• بازدید : 55 views
  • بدون نظر
این فایل در ۳۵صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

بشر همواره دنبال راهي براي حمل و نقل كالا از محلي به محل ديگر بوده است. حمل و نقل از طريق رودخانه توسط قايق‌هاي اوليه، اولين روشي بود كه بشر بدان دست يافت. هرچند كه امروزه نيز حمل و نقل رودخانه‌اي يا دريايي، ارزانترين نوع حمل و نقل مي‌باشد، ليكن بايد به اين نكته توجه داشت كه رودخانه يا دريا در هر امتداد و مسير دلخواه وجود نداشته و بشر ناگزير به استفاده از راه‌هاي زميني بوده است. اولين راه‌هاي زميني ساخته شده، شايد راه‌هاي ارتباطي بين چند روستا باشد. گسترش شهرنشيني و بوجود آمدن حكومت‌هاي مركزي، از نقطه نظرهاي اجتماهي، سياسي، نظامي و اقتصادي، بشر را ناگزير به ايجاد راه‌هاي زميني طولاني نموده است.

وجود دو راه ارتباطي شاهي از شهر سارد در كنار درياي اژه به شوش پايتخت مخامنشي به طول تقريبي ۲۷۰۰ كيلومتر با كاربرد سياسي ـ نظامي و جاده ابريشم از مرز چين تا بندر انطاكيه در كنار درياي مديترانه با كاربرد اقتصادي، از مثال‌هاي بارز اين مدعا مي‌باشند.
هرچند كه در حمل و نقل‌هاي اوليه با استفاده از اسب و قاطر و شتر، براي عبور از دره‌ها و رودخانه‌ها احتياج به تمهديات خاصي نبوده و عبور از اين موانع هرچند كه به دشواري، ولي به طريق صورت مي‌گرفت. ليكن لزوم سرعت بيشتر در ارتباطات و همچنين سنگين‌تر شدن محمولات و استفاده از وسايل حمل و نقل پيشرفته‌تر نظير گاري و امثال آن، سرانجام روزي بشر را به اين فكر انداخت كه براي عبور از دره و رودخانه‌ها، معبري ايجاد نمايد كه امروزه به آن پل مي‌گوييم. امروزه نقش راه‌هاي شوسه و آهن، در ساختار اجتماعي و سياسي يك كشور بر هيچ كس پوشيده نيست. براي حمل كالا از نقاط توليد به مصرف، از بنادر به مراكز توزيع، از مزارع به كارخانه‌ها و شهرها، ارتباط روستا به روستا، شهر به شهر و غيره. بشر احتياج به راه‌هاي دسترسي سريع و ايمن دارد. لازمه هر راه سريع، عبور آسان و مطمئن آن از عوارض طبيعي مثل رودخانه‌اه و دره‌ها مي‌باشد كه اين كار توسط پل انجام مي‌شود. هرچه سرمايه‌گذاري اوليه در ساخت پل بيشتر باشد، هزينه‌هاي استهلاك وسايل نقليه و زمان، در آينده كمتر خواهد بود. به عنوان مثال اگر با سرمايه‌گذاري اوليه بشر و تكنيك بالاتر به عوض عبور دره از طريق يك راه طولاني و خطرناك پيچ در پيچ از بالا به پايين و از پايين به بالاي دره، بتوان يك پل با دهانه‌اي به عرض دره ايجاد نمود كه وسايل نقليه به طور مستقيم از دره عبور نمايند، ملاحظه مي‌گردد كه چه صرفه‌جويي‌هايي در آينده امكان‌پذير خواهد بود.
علاوه بر مسائل اقتصادي ـ‌ سياسي و اجتماعي، پل‌ها نقش استراتژيك و تعيين كننده در مسائل نظامي دارند. از اين لحاظ است كه در تاريخ جنگ‌ها يكي از اهداف مهم، بمباران‌هاي هوايي و عمليات تاخيري، پل‌هاي استراتژيك مي‌باشد.
از لحاظ تاريخي، اولين پل‌ها، تيرهاي ساده از سنگ يا چوب بودند كه بر روي پايه‌هاي سنگي در روي رودخانه انداخته مي‌شدند. در دهانه‌هاي بزرگ اين تيرها توسط الياف به صورت معلق درمي‌آمدند، اما به عنوان ردپاي واقعي تاريخي بايد به دنبال پل‌هاي طاقي بود. تحقيقات باستان‌شناسي استفاده از طاق را به عنوان يك سازه به ۴۰۰۰ سال قبل از ميلاد مسيح در خاورميانه نسبت مي‌دهند. ليكن اولين استفاده از طاق به عنوان پل در اسميرناي تركيه به تاريخ ۹۰۰ سال قبل از ميلاد مسيح نسبت داده مي‌شود. در ميان اقوام اروپايي روميان پيشتاز استفاده از طاق‌هاي سنگي به عنوان سازه باربر در ساختمان‌ها و پل مي‌باشند. اولين پل طاقي (قوسي) سنگي ساخته شده رومي، پل سولارس بر روي رودخانه تورون با قدمت ۷۰۰ سال قبل از ميلاد مسيح مي‌باشد. در كارهاي رومي بين سال‌هاي ۴۰۰ تا ۸۰۰ بعد از ميلاد، يك دوران فترت ديده مي‌شود.
در ميان اقوام شرقي، ايرانيان، هنديان و چينيان، پيشتازان و صاحبان فن و هنر معماري مي‌باشند. در سفرنامه ماركوپولو، از پل‌هاي بسيار برجسته و عالي كه به تعداد زياد در چين وجود داشته، توصيف شده است. مدارك مكتوب، دلالت بر وجود يك پل معلق با زنجيرهاي چدني در قرن هفتم بعد از ميلاد در هندوستان دارند.
پل ها و انواع آن 
تعریف پل
 پل یک سازه است که برای عبور از موانع فیزیکی از جمله رودخانه ها و دره ها استفاده می شود.پلهای متحرک نیز جهت عبور کشتیها و قایقهای بلند از زیر آنها ساخته شده است.
تاریخچه پل
ایجاد گذرگاهها و پلها برای عبور از دره ها و رودخانه ها از قدیمی ترین فعالیتهای بشر است. پلهای قدیمی معمولا از مصالح موجود در طبیعت مثل چوب و سنگ والیاف گیاهی به صورت معلق یا با تیرهای حمال ساخته شده اند.پلهای معلق از کابلهایی از جنس الیاف گیاهی که از دو طرف به تخته سنگها و درختها بسته شده و پلهای با تیر حمال از تیرهای چوبی که روی آنها با مصالح سنگی پوشیده می شد، ساخته شده اند.
 
