارگرفته وميزان همبستگي و روابط موجودبين مهمترين متغيرهاي موثر در تخريب مراتع مناطق نمونه ومرتبط با شاخص تخريب و نيز با يكديگر تعيين و مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت ودر نهايت نتايج بدست آمده به کل استان تعميم داده شد.
ساليانه، حداكثر و حداقل مطلق) تعيين گرديد.    با استفاده از نقشه‌هاي قابليت اراضي و نقشه هاي توپوگرافي در محدوده رويشگاه هاي گونه مورد نظر، نوع پستي و بلندي نظير كوهستاني، كوهپايه، تپه‌ماهوري ، دشتي ، ارتفاع از سطح دريا ، ميزان شيب  و جهت شيب تعيين گرديد. 
عوامل موثر در تخريب منابع طبيعي در دوگروه: ۱- عوامل كمي ۲- عوامل کيفي در نظرگرفته شد. در عمليات ميدانی نسبت به جمع آوری اطلاعات پارامترهای مورد نيازاز قبيل توليد بالفعل، توليد بالقوه، ظرفيت،گرايش و… اقدام گرديد. توليد علوفه مراتع مناطق نمونه در تيپ‌هاي گياهي موجود به روش قطع و توزين در زمان مناسب و تعداد و پلات مناسب در نقاط كليد بدست آمد وميزان علوفه قابل استفاده دام محاسبه گرديد. توليد بالقوه با توجه به وضعيت موجودپوشش گياهي و با تاکيد بر ترکيب گونه هاي مختلف و حتي ترکيب سني گونه ها و نيز توجه به پوشش گياهي مناطق مرجع ونهايتا”با نظر کارشناسي تعيين گرديد.
همچنين تعداد دام موجود،تعداد دام مجاز ودام مازاد بر ظرفيت مناطق نمونه و ظرفيت سامان های عرفی مراتع از  اطلاعات طرحهاي مرتعداري و آخرين اطلاعات پروانه‌هاي چراي سامان های عرفی موجود درپرونده هاي اداره کل منابع طبيعي استان استفاده گرديد. منبع ديگر اطلاعات در اين پژوهش، اطلاعات پرسشنامه‌اي ، شامل ۴ نمونه پرسشنامه، اطلاعات منطقه نمونه، نظرات کارشناسان ادارات منابع طبيعي شهرستانهاي استان، نظرات شوراهاي روستاها و قرارگاههاي عشايري و نظرات خانوارهاي بهره‌بردار روستاهاي موجود در مناطق نمونه بود.بهره بردارن در اين نظرسنجي، نظرات خود را در مورد عوامل موثر در تخريب منابع طبيعي و اولويت آنها بيان نمودندکه اين اطلاعات با حضور در عرصه جمع آوری گرديد.
  • بازدید : 63 views
  • بدون نظر
این فایل در ۲۳صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

حفظ ،احیاء ،توسعه و بهره برداری مستمر از منابع طبیعی شعار بنیادی سازمانی ماست. 
برای حفظ از منابع طبیعی دو روش اصلی در کار است یکی حفاظت کمی از منابع طبیعی و دوم حفاظت کیفی از منابع طبیعی حفاظت کمی بمنای حفظ سطح و اعیانی موجود در آن ،حفاظت کیفی بمنای سالمسازی اعیانی و عرصه ها احیاء بمنای ترمیم مناطق تخریب یافته با اجرای آخرین متدهای تدوین شده و توسعه بمنای بالا بردن راندمان در تولید فرآورده های منابع طبیعی با بکار گیری روشهای علمی روز وبالاخره بهره برداری مستمر بعنوان آخرین شعار یعنی برداشت تولید بدون کاهش سرمایه حوادثی که منجر به ایجاد بحران و خسارات فراوان میشوند همواره مورد توجه بشری بوده و بدنبال راهبردی در جهت کاهش صدمات وارده است. 
حوادثی مانند زلزله،سیل،طوفان و…… که بعضآ قابل پیش بینی و غیرقابل پیش بینی هستند جزو حوادث غیر مترقبه نامیده میشوند اما حوادث دیگری وجود دارند که به همین شدت در جوامع انسانی ایجاد بحران ونا امنی نموده مانند بیمارهای واگیر ،آتش سوزی های گسترده و….. آتش سوزی در جنگلها و مراتع از جمله حوادثی است که ذهن همه را بخود متوجه نموده و مورد تشویش افکار عمومی می گردد. 
آتش سوزی جنگلها ومراتع قابل پیش بینی وکنترل می باشد.اما عدم برنامه ریزی دقیق و کنترل به موقع باعث گسترش حریق و ایجاد بحران می گردد. 
جزو حاضر به آخرین دستاوردهای پیشگیری،کشف و مقابله با حریق در جنگل پرداخته تا بتوان با اجرای متد های تدوین شده از بروز حوادث احتمالی آینده جلوگیری نمود.
