• بازدید : 51 views
  • بدون نظر
دانلود رایگان تحقیق نقش اسطوره در ادبیات ایران-خرید اینترنتی تحقیق نقش اسطوره در ادبیات ایران-دانلود رایگان مقاله نقش اسطوره در ادبیات ایران-تحقیق نقش اسطوره در ادبیات ایران
این فایل در ۳۴صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

اسطوره‌ها قدمتي به اندازه عمر بشر دارند. در سرتاسر زمانها و مكانها انسان سعي كرده است براي خود اسطوره‌اي پيدا كند و حتي بسازد. با گسترش شهرنشيني و بعد از آن صنعتي‌شدن جوامع آنچه كه تغيير كرد وضع زندگي افراد بشر بود و اين اسطوره‌ها بودند
تا كنون تعريف دقيقي از اسطوره ارائه نشده است. دانشنامه ويكي پديا (wikipedia) در تعريف اسطوره به نقل از «ميرچاالباده» دين‌شناس رومانيايي، اين چنين مي‌نويسد: اسطوره نقل‌كننده سرگذشت قدسي و معنوي است، راوي واقعه‌اي است كه در زمان نخستين رخ داده است. در نظر «يونگ» و «فرويد» اسطوره‌شناسي دانشي است كه از فرافكني نمادين تجربيات رواني نوع بشر به وجود آمده است.
«روح‌الله مهدي پورعمراني»، پژوهشگر ادبيات كودك و نوجوان، در تعريف اسطوره مي‌گويد: معمولاً براي كهن الگوها و اسطوره‌ها تعاريف ناروشني وجود دارد. اسطوره يك موجود انساني است كه در يك ابرمرد يا ابرزن نمود يافته است. 
با توجه به تعاريف اسطوره، بزرگان ديني و پيامبران را نمي‌توان در غالب اسطوره‌ تعريف كرد، بلكه شايد بتوان در مورد آنها لفظ «اسوه»‌ را به كار برد. «اسوه»‌ نيز مانند اسطوره شخصيتي است كه در همه زمينه‌ها انساني كامل است با اين تفاوت كه مصون از خطاست.
«مهدي پورعمراني» نيز اين مطلب را تأييد مي‌كند و مي‌گويد: برخي اسطوره‌ها و شخصيت‌هاي مذهبي مصون از اشتباه بوده‌اند. بنابراين شخصيت‌هاي ديني نيز تمام ويژگي‌هاي اسطوره را دارند با اين تفاوت كه مصون از خطا و اشتباه‌اند.
كاركردهاي روانشناختي اسطوره
«شهرام اقبال‌زاده» پژوهشگر ادبي و دبير انجمن نويسندگان كودك و نوجوان در اين زمينه مي‌گويد: برخي از نظريه‌پردازان روانشناسي (يونگ و…) معتقدند «ناخودآگاه قومي و ملي» در كاركرد اجتماعي، فرهنگي و رواني آن ملت تأثير دارد و از آن تحت عنوان «كهن الگو» ياد مي‌كنند. اسطوره‌ها كهن‌الگوهاي هر ملت‌اند كه در ناخودآگاه آن ملت تأثير دارند.
همچنين كاركرد روان‌شناختي اسطوره‌ها را مي‌توان در قالب همزادپنداري توضيح داد، چون انسان‌ها داراي يك سري ضعف‌ها و سرخوردگي‌هاي طبيعي در زندگي مي‌شوند از طريق اسطوره‌ها و اسطوره‌پردازي سعي در برطرف‌كردن نقص‌هاي خود دارند و شخصيت خود را در چارچوب اسطوره به‌وجودآمده تعريف مي‌كنند.


نقش اسطوره در ادبيات كودك و نوجوان
نقش اسطوره در ادبيات كودك و نوجوان را در دو زمينه مي‌توان بررسي كرد. اول زمينه روان‌شناختي، دوم زمينه فرهنگي.
در زمينه اول آنچه اهميت دارد و اكثراً مورد توجه قرار مي گيرد همان همزادپنداري كودك با اسطوره است. به عبارتي اسطوره به نوعي نقش روان‌درماني براي كودك دارد و كودك مي‌تواند نقص‌ها، ضعف‌ها و شكست‌هاي خود را در قالب اسطوره تخليه نمايد.
