• بازدید : 59 views
  • بدون نظر
این فایل در ۱۶صفحه قابل ویرایش تهی شده وشامل موارد زیر است:

((اشتغال)) امروزه در جامعه ما, يكى از مسائل اساسى و موضوعات مورد بحث مى باشد, و هركس نسبت به فراخور حالش و براساس رشته تخصصى و انديشه هاى خود, در مورد چگونگى اشتغال جوانان و آداب و شيوه هاى كار, علل و انگيزه هاى بيكارى, انواع مشاغل, اولويت انتخاب شغل ها و… سخن گفته و بحث مى كند. 
اشتغال به كارهاى مفيد و مورد نياز جامعه, داراى اثرات و نتائج قابل توجه براى همه افراد جامعه اسلامى است كه از جمله آن ها مى توان به فوائد زير اشاره نمود: 
–  زمينه رستگارى 
اساسا كار و اشتغال در بينش توحيدى اسلام, يك ارزش محسوب مى شود و تلاش بيشتر در كارهاى دنيوى و اخروى, زمينه سعادت و رستگارى افراد را در دنيا و آخرت فراهم مى نمايد و آنان را تا درجه جهادگران در راه خداوند بالا مى برد. رسول اكرم(ص) مى فرمايد: ((الكاد على عياله كالمجاهد فى سبيل الله(۱); كسى كه براى تإمين معاش خانواده اش تلاش مى كند, همانند مجاهد در راه خداست.)) 
۲٫ تإمين مخارج زندگى 
يك مسلمان با پيش گرفتن كسب حلال, مخارج زندگى خود را تإمين نموده و تا حدودى از فقر اقتصادى, اخلاقى و فرهنگى خود و جامعه مى كاهد. 
۳٫ وسيله ارتباط سالم 
اشتغال به كار, افراد را در زندگى تحت يك برنامه منظم و منسجم قرار داده و آنان را در روابط اجتماعى و معاشرت با ديگران يارى مى نمايد. 
۴٫ آرامش روح و وجدان 
تمام كسانى كه به كارهاى مفيد اقتصادى اشتغال دارند و بر اساس احساس وظيفه به شغل مناسب و آبرومندانه خود مى پردازند; علاوه بر اين كه آرامش روح و روان و وجدان خود را فراهم مى كنند, به نوعى تفريح نيز مى پردازند; هم چنان كه افراد سست عنصر و بيكار معمولا به اضطراب و افسردگى و عذاب وجدان دچار هستند. 
۵٫ بيدار نمودن روحيه خلاقيت 
اشتغال به كسب هاى مورد علاقه, روحيه ابتكار و خلاقيت را در افراد زنده كرده و استعدادهاى درونى آنان را شكوفا نموده و انسان را متوجه نيروهاى نهفته در اندرون خود مى سازد. و به اين ترتيب, مفيد و موثر بودن خود را باور نموده و اعتماد به نفس در او تقويت مى شود. چنين فردى با روحيه سرشار از عشق به كار, از زندگى خود لذت برده و براى رسيدن به اهداف عالى تلاش مى كند. 
۶٫ تثبيت موقعيت اجتماعى 
اشتغال به كار مفيد و مورد نياز جامعه, راه رسيدن به موقعيت اجتماعى يك فرد مسلمان مى باشد و شغل او هر قدر از نيازهاى جامعه بكاهد و موجب تقويت و استقلال و آزادى و عزت مسلمانان گردد, همان مقدار موقعيت اجتماعى صاحب شغل در ميان افراد جامعه اسلامى, بيشتر و بالاتر خواهد بود. 
خداوند مى فرمايد: (و ان ليس للانسان الا ما سعى)(۲); و اين كه براى انسان بهره اى جز سعى و تلاش او نيست. 
۷٫ جلوگيرى از مفاسد 
بيكارى افراد, موجب ضررهاى جبران ناپذير و داراى مفاسد بى شمار براى اجتماع مسلمانان است; به اين معنا كه يك فرد با انتخاب يكى از مشاغل مورد نياز جامعه و اشتغال به آن, بارى از دوش مردم و مسئولين برمى دارد و در مقابل, فرد بيكار نه تنها مشكلى را در جامعه حل نمى كند بلكه خود, مشكل آفرين و سربار جامعه اسلامى نيز مى شود و علاوه بر اين كه نيرويى هدر رفته, نيروهاى ديگرى را به خود مشغول خواهد كرد. 
با توجه به نكات فوق در اين نوشتار, اشتغال و موضوعات مربوط به آن در سيره و سخن حضرت رسول اكرم(ص), مورد بحث قرار گرفته است. 
اهميت كار 
در سيره پيامبر اكرم(ص) فعاليت هاى اقتصادى افراد, ارزش بالايى دارد. آن حضرت كارگران و توليدكنندگان در عرصه اقتصادى را چنان تشويق مى كند كه در طول تاريخ جوامع بشرى, هيچ فرقه و مذهبى چنين جايگاهى براى اساسى ترين ركن جامعه, يعنى تإمين كنندگان حياتى ترين كالاى اقتصادى, قائل نشده اند. 
انس بن مالك مى گويد: هنگامى كه پيامبر(ص) ازجنگ تبوك برمى گشت, سعد انصارى ـ يكى از كارگران مدينه ـ به استقبال آن حضرت آمد. هنگامى كه رسول الله(ص) با او دست داد, لمس دست هاى زبر و خشن مرد انصارى, حضرت خاتم الانبيإ(ص) را تحت تإثير قرار داد. براى همين, از او پرسيد: چرا دست هاى تو اين چنين كوفته و خشن مى باشد؟ آيا ناراحتى خاصى به دستان تو رسيده است؟ 
عرضه داشت: يا رسول الله! اين خشونت و زبرى دستان من, بر اثر كار با بيل و طناب است كه به وسيله ى آن ها زحمت مى كشم و مخارج خود و خانواده ام را تإمين مى نمايم. 
((فقبل يده رسول الله(ص) و قال: هذه يد لا تمسها النار; پيامبراكرم(ص) دست او را بوسيده و فرمود: اين دستى است كه آتش (جهنم) آن را لمس نخواهد كرد.))(۳) 
نكوهش افراد سست عنصر 
رسول اكرم(ص) گاهى با جوانان سالم و نيرومندى مواجه مى شد. بازوهاى ستبر و اندام مناسب آنان, موجب شگفتى پيامبر(ص) مى گشت. آن حضرت با آنان احوال پرسى نموده و از وضعيت زندگى و شغلشان سوال مى نمود, اگر در جواب گفته مى شد كه: وى فردى بيكار است و هيچ گونه شغلى ندارد; آن بزرگوار ناراحت مى شد و مى فرمود: ((سقط من عينى; از چشمم افتاد.)) (فرد بيكار در نظر من ارزشى ندارد.) اطرافيان مى پرسيدند: يا رسول الله! چرا اين افراد را دوست نمى داريد؟ پيامبر(ص) مى فرمود: براى اين كه اگر مومن شغلى نداشته باشد كه با آن امرار معاش كند, براى امرار معاش, از دين خود خرج خواهد نمود.(۴) 
آن حضرت در گفتارى حكيمانه, افراد تنبل و بى حال را كه تن به كار نمى دهند و مى كوشند كه از دست رنج ديگران بهره مند شوند, مورد نكوهش و سرزنش شديد قرار داده, مى فرمايد: ((ملعون ملعون من القى كله على الناس, ملعون ملعون من ضيع من يعول; از رحمت خدا دور است, از رحمت خدا دور است كسى كه بار زندگى خود را به گردن مردم بيندازد. ملعون است, ملعون است كسى كه اعضاى خانواده اش را (در اثر ندادن نفقه) تباه كند.))(۵) 
البته سيره و سخن پيامبراكرم(ص) در مورد افراد بيكار ـ كه با بهانه هاى واهى فرصت هاى شغلى را از دست مى دهند ـ حاوى نكته مهمى است و آن, اين كه بيكارى ريشه بسيارى از مشكلات و گرفتارىها در زندگى يك جوان فعال و پر انرژى است. زيرا اگر يك فرد مسلمان مخارج زندگى خود را با فعاليت هاى اقتصادى سالم و اشتغال به يك كسب پاكيزه و حلال, تإمين نكند به ناچار براى تإمين زندگى اش ارزش هاى دينى را زير پا گذاشته و به راه هاى فريبنده كه به ظاهر سود سرسام آورى هم دارند, كشيده خواهد شد. و اين, مصداقى از همان امرار معاش از راه دين و ايمان است كه در كلام پيامبر(ص) بود. 
گذشته از اين, بيكارى يك فرد نه تنها موجب از ميان رفتن استعدادهاى درونى وى مى شود و او را به فردى تن پرور و بى خاصيت مبدل مى سازد, بلكه به عنوان يك معضل و بيمارى اجتماعى, يك جوان مسلمان و پاك و سالم را, دچار انواع مفاسد اخلاقى و اجتماعى و بيمارىهاى روحى خواهد ساخت. 
در حقيقت يك عضو فعال و پر انرژى كه از سرمايه ها و ذخاير خدادادى جامعه اسلامى است و بايد به عنوان سرباز جامعه عمل كند, سربار جامعه خواهد شد; به همين دليل پيامبر(ص) بيكارى را براى يك جوان خطرناك مى داند. 
 