جنگلکاری
جنگل کاری در ایران با پیشینه ای دیرینه برگرفته از سنت ایران باستان ریشه در آیین ملی ، مذهبی ، باورها و اعتقادات دینی ، دارد . کشت درختان به منظور تولید چوب و درختان چند منظوره و مثمر از زمان پیدایش تمدن در ایران شروع شده بود . وجود آثار و ابنیه تاریخی و استفاده از چوب آلات ، ستون ها و سرستون های غول پیکر در آن ها ، وجود درختان کهن سال و مقدس در اماکن ملی و مذهبی ، با غات معروف به پردیس ها و هشت بهشت ها و غیره حاکی از آن است که ایرانیان قدیم به کاشت درختانی همچون چنار-تبریزی – سرو – توت – نارون – کاج و امثالهم مبادرت می ورزیدند علاوه بر آن شرایط اقلیمی نامناسب و خشک حاکم بر بیش از ۸۰درصد خاک مملکت و نیازهای مردم به چوب برای ساختمان ، ابزار کشاورزی و سایر موارد آن نیز دلیل دیگری بر این مدعا بوده و کاشت درخت به عنوان بادشکن مقوله دیگری در اين موضوع قلمداد می گردد
فوائد جنگل
جنگل یا طلای سبز یکی از یزرگترین موهبت های الهی مرحمت شده به بندگان خداست که از ابتدای خلقت بشریت همواره وسیله تامین رفاه و آسایش و برآورد حوائج انسان ها بوده و نیز خواهد بود بعبارتی دیگر جنگل منطقه سرسبز و زیبائی است با درختان کوچک و بزرگ و با گیاهان متنوع که در دل خود انواع جانوران ، پرندگان و حشرات را در جای داده و منبع تولید عمده چوب در دنیا و عامل اصلی ۴۵۰۰ نوع فرآورده و محصول صنعتی و مکانیکی و شیمائی و نیمه شیمائی در جهان محسوب میگردد که مهمترین تامین کننده نیازهای بشریت ازاین منبع حیاتی تجدید شونده میباشد.
با اهمیت خاصی که جنگل در ابعاد مختلف اقتصادی ،اجتماعی و فرهنگی در هر جامعه ای داراست می بایست بطریق اصولی و صحیح و منطقی از آن برداشت نمود تا در دراز مدت و بطور مستمر بتوان از کلیه مواهب آن بهرمند شد. فوائد جنگل را میتوان بشرح زیر بیان نمود
۱-با عمل فتوسنتز با کمک برگ درختان سبز و نور خورشید ، انیدریک کربنیک هوارا جذب و با کربن آن موادآلی تولید و اکسیژن آنرا آزاد مینماید.بدین ترتیب به پاک سازی وسالم سازی هوا کمک می کنند.
براساس بررسی های انجام شده هر هکتار جنگل در طول سال قادر است ۵ تن کربن جذب و ۱۲ تا ۲۰ تن اکسیژن تولید نماید . 
۲-با کنترل آبهای هرز از حرکت سریع آبهای سیل آسا جلوگیری و مانع از فرسایش و فرسودگی خاکها می گردند.
۳-با افزایش رطوبت نسبی مانع از تلف شدن آبهای سطح الارض می گردد.
۴-با ذخیره کردن و نگهداری آب باران ها، برف ،تنظیم آب چشمه ها و رودخانه ها را عهده داراست. بهمین لحاظ گفته اند که جنگل مادر رودخانه هاست.
۵-انواع و اقسام علوفه را جهت تغذیه جانوران اهلی ووحشی تولید وفراهم می آورد.
۶-ریشه درختان عمل تثبت خاک ، تاج درختان مانع از برخورد مستقیم نزولات آسمانی به عرصه جنگل و در نتیجه مانع از فرسایش خاک ،تنه درختان مورد استفاده در صنعت ومیوه بعضأ مورد تغذیه واقع میشوند.
۷-با کاهش سرعت باد در طوفانهای شدید مانع از خسارات وارده به باغات میوه و اماکن شهری و روستائی وبصورت باد شکن عمل نمایند.
۸-حفظ تعادل در طبیعت و محیط زیست از اهم وظایف جنگل است.بدین معنی که در زمستان هوای داخل جنگل گرم و در تابستان خنک تر از محیط اطراف غیر جنگل است 
۹-به حفظ و حاصلخیزی خاک و تجزیه برگ درختان و تبدیل آن به هوموس که پایه گذار نباتات عالی است کمک می کند.
۱۰-منبع درآمد و تولید کار بخصوص برای روستائیان حاشیه جنگل در فصول بیکاری است.
۱۱-بدلیل داشتن مناظر زیبا ،الهام شاعران ،نویسندگان، هنرمندان و محل مناسب جها جلب سیاحان و توریست هاست.
