• بازدید : 43 views
  • بدون نظر
این فایل در ۳۳صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

در آغاز دوره پهلوی طول راه‌های کشور ما ۳۹۰۰ کیلومتر تجاوز نمیکرد. در دوران رضاشاه پهلوی طول راه‌های ایران به ۲۴۰۰۰ کیلومتر بالغ گردید. در ابتدای انقلاب سفید محمدرضا شاه طول راه‌های کشور ما به حدود ۳۵۰۰۰ کیلومتر افزایش یافته بود، با اجرای برنامه‌های عمرانی اول تا چهارم طول راه‌های ایران بحدود ۴۲۰۰۰ کیلومتر و در برنامه عمرانی پنجم به ۲۶۰۰۰ کیلومتر شاه‌راه، راه اصلی و فرعی رسید. در حال حاضر وزارت راه و ترابری عهده‌دار نگهداری ۱۰۷٬۰۰۹ کیلومتر از انواع راه‌ها است.
وزارت راه و ترابری عملیات نگهداری راه بوسیله ۳ اداره ستادی و ۲۹ اداره کل راه و ترابری استان به انجام می‌رساند. عملیات راه‌داری جاری و معمولی و راه‌داری فوری و اضطراری به‌عهده ادارات کل راه و ترابری است، و عملیات راه‌داری دوره‌ای مستمر و راه‌داری متناوب (روکش آسفالت راه‌ها) با نظارت ادارات ستادی وادارات کل راه و ترابری استان‌ها از محل اعتبارات طرح‌های ملی و استانی بوسیله بخش خصوصی به انجام می‌رسد.

