• بازدید : 96 views
  • بدون نظر
دانلود پروژه پایان نامه کارشناسی ارشد باستان شناسی گاه نگاري مقايسه اي سفال هاي پيش از تاريخ تپه پرديس و ديگر مناطق باستاني دشت تهران,دانلود پروژه و پایان نامه ارشد باستان شناسی درباره گاه نگاري مقايسه اي سفال هاي پيش از تاريخ تپه پرديس و  ديگر مناطق باستاني دشت تهران,دانلود رایگان پروژه و پایان نامه های کارشناسی ارشد رشته باستان شناسی و علوم انسانی,دانلود پاورپوینت و پروپوزال رشته باستان شناسی گاه نگاري مقايسه اي سفال هاي پيش از تاريخ تپه پرديس و  ديگر مناطق باستاني دشت تهران,دانلود تحقیق و مقاله ورد word مقطع کارشناسی ارشد رشته باستان شناسی,گاه نگاري مقايسه اي سفال هاي پيش از تاريخ تپه پرديس و  ديگر مناطق باستاني دشت تهران

با سلام گرم خدمت تمام دانشجویان عزیز و گرامی . در این پست دانلود پروژه پایان نامه کارشناسی ارشد رشته علوم انسانی و باستان شناسی گاه نگاري مقايسه اي سفال هاي پيش از تاريخ تپه پرديس و  ديگر مناطق باستاني دشت تهران رو برای عزیزان دانشجوی رشته علوم انسانی و باستان شناسی قرار دادیم . این پروژه پایان نامه در قالب ۱۶۰ صفحه به زبان فارسی میباشد . فرمت پایان نامه به صورت ورد word قابل ویرایش هست و قیمت پایان نامه نیز با تخفیف ۵۰ درصدی فقط ۱۸ هزار تومان میباشد …

از این پروژه و پایان نامه آماده میتوانید در نگارش متن پایان نامه خودتون استفاده کرده و یک پایان نامه خوب رو تحویل استاد دهید .

این پروژه پایان نامه برای اولین بار فقط در این سایت به صورت نسخه کامل و جامع قرار داده میشود و حجم فایل نیز ۲۶ مگابایت میباشد

دانشگاه آزاد اسلامی
واحد تهران مرکزی
دانشکده ادبیات و علوم انسانی (گرایش باستان شناسی)

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد
رشته باستان شناسی گرایش پیش از تاریخ

عنوان پایان نامه :  گاه نگاري مقايسه اي سفال هاي پيش از تاريخ تپه پرديس و  ديگر مناطق باستاني دشت تهران

راهنمای خرید فایل از سایت : برای خرید فایل روی دکمه سبز رنگ (خرید و دانلود) کلیک کنید سپس در فیلدهای خالی آدرس ایمیل و سایر اطلاعات خودتون رو بنویسید سپس دکمه ادامه خرید رو کلیک کنید . در این مرحله به صورت آنلاین به بانک متصل خواهید شد و پس از وارد کردن اطلاعات بانک از قبیل شماره کارت و پسورد خرید فایل را انجام خواهد شد . تمام این مراحل به صورت کاملا امن انجام میشود در صورت بروز مشکل با شماره موبایل ۰۹۳۳۹۶۴۱۷۰۲ تماس بگیرید و یا به ایمیل info.sitetafrihi@gmail.com پیام بفرستید .


فهرست مطالب
عنوان                                                                                           صفحه
فصل اول : ويژگي هاي جغرافيايي دشت تهران
۱-۱ مقدمه     ۲
۱-۲ ويژگي هاي جغرافيايي دشت تهران     ۴

فصل دوم : مروري بر تاريخچه مطالعات باستان شناسي در دشت تهران
۲-۱ نظري به تاريخ مطالعات باستان شناسي در دشت تهران     ۹