در زمينه دوم، انتقال مواريث فرهنگي و پشتوانه‌هاي تاريخي يك سرزمين به نسل‌هاي بعد مورد توجه قرار مي‌گيرد كه به نوعي تداوم فرهنگي يك جامعه را ممكن مي‌سازد. از طرف ديگر القاي اسطوره‌هاي سرزميني به كودكان از طريق ادبيات به تقويت «ما»ي فرهنگي و به طور كلي انسجام فرهنگي- اجتماعي جامعه كمك مي‌كند.
شخصيت‌هاي ديني كه با عنوان «اسوه» از آنها ياد مي‌شود علاوه بر اين دو كاركرد، نقش ديگري نيز در زمينه شخصيت‌سازي افراد و به ويژه كودكان بازي مي‌كنند و آن ارائه الگويي از يك انسان كامل است. توجه به اين شخصيت‌ها در زمينه ادبيات كودك و بازنمايي آنها به نحوي مناسب در اين چارچوب مي‌تواند نقشي مؤثر در زمينه رشد معنوي و «جامعه‌پذيري ديني» كودك داشته باشد.
اقبال‌زاده در مورد نقش اسطوره در ادبيات كودك مي گويد: در ادبيات كودك جنبه تخيل كودك قوي است و چون كودك كمال و قدرت را دوست دارد اگر بتوانيم اين پيوند را با تاريخ برقرار كنيم مورد توجه قرار مي‌گيرد. در غرب از بن‌مايه‌هاي اسطوره‌اي كمك مي گيرند و به صورت خلاق استفاده مي‌كنند.
چرا در ادبيات كودك اسطوره‌سازي نداشته‌ايم؟
اين موضوع، موضوعي كلي و پيچيده است و با توجه به زاويه‌اي كه به آن نگاه مي‌شود نتيجه‌گيري‌هاي متفاوتي مي‌تواند در بر داشته باشد.
محسن مؤمني، نويسنده و رئيس مركز آفرينش‌هاي ادبي حوزه هنري در اين زمينه مي‌گويد: «در گذشته فكر غلطي به نويسندگان ما القا شد كه متأسفانه پاك‌كردن اين فكر غلط بسيار سخت است. فكر غلط اين بود كه امروزه دوران قهرمان‌ها و پهلوان‌ها تمام شده و داستان امروزي بايد خالي از اين چيزها باشد. اما اينگونه نيست. در اين زمينه آن طور كه بايد و شايد كار نشده كه دليل آن شايد همين فكر غلط باشد. از سوي ديگر ما در كشوري زندگي مي‌كنيم كه خيلي قهرمان داريم. شايد از فرط زيادي به راحتي از كنارشان مي‌گذريم و متأسفانه در رسانه‌ها نيز به آنها پرداخته نمي‌شود.
از سوي ديگر «شهرام اقبال‌زاده» اين مسأله را به زمينه‌هاي اجتماعي- فرهنگي گذشته مرتبط مي‌داند و مي‌افزايد: دليل اين امر شايد يك نوع سرگشتگي فرهنگي باشد. بعد از مشروطيت كه ما ايراني‌ها با فرهنگ غرب آشنا شديم، دچار سرگشتگي شديم و واكنشمان در زمينه فرهنگ غرب يا به صورت طرد بود يا شيفتگي.
تنها گروه اندكي بودند كه به پيشينه فرهنگي توجه داشتند. جريان فرهنگي و ادبي دچار افراط و تفريط شد.
ادبيات بايد هويت ملي داشته باشد تا جهاني شود. ما بايد از دستاوردهاي غرب آگاهانه و با تأكيد بر پيشينه تاريخي خودمان استفاده كنيم، يعني نگاه انتقادي به گذشته و امروز داشته باشيم.
وي با ذكر مثالي بيان مي‌كند: چرا ايراني ها مي‌خواهند كالاي خارجي بخرند؟ شايد بگوييد چون كيفيت كالاهاي خارجي بهتر است. اما نه. دليل آن اين است كه به خودباوري نرسيده‌ايم. در زمينه اسطوره نيز همين‌طور است. بيشتر نويسنده‌ها مجذوب غرب‌اند و به نيازهاي مخاطب توجه ندارند و نوعي خلأ بين مخاطب و نويسنده وجود دارد. رسانه‌ها نيز تأثير دارند. اكثر رسانه‌هاي ما تحت تأثير موج فرهنگي غرب‌اند. رسانه‌ها به ميزاني كه به هري پاتر و ستاره‌هاي فوتبال غربي مي‌پردازند به اسطوره‌هاي ايراني توجه ندارند. دليل ديگر اين است كه نويسنده‌هاي ما كم مي‌خوانند، نيازهاي نسل جديد را نمي‌شناسند و از پيشينه تاريخي و ادبياتي كشور آگاهي كافي ندارند تا بتوانند آن را در قالب داستان براي كودكان بيان كنند.