راه و محیط 
از زمان‌های بسیار دور، نیاز بشر برای برقراری ارتباط عامل ایجاد راه‌ها است و راه‌ها به دلیل اهمیت زیاد اجتماعی که دارند به عنوان زیر ساخت اصلی هر جامعه‌ای مطرح می‌شوند. بشر با نگاه به توسعه روزافزون در همه زمینه‌های زندگی خود، به نظر مي‌رسد که صحت سلامت محیط پیرامون خود و عناصر موجود در آن را به فراموشی سپرده است و همچنان با سرعت بسیار زیادی آن را نادانسته به نابودی می‌کشاند. راه‌ها و وسایل نقلیه از ساخته‌های بشری هستند که در مدت کوتاهی تعداد آنها زیاد و در همه جا پخش شده‌اند و اثرگذاری‌های فاجعه‌باری بر محیط خود دارند. 
این مقاله مقدمه‌ای در بررسی و بیان اندرکنش راه و محیط از دیدگاه اثرات وارد بر محیط از طرف راه‌ها می‌باشد. راه وسیله و ابزار برقراری ارتباط می‌باشد و در این مبحث منظور از آن، خود راه و عناصر متعلق و مربوط به آن همانند خودروها در زمان‌های ساخت و بهره‌برداری و بدین ترتیب زیر ساخت اصلی یک جامعه می‌باشد. 
محیط به معنای محلی است که آدمی را احاطه کرده و قلمرو حیات و زندگی است و منظور از آن در این مقاله محیط زیست می‌باشد. محیط زیست به محیطی که فرآیند حیات را در بر‌گرفته و با آن بر‌هم‌ کنش دارد و از طبیعت، جوامع انسانی و نیز فضاهایی که با فکر و به دست انسان ساخته‌ شده‌اند تشکیل یافته است و کل فضای زیست‌کره را در بر می‌گیرد. محیط زیست زیرساخت موجودیت هر موجود زنده‌ای است. 
زیرساخت به اساس و بنیاد و زمینه ایجاد ساختارهای یک سیستم گفته ‌می‌شود و در یک جامعه به سیستم‌ها، تسهیلات، خدمات و تأسیسات اصلی شامل راه‌ها، سیستم‌های حمل و نقل، خطوط نیرو و آب، مؤسسات عمومی و غیره زیرساخت اطلاق می‌شود. 
راه‌ها انواع مختلفی دارند که شامل راه‌های هوایی، زمینی و دریایی هستند و راه‌های زمینی نیز به ریلی و جاده‌ای تقسیم می‌شوند و هرکدام از این راه‌ها و حمل‌ونقل درون آنها تولیدکننده آلاینده‌های مختلف می‌باشند که برخی از آنها ماهیتی مشترک و برخی دیگر به نوع مخصوصی باز می‌گردند و نیز اثرگذاری‌های متفاوتی روی محیط دارند. 
محیط نیز شامل هوا، آب، خاک، موجودات زنده و انسان است که هرکدام، از مسیرهای مختلف و وابسته به خصوصیت خود و آلاینده به صورت مستقیم و غیر مستقیم می‌توانند از راه‌ها، اثرپذیری داشته باشند. 
به طور کلی اثرگذاری راه‌ها بر هرکدام از عناصر محیط یا موجودات زنده که باشد نهایتاً بر انسان اثر خود را نیز می‌گذارد و توسعه انسانی و سلامت او را به خطر می‌اندازد. 
در این سری از مقالات در مورد “اندرکنش راه و محیط”، اثرات انواع راه‌ها، معرفی و اثرگذاری‌های آنها بر محیط و اثرپذیری‌های محیط مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد. در این شماره، از اثرگذاری راه‌ها و حمل و نقل هوایی بر محیط خود صحبت می‌شود. 
حمل و نقل هوایی تولیدکننده آلاینده‌های زیادی است که به دلیل وسیع بودن محیط پخش و سختی بررسی و تحقیقات، مطالعات کمی در مورد آنها صورت گرفته است. از آلاینده‌های اصلی این صنعت می‌توان به آلودگی صوتی و گازی اشاره نمود. 
بخاری که توسط هواپیماها در حین حرکت در هوا ایجاد می‌شود به طور مؤثر باعث مسدود شدن نفوذ نور خورشید در خلال روز و کاهش محدوده دمایی روزانه (تفاوت بیشترین دماهای روزانه و بیشترین دماهای شبانه) و کاهش خروج تابش‌های مادون قرمز از زمین در شب می‌شوند. 
بعد از واقعه حمله به ساختمان‌های مرکز تجارت جهانی و ساختمان‌های دیگر در ایالات متحده برای سه روز (۱۵ تا ۱۷ سپتامبر) تمامی پروازها در این کشور و به خصوص شهرهای نیویورک و واشنگتن لغو شد و فرصتی برای آزمون این فرضیه بوجود آمد. محقققین در این سه روز با مطالعه اثر حمل‌ونقل هوایی بر کاهش محدوده دمایی روزانه، اثرپذیری این پارامتر را اثبات نمودن
انواع راهها 
آزاده راه  (freeway) : هيچ مانعي بر سر حركت وسايل نقليه وجود ندارد . راههايي با حداقل چهار خط عبور و حايلهاي وسط راه اين راهها بدون تقاطع مي باشند . 
بزرگ راه  (Exqressway) : مسير هايي باحداقل ۴ خط عبور كه حداقل تقاطعات ترافيكي را داشته و بريدگي ها با هم حداقل km2 فاصله دارند . 
مراحل طرح و اجراي پروژه هاي مسير يابي در راه سازي : 
۱-  جمع آوري اطلاعات مورد نياز شامل عكس هاي هوايي, تردد مسافر و حجم كالا , نقاط مورد نظر مسير , موقعيت پلها و آبروها و … نقشه هاي منطقه و آمارهاي لازمه از جمعيت . 
۲-  طرح مقدماتي و شناسايي محلي ( تعيين مناسب ترين مسير از بين واريافت هاي مختلف) اين بخش بر روي نقشه هاي ۲۵۰۰۰/۱ تا ۲۰۰۰۰۰/۱ انجام مي شود امكان سنجي واريافت ها شامل نكات اجتماعي و تكنولوژيكي در اين بخش تحت عنوان فاز صفر انجام مي شود پس از آن چند گزينه مناسب و در مرحله فاز ۱ انتخاب واريافت بهينه 
فاز ۲ 
۳-   تهيه نقشه هاي بزرگ مقياس نواري از مسير اوليه به عرض ۱۰۰ تا ۶۰۰ متر با مقياس ۵۰۰/۱ تا ۱۰۰۰۰/۱
۴-   مطالعه مسير و تهيه طرح بر اساس نقشه هاي توپوگرافي و ارائه مشخصات فني 
۵-   تهيه نقشه هاي بزرگ مقياس از ابنيه مسير با مقياس ۵۰/۱ يا ۱۰۰/۱ 
۶-   ميخكوبي بر روي زمين در فواصل مورد نياز برداشت پروفيل طولي و عرضي و شمارهگذاري ميخها 
فاز ۳ ß ۷- در مراحل ساخت راه آزمايشات و كنترل هاي كيفي و كمي مصالح و لايه ها انجام مي پذيرد . 
فاز ۴ß ۸- بهره برداري از راه و سرويس و نگهداري مسير 
عمليات خاكي : 
عمليات خاكي شامل كليه كارهاي لازمه براي تميز كردن بستر و حريمه راه خاكبرداري و خاكريزي خاك , سنگ و يا ساير مصلالح از مسير و محدوده راه در منطقه عمليات طرح مي باشد. 
–    هرگونه مصالح ساختماني كه از تخريب ابنيه بدست مي آيد پس  از دور  كردن از بسته و حريمه راه بايد طبق تشريفات قانوني تحويل صاحبان آن گردد . 
–    سطوحي كه پائين تر از خط زمين طبيعي قرار گرفته اند طبق نظر دستگاه نظارت بايد ريشه كني كامل تا عمق لازمه انجام شده در بقاياي ريشه ها , علف ها , رستني ها و هرگونه مواد و مصالح نامناسب ديگر نيز از زمين كنده و بدور ريخته شود تا احتمال مدفون شدن زير خاكريز حريمه راه را نداشته باشد . 
–    چنانچه مسير راه از داخل باغ , قلمستان , منطقه جنگلي عبور نمايد كليه درختان نهال ها و هرگونه رستني ها بايد از تمامي حريمه و بستر راه قطع و ريشه كني شده و مسير پاك گردد . 
–    چنانچه شاخه  درختانيكه در مجاورت مسير قرار گرفته يا شاخه درختاني كه دستور حفظ وحراست آنها داده شده حدود پنج متر داخل حريمه راه شده باشند اين قبيل شاخه ها بايد از نزديك تنه درخت قطع شوند . 
  • بازدید : 78 views
  • بدون نظر
این فایل در قالب pdfتهیه شده وشامل موارد زیر است:

محمود حسابی در سال ۳ اسفند ۱۲۸۱[۲] (۱۳۲۱ ه. ق) در تهران از پدر و مادر تفرشی زاده شد.[۱] پدرش سید عباس معزالسلطنه و مادرش گوهرشاد حسابی هر دو اهل تفرش و از سادات تفرش بودند.
او چهار سال اول دوران کودکی‌اش را در تهران سپری نمود. در هفت سالگی تحصیلات ابتدایی خود را در بیروت با تنگدستی و مرارت‌های دوری از میهن، در مدرسه کشیش‌های فرانسوی آغاز کرد. در همان زمان تعلیمات مذهبی و ادبیات فارسی را نزد مادرش فرا می‌گرفت. او قرآن و دیوان حافظ را از حفظ می‌دانست. او همچنین بر کتب بوستان، گلستان سعدی، شاهنامه فردوسی، مثنوی مولوی و منشات قائم مقام فراهانی اشراف کامل داشت. حسابی با شعر و موسیقی سنتی ایران و موسیقی کلاسیک غرب به خوبی آشنا بود. او در نواختن ویولن و پیانو مهارت داشت. وی در چند رشته ورزشی نیز موفقیت‌هایی کسب کرد، از جمله کسب مدرک نجات غریق در رشته شنا در دوران نوجوانی در بیروت.[۹][۱۰] محمود حسابی در ۱۲ شهریور سال ۱۳۷۱ هجری شمسی در بیمارستان دانشگاه ژنو درگذشت. 
تحصیلات[ویرایش]
شروع تحصیلات متوسطه او همزمان با آغاز جنگ جهانی اول و تعطیلی مدارس فرانسوی زبان بیروت بود. از این رو به مدت دو سال در منزل به تحصیل پرداخت. پس از آن در کالج آمریکایی بیروت به تحصیلات خود ادامه داد. در سن ۱۷ سالگی لیسانس ادبیات، و در سن ۱۹ سالگی لیسانس بیولوژی را اخذ نمود. پس از آن در رشته مهندسی راه و ساختمان از دانشکده فرانسوی مهندسی در بیروت فارغ‌التحصیل شد. در آن دوران با اشتغال در نقشه‌کشی و راهسازی، به امرار معاش خانواده کمک می‌کرد. او همچنین در رشته‌های پزشکی، ریاضیات و ستاره‌شناسی به تحصیلات دانشگاهی پرداخت.