فصل سوم : معرفي استقرارهاي دشت تهران
۳-۱ تپه صادق آبادي     ۱۶
۳-۱-۱ توصيف سفال     ۱۷
۳-۱-۱-۱ نقوش هندسي     ۱۸
۳-۱-۱-۲ نقوش حيواني     ۱۸
۳-۲ تپه فخر آباد     ۱۹
۳-۳ تپه معين آباد     ۲۰
۳-۴ تپه  نوده     ۲۱
۳-۵ تپه ده ماسين     ۲۲
۳-۶ تپه احمد آباد     ۲۳
۳-۷ تپه ارسطو     ۲۵
۳-۷-۱ تپه پيش از تاريخي ارسطو     ۲۵
۳-۷-۲ سفال     ۲۷
۳-۸ تپه پويينگ    ۳۰
۳-۸-۱ تپه پويينگ     ۳۰
۳-۸-۲ تاريخچه مطالعات تپه پويينگ     ۳۱
۳-۹ تپه مافين آباد     ۳۴
۳-۱۰ تپه شغالي پيشوا     ۳۵
۳-۱۰-۱ سفال     ۳۶
۳-۱۱ تپه سفالين پيشوا    ۳۷
۳-۱۱-۱ محوطه باستاني سفالين     ۳۷
۳-۱۲ تپه چشمه علي     ۳۸
۳-۱۲-۱ تاريخچه و نتايج حفاري چشمه علي     ۳۸
۳-۱۲-۲ نقش سفال     ۴۷
۳-۱۲-۲-۱ نوسنگي جديد     ۴۷
۳-۱۲-۲-۲ كالكولتيك انتقالي     ۴۸
۳-۱۲-۲-۳  كالكولتيك جديد      ۵۵
۳-۱۳ تپه پرديس     ۵۹
۳-۱۳-۱ لايه نگاري تپه پرديس     ۶۰
۳-۱۳-۲ گاه نگاري نسبي تپه پرديس بر اساس تركيب سفالها     ۶۴
۳-۱۳-۳ گاه نگاري مطلق تپه پرديس     ۶۶
۳-۱۳-۴ توصيف سفال     ۶۷
۳-۱۳-۴-۱ دوره پارت     ۶۸
۳-۱۳-۴-۲ دوره كالكولتيك قديم     ۶۹
۳-۱۳-۴-۳ دوره انتقالي كالكولتيك     ۷۰
۳-۱۳-۴-۴ دوره نو سنگي جديد     ۷۹

فصل چهارم : گاه نگاري مقايسه اي سفالها تپه پرديس و
مقايسه آن با استقرارهاي پيش از تاريخ دشت تهران
۴-۱ نتيجه گيري     ۸۵
۴-۲ دوره نوسنگي جديد     ۸۶
۴-۳ دوره انتقالي كالكولتيك     ۸۷
۴-۴ دوره كالكولتيك قديم     ۸۸
منابع    ۱۶۰