 ساخت پلهای سنگی به دوران قبل از رومیها بر می گردد که در خاور میانه و چین پلهای زیادی بدین شکل برپا شده است. در اروپا نیز اولین پلهای طاقی را ۸۰۰ سال قبل از میلاد مسیح، برای عبور از رودخانه ها از جنس مصالح سنگی ساخته اند.
اغلب پلهای ساخته شده توسط رومیها از طاقهای سنگی دایره شکل با پایه های ضخیم تشکیل یافته است.در ایران نیز ساختن پلهای کوچک وبزرگ از زمانهای بسیار قدیم رواج داشته و پلهایی نظیر سی و سه پل، پل خواجو و پل کرخه بیش از ۴۰۰ سال عمر دارند. 
 از قرن یازدهم به بعد روشهای ساختن پلها پیشرفت قابل توجهی نمود و به تدریج استفاده از دستگاههای فشاری از مصالح سنگی و آجر با ملاتهای مختلف و دستگاههای خمشی از چوب متداول گردیده و تا اوایل قرن بیستم ادامه یافت. شروع قرن بیستم همراه با استفاده وسیع از پلهای فلزی و سپس پلهای بتن مسلح می باشد. 
 از اوایل قرن نوزدهم ساخت پلهای معلق، قوسی یا با تیر حمال از آهن آغاز شد. اولین پل معلق از آهن در سال ۱۷۹۶ به دهانه ۲۱ متر در آمریکا ساخته شد، همچنین در سال ۱۸۵۰ یکی از مهمترین پلهای با تیر حمال از جنس آهن متشکل از دو دهانه ۱۴۰ متر و دو دهانه ۷۰ متری در انگلستان ساخته شد. 
نگهداری پل
با توجه به مخارج سنگین انجام شده برای اجرای ابنیه بتنی،مسئله نگهداری دقیق این سازه ها در برابر آب و باد دو یخبندان از اهمیت خاصی بر خوردار است. 
در مناطقی که بستر رودخانه سست بوده و در اثر طغیان آب امکان شسته شدن داشته باشد باید وضعیت آن را در اطراف پل بعد از طغیانهای مختلف مورد برسی قرار داد تا با تدابیر مختلف از خالی شدن خاک اطراف پی ها و در نتیجه تخریب پایه ها جلوگیری شود. لایه عایق کاری و آسفالت کف جاده باید طوری انجام شود که از نفوذ و باقی ماندن آب در جسم پل جلوگیری شود. 
بعد از پایان ساختمان پل و قبل از تحت سرویس قرار گرفتن،المانهای مختلف آنرا باید به دقت مورد بازدید قرار داد تا مشخص شود تحت بارهای دائمی و دستگاههای ساخت،تغییر شکل ها و ترک های پیش بینی نشده در آن ایجاد نشده باشد، همچنین بعد از آزمون بار گذاری که تحت شدید ترین بارگذاری ممکنه در طول دوره سرویس قرار می گیرد، باید کلیه تغییر شکلهای ایجاد شده و فلش مقاطع بحرانی، ترک های احتمالی، نشست پایه ها، تغییر فرم دستگاههای تکیه گاهی و اتصالات مختلف به دقت مورد برسی قرار گیرند. 

عتیقه زیرخاکی گنج