حسابی در دانشگاه سوربن فرانسه، در رشتهٔ فیزیک به تحصیل و تحقیق پرداخت. در سال ۱۹۲۷ میلادی در سن ۲۵ سالگی دانشنامه دکترای فیزیک خود را، با ارائهٔ رساله‌ای تحت عنوان «حساسیت سلول‌های فتوالکتریک»، با درجه عالی دریافت نمود.[۹][۱۰][۱۱][۱۲]

لیسانس ادبیات از دانشگاه آمریکایی بیروت (۱۲۹۹ ه. ش)
لیسانس مهندسی راه و ساختمان از دانشگاه فرانسوی بیروت (۱۳۰۱ ه. ش)
لیسانس ریاضیات، ستاره‌شناسی و زیست‌شناسی از دانشگاه آمریکایی بیروت (۱۳۰۳ ه. ش)
لیسانس مهندسی برق از دانشکده برق پاریس (۱۳۰۴ ه. ش)
لیسانس مهندسی معدن از مدرسه عالی معدن پاریس (۱۳۰۵ ه. ش)
دکتری فیزیک از دانشگاه سوربن فرانسه (۱۳۰۵ ه. ش)
مناصب سیاسی[ویرایش]
وی در سال ۱۹۵۷ به عنوان سناتور انتصابی[۱۳]تهران وارد دوره چهارم مجلس سنای ایران شد. وی همچنین وزیر آموزش و پرورش کابینه محمد مصدق در سال‌های ۱۹۵۱–۱۹۵۲ بوده‌است.[۷]

فعالیت‌های شغلی و اجتماعی[ویرایش]
دکتر حسابی با وجود امکان ادامه تحقیقات در خارج از کشور، به ایران بازگشت و به پایه‌گذاری علوم نوین و تأسیس دارالمعلمین و دانشسرای عالی،[۱۴] دانشکده‌های فنی و علوم دانشگاه تهران، نگارش ده‌ها کتاب و جزوه و راه‌اندازی و پایه‌گذاری فیزیک و مهندسی نوین پرداخت.[۹][۱۰]

اقدامات علمی و اجرائی[ویرایش]