فهرست تصاویر
۱ – نمایی از تپه صادق آبادی    …۱۶
۲- نمونه سفالهای تپه صادق آبادی    ۱۹
۳- نمونه سفالهای تپه معین آباد    ۲۱
۴- نمایی از تپه احمد آباد    ۲۳
۵- نمونه سفالهای تپه احمد آباد    ۲۴
۶- نمونه سفالهای تپه ارسطو دوره نوسنگی جدید    ۲۸
۷- نمونه سفالهای تپه ارسطو کالکولتیک انتقالی    ۲۹
۸- نمایی از تپه پویینگ    ۳۰
۹- برش لایه نگاری ترانشه H7 و دوره های فرهنگی تپه چشمه علی    ۴۴
۱۰- برش لایه نگاری ترانشه E4-5 و دوره های فرهنگی تپه چشمه علی    ۴۵
۱۱-  نمونه هایی از سفال پارتی با نقوش طنابی شکل به دست آمده از کاوش های
تپه پردیس( گزارش نهایی تپه پردیس،۱۳۸۵،۱۷۷)     ۶۸
۱۲- نمونه هایی از سفال های کالکولیتیک قدیم به دست آمده از کاوش های تپه
پردیس(گزارش نهایی تپه پردیس ،۱۳۸۵،۱۷۸)    ۶۹
۱۳- دو نمونه از خمره های ذخیره با نقوش هندسی ساده، به دست آمده از ترانشه
III (گزارش نهایی تپه پردیس،۱۳۸۵،۱۷۹)    ….۷۱
۱۴- تصویر۱۲- نمونه هایی از نقوش لوزی و ترکیب آن با نقوش مورب و دایره به
کار رفته بر روی سفال های دوره انتقالی کالکولیتیک تپه پردیس.
(گزارش نهایی تپه پردیس،۱۳۸۵،۱۸۰)    …۷۳
۱۵–  نمونه هایی از موارد استفاده از نقوش دایره و ترکیب آن با دیگر نقوش بر
روی سفال های دوره انتقالی کالکولیتیک تپه پردیس
(گزارش نهایی تپه پردیس،۱۳۸۵،۱۸۰)     ۷۴
۱۶- نمونه هایی از ترکیب نقش دایره و بیضی به کار رفته شده بر روی سفال های
دوره انتقالی کالکولیتیک تپه پردیس(گزارش نهایی تپه پردیس ،۱۳۸۵،۱۸۱)………    ۷۴
۱۷- نمونه ای از نقش زیگزاگی ترسیم شده بر روی سفال های دوره انتقالی کالکولیتیک
تپه پردیس (گزارش نهایی تپه پردیس ،۱۳۸۵،۱۸۲)    ۷۵
۱۸- نمونه ای از نقوش مورب و متقاطع استفاده شده بر روی سفال های دوره انتقالی
کالکولیتیک تپه پردیس(گزارش نهایی تپه پردیس ۱۳۸۵،۱۸۲)     ۷۵
۱۹-نقش گاو قرار گرفته در کادر مثلث های چسبیده به هم به دست آمده از کاوش های
تپه پردیس (گزارش نهایی تپه پردیس ۱۳۸۵،۱۸۳)    ۷۶
۲۰- نقش بز بسیار کوچک به دست آمده از ترانشه III
(گزارش نهایی تپه پردیس ۱۳۸۵،۱۸۳)    ۷۷
۲۱- نقش بز به دست آمده از ترانشه IV (گزارش نهایی تپه پردیس ۱۳۸۵،۱۸۴)    ۷۷
۲۲- نقش گله های پرندگان گردن دراز طراحی شده بر روی سفال های دوره انتقالی
کالکولیتیک تپه پردیس(گزارش نهایی تپه پردیس ۱۳۸۵،۱۸۴)    ۷۸
۲۳- نقش احتمالا انسانی که بر روی قطعه سفال کوچکی اجرا شده است
(گزارش نهایی تپه پردیس ۱۳۸۵،۱۸۴)    ۷۹
۲۴- نمونه سفال خشن و ساده نوسنگی به دست آمده از ترانشه VII تپه پردیس
(گزارش نهایی تپه پردیس ۱۳۸۵،۱۸۶)    ….۸۰
۲۵- نمونه ای از سفال دو طرف منقوش دوره نوسنگی جدید به دست آمده از تپه پردیس
(گزارش نهایی تپه پردیس ۱۳۸۵،۱۸۶)        ۸۱
۲۶-نمونه هایی از نقوش مواج و مثلثی که بر روی سفال های نوسنگی پردیس دیده
می شود. (گزارش نهایی تپه پردیس ۱۳۸۵،۱۸۷)    ….۸۱
۲۷- نمونه ای از نقوش اجرا شده در بیرون و داخل سفال های نوسنگی پردیس
(گزارش نهایی تپه پردیس ۱۳۸۵،۱۸۷)    …..۸۲
۲۸-نمونه ای دیگر از نقوش اجرا شده در بیرون و داخل سفال های نوسنگی پردیس
(گزارش نهایی تپه پردیس ۱۳۸۵،۱۸۷)    ۸۸
۲۹- خطوط افقی موازی که در دو طرف سفال های دوره نوسنگی پردیس دیده می شود.
(گزارش نهایی تپه پردیس ۱۳۸۵،۱۸۸)    ……۸۲
۳۰- نمونه هایی از سفال های با نقش نوسنگی با ویژگی های دوره انتقالی کالکولیتیک
(گزارش نهایی تپه پردیس ۱۳۸۵،۱۸۸)        ۸۳

