• بازدید : 89 views
  • بدون نظر
این فایل در ۱۵صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

   كمبود يد سلامتي انسان ها را از راههاي مختلف به مخاطره مي‌اندازد. مهم ترين تاثير منفي كمبود يد، عدم رشد طبيعي مغز انسان است. بعضي از عوارض ناشي از كمبود يد، در صورت بروز، غير قابل جبران مي‌باشند اما همه اين عوارض به طور كلي و به سادگي با استفاده از يكسري تكنيك ها و روشهاي افزودن يد به مواد مصرفي قابل پيشگيري هستند، به طوري كه مسئولين بهداشت و سلامتي و سازمان هاي بين المللي به طور فزاينده اي تشخيص داده اند كه پيشگيري از عوارض ناشي از كمبود يد يك هدف قابل حصول مي‌باشد كه منافع زيادي براي مردم جهان خواهد داشت
روش‌هاي اضافه كردن يد:
     الف- نمك ايده آل‌ترين وسيله براي اضافه كردن يد است زيرا هر فردي به طور روزانه احتياج به حد معمولي از نمك خئاهد داشت. تكنيك هاي اضافه كردن يد به نمك بسيار ساده هستند . ضمن اينكه اضافه كردن يد ، ظاهر و مزة نمك را تحت تاثير قرار نمي‌دهد.
    ب- اضافه كردن تركيبات يددار به آب آشاميدني.
    پ- توزيع قرص‌هاي حاوي تركيبات يد.
    ت- تزريق روغن هاي حاوي تركيبات يد.
    نحوه يددار كردن نمك :
    الف- مخلوط كردن خشك: اين روش براي نمك پودر مورد استفاده قرار مي‌گيرد.
    ب- اضافه‌كردن تركيبات‌يدبه صورت‌قطره‌اي: كه براي نمك‌كريستال مورد استفاده قرار مي‌گيرد.
    پ- روش اسپري كردن.
    ت-تماس محلول اشباع شده نمك و تركيبات يد با هم و سپس خشك كردن نمك.
    از بين روشهاي فوق الذكر روش اسپري كردن و مخلوط كردن خشك موفقيت‌آميزتر از ساير روش‌ها هستند.
   با توجه به اهميت مصرف يد و تاكيد مسئولين بر توزيع سراسري نمك هاي يددار، توجيه اقتصادي اجراي اين طرح مناسب بوده ضمن اينكه با اجراي اين طرح ، مي‌توان بستر مناسبي را براي اشتغال نيروهاي ماهر و نيمه ماهر فراهم آورد كه با توجه به ماهيت صنايع غذايي بانوان مي‌توانند سهم بسزايي در آن داشته باشند.

از آنجا که کمبود عنصر ید در رژیم غذایی انسان موجب بیماری‌های گوناگون مانند غم‌باد (گواتر) می‌شود، معمولا به نمک خوراکی تصفیه شده، یدات پتاسیم[۴] نیز اضافه می‌کنند تا مصرف‌کنندگان از آن بهره‌مند شوند و مقدار لازم روزانه را دریافت کنند. این محصول نمک یددار نامیده می‌شود. نمک‌های تصفیه شده یددار به دلیل خلوص بالا میزان ید را بهتر و به مدت بیشتر حفظ می‌کنند. در ایران با توجه به بررسی‌های انجام شده در سطح کشور از نظر میزان ید موجود در آب و خاک و شیوع گواتر، ۴۰ میکروگرم به ازای هر گرم نمک (۴۰ ppm) اضافه می‌شود.[۵]

برای حفظ ید در نمک بددار، باید نمک را در مدت کمتر از یک سال مصرف کرد، آن را دور از نور و رطوبت، و در ظرف‌های در بستهٔ پلاستیکی، چوبی، سفالی و یا شیشه‌ای تیره نگهداری کرد. همچنین هنگام پخت غذا، بهتر است نمک در انتهای پخت اضافه شود تا ید آن تا حد امکان حفظ شود
  • بازدید : 59 views
  • بدون نظر
این فایل در ۶۱صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

تاریخچه فلوریداسیون نمک به بیشتر از نصف قرن برمی گردد، که شامل تلاشهای بسیاری در اروپا و امریکا می باشد.( جدول ۱-۱) ارزشمندبودن فلوریداسیون نمک در رابطه با پیشگیری از پوسیدگی از حدود اواسط قرن بیستم مشخص شد. در دهة ۱۹۴۰ یک پزشک سوئیسی به نام H .J .Waspi نمک یددار، را برای بیماران باردار خود تجویز کرد و این کار را جهت پیشگیری از گواتر، و نقایص حاصل از کمبود در نوزادان انجام داد
وقتی دکتر وسپی درباره مطالعات H.T.Dean درباره فلوراید و پوسیدگی دندانی آگاهی پیدا کرد(۱۱-۲)، رویای پیشگیری از پوسیدگی در سطح وسیع با استفاده از نمک فلورریده را در ذهن پروراند.