میدان حسابی

مقبره دکتر حسابی
اولین نقشه‌برداری فنی و تخصصی کشور (راه بندرلنگه به بوشهر)[۱۵][۱۶]
اولین راهسازی مدرن و علمی ایران (راه تهران به دربندسر (شمشک))[۱۷]
پایه‌گذاری اولین مدارس عشایری کشور[۱۸][۱۹][۱۶]
پایه‌گذاری دارالمعلمین عالی (دانشسرای عالی)[۲۰]
ساخت اولین رادیو در کشور[۱۵][۲۰]
راه‌اندازی اولین آنتن فرستنده در کشور[۱۷]
راه‌اندازی اولین مرکز زلزله‌شناسی کشور[۱۷]
راه‌اندازی اولین رآکتور اتمی سازمان انرژی اتمی کشور[۱۷]
راه‌اندازی اولین دستگاه رادیولوژی در ایران[۱۵][۲۱]
محاسبه و تعیین ساعت رسمی ایران[۲۲]
پایه‌گذاری اولین بیمارستان خصوصی در ایران، به نام بیمارستان گوهرشاد[۱۶]
شرکت در پایه‌گذاری فرهنگستان ایران و ایجاد انجمن زبان فارسی[۱۶]
تدوین اساسنامه طرح تأسیس دانشگاه تهران[۲۳]
پایه‌گذاری دانشکده فنی دانشگاه تهران[۲۰]
پایه‌گذاری دانشکده علوم دانشگاه تهران[۲۰]
پایه‌گذاری شورای عالی معارف[۱۷]
پایه‌گذاری مرکز عدسی سازی اپتیک کاربردی در دانشکده علوم دانشگاه تهران[۱۷]
پایه‌گذاری بخش آکوستیک در دانشگاه و اندازه‌گیری فواصل گام‌های موسیقی ایرانی به روش علمی[۱۷]
پایه‌گذاری انجمن موسیقی ایران و مرکز پژوهش‌های موسیقی[۱۷]
پایه‌گذاری و برنامه ریزی آموزش نوین ابتدایی و دبیرستانی[۱۷]
پایه‌گذاری مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران[۱۵][۲۰]
پایه‌گذاری مرکز تحقیقات اتمی دانشگاه تهران[۲۴]
پایه‌گذاری سازمان انرژی اتمی ایران[۱۵][۲۰]
پایه‌گذاری اولین رصدخانه نوین در ایران[۲۵]
پایه‌گذاری مرکز مدرن تعقیب ماهواره‌ها در شیراز[۲۰][۱۶]
مشارکت در پایه‌گذاری مرکز مخابرات اسدآباد همدان[۱۶]
پایه‌گذاری کمیته پژوهشی فضای ایران[۲۵]
ایجاد اولین ایستگاه هواشناسی کشور (در ساختمان دانشسرای عالی در نگارستان دانشگاه تهران)[۲۳][۱۶]
تدوین اساسنامه و تأسیس موسسه ملی استاندارد[۱۶]
تدوین آیین‌نامه کارخانجات نساجی کشور و رساله چگونگی حمایت دولت در رشد این صنعت[۲۵]
پایه‌گذاری واحد تحقیقاتی صنعتی سغدایی (پژوهش و صنعت در الکترونیک، فیزیک، فیزیک اپتیک، هوش مصنوعی)[۲۵]
راه‌اندازی اولین آسیاب آبی تولید برق (ژنراتور) در کشور[۲۵]
ایجاد اولین کارگاه‌های تجربی در علوم کاربردی در ایران[۲۵]
ایجاد اولین آزمایشگاه علوم پایه در کشور[۲۵]
تأسیس واحد تحقیقاتی صنعتی سغدایی (۱۳۶۱)[۲۵]
تشکیل و ریاست کمیته پژوهشی ایران ۱۳۶۰[۲۶]
جوایز و افتخارات[ویرایش]

مراسم اهدای نشان لژیون دونور فرانسه
۱۳۴۹ – دریافت عنوان «استاد برجسته دانشگاه تهران»[۲۷]
۱۳۶۵ – برگزاری کنفرانس سالانه فیزیک ایران در ۱۳۶۵ در گرامی‌داشت محمود حسابی[۲۷]
نشان لژیون دونور فرانسه[۲۷][۲۸][۲۹]
طرح تأسیس دانشگاه تهران[ویرایش]
حسابی نخستین رئیس دانشکده فنی، پس از تأسیس دانشگاه تهران بود. در مورد نقش دکتر حسابی در تأسیس دانشگاه تهران عقاید مختلف و متقاوتی وجود دارد.