۱۲-محیطی زیبا با صفا برای تفریح و تفرج و استراحت و تمدد اعصاب وتجدید قوا برای انسانهای خسته از زندگی ماشینی
۱۳-تامین کننده مواد اولیه کارخانجات صنایع کاغذ ،کشتی و هواپیما سازی ،موادشیمایی و صنایع چوب
۱۴-تامین کننده نیازهای چوبی و سوختن مورد نیاز جامعه
۱۵-تامین آب شرب و کشاورزی ،جلوگیری از پر شدن دریاچه و سدها پائین آمدن تولید برق،تولید گیاهان صنعتی و داروئی ،جلوگیری از حرکت شن های روان ،جلوگیری از هجوم آفات و امراض گیاهی به کشاورزی و صدها مزایای دیگر
 ( تعریف آتش سوزی ) :
یک نوع فعل و انفعال شیمیائی است که برای تولید آن سه عامل مختلف  1) ماده سوختنی   2)حرارت  3) هوا یا اکسیژن ضروری است که بدان مثلث حریق گویند.
بنا براین حرارت  + هوا ( اکسیژن) + ماده سوختنی = آتش سوزی                  
          آتش سوزی سطحی 
این نوع آتش سوزی در اثر آتش گرفتن علوفه های خشک،شاخه و برگ درختان و مازاد مقطوعات جنگل حادث می گردد.در این نوع آتش سوزی خسارات بیشماری به نونهالهای جوان وارد و موجب سوختن یقه درختان جوان و آسیب دیدگی کنده های مسن درختان می گردد.خصوصأ در گونه های که ضخامت پوست آنها اندک است (راش) پس از صدمه خوردن پوست درختان بتدریج ارتباط رساندن مواد غذایی به اندههای درخت قطع و پس از ریزش پوست ،تنه اصلی دچار پوسیدگی و فساد و محل رشد انواع قارچها و امراض می گردد.و در صورت تغیرات جوی و وزش بادهای شدید این آتش سوزی به انواع دیگر آتش سوزی تنه ای یا تاجی تبدیل گردیده و خسارت ناشی از آن به مراتب بیشتر خواهد شد. 


۳-آتش سوزی تنه ای 
چنانچه آتش سوری سطحی در جنگل اتفاق افتد که دارای تنه های سرپا خشک سرپا و میان تهی باشد تدریجأ آتش از منافذ تنه درخت به داخل تنه نفوذ و پس از مدت زمانی کوتاه بصورت تنوره کشان ظاهر و پس از قطع از منطقه یقه و برخورد با زمین متلاشی و در شیب های تند به فواصل دور پرتاب و کانون های جدیدی از آتش را در جنگل بوجود می آورند. 
۴-آتش سوزی تاجی 
نوع دیگری از آتش سوزی است که معمولا در جنگلهای سوزنی برگ اتفاق می افتد . وجود مواد رزینی در غالب اینگونه درختان این آتش سوزی را ایجاد و مبارزه با اینگونه آتش سوزی ها را بی اندازه مشکل میسازد.در جنگلهای پهن برگ و بکر بدلیل وجود درختان مقهور و زبون که بصورت خشک و نیمه خشک در اشکوب های میانی جنگل و بصورت پلکان حرارتی عمل هدایت گرما از زمین به تاج درختان را عهده دارند. در صورت وقوه آتش سوزی سطحی و وزش بادهای گرم ،این نوع آتش سوزی بوقوع می پیوندد. 
بطور خلاصه در آتش سوزی های زمینی و سطحی به درختانی که ضخامت پوست آن ها زیاد است (بلوط) خسارات ناچیزی وارد می نماید،حال آنکه آتش سوزی تنه ای و تاجی موجب خشک شدن و گاهأ نابودی کامل درختان سرپا را بهمراه دارد. 
در اقدامات علیه اتش سوزی توجه به موارد زیر از ضروریات است. 
۱-    شناخت عوامل ایجاد آتش سوزی در جنگل 
۲-     پیش گیری از وقوع حریق احتمالی در جنگل 
۳-    کشف حریق احتمالی در جنگل 
۴-    مبارزه با حریق در جنگل 

۱-  شناخت عوامل ایجاد آتش سوزی در جنگل : 
از مهمترین موضوع هر آتش سوزی در جنگل شناخت عوامل و ایجاد انگیزه های جنبی آن است وقتی  منشاءو  انگیزه آتش سوزی مشخص شد. بالطبع جلوگیری از وقوع آن نیز بسادگی میّسر خواهد بود. در بررسی چند ساله اخیری که در اداره کل تا قبل از سال ۱۳۷۶ با توجه به گزارشات ارسالی از واحدهای تابعه ادارات منابع طبیعی در مورد ایجاد آتش سوزی ها و انگیزه های جنبی آن بعمل آمده بیانگر این واقعیت است که آتش سوزی های منطقه بوسیله عوامل انسانی و در اثر بی مبالاتی و بی توّجهی و     گه گاه شیطنت افراد و اشخاص نا آگاه به اهمیت منابع طبیعی صورت پذیرفته است.بدون شک هر منطقه جنگلی که افراد بیشتری در آن یا حاشیه آن سکنی داشته و تعلیف دام در آن انجام میشود بیشتر در معرض خطر آتش سوزی واقع گردیده و میگردند. 