با توجه به وجه تشابه فلوراید و ید بعنوان هالوژن، ترتیبی داد تا کارخانه نمک راین سوئیس، ۲۰۰ میلی گرم سدیم فلوراید(NaF)  معادل ۹۰ میلی گرم فلوراید، در هر کیلوگرم نمک تولیدی اضافه کنند، در حالیکه در آن زمان میزان متوسط مصرف نمک روزانه، ۱۲-۱۰ گرم بود. در سال ۱۹۵۵ به دنبال پیشنهاد دکتر وپسی ودیگران، کارخانجات نمک سوئیس شروع به تولید نمک حاوی ۱۰ میلی گرم یدید پتاسیم(KI )و ۹۰ میلی گرم فلوراید(F )،  در هر کیلوگرم نمودند( جهت مصرف در بخش زوریخ).
در سال ۱۹۶۸  نمک غنی شده در ۲۳ بخش از ۲۵ بخش سوئیس مصرف می شد و در حال حاضر تمامی، ۲۶ بخش سوئیس از نمک فلوریده استفاده می کنند.
 بخش باسل، در سال ۱۹۶۲ فلوریداسیون آب را مطرح نمود. در سال ۲۰۰۴، مجلس مقرر کرد که فلوریداسیون آب با فلوریداسیون نمک جایگزین شود. به چند دلیل، مثلاً اینکه فلوریده کردن آب در مناطق خارج از باسل نسبت به تولید نمک فلوریده بسیار مشکل و از نظر قانونی حتی غیرممکن بود(۱۳). به این ترتیب، نمک فلورریده، در پاکت های حداکثر یک کیلوگرمی در دسترس قرار گرفت. امروزه در سرتاسر سوئیس به فروش می رسد و در سال ۲۰۰۰ مناطق حدود ۸۵% مبادلات نمک محلی را دربرگرفته است.
 دومین اتفاق مهم در ماه جون در سال ۱۹۶۵ رخ داد، وقتی که توزیع نمک فلوریده دردو جامه کمبیای به میزان بخشی از یک بررسی آغاز شد تا اثر نمک فلوریده در پیشگیری از پوسیدگی دندان در مقایسه با سیستم فلوریداسیون آب مشخص گردد. این حرکت توسط تعداد زیادی از مؤسسات بین المللی حمایت شد، مثل سرویس بهداشت عمومی ایالات متحده و دانشگاه انتیوکونیا در کلمبیا. این پروژه شامل طراحی بسیار خوب آنالیزی بود و دلایل بسیار خوبی را در جهت اثربخشی فلوریداسیون نمک ارائه داد. در نتیجه این بررسی مشخص شد که فلوریداسیون نمک(۲۰۰ میلی گرم در فلوریداسیون در یک کیلوگرم نمک) منافعی مشابه فلوریداسیون آب دارد و در هر دو گروه کاهش پوسیدگی دندانی به میزان ۶۰ تا۶۵% دیده شده بود که این نتایج در گروه کنترلی که نه فلوریداسیون نمک و نه فلوریداسیون آب در آن اجرا نشده بود، وجود نداشت. بین سال های ۱۹۶۶، ۱۹۷۶، Karoly Toch مطالعه ای در جوامع مجارستانی انجام داد که در آنها سه نوع نمک با سه غلظت ۲۰۰-۲۵۰ و ۳۰ میلی گرم فلوراید در کیلوگرم نمک استفاده می شد. سه جامعه ی دیگر به عنوان جوامع کنترل در نظر گرفته شدند. در جوامعی که نمک فلوریده مصرف شده بود، پوسیدگی دندانی در کودکان۶-۲ ساله( دندانهای شیری)، ۳۳% کاهش یافته یود ودر کودکان ۱۴-۱۲ ساله( دندانهای دائمی) کاهش پوسیدگی حدود ۶۶% دیده شد.
