• بازدید : 34 views
  • بدون نظر
دانلود رایگان تحقیق بيان ديدگاه برخي از روان شناسان راجع به مناسك ديني-خرید اینترنتی تحقیق بيان ديدگاه برخي از روان شناسان راجع به مناسك ديني-دانلود رایگان پروژه بيان ديدگاه برخي از روان شناسان راجع به مناسك ديني-تحقیق بيان ديدگاه برخي از روان شناسان راجع به مناسك ديني
این فایل در ۴۰صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

زندگي ناگزير با محروميت هايي همراه است حتي همين تمدن،‌ از آنجا كه خود تمدن مبتني بر وانهادن كششها و انگيزه هاي غريزي است پيامدهاي گريزناپذيري آن رنج بردن افراد از ناكامي است به عقيده فرويد نظم و مقررات اجتماعي كه مستلزم تمدن است بدون تحميل محروميت برافراد تحقق نمي يابد. 

احساسات دوپهلو نسبت به والدين

به نظر فرويد اين شيوه برخورد با ناكامي و محروميت بر الگوي رابطه كودك با والدين به ويژه رابطه كودك با پدر استوار است. فرد مي‌كوشد به همان نحو با پدرش برخورد كند كه با جهان طبيعي نيز برخورد مي‌كند فرويد اين قضيه را به صورت زير شرح مي‌دهد:

«براي اينكه اين موقعيت چيز تازه اي نيست اين قضيه پيش نمونه كودكانه اي دارد و در واقع تداوم همان است يكبار پيش از اين فرد خودش را در حالت مشابهي از درماندگي يافته است و آن مربوط به زماني است كه شخص به عنوان يك بچه كودك در رابطه با والدينش بوده است. او به يك دليل مي‌بايست از والدينش به ويژه پدرش هراس داشته باشد ولي از سوي ديگر مطمئن بود كه پدرش از او در برابر خطرهاي احتمالي محافظت مي‌كند در نتيجه طبيعي بود كه اين دو موقعيت را همانند بداند. انسان نيروهاي طبيعي را نه تنها به صورت اشخاصي در نظر مي‌آورد كه با آنها مي‌تواند مانند همگنانش ارتباط برقرار سازد. كه اين امر البته نمي تواند تأثير بيش از اندازه نيرومندي را كه اين نيروها بر او مي‌گذراند به قدري كافي توجيه كند بلكه به آنها خصلت يك پدر مي‌بخشد و آنها را به خدايان تبديل مي‌كنند.» (فرويد، ۱۳۴۴، ص ۲۹و ص ۳۰)

لذا انسانها نه تنها نيروهاي طبيعي را به صورت اشخاصي در نظر مي‌آورند كه با آنها مي‌توانند همگنانش ارتباط برقرار سازد. كه البته به دليل نيرومندي بيش از اندازه نيروهاي طبيعي به آنها خصلت يك پدر مي‌بخشد و آنها را به خدايان تبديل مي‌كند (هميلتون، ۱۳۷۷ ص ۱۰۲)

۳-۲-۱-۲- كاركرد جبران كننده دين

فرويد در ادامه بحث پيشين از استقلال بيشتر خدايان سخن مي‌گويد اودر پايان بر اين نكته كه در ذهن انسان اين انديشه پديدار مي‌شود خدايان خودشان حاكم بر سرنوشت شده اند تأكيد مي‌كند خدايان كاركرد جبران كننده دارد و مطلب فوق را به اين شرح توضيح مي‌دهد.

«انسانها بر اين باورند كه خدايان محروميت هايي كه فرهنگ براي سركوبي و تنظيم كششهاي غريزي بر آنها تحميل مي‌كند را جبران مي‌سازد در اين زمان است كه دين با اخلاق عجين مي‌شود.

او توضيح مي‌دهد كه دين با ارائه تصويري از نظم جهاني مبتني بر اينكه هر چيز معنايي دارد و سرجاي خودش قرار گرفته و هيچ چيز خودسرانه و تصادفي نيست نقش جبران كننده خويش را ايفا مي‌كند.