عوامل ایجاد حریق در جنگل را می توان به ۲ دسته زیر خلاصه کرد. 
۱-۱ ) عوامل عمد ایجاد حریق در جنگل 
۲-۱ ) عوامل غیر عمد ایجاد حریق در جنگل 
          اساس و پایه مبارزه با آتش سوزی  بر این اصل استوار است که مثلث حریق از هم گسسته شود.
کافی است فقط یکی از اضلاع مثلث معدوم گردد. در این صورت آتش سوزی سرکوب خواهد شد.
 آتش افروخته توسط سه عامل  تشعشع ، جابجائی ( حرکت توده های گرم هوا ) و هدایت به اطراف پخش شده و گسترش پیدا می کند.
بهترین زمان سوخت جنگل ساعت ۱۰ صبح تا ۶ بعداز ظهر همان روز است .چون در طول ساعات یاد شده هوا گرم و رطوبت موجود در هوا و موادسوختنی به حداقل رسیده که مبارزه با آتش سوزی و مهار نمودن آنرا بسیار مشکل  کرده است.
در عوض بهترین زمان مبارزه با حریق جنگل از ۶ غروب تا ۱۰ صبح فرداست. چون در طول ساعات یاد شده هوا سرد ، رطوبت موجود در هوا و مواد سوختنی به حداکثر رسیده و مبارزه با آتش سوزی را آسان می کند . ناگفته نماند که مبارزه با آتش سوزی در شب مشکلات عدیده ای را در پی دارد.
انواع حریق در جنگل
براساس این موضوع که حریق در کدام قسمت از مواد سوختن شروع و در حال پیش رفتن است به انواع زیر تقسیم کرده اند.
۱-آتش سوزی زمینی یا عمقی
۲-آتش سوزی سطحی
۳-آتش سوزی تنه ای
۴-آتش سوزی تاجی
۱-آتش سوزی زمینی یا عمقی
این نوع آتش سوزی فاقد دود و شعله و در داخل خاک و زمینهائی که دارای رگه های ذغال سنگ یا تورب (ذغال سنگ ناخالص) یا توده های نباتی متراکم متشکل از چمن های خشک، ریشه های خشک درختان، برگهای خشک تجزیه نشده اتفاق میافتد . پیشرفت حریق در این آتش سوزی بسیار کند است و گاها از طریق ریشه و کنده درختان به خارج زمین هدایت و نوع دیگری از آتش سوزی ها را بوجود می آورد
گيلان، سرزمين طلاي سبز از ديدگان بسياري دور مانده است (‪(۱‬
گيلان سرزمين طلاي سبز از ديدگان بسياري از دوستداران تاريخ و طبيعت به دور مانده است. 
بارانهاي مه‌پاش نقره‌اي ، شاليزارهاي سبز برنج با بويي بسيار مطبوع كه از خيس هوا تراوش مي‌شود، سواحل دريا، جنگل‌هاي پر شاخسار سبز با درختاني كه‌ابرهاي سبز مخملين از خزه آنها را در برگرفته طبيعتي است كه تقريبا در همه جاي گيلان به چشم مي‌خورد. 
اين استان طبيعت و گردشگري با بيش از ‪ ۱۴‬هزار كيلومتر مربع مساحت داراي جاذبه‌هاي تاريخي و طبيعي كم نظيري چون جنگل‌هاي انبوه، شاليزارهاي وسيع ، زيستگاههاي پرندگان، آبگيرها، رودها، سواحل چشم نواز درياي خزر،پاركهايي وسيع و انواع گياهان زيبا و كم ياب است. 
پنجم تا ‪ ۱۱‬مهرماه به عنوان هفته جهانگردي نامگذاري شده و به همين مناسبت جاذبه‌هاي اندكي از بضاعت بسيار گيلان در زمينه گردشگري براي معرفي به گردشگران اين خطه سبز در نظر گرفته شده‌است. 
گونه‌هاي مقاوم جنگلي “ارس” شاهرود، طلاي سبز زيست بوم ايران
گونه‌هاي جنگلي درختان ارس -اورس- واقع درمناطق شمالي شاهرود(جنوب گرگان) و در دامنه‌هاي جنوبي البرز شرقي از معدود سوزني‌برگهاي طبيعي باارزش زيست بوم جنگلي مناطق كوهستاني ايران است. 
وضعيت اين گونه‌هاي مقاوم جنگلي كه به “طلاي سبز” البرز جنوب شرقي معروف است، به‌رغم وجود دام در اين عرصه‌ها بهبود يافته‌است. 