در فنلاند در سال ۱۹۵۲ فلوریداسیون در سطح ۹۰میلی گرم در یک کیلوگرم نمک مطرح شد. مصرف  نمک فلوریده در دهه ۱۹۷۰ افزایش یافت ولی توزیع آن محدود بود. از سال ۱۹۷۸، هیچگونه نمک فلوریده در دسترسی وجود نداشت.(۱۴) 
در سالهای ۱۹۸۵،۱۹۷۱ آقای Vines نتایج دو مطالعه که در سالهای ۱۹۶۶ و ۱۹۶۸ در پامیلونا و اسپانیا آغاز شده بود را گزارش داد.(۶،۷) 
جدول ۱-۱ اتفاقات مهم در تاریخچه فلوریداسیون نمک
سال کشور اتفاق 
۱۹۵۵ سوئیس فلوریداسیون نمک در غلظت ۹۰ میلی گرم در یک کیلوگرم  نمک
( فلوریداسدیم) ، توسط شرکت United Swiss Rhine Stal  
۱۹۶۴ سوئیس تولید به حد ۵۹۸ میلیون تن نمک فلوریده رسیده مصرف در ۲۰ بخش از ۲۵ بخش سوئیس توسعه یافت.
۱۹۶۵ کلمبیا فلوریداسیون نمک در غلظت ۲۰۰ میلی گرم بازای یک کیلوگرم آغاز شد به صورت یک مطالعه آزمایشی 
۱۹۶۸-۱۹۶۶و ۱۹۷۲ اسپانیا در مطالعه درباره اثربخشی در بچه های ۱۳-۶ ساله که نمک با غلظت ۲۵۰ تا ۲۲۵ میلی گرم فلوراید مصرف می کردند نتایج بعد از سه سال ۵۰% کاهش در میانگین DMFT 
۱۹۷۲ کلمبیا مطالعه کلمبیا درباره فلوریداسیون نمک به اتمام رسید. نتایج بدست آمده نشاندهنده ۶۰ تا ۶۵ درصد کاهش پوسیدگی.