اعتقاداتي در دين مبني بر اينكه همه گناهان در دراز مدت به كيفر خود خواهند رسيد، آنهايي كه با نادرستي به تنعم رسيده اند در موقع مقتضي مكافاتشان را دريافت خواهد كردوجود دارد. به استدلال فرويد بدون اينگونه باور داشتها نظم اخلاقي فرو خواهد ريخت. (فرويد ۱۹۶۱، ص ۵۲)

۳-۲-۱-۳- ريشه دين يك فراگرد روانشناختي است

فرويد گرچه به كاركردهاي دين توجه مي‌كند اما او ريشه دين را پيامدهاي سودمند اجتماعي نمي داد. بلكه وجود يك فراگرد روانشناختي است با تمام كاركردهايي كه دين براي نظم اجتماعي دارد ريشه هايش را بايد در نيازهاي خودي و روانشناسي انگيزه هاي افراد مشاهده كرد. (همان، ص۵۵)

به نظر فرويد مرحله مذهبي تحول نوعي بشر با مرحله هدف گزيني در تحول فردي كه ويژگي اش احساسات دو پهلو نسبت به پدر و عقده اديپ است تقارن دارد.

«بنابراين دين بايد همان روان رنجوري وسواس‌ آميز و جسماني بشريت باشد كه مانند روان رنجوري و وسواس كودكان از عقده اديپ در رابطه با پدر سرچشمه مي‌گيرد.» (همان، ص ۵۷)

البته فرويد نمي گويد كه همه دينداران در واقع درست مانند آدمهاي روان رنجوري بلكه درست برعكس «مؤمنان با پذيرش روان رنجوري جسماني خودشان را از شر روان رنجورند شخصي رها مي‌سازند» (همان، ص ۵۸)

۳-۲-۴ فرويد و توتميسم

هميلتون نظريه توتيسم فرويد را بلند آوازه ترين كار وي درباره اين مي‌داند (هميلتون ۱۳۷۷، ص ۱۰۴)

او در اين نظريه با بيان داستاني كه خلاصه آن در ذيل مي‌آيد خاستگاه اديان و نيز سرچشمه تمدن بشري را بازگو مي‌كند. اما داستان انسان ابتدايي فرويد به نقل از هميلتون به شرح ذيل است.

«انسان نر مسلطي كه تعداد از ماده ها را در انحصار خود داشت آزمندانه همه آنها را براي خود مي‌خواست. اين پدر نيرومند حسود و خشن نرهاي ديگر دسته اش را كه پسران خودش و فرزندان ماده هايش بودند از ماده دور نگه مي‌داشت و آنها را به حاشيه رانده بود.

به هر حال روزي برادران و برادران ناتني كه از دست كارهاي پدر به تنگ آمده بودند دست به دست هم دادند و پدر مسلط را كشتند كاري كه هيچكدام به تنهايي هرگز نمي توانستند انجام دهند.

فرويد در ادامه رويداد وحشتناكتري را بازگو مي‌كند «البته اين وحشيان آدمخوار قرباني شان را خوردند» دليل اين آدمخواري به نظر فرويد اين بود كه برادران پدركش معتقد بودند كه با خوردن قرباني نيرو و قدرت او را جذب مي‌كنند.

نخستين جشن شادماني آنها يك جشن آدمخوارانه بود. به نظر فرويد اين جشن در واقع طلايه دار جشن توتمي بود كه در آن حيوان توتمي كه معمولاً حرام است به گونه اي مناسك آميز سلاخي و خورده مي‌شود.

اين فرزندان بعداً دچار پشيماني مي‌شوند آنها براي حيوان و كفاره عمل وحشتناكشان دو ممنوعيت را اختراع كردند.

يكي آنكه جانشيني نمادين به صورت يك نوع حيواني را به جاي پدر گذاشتند اين ادعا بر تحليل از جابجايي احساسات و عواطف در مورد چيزهايي جانشين مبتني است بر همان پديده اي كه فرويد در بررسي باليني هراس كودكان از حيوانات تحليل كرده بود.

در نتيجه برادران پدركش كشتن يا خوردن حيوان توتمي را حرام اعلام كردند دوم آنكه آنها با حرام كردن ماده هاي آزاد شده از ثمرات پيروزيهاي شان چشمپوشي كردند. فرويد مي‌گويد: كه به دين سان دو نهاد بنيادي جامعه توتمي برپا شدند يكي حرام شدن كشتن حيوان توتمي و ديگري ممنوعيت ازدواج درون گروهي اين محرمات دو آرزوي سركوفته اديپ يعني كشتن پدر و تصاحب جنسي مادر را بازگو مي‌كند. حرام كردن كشتن حيوان توتمي را فرويد به عنوان كوششي در جهت معامله با پدرمرده تفسير مي‌كرد. در اين معامله پدرمرده مي‌بايست مراقب و محافظ برادران باشد و در عوض آنها قول مي‌دهند كه از طريق نكشتن حيوان توتمي ديگر بار به عمل پدركشي دست نيازند.