جنگلهاي ارس شاهرود با ‪ ۱۳۰‬هزار هكتار مساحت در ارتفاع يك هزار و ‪۷۰۰‬ تا سه هزار و ‪ ۲۰۰‬متري مناطق شمالي شهرستان شاهرود واقع شده و گونه‌هاي متعدد گياهان آن از جنبه‌هاي مختلف صنعتي، حفاظتي و حمايتي بسيار باارزش است. 
گونه‌هاي ارس چنان مقاومند كه در آنها بندرت مي‌توان پايه‌اي يافت كه به دليل ضعف فيزيولوژيك يا آفت زدگي در سنين جواني يا ميانسالي خشكيده باشند. 
ارس‌زارهاي شاهرود علاوه بر چشم‌اندازهاي زيبا، يك مجموعه طبيعي قابل مطالعه براي پژوهشگران و دانشجويان منابع طبيعي محسوب مي‌شوند. 
گونه‌هاي درختي ارس با بيش از ‪ ۳۰‬متر بلندي و بيش از دو هزار سال عمر، در برابر شرايط سخت آب و هوايي مقاومند و مي‌توانند خشكي تابستان و دوره طولاني زمستان را حتي در سرماي بيش از ‪ ۴۰‬درجه زير صفر سپري كنند و شاداب و سر سبز بمانند. 
پايداري اين گياهان مقاوم در شرايط سخت تا جايي است كه هيچگونه گياه ديگري تاب سازگاري را در آن نداشته و اين درختان حيات خود را به هر ترتيب و حتي با تغييرات مورفولوژي حفظ كرده و حتي نسبت به تنشهاي محيطي بسيار مقاوم هستند. 
براي تكثير،احيا و جلوگيري از تخريب اين گونه‌هاي كمياب جنگلي در دو دهه گذشته نخستين طرح جامع منابع طبيعي ارس در سطح ‪ ۱۸‬هزار هكتاراز اين جنگلها به‌اجرا درآمد و بخشي از اين جنگلها توسط سازمان جنگلها به عنوان “ذخيره‌گاه درختان ارس” تحت مراقبت و نگهداري قرار گرفته است. 
كارشناسان منابع طبيعي معتقدند در صورت قطع و تخريب اين درختان ارزشمند حيات جانوري حيواناتي از قبيل پلنگ، خرس، كل و بز، قوچ و ميش و پرندگان شكاري در معرض انقراض قرار خواهد گرفت. 
رييس اداره منابع طبيعي شاهرود مي‌گويد: جنگلهاي چهارباغ نمونه‌اي از جنگلهاي ارس منتخب ايران است كه در آن درختاني با قطر ‪ ۱/۵‬متر به چشم مي‌خورد و در آن ذخيره‌گاهي به وسعت ‪ ۶۰۰‬هكتار پرتراكم به‌طور كامل محصور و تحت مراقبت و نگهداري ويژه قرار گرفته است. 
  • بازدید : 59 views
  • بدون نظر

دانلود رایگان تحقیق پروژه‌ي برنامه‌ريزي هماهنگ منابع در كشور آفريقاي جنوبي-خرید اینترنتی تحقیق پروژه‌ي برنامه‌ريزي هماهنگ منابع در كشور آفريقاي جنوبي-دانلود رایگان مقاله پروژه‌ي برنامه‌ريزي هماهنگ منابع در كشور آفريقاي جنوبي-تحقیق پروژه‌ي برنامه‌ريزي هماهنگ منابع در كشور آفريقاي جنوبي

این فایل در ۱۴صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

  • بازدید : 61 views
  • بدون نظر
این فایل در ۱۴صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

آلودگی هوا به مواد شیمیایی و فیزیکی و زیستی گفته می‌شود که ویژگی‌های طبیعی آتمسفر را تغییر میدهند.
اولین آلاینده‌های هوا احتمالاً دارای منشأ طبیعی بوده‌اند. دود، بخار بدبو، خاکستر و گازهای متصاعد شده از آتشفشانها و آتش سوزی جنگلها، گرد و غبار ناشی از توفانها در نواحی خشک، در نواحی کم ارتفاع مرطوب و مه‌های رقیق شامل ذرات حاصل از درختهای کاج و صنوبر در نواحی کوهستانی، پیش از آنکه مشکلات مربوط به سلامت انسان‌ها و مشکلات ناشی از فعالیتهای انسانی محسوس باشند، کلا جزئی از محیط زیست ما به شمار می‌رفته‌اند. به استثنای موارد حاد، نظیر فوران آتشفشان.
آلودگیهای ناشی از منابع طبیعی معمولاً ایجاد چنان مشکلات جدی برای حیات جانوران و یا اموال انسان‌ها نمی‌کنند. در حالی که فعالیتهای انسانی ایجاد چنان مشکلاتی از نظر آلودگی می‌نمایند که بیم آن می‌رود بخش‌هایی از اتمسفر زمین تبدیل به محیطی مضر برای سلامت انسان‌ها گردد.