فهرست طرحها
۱- تپه صادق آبادی کالکولتیک انتقالی    ۹۳
۲- تپه صادق آبادی کالکولتیک انتقالی    ….. ۹۴
۳- تپه صادق آبادی کالکولتیک انتقالي    ۹۶-۹۵
۴- تپه صادق آبادی کالکولتیک میانی و    ۹۷
۵- سفالهای تپه نوده    ۹۸
۶- سفال تپه ده ماسین کالکولتیک میانی    …۹۹
۷- تپه فخر آباد کالکولتیک انتقالی    ۱۰۰
۸- تپه فخرآباد کالکولتیک انتقالی    ۱۰۱
۹- تپه فخرآباد کالکولتیک انتقالی    ۱۰۲
۱۰- تپه مافین آباد دوره کالکولتیک میانی    ۱۰۳
۱۱- تپه مافین آباد دوره کالکولتیک میانی    ۱۰۴
۱۲- تپه احمد آباد دوره کلکولتیک میانی    ۱۰۵
۱۳- تپه احمد آباد دوره کالکولتیک میانی    ۱۰۶
۱۴- تپه احمد آباد دوره کلکولتیک میانی    ۱۰۷
۱۵- تپه سفالین پیشوا    ۱۰۸
۱۶- تپه سفالین پیشوا    ۱۰۹
۱۷- تپه سفالین پیشوا    ۱۱۰
۱۸- تپه سفالین پیشوا    ۱۱۱
۱۹- تپه سفالین پیشوا    ۱۱۲
۲۰- تپه سفالین پیشوا    ۱۱۳
۲۱- تپه شغالی پیشوا دوره کالکولتیک میانی    ۱۱۴
۲۲-تپه شغالی پیشوا دوره کالکولتیک میانی    ۱۱۵
۲۳-تپه شغالی پیشوا دوره کالکولتیک میانی    ۱۱۶
۲۴- تپه شغالی پیشوا دوره کالکولتیک میانی    ۱۱۷
۲۵- تپه شغالی پیشوا دوره کالکولتیک میانی    ۱۱۸
۲۶- تپه شغالی پیشوا دوره کالکولتیک قدیم بجز شماره ۱۲۲ که دوره کالکولتیک میانی است    ۱۱۹
۲۷- تپه شغالی پیشوا    ۱۲۰
۲۸- تپه چشمه علی دوره نوسنگی جدید            ۱۲۱
۲۹- تپه چشمه علی دوره کالکولتیک انتقالی    ۱۲۲
۳۰- تپه چشمه علی دوره کالکولتیک انتقالی    ۱۲۳
۳۱- تپه چشمه علی دوره کالکولتیک انتقالی        ۱۲۴
۳۲- تپه چشمه علی دوره کالکولتیک انتقالی    ۱۲۵
۳۳- تپه چشمه علی    ۱۲۶
۳۴- تپه چشمه علی    ۱۲۷
۳۵- تپه چشمه علی    ۱۲۸

فهرست نقشهای روی سفال
۱- تپه مافین آباد ( دوره کالکولتیک میانی)    ۱۳۰
۲- – تپه احمدآباد دوره کالکولتیک میانی    ۱۳۱
۳- تپه ارسطو دوره کالکولتیک انتقالی    ۱۳۲
۴- تپه ارسطو نوسنگی قدیم    …….۱۳۳
۵- تپه فخرآباد دوره کالکولتیک انتقالی و جدید    ۱۳۴
۶- تپه شغالی پیشوا دوره کالکولتیک میانی    ۱۳۵
۷- تپه شغالی پیشوا دوره کالکولتیک قدی    م۱۳۵
۸- تپه ده ماسین    ۱۳۶
۹- تپه صادق آبادی    ۱۳۷
۱۰- تپه چشمه علی دوره کالکولتیک قدیم ترانشه H7    ۱۳۸
۱۱- تپه چشمه علی دوره کالکولتیک انتقالی ترانشه H7139
۱۲- تپه چشمه علی دوره کالکولتیک انتقالی ترانشه H7    ۱۴۰
۱۳- تپه چشمه علی دوره کالکولتیک انتقالی ترانشه H7    ۱۴۱
۱۴- تپه چشمه علی دوره کالکولتیک انتقالی ترانشه H7    ۱۴۲
۱۵- تپه چشمه علی دوره کالکولتیک انتقالی ترانشه H7    ۱۴۳
۱۶- تپه چشمه علی دوره نوسنگی جدید ترانشه H7    …….۱۴۴
۱۷- تپه چشمه علی دوره کالکولتیک میانی H7    ۱۴۵
۱۸- تپه چشمه علی دوره کالکولتیک انتقالی ترانشه E4-5    ۱۴۶
۱۹- تپه چشمه علی دوره کالکولتیک انتقالی ترانشه E4-5    ۱۴۷
۲۰- تپه چشمه علی دوره کالکولتیک انتقالی ترانشه E4-5    ۱۴۸
۲۱- تپه چشمه علی دوره کالکولتیک انتقالی ترانشه E4-5    ۱۴۹
۲۲- تپه چشمه علی دوره کالکولتیک انتقالی ترانشه E4-5    ۱۵۰
۲۳- تپه چشمه علی دوره کالکولتیک انتقالی ترانشه E4-5    ۱۵۱
۲۴- تپه چشمه علی دوره کالکولتیک انتقالی ترانشه E4-5    ۱۵۲
۲۵- تپه چشمه علی دوره کالکولتیک قدیم ترانشه E4-5    ۱۵۳
۲۶- تپه چشمه علی دوره نوسنگی جدید ترانشه E4-5    ۱۵۴