مهدی خزعلی به نقل از وی می‌نویسد:

جهت تأسیس دانشگاه تهران با وساطت یکی از دوستان وقت ملاقاتی از وزیر معارف وقت گرفتم، پس از توضیح طرح، وزیر معارف از من پرسید: «دانشگاه بسازید که چه بشود؟» من عرض کردم: «دکتر و مهندس‌ها که برای تحصیل به فرنگ می‌روند را در مملکت خودمان تربیت کنیم.» و او پاسخ داد: «تربیت دکتر و مهندس برای ما صد سال زود است.»
متاثر از کوته فکری وزیر معارف از دفتر وزیر خارج شدم، دوستی که آزردگی مرا دید برای تسلی خاطر گفت من می‌توانم از رضا شاه برایت وقت ملاقات بگیرم. وقت ملاقات با رضا شاه تعیین شد، برای او طرح تأسیس دانشگاه تهران را شرح دادم و شاه پرسید «که چه شود؟» عرض کردم به جای آنکه جوانان ما به فرنگ بروند در مملکت خودمان دکتر و مهندس آموزش دهیم و رضا شاه باز پرسید «که چه شود؟» و عرض کردم: «این جاده‌ها و راه‌آهن را آلمان‌ها می‌سازند مهندسین خودمان بسازند و…» رضاشاه بسیار استقبال کرد و گفت بروید طرح‌تان را بنویسید به مجلس می‌گویم رای بدهد! و من از همان شب شروع به نگارش طرح دانشگاه کردم. فردای آن روز از دربار به در خانه‌ام آمدند، تعجب کردم که با من چه کار دارند، دیدم یکصد هزار تومان پول فرستاده‌اند که اعلیحضرت فرموده‌اند، کارتان را شروع کنید و طرح‌تان را نیز بنویسید. این همان مبلغ خرید زمین دانشگاه تهران بود و کار ساخت و ساز همزمان با نوشتن طرح آغاز شد.[۳۰][۳۱]
دکتر ضیاء موحد در مصاحبه‌ای ادعای نقش دکتر حسابی در تأسیس دانشگاه تهران را کذب محض می‌داند.[۳۲] درباره دکتر محمود حسابی غلو های بسیار شده است ،این غلو ها در حدی است که عده ای از مقامات ایران تقاضا کرده اند نام ایشان را از کلیه مکان ها و موسسات بر داشته شود .هیچ سندی وجود ندارد که دکتر حسابی شاگرد انیشتن بوده است ،باحتمال بسیار زیاد ایشان حتی یک ساعت هم شاگرد انیشتن نبوده است . دکتر محمود حسابی هیچ تعریفی هم از جهان سوم نکرده است. تعریفی که بایشان نسبت می دهند اولین بار توسط دکتر محمد حسین پاپلی یزدی استاد دانشگاه تربیت مدرس که مدتی در داشگاه سوربن تدریس می کرده است در فصلنامه تحقیقات جغرافیایی شماره ٦١ تابستان ١٣٨٠چاپ شده است .

موزه دکتر حسابی[ویرایش]
نوشتار اصلی: موزه دکتر حسابی
اندک زمانی پس از مرگ حسابی در سال ۱۳۷۲، خانه او تبدیل به موزه‌ای شد که در آن وسایل شخصی، مدارک علمی و تحصیلی، نشان‌ها و تقدیرنامه‌ها و عکس‌های قدیمی و متن نطق‌ها و نوشته‌ها در آن به نمایش گذاشته شده‌است. این موزه در خیابان تجریش، خیابان مقصودبیک قرار دارد.[۳۳] که در گذشته چهارراه حسابی نامیده می‌شد.[۳۴]