–۲۱۷٫۲۱۹٫۱۱۸٫۱۳۲ ۲۰:۰۵, ۱۶ آوریل ۲۰۰۷ (UTC)==تاریخچه آلودگی==
دود یکی از قدیمیترین آلاینده‌های هوا است که برای سلامت بشر مضر است. زمانی که دود ناشی از آتش حاصله از سوختن چوب توسط ساکنین اولیه غارها جای خود را به دود ناشی از کوره‌های زغال سوز در شهرهای پر جمعیت داد، آلودگی هوا، بقدری افزایش یافت که زنگ خظر برای برخی از ساکنان آن شهرها وجود به صدا در آمد. در سال ۶۱ بعد از میلاد سنکا (Seneca) فیلسوف رومی از هوای روم به‌عنوان هوای سنگین و از دودکشهای هود با عنوان تولید کننده بوی بد نام برد. در سال ۱۲۷۳ میلادی ادوارد اول پادشاه انگلستان می‌گوید هوای لندن به حدی با دود و مه آلوده و آزار دهنده است که از سوختن زغال سنگ دریایی جلوگیری خواهد کرد.
علی‌رغم هشدار پادشاه مذکور، نابودی گسترده جنگلها، چوب را تبدیل به یک کالای کمیاب نمود و ساکنان لندن را وادار ساخت تا بجای کم کردن مصرف زغال سنگ به میزان بیشتری از آن استفاده کنند. تا سال ۱۶۶۱ میلادی یعنی بیش از یک قرن بعد، تغییر قابل ملاحظه‌ای در آلودگی هوا بوجود نیامد. چاره جویی و پیشنهادات عبارت بودند از برچیدن تمامی کارخانه‌های دودزا از شهر لندن و بوجود آمدن کمربند سبز در اطراف شهر و بالاخره این چاره جوییها کارساز شد
مشکلات آلودگی هوا
شواهدی دال بر علاقمندی جوامع انسانی در غلبه بر مشکل آلودگی هوا وجود دارند که از جمله آنها می‌توان از تصویب و اجرای قوانین کنترل دود در شیگاگو سینسنیاتی به سال ۱۸۸۱ نام برد. ولی اجرای این قوانین و قوانی مشابه آنها با دشواریهایی مواجه گردید و برای تمیز نمودن هوا یا جلوگیری از آلودگی بیشتر آن تقریباً کاری انجام نشد. در سال ۱۹۳۰ در دره بسیار صنعتی میوز در کشور بلژیک در اثر پدیده وارونگی مه دود در یک فضای معین محبوس گردید. در نتیجه ۶۳ تن جان خود را از دست داده و چندین هزار تن دیگر بیمار شوند. حدود ۱۸ سال بعد در شرایط مشابهی در ایلات متحده آمریکا یکی از اولین و بزرگ‌ترین فاجعه‌های زائیده آلودگیها رخ داد، یعنی ۱۷ نفر جان خود را باختند و ۴۳ درصد جمعیت نورا، پنسلوانیا بیمار شدند.
درست سه سال بعد از فاجعه مه دود لندن در سال ۱۹۵۲، که نادیده گرفتن عواقب جدی آلودگی هوا غیر ممکن گردید. در روز سه شنبه ۴ دسامبر سال ۱۹۵۲ حجم عظیمی از هوای گرم به طرف قسمت جنوبی انگلستان حرکت کرده با ایجاد یک وارونگی دمایی سبب نشست یک مه سفید در لندن شد و این مه دود به دستگاه تنفسی انسان سخت آسیب رسانده بود و بیشتر مردم بزودی با مشکلاتی از قبیل قرمز شدن چشمها، سوزش گلو و سرفه‌های زیاد مواجه شدند و پیش از آنکه در ۹ دسامبر از سطح شهر دور شوند ۴۰۰ مورد مرگ مربوط به آلودگی هوا گزارش کردند. این تعداد تلفات برای متوجه ساختن افکار بریتانیاییها جهت تصویب قانون هوای تمیز در سال ۱۹۵۶ کافی بود.