فهرست نقشه ها
۱- موقعیت جغرافیایی تپه پویینگ     ۳۲
۲- مقطع شماتیک گمانه آزمایشی ب تپه پویینگ    ۳۳

فهرست جداول
۱- جدول گاهنگاری دکتر مجیدزاده    ۴۱-۴۰
۲- جدول پیشنهادی دکتر صادق ملک شهمیرزادی برای ادوار فرهنگی پیش از تاریخ
فلات مرکزی ایران    …………..۴۲
۳- جدول گاهنگاری پیش از تاریخ دشت تهران (دکتر فاضلی)      ۴۳
۴- ویژگی های سفال های دوره نوسنگی جدید و ادوار مختلف کالکولتیک    ۹۱

چكيده
دشت تهران كه از منظر  جغرافياي باستان شناختي جز شمال فلات مركزي ايران محسوب مي گردد يكي از متسعد ترين مناطقي است كه قديمي ترين جوامع روستايي خاورميانه را در خود جاي داده است . از توزيع جمعيت جوامع انساني دوره پارينه سنگي جديد ، ميان سنگي و نو سنگي اوليه ( به عبارتي نوسنگي قبل از سفال )  ساكنان شمال فلات مركزي اطلاع چنداني در دست نيست ولي در حدود ۸۰۰۰ سال قبل شاهد رشد و افزايش بي سابقه جمعيت در پايكوه هاي سلسله جبال البرز جنوبي مي باشيم كه تا حدود ۵۰۰۰ سال قبل تداوم داشت . اين جوامع كه از رشد بالايي برخوردار بودند به ناگاه در آغاز دوره شهر نشيني متوقف شده اند و اثري از آنها نيست . يك چنين گسستي و تفاوت در ظهور ساختار سياسي و اجتماعي جوامع شمال فلات مركزي بنگريم . همچنين چون متاسفانه در سالهاي اخير در دشت تهران كاوشهاي علمي و هدفمندي صورت نگرفته بود . با توجه به كاوشهاي اخير تپه پرديس و تپه چشمه علي و ارايه گاهنگاري مطلق با استفاده از كربن ۱۴ و همچنين مطالعات ميان رشته اي مانند استخوان جانورشناسي و گياه شناسي و همچنين مطالعت زمين باستان شناسي ، دريچه اي نو به مطالعات باستان شناسي در اين حوزه باز نمود و با ارائه سوالات و فرضيات جديد سعي در هرچه علمي تر كردن اين مطالعات در اين بخش از ايران نمود.