نقش انگيزه هاى مقدس در اشتغال 
از منظر حضرت محمد(ص) تمام فعاليت هاى يك مسلمان مى تواند نوعى ارتباط با آفريدگار جهان محسوب شده و علاوه بر ارزش اقتصادى و دنيوى, از پاداش هاى معنوى نيز درجهان آخرت برخوردار مى باشد. 
آرى كار براى خدا, نقش مهمى در شكل دادن به رفتار اقتصادى انسان دارد. به علاوه اين انگيزه مى تواند قواى جسمى و روحى وى را در فعاليت هاى اقتصادى چند برابر نمايد; به خاطر هدف والاى وى, كار او نيز مقدس خواهد شد. رسول اكرم(ص) بر اين باور بود كه: ((العباده سبعون جزءا افضلها طلب الحلال(۶); عبادت خداوند هفتاد جزء است و بهترين آن ها طلب روزى حلال است.)) 
آن حضرت اشتغال به كارهاى حلال را مانند ساير عبادات, بر زن و مرد مسلمان ضرورى دانسته و مى فرمايد: ((طلب الحلال فريضه على كل مسلم و مسلمه(۷); به سراغ درآمد حلال رفتن, بر هر مرد و زن مسلمان لازم است.)) 

عتیقه زیرخاکی گنج