قانون کنترل آلودگی هوا
این قانون در ایالات متحده امریکا قانون کنترل آلودگی هوا (قانون عمومی ۱۵۹_۸۴) به تصویب رسید. اما این مصوبه تنها موجب به تصویب رسیدن یک قانون مؤثرتر گردید. این قانون یکبار در سال ۱۹۶۰ و بار دیگر در سال ۱۹۶۲ بازنگری شد و به قانون هوای تمیز سال ۱۹۶۳ (قانون عمومی ۲۰۶_۸۸) که برنامه‌های ناحیه‌ای محلی و ایالتی را برای کنترل هوا تشویق می‌کرد و در عین حال حق مداخله را برای دولت فدرال در صورت به خطر افتادن سلامت و رفاه اهالی ایالت در اثر آلودگی ناشی از ایالات دیگر محفوظ نگه می‌داشت، الحاق گردید. این قانون معیارهایی برای کیفیت هوا وضع کرد که بر اساس آنها استانداردهای کیفیت هوا و گازهای متصاعد شده در دهه ۱۹۶۰ میلادی پی ریزی شد
اجرای قانون هوای تمیز
اجرای قانون هوای تمیز در سال ۱۹۷۰ به آژانس نو بنیاد حفاظت محیط زیست (EPA) محول گریدید. قانون به وضع استانداردهای درجه اول و دوم کیفیت هوای محیط زیست پرداخت. استانداردهای اولیه متکی بر معیارهای کیفیت هوا، برای حفظ سلامت عموم مردم، دامنه وسیعی از ایمنی را در نظر می‌گیرد. در حالی که استانداردهای ثانوی که آنها نیز متکی بر معیارهای کیفیت هوا باشند برای حفظ رفاه عموم انسان‌ها، به علاوه گیاهان، جانوران، اموال و دارائی هستند.
اصطلاحات قانون هوای تمیز به سال ۱۹۷۷ به تقویت باز هم بیشتر قوانین موجود پرداخته است و ملتها را به تمیز نگهداشتن مورد ارزیابی و اصلاح دوباره قرار گرفتند. اگر چه این امکان وجود دارد که تغییرات بیشتری نیز انجام شود، کاملاً متحمل است که کنترل آلودگی هوا برای ایجاد شرایطی که تحت آن هوا برای نسلهای آینده تمیزتر و سالمتر نگاهداشته شود، از حمایت بیشتر عامه مردم برخوردار شود.
سلامت جسم و روان در گرو هواى پاك FPRIVATE “TYPE=PICT;ALT=” تراكم منابع توليد كننده آلودگى در تهران و اطراف آن، سكون نسبى هوا، نداشتن باد غالب، محصورشدن تهران توسط رشته كوه هاى البرز باعث شده است كه تهران يكى از شهرهاى آلوده جهان باشد. آمار كاملاً دقيقى در مورد جايگاه تهران در جهان از نظر آلودگى موجود نيست. اصفهان، تبريز، شيراز، مشهد، اهواز، اراك و كرج از ديگر شهرهاى آلوده ايران هستند. بنابر اظهارات رشيدى مديرعامل شركت كنترل كيفيت هواى تهران دليل آلودگى هواى اين شهرها افزايش و تجمع منابع انتشار است و در شهرهايى نظير تبريز، اراك و اهواز توليد آلودگى از صنايع و در ديگر شهرها ترافيك شهرى نقش مهمى در آلودگى هوا دارند. به غير از كرج در شهرهاى ديگر طرح جامع كاهش آلودگى هوا در حال انجام است. برنامه هاى جامع كاهش آلودگى هواى تهران داراى هفت محور است: •محور اول- خودروهاى نو سازمان حفاظت محيط زيست طبق قانون جلوگيرى از آلودگى هوا و آئين نامه هاى آن از ابتداى سال ۷۹ اقدام به كنترل آلودگى كليه خودروهاى توليدى كرده است. •محور دوم- خودروهاى مستعمل آخرين برآورد نشان مى دهد كه ناوگان خودروهاى تهران بيش از هفتاد درصد از آلاينده هاى هواى تهران را ايجاد مى كنند. تحقيقات نشان مى دهد كه ۳/۲۶ درصد از خودروهاى سوارى فعال با سن بالاى ۲۰ سال در حال تردد هستند. به طور متوسط ۴۳ درصد از مصرف سوخت و حدود ۴۷ درصد از انتشار منوكسيد كربن مربوط به اين خودروها است. براى حل مشكل اقدامات زير انجام شده است: ۱- استفاده از مبدل كاتاليزورى ۲- تعمير و بهسازى خودروها ۳- طرح از رده خارج كردن خودروهاى فرسوده. •محور سوم- حمل و نقل عمومى تغيير سوخت از بنزين و گازوئيل به گاز طبيعى و CNG سوز كردن ناوگان حمل و نقل عمومى موثرترين گام مهم در راه كاهش آلودگى اين خودروها خواهد بود كه در حال اجرا است. •محور چهارم- سوخت كارهاى زير در اين راستا انجام شده است: ۱- اصلاح كيفيت سوخت هاى قبلى ۲- استفاده از سوخت هاى گازى جايگزين. •محور پنجم- معاينه فنى ۱- برنامه ايجاد مركز معاينه فنى خودرو ۲- احداث شش