فصل اول
ویژگی های جغرافیایی دشت تهران

۱-۱مقدمه
با مروری بر تاریخچه مطالعات باستان شناختی در فلات مرکزی ایران در می یابیم که بیشتر این مطالعات در دشت قزوین و شمال شرقی فلات متمرکز بوده است و در دشت تهران تا سالهای اخیر مطالعات اندکی صورت پذیرفته است. دشت حاصلخیز تهران در شمار یکی از مناطق مهم و كليدي باستانی است که از دوره پارينه سنگي تا بحال و بطور پيوسته جمعيت هاي انساني مختلفي را در خود جاي داده است. اين جوامع نقش اساسی در شكل گيري اولين هسته هاي حكومتي در هزاره پنجم و چهارم ق .م داشته اند. همین مطالعات اندک باستان شناسي در چند دهه اخير بیانگر اهمیت دشت تهران در دوره هاي تاريخي و اسلامي نیز می باشد. وجود شهرري بعنوان پايتخت ايران در دوره هاي مختلف تاریخی خود گواه اين واقعيت است.
نگارنده در این پایان نامه سعی در معرفی مناطقی که در سالهای اخیر مورد بررسی و حفاری قرار گرفته اند نموده است. به علت غنای سفالهای بدست آمده از تپه پردیس (که تمام ادوار مس و سنگ را شامل میشود) من به مقایسه سفالهای این تپه با طیف وسیعی از مناطق دیگر دشت تهران مانند .تپه صادق آبادی.، . معین آباد. ، فخرآباد. و غیره نموده ام. نتیجه این مطالعات پایان نامه ای است که هم اکنون در دست دارید. این پایان نامه در چهار فصل به صورت زیر تنظیم شده است،
در فصل اول به مطالعات جغرافیایی دشت تهران پرداخته ام. به دلیل وجود ارتفاعات متعدد، دشت ری همواره از منابع آبی مطمئنی برخوردار و کانونی برای زندگی انسانها بوده است . فصل دوم به تاریخچه مطالعاتی که در گذشته در این دشت صورت گرفته اختصاص دارد. در فصل سوم به معرفی بیشتر مناطق مورد بررسی و یا حفاری شده این دشت پرداخته ام. به دلیل اهمیت تپه چشمه علی به صورت کامل به مطالعات پیش از انقلاب و پس از انقلاب آن همت گمارده ام. مهمترین این مطالعات در تپه چشمه علی توسط اشمیت  انجام شده که فقط دو خبرنامه با گزارشی محدود از آن منتشر شده است. با مرگ دلخراش اشمیت در سانحه هوایی نتایج کارهای او در این محوطه منتشر نشده است لذا آگاهی ما از چگونگی شکل گیری فرهنگ ها، الگوی استقرار و به طور کلی تطور فرهنگی اقتصادی اجتماعی و سیاسی جوامع این منطقه بسیار اندک بوده است. از دیگر کسانی که در بعد از انقلاب به حفاری و مطالعه در این منطقه پرداخته دکتر حسن فاضلی است که رساله دکتری ایشان به منطقه چشمه علی اختصاص داده شده است. ایشان پس از بازگشت به ایران با بررسی تصادفی که در دشت تهران انجام دادند به معرفی ۱۲ محوطه پیش از تاریخ (مربوط به هزاره ششم تا هزاره چهارم )پرداختند که ۷ محوطه برای نخستین بار شناسایی شده .(فاضلی،۱۳۸۰: ۲۱۴). طی بررسی های انجام شده مشخص شد که در میان محوطه های پیش از تاریخی دشت تهران تپه پردیس به دلیل دارا بودن سفالهای تمام ادوار مس و سنگ از اهمیت خاصی برخوردار است بنابراین دکتر فاضلی در سال ۱۳۸۳به حفاری در این منطقه پرداختند و با جمع آوری نمونه های کربن ۱۴ ،گاه نگاری مطلق این ادوار را نیز مشخص کردند (فاضلی و دیگران،۱۳۸۵). در نهایت در فصل چهارم نتیجه گیری و کارهای باقیمانده آورده شده است.