«مهدي پورعمراني» نيز دليل اصلي را در كم‌كاري نويسندگان مي‌داند و مي‌گويد: «كم‌كاري نويسندگان ايراني در زمينه توليد آثار باعث شده بسيار از مصرف‌كنندگان ايراني به سمت ادبياتي كشيده شوند كه با فرهنگ ما همخواني ندارد. كم‌كاري نويسندگان باعث شده كه اسطوره‌هاي ما كمرنگ شوند.



چرا اسطوره‌هاي خيالي غرب رونق يافت؟
در اينجا اين سؤال پيش مي‌آيد كه چرا اسطوره‌هايي نظير «مرد عنكبوتي» يا «هري پاتر» در جامعه‌اي مانند ايران كه هيچ سنخيتي با بسترهاي اين داستان ندارد رونق يافت؟ دليل آن پرداخت قوي اين اسطوره‌هاست، ضعف ما يا هر دو؟
«مؤمني»‌ در اين مورد مي‌گويد: «دليل اينكه اينگونه آثار با اقبال زياد روبرو شد اين است كه آنها به يك نياز پاسخ داده‌اند. اين داستان‌ها به نياز نوجوانان در زمينه قهرمان‌پروري پاسخ داده‌اند. به اين نيازها از مدت‌ها پيش توجه نمي‌شد. موقعيت داستان‌هاي تخيلي غربي به دو دليل بوده است اول اينكه به يك نياز در قالب امروزي پاسخ داده‌اند و ديگر اينكه اين داستان‌ها در قالب‌ها مختلف اعم از رمان، انيميشن، بازي رايانه و… مطرح مي‌شوند.
دكتر «نعمت‌الله فاضلي» انسان‌شناس، در مقاله‌اي كه با عنوان «تحليل جامعه‌شناختي هري‌ پاتر در ايران» در پايگاه اطلاع‌رساني خود منتشر كرده است، مي‌نويسد: «هري پاتر قهرمان داستان‌هاي تخيلي رولينگ به اسطوره‌ها مي‌پيوندد… استقبال بي‌نظير و همگاني از هري‌ پاتر را مي‌توان حاصل سرخوردگي‌هاي همگاني انسان‌ها از جهاني دانست كه با تأكيد صرف بر محسوسات و پديده‌هاي عيني، خط بطلان بر تمام احساساتي كشيده است كه گاه و بي‌گاه بر جان انسان‌هاي سرگشته اين قرن آهني عارض مي‌شود و الگوهاي استدلالي و منطقي وي را زير سؤال مي‌برد. دنياي جادويي هري پاتر فرصتي است براي پشت‌سرگذاشتن ناتوانايي‌هاي بشري. اين دنيا پاسخي است به نياز جامعه غربي.»
وي در اين مقاله در مورد اين كه چرا اين اثر در ايران مورد توجه قرار گرفته، مي‌نويسد: «جدا از تأثيرات رسانه‌اي غرب در تبليغ اين كتاب، بي‌شك در جامعه ما نيز نيازي دروني به اين دنياي تخيلي بوده است كه اين كتاب اين چنين مورد استقبال عموم قرار گرفته است… نوجوانان ايراني با ورود به اين دنياي تخيلي، سرخوردگي‌هاي خود را در دنياي واقعي كه ناشي از بي‌قدرتي در مقابل نيروهاي ماوراءالطبيعي است جبران مي‌كنند و همراه با قهرمان كتاب و با استفاه از قدرت نامحدود جادو به جنگ مشكلات و سختي‌ها مي‌روند.»
با توجه به آنچه گفته شد، افزايش خودباوري ملي، تغيير نوع نگرش به غرب و توجه به ظرفيت‌هاي فرهنگ خودي از سوي نويسندگان ايراني، شناخت مخاطبان و نيازهاي آنها و توجه بيشتر نويسندگان به اين حوزه مي‌تواند از جمله مواردي باشد كه باعث پررنگ‌ترشدن نقش اسطوره در ادبيات و به خصوص ادبيات كودك و نوجوان كشور شود.

عتیقه زیرخاکی گنج