پس مي‌بينيم كه دين توتمي از احساس گناه و تلاش در جهت كفاره دادن و آشتي با پدر كشته شده از طريق فرمانبري از او پس از مرگ سرچشمه مي‌گيرد. به نظر فرويد اين عوامل در ريشه همه اديان جاي دارد. (تلخيص از هميلتون ۱۳۷۷ از ص ۱۵ تا ص ۱۰۹)

«همه اديان بعدي در واقع كوششهايي براي حل اين مسأله اند و تنها از جهت مرحله فرهنگي اين كوشش در آن صورت مي‌گيرد». (فرويد ۱۳۵۸، ص ۵۲)

آيا راه حلهاي اتخاذ شده با يكديگر تفاوت دارند؟ فرويد پاسخ مي‌دهد به هر روي همه مذاهب بشري واكنشهايي در برابر همين رويداد بزرگي هستند كه فرهنگ با آن آغاز مي‌شود و از آن زمان تاكنون گذاشته است كه انسان آرام بگيرد.

عمل قرباني كردن به تدريج جنبه تصويب دوباره پدركشي آغازين را از دست مي‌دهد و بيشتر جبنه انكار نفس و پيش كش به عنوان كفاره جنايت آغازين را به خود مي‌گيرد (فرويد ، ۱۳۵۷ ص ۵۱)

به هر روي قرباني كردن يك حيوان كفاره كافي براي قتل پدر نيست و احساس گناه را تسكين نمي دهد اين عمل باز تصويب راستين جنايت آغازين نيست فرويد سپس ادامه مي‌دهد كه تنها قرباني انسانيست كه براي اين مقاصد كفايت مي‌كند او پس از اين به تفسير قرباني كردن مناسك آميز شاهان پير مي‌پردازد كه به نظر او در ميان قبايل و اقوام ديگر عهد باستان رواج داشت اواين عمل را نشانگر عواطف دو پهلوي اين قبايل نسبت به پدر مي‌انگارد. (فرويد، ۱۳۵۸ ص ۶۱)

۳-۲-۵- نظريه فرويد درباره مسحيت

فرويد مسحيت را مورد بررسي قرار مي‌دهد و در اين دين براي تأييد نظريه روانشناختي اش شواهدي پيدا مي‌كند و براي برخي از ويژگيهاي شاخص آن تفسيري رواشناختي بيان مي‌كند.

او نظريه توتميسم خود را به صورت ذيل در مسيحيت جاي مي‌دهد .

او مي‌پرسد چرا آيين مسيحيت بايد از گناه نخستين سخن گويد كه كفاره آن جان يك انسان و پسر خداست. و در پاسخ به اين سؤال استدلال مي‌كند كه ارتكاب عمل خلاف نسبت به پدر كه كفاره تنها مي‌تواند جان پسر باشد چيزي جز قتل و پدركشي نمي توانست باشد.

«بدين سان نوع بشر در آيين مسيحي كردار گناه آلود دوران آغازين خود را آشكارا مي‌پذيرد زيرا كاملترين كفاره اين گروه اش را در مرگ قرباني گونه پسر يافته است. آشتي با پدر از اين هم كاملتر است زيرا همزمان با اين قرباني كردن از نزديكي به زن كاملاً چشمپوشي مي‌شود. (فرويد ۱۳۵۷، ص ۷۷)

زيرا به خاطر زن بود كه پسر در برابر پدر شورش كرد.

البته پسر با اينكه سنگين ترين كفاره را به پدر پس مي‌دهد به هدف و آرزوهايش عليه پدر نيز مي‌رسد او به جاي پدر تبديل به خدا مي‌شود. بدين سان دين پسر به دين پدر فائق مي‌آيد به نشانه اين جايگزيني جشن كهن توتمي به صورت عشاي رباني احيا مي‌شود و طي آن برادران به جاي گوشت و خون پدر گوشت و خون پسر را مي‌خوردند و بدين ترتيب خودشان را با او يكي مي‌سازند و مقدس مي‌شوند. بدين شيوه طي اعصار اينهماني جشن توتمي با قرباني توتمي را مي‌بينيد و در عشاي مسيحي و در موقعيت هاي مذهبي مشابه ديگر پيامدهاي آن جنايتي را تشخيص مي‌دهيم كه پيوسته تشويش و در ضمن غرور انسان بوده است. به هر روي عشاي مسيحي نوع تازه اي از كناره گذاشتن پدر و تكرار همان جنايتي است كه بايد كفاره اش را پس داد


عتیقه زیرخاکی گنج