۱۹۷۷ کلمبیا اولین سمپوزیوم بین المللی درباره فلوریداسیون نمک 
۱۹۸۲ اطریش کنفرانس بین المللی فلوراید 
۱۹۸۶ گواتمالا نشست متخصصین فلوریداسیون و یدیزاسیون نمک برای مصرف انسانی 
۱۹۸۷ کاستاریکا و جامائیکا راه اندازی برنامه فلوریداسیون نمک( غلظت ۲۵۰ میلی گرم فلوراید در کیلوگرم) 
۱۹۱-۱۹۹۰ پرو و اروگوئه راه اندازی، برنامه فلوریداسیون نمک ۲۵۰ میل گرم فلوراید در کیلوگرم) 
۱۹۹۱ مکزیکو نشست متخصصین فلوریداسیون نمک در مکزیکوسیتی 
۱۹۶۶ PAHO راه اندازی برنامه فلوریداسیون در بولبویا، جمهوری دامینیک، نیاراگوئه، پاناما و ونزوئلا 
۱۹۹۷ PAHO ( واشنگتون دی سی) بررسی و پیشنهادات درباره غلظت فلوراید، در نمک 
۱۹۹۸ اکوادور اولین سمپوزیوم بین المللی نظارت و کنترل کیفیت فلوریداسیون نمک 
۲۰۰۴ کوبا نشست منطقه ای رؤسای دندانپزشکی جهت به روزکردن میزان اثربخشی فلوریداسیون نمک 
 مطالعه ای که در سال ۱۹۶۶ آغاز شده بود، به کودکان ۱۳-۶ ساله که در یک پرورشگاه زندگی می کردند محدود شده بود که به این کودکان نمک با غلظت ۲۵۰ میلی گرم فلوراید در کیلوگرم داده می شد. به دلیل محدودبودن محیط پرورشگاه، مصرف روزانه کنترل شده و درجه ۶/۱ – ۲/۱  میلی گرم فلوراید حفظ می شد. در سال ۱۹۶۸ توزیع در شهرهای پوتاساس و ناوارا آغاز شد و شرایط مصرف نمک فلوریده
( غلظت ۲۲۵ میلی گرم فلوراید در کیلوگرم نمک) فراهم شد، مصرف روزانه حدود ۸/۰ تا ۲/۱ میلی گرم فلوراید متغیر بود. مقایسه میزان DMFT کودکان ۶ تا ۱۳ ساله در هر دو جامعه( قبل سه سال بعد از مصرف نمک فلوریده) حدود ۵۰ % کاهش نشان داد مطالعه Vine در شهر پوتاساس و ناوارا دارای گروه کنترل بود ولی مطالعه در شهر پامپلونا بدون گروه کنترل انجام شد.(۱۶) 
از ابتدای دهه ۱۹۸۰،دانشمندان بطور واضح مزایای فلوریداسیون نمک در پیشگیری از پوسیدگی را شرح دادند. در آن زمان، بسیاری از کشورهای قاره آمریکا برنامه های ملی فلوریداسیون نمک را راه اندازی کردند.
 در فصل آینده، تاریخچه فلوریداسیون نمک و گزارشات برنامه های موفقیت آمیز در این زمینه را مطرح می کند.
مطالعات اولیه( ۱۹۸۰- ۱۹۵۵)
فلوریداسیون نمک در سال ۱۹۵۵ در سوئیس بدنبال پیشنهادات بسیاری از کارکنان بهداشتی و مسئولان آغاز شد و شامل توزیع نمک با غلظت ۹۰ میلی گرم و ۱۰ میلی گرم یدید پتاسیم در هر کیلوگرم نمک بود.
 در آن زمان، سطوح سمی فلوراید شناخته نشده بودف و براین باور بودند که هر فرد نباید بیش از ۲ میلی گرم در روز دریافت کند(۱). کارخانه نمک United Swiss Rhine ، نمک را فلوریده کرده و در آغاز از ترکیب فلوراید جهت فلوریده کردن نمک استفاده می شد ولی بعدها با ترکیب محلول تر فلورید پتاسیم جایگزین شد. در مطالعات VRS 80 تا ۹۰% فلوراید اضافه شده به نمک حدود ۴ سال بعد هم باقی ماند، به شرط اینکه رطوبت تنها تا حدود ۰۳/۰ باشد.(۱)  این مسأله نشان میدهد که فلوراید نمک از بین نمی رود و نمک مشخصات فیزیکی خود را در طی ذخیره سازی حفظ می کند. اولین بارنمک فلوریده درشهر زوریخ و پس از آن در بخش زوریخ در دسترس قرار گرفت تا سال ۱۹۶۰ در ۲۰ بخش از ۲۵ بخش کشور سوئیس نمک فلوریده توزیع شد و تا سال ۱۹۶۴، حدود ۶۰۰ تن نمک فلوریده تولید شد.

عتیقه زیرخاکی گنج