بحث پیرامون جایگاه علمی فرهنگی[ویرایش]
پس از مرگ حسابی، در رسانه‌های ایران مطالبی غلوآمیز[۳۵] در خصوص آثار و جایگاه علمی وی و ارتباط وی با دانشمندانی چون آلبرت اینشتین منتشر شده است که مورد انتقاد برخی قرار گرفته است. از این مطالب می‌توان برای نمونه به طرح مسائلی چون همکاری و ارتباط وی با آلبرت اینشتین و مقاله مشترک آن دو، تنها شاگرد ایرانی اینشتین بودن، بزرگترین فیزیکدان ایران بودن، مرد علمی سال بودن، دارا بودن نظریه‌ای نوین و اثبات شده در علم فیزیک و تحصیل همزمان و تخصص در رشته‌های مختلف اشاره کرد. همچنین دیدگاه وی دربارهٔ زنان (مانند الزام مادرش به حجاب کارکنان درمانگاه گوهرشاد[۳۶] و امتناع از اعطای بورس تحصیلی به آلنوش طریان[۳۷]) نقد شده است.[۳۸]

ایرج حسابی فرزند دکتر حسابی در مصاحبه‌ای به مکاتبات پدرش با فیزیکدان زن فرانسوی و برنده نوبل فیزیک بنام دکتر لولا اشاره می‌کند درحالیکه تاکنون تنها دو فیزیکدان زن موفق به دریافت نوبل فیزیک شده‌اند که درمیان آن‌ها نام چنین شخصی وجود ندارد.[۳۹][۴۰]

برخی از چهره‌های دانشگاهی مانند رضا منصوری[۴۱][۴۲][۸] مهدی زارع[۴۳][۴۴] و ضیاء موحد[۴۵] مبالغه دربارهٔ او را نکوهیده‌اند. برخی نیز مانند مهدی گلشنی ضمن نکوهش غلوهای زیاد دربارهٔ وی و البته نکوهش نقدهای تند، وی را فیزیکدانی متفکر دانسته‌است.[۴۶] ناصر مقبلی، استادیار و دستیار محمود حسابی نیز، خدمات حسابی را در پیشرفت و به روز کردن سپهر علمی ایران بسیار ارزنده شمرده و تلاش برای حفظ یاد او را درست می‌داند.[۴۷]

ایرج حسابی پسر محمود حسابی این نقدها را رد کرده است.[۴۸] وی در مصاحبه‌ای گفته است که پدرش هیچ عکسی با آلبرت اینشتین ندارد.[۳۶] در هر صورت پسر دكتر حسابي سعي كرده است از پدرش يك اسطوره بسازد ،تلاش هاي پسر چهره پدر را در حد بسيار زيادي مغشوش كرده است

آثار[ویرایش]
آثار به جای مانده از محمود حسابی در زمینه‌های فیزیک، زبان فارسی و پژوهش‌های فرهنگی شامل ۲۱ کتاب و مقاله‌است. برخی از مهمترین آثار وی عبارتند از:[۴۹]

کتاب‌های فیزیک دبیرستان ۱۳۱۸.[۵۰][۵۱][۵۲]
کتابی در تفسیر امواج دوبر در شش رساله، دانشگاه تهران ۱۹۴۶.[۵۳]
مقاله ذرات پیوسته، در نشریه آکادمی علوم آمریکا ۱۹۴۷.[۵۴]
مقاله اثبات نظری بیشتر بودن جرم ذرات شارژ شده به وسیله نور نسبت به الکترون (پیشنهاد تفسیر قانون جاذبهٔ عمومی نیوتون و قانون میدان الکتریکی ماکسول)، گزارش نشریه انجمن فیزیک آمریکا ۱۹۴۸.[۵۵]
مقاله مدل ذرات بی‌نهایت گسترده، نشریهٔ فیزیک فرانسه ۱۹۵۷.[۵۶]
کتاب دیدگانی فیزیک دانشگاه تهران ۱۳۴۰.[۵۷]
رساله نظریه ذرات بی‌نهایت گسترده، دانشگاه تهران ۱۹۷۷.[۵۸]
«وندها و گهواژه‌های فارسی» ۱۳۶۸
«فرهنگ حسابی» (انگلیسی به فارسی) ۱۳۷۲

عتیقه زیرخاکی گنج