مركز معاينه فنى. اقدامات در دست بررسى در مورد معاينه فنى: – احداث سه مركز معاينه فنى جهت خودروهاى سنگين يا تخصيص اعتبار لازم. – مشاركت خودروسازان درخصوص احداث مركز معاينه فنى خودروها. – اعلام برنامه زمان بندى جلوگيرى از تردد خودروهاى سبك. •محور ششم- ترافيك ۱- سياست پارك خودرو ۲- چراغ راهنمايى هوشمند. •محور هفتم- آموزش ساير اقدامات كه خارج از برنامه جامع است: – جلوگيرى از تردد خودروهاى دودزا در سطح شهر تهران. – گازسوز كردن صنايع و منابع خانگى- تجارى. – استفاده از گاز طبيعى. •منابع آلودگى هوا به وجود هر نوع آلاينده اعم از جامد، مايع، گاز و يا تشعشع پرتوزا و غيرپرتوزا در هوا به مقدار و در مدت زمانى كه كيفيت زندگى را براى انسان و ديگر جانداران به خطر اندازد و يا به آثار باستانى و اموال خسارت وارد آورد آلودگى هوا اطلاق مى شود. شش آلاينده اصلى داريم كه به دو دسته اوليه و ثانويه تقسيم بندى مى شوند؛ آلاينده اوليه موادى هستند كه در اثر منابع مستقيماً به هواى محيط وارد مى شوند و شامل پنج آلاينده منوكسيدكربن (CO)، دى اكسيد نيتروژن (NO2)، دى اكسيد گوگرد (SO2)، ذرات معلق با قطر كمتر از ۱۰ ميكرون و سرب (Pb) است. آلاينده هاى ثانويه موادى هستند كه در اثر فعل و انفعالات موجود در هواى اطراف زمين به وجود مى آيند. در اين گروه مى توان ازن را نام برد.بنا بر گفته هاى رشيدى منابع آلودگى هوا دو دسته هستند: ۱- منابع طبيعى – توفان ها و گرد و غبار – فعاليت آتشفشانى – دود و خاكستر آتش سوزى هاى جنگلى – شهاب هاى آسمانى – منابع گياهى و حيوانى – چشمه هاى آب گرم معدنى. ۲- منابع مصنوعى – وسايل نقليه موتورى – صنايع و نيروگاه ها – سيستم هاى گرم كننده منابع خانگى و تجارى – زباله سوزها – مواد راديواكتيو. تاثيرات آلودگى هوا در سلامت جسمى، روحى _ روانى: مديرعامل شركت كنترل كيفيت هوا در راستاى تاثيرات آلودگى هوا در سلامت جسمى- روانى تصريح كرد: مهم ترين آثار آلودگى هوا به خطر انداختن سلامتى انسان و اختلال در رفاه، آسايش، كاهش ديد و اشعه خورشيد، اثرات آب و هوايى و ضرر به گياهان است كه خلاصه اى از آثار بهداشتى آنها بدين ترتيب است: منواكسيد كربن (CO) : قرار گرفتن در معرض غلظت بالاى اين گاز باعث كاهش دقت بينايى، كاهش توان كارى، عدم قابليت يادگيرى و انجام فعاليت هاى دشوار مى شود. چهار نوع بيمارى عمده در اين راستا عبارتند از:۱- قلبى _ ريوى ۲- عصبى ۳- تجزيه فيبرين ۴- بيمارى هاى دوران زايمان. ازن و ساير اكسيدكننده ها (O3) : ازن محرك براى چشم و گلو و ريه است. فعاليت شيميايى بالاى ازن باعث بروز مشكلاتى از قبيل از بين رفتن بافت ريه ها و كاهش عملكرد آن مى شود. آمارها نشان مى دهد حملات آسم در روزهايى با غلظت بالايى از اكسيدان افزايش يافته است. سرب: تماس با سرب باعث اثرات مخرب بر سيستم عصبى شده كه در درازمدت باعث كاهش بهره هوشى مى شود. همچنين سرب منجر به افزايش فشار خون شده و بر روى فرايند خون سازى تاثيرات منفى خواهد داشت. دى اكسيد گوگرد: غلظت بالاى (SO2) باعث نارسايى هاى تنفسى، كاهش سيستم دفاعى ريه ها و تشديد بيمارى قلبى _ ريوى مى شود و افراد داراى بيمارى هاى آسم برونشيت يا آمفيزم، بيماران قلبى، بچه ها و افراد مسن به اين گاز حساس هستند. هيدروكربن هاى فرار (VOC) : نقش عمده اى در تحريك چشم و سيستم تنفسى دارد، در مواردى چند لوسمى در افرادى كه به علت مسائل شغلى براى طولانى مدت در معرض بخارات بنزين بوده اند، گزارش شده است. دى اكسيد نيتروژن: اين گاز مى تواند باعث ايجاد سوزش در ريه ها و همچنين باعث كاهش ميزان مقاومت سيستم تنفسى در مقابل بيمارى هايى مانند آنفلوآنزا شود. ذرات معلق : ذرات معلق با قطر آيروديناميكى كمتر از ۱۰ ميكرون به دليل راهيابى به سيستم تنفسى تحتانى به عنوان شاخص اصلى مواد معلق در هوا معرفى مى شوند. 

عتیقه زیرخاکی گنج