۱-۲ ویژگی های جغرافیای دشت تهران
ماسیف عظیم البرز که در دوران چین خوردگی الپی تکوین یافته با قللی مرتفع و دره های عمیق مانند سد عظیم قوسی شکل به طول تقریبی ۶۰۰ کیلومتر بین دریای خزر و فلات مرکزی ایران واقع شده است. این دیوار عظیم در غرب به وسیله دره عمیق سفیدرود از کوههای طالش جدا شده از سوی شرق به کوههای خراسان می پیوندد و حبله رود آنرا به دو قسمت شرقی و غربی تقسیم می کند. ارتفاع و عرض رشته کوههای البرز متفاوت است. عریض ترین و مرتفع ترین ناحیه این کوهستان ها قله دماوند در البرز میانی یا اصلی است و هر چه از دو سوی آن به دو طرف شرق و غرب پیش برویم هم از ارتفاع و هم از عرض آن کاسته می شود. ارتفاعات البرز دارای دو دنیای اقلیم نباتی متمایز در دو سوی شمالی و جنوبی خود می باشد. اگر بر روی یکی از قلل این کوهستان بایستیم و به دو جبهه شمالی و جنوبی بنگریم بسهولت خواهیم دید که دو قضیه متفاوت اقلیمی و پوشش گیاهی در آن به وضوح مشاهده می شود. دامنه های شمالی با پوشش انبوه از نباتات و درختان جنگلی انبوه و دامنه  جنوبی خشک و بدون درخت و نبات می باشد. چون البرز تا دریای خزر فاصله چندانی ندارد اختلاف سطح موجب پیدایش جریانات جوی و رگبارها و بارانهای طولانی شدید می شود که به طور مداوم جبهه های شمالی مشرف به دریا را مورد حمله قرار می دهد، در حالی که همین ارتفاعات غالبا مانع بزرگی برای گذشتن بخارهای دریای خزر و جریانات جوی بسوی حاشیه های جنوبی می گردد و در این صورت است که تقسیم آب و رطوبت یکی از نقش های بارز این رشته کوهستانها می باشد. دشت تهران درست در  بخش جنوبی البرز مرکزی و در ارتفاع ۱۱۹۱ متر از سطح دریاهای آزاد جهان قرار گرفته است. در حد شمالی این دشت رودخانه های لار ، جاجرود، و کرج جاری می باشند و البرز مرکزی را به سه قسمت تقسیم می کند.
کوههای توچال و لواسانات که بین رودخانه های لار و جاجرود قرار دارند و مشرف به دشت ورامین هستند.کوههای شمیرانات که بین سرچشمه های جاجرود و کرج قرار دارند و بلندترین نقطه آنها قله توچال با ارتفاع ۳۹۳۳ متر است.رشته کوههای ممتد فیروز کوه که از هزار تا گردنه عباس آباد کشیده شده است و سر انجام به سفید کوه متصل می شود.
مهمترین بخش دشت تهران را دشت ری تشکیل می دهد که میانگین ارتفاع آن از سطح دریا حدود ۱۲۰۰ متر می باشد که بتدریج از ارتفاع آن به طرف جنوب کاسته می شود و به حدود ۸۰۰ متر می رسد. بخش های شمالی دشت ری را دیواره جنوبی البرز مر کزی در بر می گیرد که ارتفاع بالای ۱۵۰۰ متر را شامل می شود. ارتفاعات و قله های بلند این ناحیه به صورت کانون آبگیر دایمی، رودهایی را که از این ارتفاعات سرچشمه می گیرند، در طول سال تغذیه می کند. بدین ترتیب دشت ری همواره از منابع آب مطمینی در طول فصل خشک و گرم برخوردار می باشد. کوههای مرکزی و جنوبی این ناحیه عبارتند از بی بی شهربانو، نامک، سه پایه، القدر و حسن آباد. در بخش جنوبی دشت تهران دریاچه ای به نام دریاچه قم که با نامهای دیگری همانند حوض سلطان، دریاچه ساوه، و دریاچه شاهی مشهور است به مساحت تقریبی ۲۴۰۰ کیلومتر مربع در جنوب تهران واقع شده است. طول آن حدود ۸۰ و عرض آن حدود ۳۰ کیلومتر می باشد. وسعت و شکل آن متناسب با واردات و میزان بارندگی در فصول مختلف سال متفاوت است. رودخانه هایی که به این دریاچه میپیوندند عموما از جهت شمال و مغرب اند. دریاچه از طرف شرق بهکویر متصل شده و هیچ نوع وارداتی ندارد. واردات شمالی آن رودخانه هایی هستند که آبهای دامنه جنوبی البرز را جمع کرده و با حفر دره های وسیع در جلگه تهران در جنوب این جلگه به هم نزدیک شده و در مجاورت یکدیگر وارد دریاچه می شوند. اهم این رودخانه ها عبارتند رود شور، کرج، جاجرئد، حبله رود و قره سو. در دشت ری رودهای متعددی جریان دارد که مهمترین رودهای دایمی آن عبارتند از :
جاجرود. این رودخانه از کوههای گلون بسته که جزو ارتفاعات خرسنگ کوه است، سرچشمه گرفته و پس از عبور از روستای فشم به آن می ریزد و دیگری رود دماوند است که در نزدیکی های دشت ورامین به آن می پیوندند. این رودخانه پس از مشروب ساختن دشت ورامین در جهت جنوب به مسیر خود ادامه داده و در ۲ کیلومتری جنوب سالاریه به رودخانه کرج متصل می شود.


عتیقه زیرخاکی گنج